Memur özelde çalışan eşi için sürekli görev harcırahı alabilir mi?
Kamuda çalışan memurların naklen memuriyet mahalli dışındaki yerlere atanmaları ve atanmış oldukları yere evlerini taşımaları ve bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklarını atandıkları yere götürmeleri durumunda harcırah almaları mümkündür. Memurun eşinin özel sektörde çalışıyor olması durumunda memura eşi için sürekli görev yolluğu ödemesi yapılıp yapılamayacağını açıklamaya çalışalım.
6245 sayılı Harcırah Kanununun 10 uncu maddesinde, yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar sürekli görev yolluğu olarak yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı verileceği, hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre sürekli görev yolluğu, memuriyet mahalli değişenlere evvelce yerleşmiş oldukları yerden yeni memuriyet yerlerine gitmelerine ve aynı zamanda ev eşyalarının taşıtılmasına ve diğer zorunlu giderlerine karşılık verilmektedir.
Diğer taraftan, anılan Kanunun 3 üncü maddesinin (e) bendinde ise;
"Aile fertleri: Memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerektiren olay sırasında evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi ile bakmakla yükümlü olduğu usul ve füruu ve erkek ve kız kardeşlerini;" hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükme göre, bir göreve naklen atanan memur ve hizmetliye, aile fertleri için harcırah ödenebilmesi, bunların ikamet amacıyla memur veya hizmetlinin atandığı mahalle fiilen götürülmesine bağlı bulunmaktadır.
Dolayısıyla, sürekli görevle başka yere atanan memur ve hizmetlilerin harcıraha müstehak aile fertlerinin yeni memuriyet mahallini fiilen götürülmesi halinde, harcırah verilmesi gerektiği, ancak yeni memuriyet mahalline götürülmeyen aile fertleri için hiç bir şekilde harcırah ödenmesinin mümkün değildir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde özel sektörde çalışan eş Harcırah Kanunu açısından aile ferdi kapsamında yer aldığından, özel sektörde çalışan eşin, memur tarafından fiilen yeni memuriyet mahalline götürülmesi halinde sürekli görev yolluğunun ödenmesi gerekmektedir.
Memur Özel Sektörde Çalışan Eşi İçin Harcırah Alabilir mi? Sürekli Görev Yolluğu Ödenir mi?
Kamu kurumlarında görev yapan memurların başka bir yere naklen atanması halinde, özel sektörde çalışan eşleri için de sürekli görev yolluğu ödenebilir. 6245 sayılı Harcırah Kanunu'na göre eşin kamu personeli olması veya özel sektörde sigortalı olarak çalışması, aile ferdi sayılmasına engel değildir. Ancak harcırah ödenebilmesi için eşin fiilen yeni memuriyet mahalline götürülmesi gerekir.
Özel sektörde çalışan eş için harcırah ödenir mi?
Memurların görev yerlerinin değişmesi nedeniyle başka bir yere naklen atanması durumunda, kendilerine sürekli görev yolluğu ödenmektedir. Bu ödemenin kapsamına, kanunda belirtilen şartları taşıyan aile fertleri de girmektedir.
Uygulamada en çok merak edilen konulardan biri, memurun eşinin özel sektörde çalışması halinde eş için aile masrafı ve yer değiştirme masrafı ödenip ödenemeyeceğidir.
6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 3'üncü maddesinin (e) bendinde aile fertleri;
"Memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerektiren olay sırasında evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi ile bakmakla yükümlü olduğu usul ve füruu ve erkek ve kız kardeşlerini"
şeklinde tanımlanmıştır.
Görüldüğü üzere kanunda eşin kamu kurumunda veya özel sektörde çalışması şeklinde herhangi bir ayrım yapılmamıştır.
Bu nedenle memurun özel sektörde çalışan eşi de Harcırah Kanunu bakımından aile ferdi kabul edilmektedir.
