Devlet memurlarının emeklilik sürecinde en çok tereddüt ettiği konulardan biri, emekliliğe hak kazanılmış olsa dahi 65 yaş haddinin beklenip beklenmemesi meselesidir. Konuya ilişkin değerlendirme, yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde aşağıda açıklanmıştır.

Yaş Haddi ve Zorunlu Emeklilik

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 40. maddesi uyarınca, devlet memurlarının görev yapabilecekleri azami yaş sınırı 65 yaştır. Memurlar, 65 yaşını doldurdukları tarih itibarıyla resen (zorunlu olarak) emekliye sevk edilirler. Bu hüküm, gerek 5434 sayılı Kanuna tabi memurlar gerekse 5510 sayılı Kanun kapsamında bulunan memurlar için geçerlidir.

Yaş Haddinden Emekli Olmanın Mali Avantajı

Yaş haddinden emekli olmanın tek mali avantajı, emekli ikramiyesi farkı ödenmesidir.

Bu durum, 5434 sayılı Kanun’un 89. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Buna göre; emekliliğe hak kazanılan tarihi izleyen dönemde;

• Aylık katsayılarında,

• Emekli ikramiyesinin hesaplanmasına esas unsurlarda

meydana gelen artışlar nedeniyle oluşan ikramiye farkları, emekli ikramiyesine ek olarak bir defaya mahsus ödenmektedir. Bu ödeme, emekli aylığına sürekli bir artış sağlamamakta, yalnızca ikramiye farkı ile sınırlı kalmaktadır.

Hizmet Süresi, Maaş ve İkramiye Hesabı

Emeklilikte dikkate alınan toplam hizmet süresi;

• Fiili hizmet süresi,

• Borçlanılan askerlik süresi,

• Fiili hizmet süresi zammı

toplamından oluşmaktadır.

Ancak;

• Emekli ikramiyesi yalnızca her tam hizmet yılı için ödenir.

• Ay ve günler ikramiye hesabına dahil edilmez.

• Buna karşılık emekli aylığı, toplam hizmet süresi (tam yıl + ay + gün) esas alınarak hesaplanır.

Dolayısıyla 65 yaşına kadar çalışılması, emekli aylığında sınırlı bir artış sağlayabilmekle birlikte, ikramiye açısından yalnızca tam yıllar kadar etki doğurur.

Sonuç ve Değerlendirme

Mevzuat kapsamında yapılan değerlendirmeye göre;

• 65 yaş haddini bekleyerek emekli olmanın esas ve tek avantajı, emeklilik sonrası bir defaya mahsus emekli ikramiyesi farkı alınmasıdır.

• Emekli maaşı yönünden yaş haddine özgü ilave veya sürekli bir kazanç söz konusu değildir.

• Bunun dışında, yaş haddini beklemenin memur lehine başkaca bir mali veya hukuki avantajı bulunmamaktadır.

Bu nedenle, emekliliğe hak kazanmış bir memurun 65 yaş haddini bekleyip beklememesi, tamamen kişisel tercihe bağlı olup; karar, yalnızca ikramiye farkı ve hizmet süresinin uzamasının sağlayacağı sınırlı katkı dikkate alınarak verilmelidir.