Danıştay'dan Emsal Karar: TMK Geçici 15. Madde Yalnızca Devlet Personel Başkanlığı Atamalıları Kapsıyor
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, terörle mücadelede hayatını kaybedenlerin yakınlarına tanınan unvan değişikliği hakkına ilişkin bölge mahkemeleri arasındaki görüş ayrılığını kesin olarak sonuçlandırdı.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 11 Aralık 2025 tarihinde oyçokluğuyla verdiği kararla (Esas No: 2025/70, Karar No: 2025/73), 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Geçici 15. maddesi kapsamındaki unvan değişikliği hakkından kimlerin yararlanabileceği konusunu netleştirdi.
Uyuşmazlık ne üzerineydi?
Samsun Bölge İdare Mahkemesi ile Erzurum Bölge İdare Mahkemesi, aynı hukuki soruya birbirine zıt yanıtlar vermişti. Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi kapsamında göreve başlayan bazı kamu çalışanları, aynı kanuna 2016 yılında eklenen Geçici 15. madde uyarınca öğrenim durumlarına göre daha üst bir unvanlı kadroya sınavsız atanma talebinde bulunmuştu. İdare bu talepleri, ilk atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından değil, İçişleri Bakanlığı tarafından yapıldığı gerekçesiyle reddetmişti.
Samsun Bölge İdare Mahkemesi reddi hukuka uygun bulurken, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi aksine iptal kararı vermiş; bu durum içtihat aykırılığına yol açmıştı.
Danıştay ne dedi?
Kurul, tarihsel mevzuat sürecini inceleyerek şu sonuca vardı: Geçici 15. madde, yalnızca 2013-2016 yılları arasında Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifi yapılarak doğrudan "memur" kadrosuna atananların mağduriyetini gidermek amacıyla getirilmiştir. Zira o dönemde ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu hak sahipleri, öğrenim durumlarına uygun unvanlara değil, memur kadrolarına atanmak zorunda bırakılıyordu.
Oysa İçişleri Bakanlığı'nın atama teklifi yaptığı dönemde (1995-2013 arası) hak sahipleri, öğrenim durumları ve iş gerekleri dikkate alınarak zaten uygun kadrolara atanmıştı. Dolayısıyla bu kişiler için telafi edilecek bir mağduriyet söz konusu değildir.
Kurul, aykırılığın Samsun Bölge İdare Mahkemesi kararı doğrultusunda, yani "ilk atama teklifinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmış olması şartı aranmalıdır" yönünde giderilmesine hükmetti. Karara iki üye karşı oy kullandı.
Kararın önemi
Bu karar, DHMİ başta olmak üzere pek çok kamu kurumunda görev yapan ve İçişleri Bakanlığı teklifiyle göreve başlayan terör mağduru yakınlarının unvan değişikliği taleplerini fiilen kapıyor. Danıştay'ın içtihat birliği kararları kesin nitelik taşıdığından, bundan böyle aynı konuda idareler ve mahkemelerce bu doğrultuda işlem tesis edilmesi zorunlu olacak.
