İstifa Eden Sözleşmeli Personel Sınavsız Olarak Görevine Dönebilir mi?
657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin, sözleşmesini feshetmesi halinde sınavsız olarak görevine dönüp dönemeyeceği mevzuatta açık hükümlerle düzenlenmiştir.
Kamuoyunda sıkça sorulan sorulardan biri de, istifa eden (sözleşmesini tek taraflı fesheden) sözleşmeli personelin, sınavsız olarak görevine geri dönüp dönemeyeceğidir.
Sözleşmeli Personelde "İstifa" Kavramı
657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında çalışan sözleşmeli personel açısından, memurlarda olduğu gibi bir istifa müessesesi bulunmamaktadır. Bu personel için söz konusu olan husus, hizmet sözleşmesinin tek taraflı feshedilmesidir.
Bu nedenle, sözleşmeli personelin görevden ayrılmasına ilişkin sonuçlar, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Hangi Hallerde Sınavsız Geri Dönüş Mümkün?
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesi uyarınca;
- Doğum,
- Evlat edinme,
- Askerlik
sebepleriyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur.
Bu kapsamda;
- İş sonu tazminatı alınmamış olması,
- Doğum veya evlat edinme hallerinde en geç iki yıl, askerlik halinde ise terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde,
- Ayrıldığı kuruma yazılı başvuruda bulunulması
şartlarıyla, kurumlar başvuruyu takip eden 30 gün içinde personeli aynı pozisyonda ve sınavsız olarak yeniden istihdam eder.
Bu şekilde yapılan sözleşme, önceki sözleşmenin devamı niteliğindedir.
Mazeretsiz Fesih Halinde Durum Ne?
Esaslar'ın Ek 1. maddesinde açıkça belirtildiği üzere;
- Sözleşmenin hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı davranış nedeniyle feshedilmesi,
- Ya da sözleşme dönemi içinde mazeretsiz olarak tek taraflı feshedilmesi
hallerinde, ilgili personel fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Ayrıca bu durumda;
- Yeniden istihdam için ilk defa işe alınma prosedürlerine (sınav, başvuru, yerleştirme vb.) uyulması zorunludur.
- Sınavsız geri dönüş imkânı bulunmamaktadır.
2010 Öncesi Uygulama Artık Geçerli Değil
2010 yılında yapılan mevzuat değişikliğinden önce, sözleşmesini kendi isteğiyle fesheden sözleşmeli personelin, bir yıl sonra ve boş pozisyon bulunması halinde aynı kuruma geri alınması idarenin takdirine bağlıydı.
Ancak yapılan değişiklikle bu uygulamaya son verilmiş, sınavsız geri dönüş yolu kapatılmıştır.
Sonuç
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;
- Doğum, evlat edinme ve askerlik dışındaki sebeplerle sözleşmesini fesheden sözleşmeli personel,
- Ayrıldığı kuruma sınavsız olarak geri dönemez,
- Yeniden görev alabilmesi için ilk defa işe alınma usullerine tabi olur,
- Memurlar için geçerli olan açıktan atama yoluyla dönüş imkânı, sözleşmeli personel açısından uygulanmaz.
❓ Soru-Cevap
S: Sözleşmeli personel istifa edebilir mi?
C: Hukuken "istifa" değil, "sözleşmeyi tek taraflı fesih" söz konusudur. Sonuç olarak görevden ayrılma gerçekleşir.
S: Hangi durumlarda sınavsız geri dönüş mümkündür?
C: Sadece doğum, evlat edinme ve askerlik nedeniyle ayrılanlarda, belirli şartlarla mümkündür.
S: Mazeretsiz ayrılan ne zaman geri dönebilir?
C: En erken 1 yıl sonra, ancak sınav ve normal işe alım prosedürü ile.
S: 2010 öncesi gibi idarenin takdiriyle alınma mümkün mü?
C: Hayır, 2010'daki mevzuat değişikliği ile bu uygulama kaldırılmıştır.
S: Memurlar gibi açıktan atama ile dönüş olur mu?
C: Hayır, açıktan atama memurlar için geçerli bir yoldur, sözleşmeli personel için uygulanmaz.
📊 4/B'li Personel İçin Geri Dönüş Rehberi
| Ayrılma Nedeni | Sınavsız Geri Dönüş | Şartlar | Süre |
|---|---|---|---|
| Doğum | ✅ Evet | İş sonu tazminatı alınmamış olmalı, yazılı başvuru | En geç 2 yıl içinde |
| Evlat Edinme | ✅ Evet | İş sonu tazminatı alınmamış olmalı, yazılı başvuru | En geç 2 yıl içinde |
| Askerlik | ✅ Evet | İş sonu tazminatı alınmamış olmalı, yazılı başvuru | Terhisten itibaren 30 gün içinde |
| Kendi İsteği ile Ayrılma | ❌ Hayır | Sınav şartı + 1 yıl bekleme | Minimum 1 yıl sonra |
| Sözleşme İhlali | ❌ Hayır | Sınav şartı + 1 yıl bekleme | Minimum 1 yıl sonra |



