Bilgi dâhilinde yapılan kesintiler zimmet sayılmadı: Danıştay, beraat eden sayman mutemedinin memurluktan çıkarılmasını hukuka aykırı buldu
Personel ödemelerinden yaptığı kesintiler nedeniyle zimmet ve resmî belgede sahtecilikle suçlanan, ancak ceza yargılamasında beraat eden döner sermaye sayman mutemedinin memurluktan çıkarılması Danıştay Onikinci Dairesince hukuka aykırı bulundu.
Danıştay Onikinci Dairesi, hastane personelinin ödemelerinden yapılan kesintiler nedeniyle devlet memurluğundan çıkarılan döner sermaye sayman mutemedinin açtığı davada, memurluktan çıkarma işlemini iptal eden Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı. Karar, 23/1/2024 tarihli ve E:2018/2453, K:2024/198 sayılıdır.
Beraat kararı belirleyici oldu
Karara konu olayda, Adıyaman'ın Besni Devlet Hastanesinde döner sermaye sayman mutemedi olarak görev yapan davacı hakkında, personele ödenen katkı payı ödemelerinden ve çeşitli alacaklardan kesinti yaparak 24.641,71 TL'yi kendi hesabına aktardığı iddiasıyla disiplin soruşturması yürütüldü. Soruşturma sonunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası verildi. Aynı olay nedeniyle davacı hakkında "zimmet" ve "kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği" suçlarından kamu davası da açıldı.
İdare Mahkemesi, ilk aşamada davacıyı mahkûm eden ceza mahkemesi kararını da dayanak yaparak davayı reddetti. Ancak ceza yargılaması istinaf ve temyiz aşamalarından sonra davacının beraatiyle kesinleşti. Bölge İdare Mahkemesi de beraat kararını dikkate alarak ilk derece kararını kaldırdı ve memurluktan çıkarma işlemini iptal etti.
Ceza mahkemesi neden beraat kararı verdi?
Kararda yer verilen Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesine göre:
- Sanıklar, ilgili paraları zimmete geçirme kastıyla hareket etmemiştir.
- Birleştirilmiş banka listelerindeki kesintiler, idarecilerin ve kesinti yapılan kişilerin bilgisi dâhilinde yapılmış; elde edilen para hastane işlerinde ve resmî işlemlerin masraflarında kullanılmıştır.
- Dinlenen tanıkların neredeyse tamamı maaşlarından yapılan kesintilerden haberdar olduklarını, bazıları kesintiye rızalarına dair imza verdiklerini beyan etmiştir.
- Stajyer öğrencilerin maaşlarını elden eksiksiz aldıkları anlaşılmış, bilirkişi raporlarında da kamu veya kişi zararı oluştuğuna dair bir tespit yapılamamıştır.
- Sanıkların bu işlemleri yaptıkları, uhdelerindeki miktarları mal edinmedikleri ve suç işleme kastının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Danıştay'ın kararı
Davalı Bakanlık temyiz başvurusunda, eylemin disiplin hukuku açısından soruşturma dosyasındaki bilgilere göre değerlendirilmesi gerektiğini, delillerle sübut bulduğunu ve memuriyet görevinin önemi dikkate alındığında işlemin hukuka uygun olduğunu savundu.
Danıştay Onikinci Dairesi, temyizen incelenen kararın usul ve hukuka uygun olduğunu, temyiz nedenlerinin bozmayı gerektirecek nitelikte görülmediğini belirtti. Daire ayrıca UYAP üzerinde yaptığı incelemede, davacının disiplin cezasına konu eylemleri nedeniyle zincirleme basit zimmet suçundan yargılandığı davada beraat kararı verildiğini, bu kararın istinaf başvurusunun esastan reddedildiğini ve Yargıtay Ceza Dairesince onanarak kesinleştiğini tespit etti.
Danıştay Onikinci Dairesi oybirliğiyle temyiz isteminin reddine, Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına kesin olarak karar verdi.