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ
KURULU
Esas No : 2025/70
Karar No : 2025/73
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ
HAKKINDA KARAR
Samsun Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 01/10/2025 tarih ve E:2025/25, K:2025/25 sayılı kararıyla;
adına Ulaştırma Çalışanları Memur Sendikası vekili Av tarafından, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/05/2025 tarih ve E:2024/238, K:2025/621 sayılı kararı ile Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 06/02/2024 tarih ve E:2022/3203, K:2024/393 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,
"Aykırılığın, davanın reddi yolundaki Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi 'un açıklamaları
dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:
I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI :
A-SAMSUN BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2024/238 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istemin özeti: Samsun Çarşamba Havalimanı Müdürlüğünde bilgisayar işletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Geçici 15. maddesi kapsamında ''tekniker'' kadrosuna atanma talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin DHMİ Genel Müdürlüğünün 30/05/2023 tarih ve E.51361 sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
Samsun 1. İdare Mahkemesinin 22/11/2023 tarih ve E:2023/780, K:2023/1517 sayılı kararının özeti:
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'na eklenen Geçici 15. madde düzenlemesi ile memur ve diğer kamu görevlilerinin atanmalarına ilişkin genel usullere birtakım istisnaların getirildiği; bu doğrultuda Kanun kapsamına giren hak sahiplerinin, atamalarının yapılacağı kadro ve pozisyonlar için ilgili mevzuatında öngörülen diğer nitelik ve şartları taşımak kaydıyla, sınava tabi tutulmaksızın bu görevlere atanabileceği ve bu imkandan faydalanmak suretiyle herhangi bir kadroda göreve başlayan hak sahibinin; Kanun'a eklenen Geçici 15. madde uyarınca, atama tekliflerinin yapıldığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği ünvana ilişkin kadro ve pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi tutulmaksızın atamasının yapılacağı, bu noktada idarelerin takdir yetkisinin bulunmadığı anlaşılmakta olup; Geçici 15. madde düzenlemesinde yer alan ''Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri ünvanları'' şeklindeki ibareyle, Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca ataması yapılan tüm hak sahiplerinin, Geçici 15. maddeye binaen yapacakları atanma (ünvan değişikliği) taleplerinin; ilk atama tarihi itibarıyla haiz oldukları ünvanlara göre değerlendirmeye tabi tutulacağının altının çizildiği; söz konusu düzenlemenin kapsamının, salt lafzi yorum suretiyle; atama teklifleri yalnızca Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan personelle sınırlı olacak şekilde daraltılarak; buna mukabil atama teklifleri 2014 senesi öncesinde İçişleri Bakanlığınca yapılan personelin anılan düzenleme kapsamından bağışık tutulacağı şeklinde değerlendirmenin hakkaniyete uygun düşmeyeceği, somut uyuşmazlıkta ise, terör eyleminden etkilenen ve Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine ataması yapılan kamu çalışanlarının, Kanun maddesinde yapılan değişiklik sonrası atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığınca yapılması durumunun, tarafların hukuki durumunda herhangi bir değişiklik yaratmadığı, öte yandan, aktarılan 3713 sayılı Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılacak mevzuat hükümlerinin, terör eylemleri nedeni ve etkisiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malül olan kamu görevlileri ile yakınlarının, bu kapsamda zarar gören vatandaşların veya malül olup da çalışabilir durumda olanların istihdamını sağlamak için, onları sosyal ve çalışma hayatına kazandırarak destek amaçlı hazırlanıp yürürlüğe konulduğu hususunda kuşku bulunmadığı, 3713 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 15. madde hükmü amaçsal olarak yorumlandığında; dosya içerisinde mevcut olan davacıya ait 24/09/1997 tarihli Selçuk Üniversitesi Ereğli Meslek Yüksekokulu 'makine' bölümü önlisans diplomasından, atandığı tarihteki öğrenim durumu itibarıyla 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname Eki cetvellerde yer alan ünvanı ihraz ettiği anlaşılan davacının atama teklifinin Devlet Personel Başkanlığınca yapılmamasından dolayı reddedilmesinin; Kanun'un genel sistematiği ve yasa koyucunun amacı ile bağdaşmayacağı gibi bu durumun hakkaniyete de aykırı olacağı kanaatine varılarak, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/05/2025 tarih ve E:2024/238, K:2025/621 sayılı kararının özeti:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, 3713 sayılı Kanun'un Ek-1.maddesi uyarınca 06/05/2013 tarihinde Samsun Çarşamba Havalimanı Müdürlüğüne bilgisayar işletmeni olarak atamasının yapıldığı, davacının 24/09/1997 tarihinde Selçuk Üniversitesi Ereğli Meslek Yüksekokulu makine teknikerliği bölümünden mezun olduğundan bahisle 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. maddesi uyarınca makine teknikeri pozisyonuna atamasının yapılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun dava konusu 30/05/2023 tarih ve 51631 sayılı işlem ile anılan Kanun hükmünün davacıyı kapsamadığı, ünvan değişikliği sınavına tabi olduğu belirtilerek reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığının görüldüğü,
3713 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 15. madde hükmü incelendiğinde, öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri ünvanlara atamaya ilişkin düzenlemenin, "Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihteki" öğrenim durumuna münhasır kılındığı, dolayısıyla bahse konu düzenlemeden yararlanma imkanının, 3713 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi kapsamında Devlet Personel Başkanlığınca atama teklifi yapılarak atananlara tanındığı, bu kapsamda olmayanların ise anılan düzenlemeden yararlanma imkanının bulunmadığının anlaşıldığı,
Bu çerçevede, davacının atama teklifinin 2013 yılında İçişleri Bakanlığı tarafından yapıldığı, dolayısıyla Devlet Personel Başkanlığınca yapılmamış olması nedeniyle anılan Kanun hükmünden yararlanarak atanma olanağı bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki istinafa konu kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Samsun 1. İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.
