Danıştay: 657 Sayılı Kanun'un 94. Maddesi Açık
İdare, "Çekilmiş Sayılma" Süresini Bekletemez
Danıştay 12. Dairesi, memurun izinsiz ve kesintisiz devamsızlığı halinde uygulanacak müeyyide konusunda önemli bir karara imza attı. Karara göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca, memurun izinsiz, mazeretsiz ve kesintisiz olarak göreve gelmediği tarihten itibaren onuncu günün sonunda görevinden çekilmiş sayılması gerekmektedir. İdarenin bu süreyi bekleyip daha sonra 20 günlük devamsızlık eşiğine dayanarak Kanun'un 125/E-d maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası uygulaması hukuka aykırı bulunmuştur.
Bir Milli Eğitim Müdürlüğünde hizmetli olarak görev yapan davacı, 2016 yılı içinde belirli tarihlerde izinsiz ve mazeretsiz olarak toplam 20 günden fazla göreve gelmediği gerekçesiyle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmıştır. Davacı bu işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece ve Bölge İdare Mahkemesi Kararları
İdare Mahkemesi, davacının kesintisiz devamsızlığının başladığı tarihten itibaren 10. günün sonunda zaten görevinden çekilmiş sayılması gerektiğine, dolayısıyla idarenin daha uzun süre bekleyerek daha ağır sonuçlar doğuran disiplin cezası yoluna gitmesinin hukuka aykırı olduğuna hükmederek işlemi iptal etmiştir. Bölge İdare Mahkemesi de istinaf başvurusunu reddederek bu kararı onamıştır.
Danıştay'ın Değerlendirmesi
Davalı idarenin temyiz talebini inceleyen Danıştay 12. Dairesi, ilk derece ve istinaf kararlarını usul ve hukuka uygun bularak onama kararı vermiştir (E. 2020/244, K. 2023/5992, 23.11.2023, oybirliğiyle, kesin).
Kararın Önemi
Bu karar, disiplin hukukunda "çekilmiş sayılma" ile "disiplin cezası" müesseselerinin birbirinin yerine ikame edilemeyeceğini; idarenin, kanunda öngörülen 10 günlük sürenin dolmasıyla oluşan hukuki sonucu (çekilmiş sayılma) görmezden gelip, memur aleyhine daha ağır bir yaptırım (memuriyetten çıkarma) uygulamak amacıyla süreci uzatamayacağını ortaya koymaktadır. Kamu personeli açısından güvence niteliği taşıyan bu içtihat, benzer uyuşmazlıklarda emsal teşkil edecektir.
Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/244 E. , 2023/5992 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/244
Karar No : 2023/5992
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde hizmetli olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde bir yıl içinde özürsüz olarak toplam 20 günden fazla göreve gelmediğinden bahisle 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (d) alt fıkrası uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve E.... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, 30/05/2016 - 22/06/2016 tarihleri arasında, 23 - 24 - 27 - 28 - 29 - 30 Haziran 2016, 01 - 11 - 12 -13 -14 -15 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 Temmuz 2016 ve 01 - 02 - 03 - 04 - 05 - 08 - 09 - 10 Ağustos 2016 tarihlerinde ve 26/08/2016 ile 10/10/2016 tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz yirmi (20) günden fazla göreve gelmediğinden bahisle 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (d) alt fıkrası uyarınca Devlet Memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırıldığı görülmekte ise de; Kanun'un 94. maddesi uyarınca, davacının, izinsiz, mazeretsiz ve kesintisiz olarak göreve gelmediği tarihin başlangıcı olan 30/05/2016 tarihinden itibaren hesaplanacak onuncu (10.) günün sonunda görevinden çekilmiş sayılması gerekirken, davalı idarece daha uzun bir süre beklenerek, sonuçları daha ağır olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (d) alt fıkrası uyarınca işlem tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının, disiplin cezasına konu eyleminin sabit olduğu, eylemine uyan ceza ile cezalandırıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun şekilde tesis edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın.... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/11/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