KARARIN TAM METNİ
Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/2453 E., 2024/198 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/2453
Karar No : 2024/198
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adıyaman ili, Besni Devlet Hastanesinde döner sermaye sayman mutemedi olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; döner sermaye saymanlık mutemeti olarak görev yapan davacının, Besni Devlet Hastanesi personeline döner sermayeden ödenen katkı payı (sabit ve performans ödemesi) ödemelerinden 13/09/2008- 20/08/2013 tarihleri arasında toplam 20.735,16-TL'yi mesai arkadaşalarının hak ettiği tutarlardan kesinti yapmak suretiyle kendi hesabına aktardığı, davacının ve mutemet F.E.'nin Besni Devlet Hastanesi personelinin çeşitli alacaklarından, 12/09/2008 - 19/07/2013 tarihleri arasında kesinti yaparak toplam 3.906,55-TL'yi davacının maaş hesabına hak etmemesine rağmen yatırılmasını sağladıkları ve netice olarak davacının hesabına hak etmemesine rağmen toplamda 24.641,71-TL yatırıldığı ve davacının haksız kazanç elde ettiğinin anlaşıldığı; diğer yandan, disiplin soruşturmasına konu olay bakımından Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda davacı hakkında,"Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ve zimmet" suçlarından kamu davası açıldığı ve davacının, … Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, .. tarih ve E:.., K… sayılı karar ile "Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçundan 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile "Zimmet" suçundan ise 2 yıl 7 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu durumda, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler, davacının ve olayla ilgili ifadesine başvurulan diğer şahısların beyanları ve …. Ağır Ceza Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararı göz önüne alındığında; davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği anlaşıldığından, davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince; olayda, disiplin soruşturmasına konu olay bakımından davacı hakkında açılan ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:.., K:….. sayılı kararıyla "ilgili paraları zimmetine geçirmek kastıyla hareket etmediğine, stajerlerin maaşlarının tam olarak elden ödediğine, birleştirilmiş banka listelerindeki kesintileri idarecilerin ve kesinti yapılan kişilerin bilgileri dahilinde yaptıklarına ve ve bu kesintilerden elde edilen parayı hastane işlerinde harcadıklarına, ayrıca bir kısım çalışanların kısa süreli geçici görev ile hastanede bulunmalarından dolayı bunlara ilişkin ödemelerin Besni İş Bankası ile olan sözleşme gereği, söz konusu personelin de değişik bankalarda hesapları bulunmadığından dolayı kısa sürede hesap açılmadığından kendilerinin alıp elden ödeme yaptıklarına veya personelin beyan ettikleri bir bankaya kendi hesaplarından eft yolu ile ödeme yaptıklarına, bu nedenle üzerine atılı suçu işlemediğine dair tutarlı ve istikrarlı savunmaları, dinlenen tanıkların neredeyse tamamının maaşlarından yapılan kuruş kesintilerden haberdar oldukladılarına, kesintiye rızalarına dair imza verdiklerine, kesintilerin resmi işlemler için yol vs.masraflarının karşılanmasında kullanıldığını bildiklerine ya da duyduklarına ilişkin beyanları, sanıklar tarafından elden ödeme yapıldığına dair tanık anlatımlarının bulunması, 26/04/2016 tarihli bilirkişi kurulu raporunda stajyer öğrencilere mevzuata aykırı olarak elden yapılan ödemelerle kamu yada kişi zararın oluştuğuna dair bir tespitin yapılamadığı, kaldı ki tanık olarak dinlenen stajer öğrencilerin maaşlarını elden eksiksiz bir şekilde aldıklarına ilişkin beyanları, bankalara mail ortamında atılan belgeler ile fiziki belgelerin içerik olarak aynı olduğuna ilişkin 30/11/2017 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, sanıkların bu işlemleri resmi işlemlerin masraflarında kullanılmak üzere amirlerinin ve ilgililerin bilgileri dahilinde yaptıkları, stajer öğerncilere maaşlarını elden eksiksiz olarak ödedikleri anlaşılmakla, şeklen uhdelerinde bulunan miktarların ilgililerine ödendiği ya da resmi işlem masraflarında kullanıldığı, bu nedenle sanıkların uhdelerinde bulanan miktarları mal edinmedikleri, böylece zimmet, kamu görevlisinin resmi belgede sahtecilik suçlarına ilişkin olarak suç işleme kastının bulunmadığı" gerekçesiyle beraatine karar verildiği; bu durumda, davacıya isnat edilen fiilerle ilgili yapılan ceza yargılaması neticesinde zimmet suçunu işlemediği gerekçesiyle hakkında beraatine karar verildiği dikkate alındığında, anılan fiillerle ilgili olarak Devlet memurluğundan çıkarılmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu olayın disiplin hukuku açısından soruşturma dosyasında yer alan mevcut bilgilere göre değerlendirilmesi gerektiği, soruşturma raporu ve mevcut delillerle eylemin, davacının işlediği konusunda tartışma olmayacak şekilde sübut bulduğu, söz konusu eylemin niteliği ve memuriyet görevinin önem ve özelliği dikkate alındığında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, UYAP sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davacının disiplin cezasına da konu olan eylemleri nedeniyle zincirleme basit zimmet suçundan yargılandığı davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… kararıyla beraatine karar verildiği; bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da, … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin .. tarih ve E:.., K… sayılı kararıyla esastan reddedildiği ve yapılan temyiz başvurusu üzerine, Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:.., K:.. sayılı kararıyla anılan kararın onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 23/01/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.