B-ERZURUM BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2022/3203
SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istemin özeti: DHMİ Genel Müdürlüğü Van Ferit Melen Havalimanında 3713 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesi kapsamında görev yapan davacı tarafından, 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. maddesi kapsamında öğrenim durumuna istinaden tekniker kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurusunun, 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. maddesinde yer alan düzenlemenin 2014 ve 2016 yılları arasında sadece Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan atama tekliflerini kapsadığından bahisle reddine ilişkin DHMİ Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının 30/09/2021 tarih ve E.75089 sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
Van 1. İdare Mahkemesinin 16/05/2022 tarih ve E:2021/2515, K:2022/906 sayılı kararın özeti:
3713 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 15. madde ile memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri ve atamalarına yönelik genel kurallara bazı istisnaların getirildiği, Geçici 15. maddenin sınava tabi olmaksızın atanmayı düzenleyerek amir ve açık hükümlerle kanun koyucu tarafından ilgili idarelerin bağlı yetki içine alındığı, bunun sonucu olarak maddede belirtilen şartların oluşması halinde atama yapılmasının da ilgili idareler açısından yasal zorunluluk olduğu anlaşılmakta olup, söz konusu kanun hükmü amaçsal olarak değerlendirildiğinde, sadece Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan atama tekliflerini kapsadığı şeklinde dar yorumlanamayacağı, davacının netice itibarıyla atandığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alan ünvanı ihraz ettiği, davacının atama teklifinin, o dönem Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmamış olmasının aleyhine olacak şekilde salt lafzi yorumlanmasının hakkaniyete uygun düşmeyeceği,
Bu durumda, memur olarak görev yapan davacının, tekniker olarak atanma başvurusunun, sözü edilen mevzuat hükümleri uyarınca, davacının öğrenim durumu bakımından tekniker olarak atanma şartlarını taşıyıp taşımadığı hususu değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, bu doğrultuda bir değerlendirme yapılmaksızın, 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. maddesinde yer alan düzenlemenin 2014 ve 2016 yılları arasında sadece Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan atama tekliflerini kapsadığından bahisle reddedilmek suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline karar verilmiştir.
Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 06/02/2024 tarih ve E:2022/3203, K:2024/393 sayılı kararının özeti:
Dava konusu işlemin iptali yönünde Van 1. İdare Mahkemesince verilen 16/05/2022 tarih ve E:2021 /2515, K:2022/906 sayılı karar usul ve hukuka uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.
II- İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Uyuşmazlıklarda, Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca ataması yapılan davacıların, aynı Kanun'un Geçici 15. maddesi düzenlemesinden yararlanma istemiyle yaptıkları başvurularının, ilk atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmadığından bahisle reddine dair işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, aynı konuda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT :
1-16/11/1995 tarih ve 22465 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4131 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun:
MADDE 3- 12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
EK MADDE 1- A) Genel, katma ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlarla mahalli idareler ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan her nevi teşebbüs veya bağlı ortaklıklar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel ve sürekli işçi kadrolarının % 0.5'ini, bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı terör eylemleri nedeni ve etkisiyle;
a) Şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların varsa eşlerinin, yoksa çocuklarından birisinin, çocukları da yoksa kardeşlerinden birisinin veya,
b) Malul olup da çalışabilir durumda olanların,
İstihdamı için ayırmak ve bu fıkra hükümleri çerçevesinde belirlenecek kişileri işe almak veya atamak zorundadırlar.