Özel sektörde çalışan eşe harcırah ödenmesinin şartları nelerdir?
Özel sektörde çalışan eş için sürekli görev yolluğu ödenmesinde en önemli şart, eşin memur tarafından fiilen yeni memuriyet mahalline götürülmesidir.
Bu kapsamda;
-
Memurun başka bir memuriyet mahalline naklen atanmış olması,
-
Eş ile memur arasında harcırah verilmesini gerektiren olay sırasında evlilik bağının bulunması,
-
Eşin fiilen yeni görev yerine taşınması,
-
Taşınma ve yeni yerleşim durumunun gerektiğinde belgelerle ispatlanabilmesi
gerekmektedir.
Eşin özel sektörde sigortalı çalışıyor olması, tek başına harcırah ödenmesine engel değildir.
Ancak memur yeni görev yerine atanmasına rağmen eşi eski görev yerinde kalmaya devam ediyorsa, eş için sürekli görev yolluğu ödenmesi mümkün değildir.
Özel sektörde çalışan eşe hangi harcırah kalemleri ödenir?
6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 44 ve 45'inci maddeleri kapsamında aile fertleri için aile masrafı ve yer değiştirme masrafı hesaplanmaktadır.
Kanunun 44'üncü maddesine göre aile masrafı, aile fertlerinden her biri için memur veya hizmetlinin müstehak olduğu taşıt ücreti ile gündeliklerden oluşmaktadır.
Kanunun 45'inci maddesinin (b) bendine göre ise harcıraha müstehak aile fertlerinin her biri için yurt içi gündeliğinin 10 katı tutarında yer değiştirme masrafı hesaplanır. Bu kapsamda ödenecek toplam tutar, yurt içi gündeliğinin 40 katını aşamaz.
Dolayısıyla özel sektörde çalışan eşin yeni görev yerine fiilen götürülmesi halinde, eş için de kanunda öngörülen aile masrafı ve yer değiştirme masrafı unsurları dikkate alınır.
Özel sektörde çalışan eşin kendi işyerinden harcırah alması ödemeye engel midir?
Özel sektörde çalışan eşin işvereni tarafından yol veya taşınma gideri adı altında ödeme yapılması da kamu kurumunca sürekli görev yolluğu ödenmesine kendiliğinden engel değildir.
Ticaret Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanlığı tarafından hazırlanan 100 Soruda Harcırah Rehberi'nin 81'inci sorusunda bu konu açıkça değerlendirilmiştir.
Rehberde, özel sektörde çalışan eşin Harcırah Kanunu bakımından aile ferdi olduğu ve fiilen yeni memuriyet mahalline götürülmesi halinde sürekli görev yolluğu ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca eşe özel sektör tarafından herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, Kanun'un 45'inci maddesinin (b) bendindeki sabit unsur ile yol masrafının ödenmesinin mümkün olduğu açıklanmıştır.
Sonuç: Memur özel sektörde çalışan eşi için harcırah alabilir mi?
6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 3, 4, 10, 44 ve 45'inci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde;
Başka bir memuriyet mahalline naklen atanan memurun, özel sektörde çalışan eşini de yeni görev yerine fiilen götürmesi halinde, eş için sürekli görev yolluğu kapsamında aile masrafı ve yer değiştirme masrafı ödenmesi mümkündür.
Eşin özel sektörde çalışması, sigortalı olması veya işvereninden ayrıca bir ödeme alması bu hakkı ortadan kaldırmamaktadır.
Bununla birlikte eşin yeni memuriyet mahalline fiilen götürülmemesi halinde aile ferdi için harcırah ödenmesi mümkün değildir.
Kısacası, özel sektörde çalışan eş de sürekli görev yolluğu bakımından aile ferdi kabul edilir. Harcırah ödemesinde belirleyici olan husus eşin çalışma statüsü değil, yeni memuriyet mahalline fiilen taşınmış olmasıdır.