İçişleri Bakanlığı, yukarıdaki fıkra kapsamına giren kişileri tespit etmek, bunlardan bir işe girmek için istekli olanların nitelikleri ile iş gereklerini gözönüne almak suretiyle işe alınmaları veya atamalarının yapılması için, durumlarına uygun kadrosu mevcut olan kamu kurum ve kuruluşlarına bildirmekle görevlidir. Bu kişilerin işe alınmaları veya atanmaları sırasında açıktan atama izni alınması gerekmez. Ancak, ilgililerin sınav hariç olmak üzere, kadro veya işin gerektirdiği nitelik, özellik ve şartları taşımaları zorunludur.
(...)
2-02/08/2013 tarih ve 28726 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun:
MADDE 86 – 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Ek Madde 1-
Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadrolara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların ise memur unvanlı kadrolara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır. Sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadrolarına yapılacak atama tekliflerinde ise hak sahiplerinin bu fıkra uyarınca öğrenim durumları itibarıyla atanabilecekleri kadro unvanları dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığınca belirlenen aynı veya eşdeğer unvanlı pozisyon ve kadrolar esas alınır. ...
3-3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu:
Ek Madde 1¬...
(Değişik altıncı fıkra: 25/7/2016-KHK-668/4 md.; Aynen kabul: 8/11/2016-6755/4 md.) Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır. (Ek cümle: 28/11/2017-7061/51 md.) Üçüncü fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan maluller ile 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminat hakkından yararlandırılanların kendilerinin istihdam hakkından yararlanmaları ve ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olmaları halinde atama teklifleri memur unvanlı kadro ve pozisyonlara yapılır. İşçi kadrolarına yapılacak atama teklifleri sürekli işçi unvanlı kadroya yapılır.
Geçici Madde 15- (Ek: 25/7/2016-KHK-668/4 md.; Aynen kabul: 8/11/2016-6755/4 md.)
Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.
4-2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:
Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:
Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.) ...
4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır: ...
c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.
...
5. (Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılığı, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun sağladığı istihdam hakkından yararlanarak, Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca ataması yapılanların, aynı Kanun'un Geçici 15. maddesi ile getirilen düzenlemeden faydalanabilmeleri için ilk atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmış olmasının gerekip gerekmediği hususu oluşturmaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında, terör nedeni ve etkisi sonucu şehit veya malul olanların eş, çocuk veya kardeşlerinden birisi veya çalışabilecek durumdaki malullere istihdam hakkı ilk olarak 1995 yılında, 4131 sayılı Kanun'la, 3713 sayılı Kanun'a eklenen Ek 1. madde ile tanınmış, süreç içerisinde, hak sahipliğinin tespitine, atama teklifini yapacak makama ve atama usul ve esaslarına yönelik farklı tarihlerde değişiklikler yapılmıştır. Dolayısıyla, 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. madde hükmü ile getirilen düzenlemeden faydalanacak olanların tespiti, diğer bir ifadeyle maddenin kapsamında kimlerin yer aldığı hususu, hak sahiplerine istihdam hakkı tanıyan Ek 1. maddeye ilişkin sürecin değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır.
İlk olarak 16/11/1995 tarih ve 22465 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4131 sayılı Kanun'la, 3713 sayılı Kanun'a eklenen Ek 1. madde uyarınca yapılan atamalarda, hak sahipliğinin tespiti ve atama teklifleri İçişleri Bakanlığı tarafından yapılmış, atama yapılırken de ilgililerin nitelikleri (öğrenim durumları) ile iş gerekleri göz önüne alınarak ve durumlarına uygun kadro gözetilmek suretiyle atamalar gerçekleştirilmiştir.
02/08/2013 tarih ve 28726 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6495 sayılı Kanun ile değiştirilen Ek 1. maddede, hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli ünvanlı kadrolara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların ise memur ünvanlı kadrolara atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiş, yapılan değişiklikle, ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların öğrenim durumu itibarıyla elde ettikleri ünvan durumuna uygun kadro yerine memur kadrolarına atanmaları öngörülmüştür.
Son olarak, 27/07/2016 tarih ve 29783 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilen Ek 1. maddede; hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli ünvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları ünvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur ünvanlı kadro ve pozisyonlara atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığınca yapılacağı düzenlenmiş ve aynı KHK ile Kanun'a eklenen Geçici 15. madde ile de, bu maddenin yürürlük tarihinden önce, Ek 1. madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri ünvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki cetvellerde yer alanların, bu ünvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacağı hükmü getirilmiştir.
Aktarılan süreç dikkate alındığında, Geçici 15. madde ile ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların öğrenim durumu itibarıyla elde ettikleri ünvan durumuna uygun kadro yerine mülga Devlet Personel Başkanlığı tarafından doğrudan memur kadrolarına atama tekliflerinin yapıldığı dönemde, ilgililerin atandıkları tarihteki öğrenim durumları uyarınca sahip oldukları ünvanlara atanamamaları nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin giderilmesinin amaçlandığı sonucuna varılmaktadır. Ek 1. maddenin 668 sayılı KHK ile değiştirilmeden önce İçişleri Bakanlığı ve mülga Devlet Personel Başkanlığınca atama tekliflerinin yapıldığı iki ayrı dönemin söz konusu olduğu; atama tekliflerinin İçişleri Bakanlığı tarafından yapıldığı dönemde, hak sahiplerinin nitelikleri (öğrenim durumları) ile iş gerekleri göz önüne alınarak ve durumlarına uygun kadro gözetilmek suretiyle atamaları gerçekleştirilirken, Devlet Personel Başkanlığınca atama tekliflerinin yapıldığı dönemde ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların doğrudan memur kadrolarına atandıkları dikkate alındığında, Geçici 15. madde hükmünden, ilk atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılanların faydalanmasının amaçlandığı değerlendirilmektedir.
Gelinen noktada, İçişleri Bakanlığı tarafından ilk atama tekliflerinin yapıldığı dönemde, hak sahiplerinin nitelikleri (öğrenim durumları) ile iş gerekleri göz önüne alınarak ve durumlarına uygun kadro gözetilmek suretiyle atamalarının yapıldığı, 668 sayılı KHK ile yapılan değişiklik ile de ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri ünvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları ünvanlara atanmalarının düzenlendiği göz önünde bulundurulduğunda, Geçici 15. maddenin, ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların memur ünvanlı kadrolara atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığınca yapldığı dönemi, yani Ek 1. maddenin 6495 sayılı Kanun ile değiştirildiği tarihten, 668 sayılı KHK ile yapılan değişikliğe kadar geçen sürede yapılan (mülga Devlet Personel Başkanlığı tarafından) sınırlı bir dönemdeki atamaları kapsadığı anlaşıldığından, anılan hükümden ilk atama teklifleri İçişleri Bakanlığı tarafından yapılanların faydalanmalarına olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, atama teklifleri 2013 yılında İçişleri Bakanlığı tarafından yukarıda aktarılan usul ve esaslar dahilinde yapılan davacıların, 3713 sayılı Kanun'un Geçici 15. maddesi hükmünden yararlanarak atanma olanağı bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
III- SONUÇ :
Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, "3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun sağladığı istihdam hakkından yararlanarak, Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca ataması yapılanların, aynı Kanun'un Geçici 15. maddesi ile getirilen düzenlemeden faydalanabilmeleri için ilk atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmış olması gerektiği" doğrultusunda giderilmesine, kesin olarak, 11/12/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Aykırılığın, "3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun sağladığı istihdam hakkından yararlanarak, Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca ataması yapılanların, aynı Kanun'un Geçici 15. maddesi ile getirilen düzenlemeden faydalanabilmek için ilk atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmış olması gerekmediği" yolundaki Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 06/02/2024 tarih ve E:2022/3203, K:2024/393 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.
