Danıştay 12. Dairesi: Sözlü Sınavda Soruların Önceden Tutanağa Bağlanmaması Hukuka Aykırıdır
Danıştay 12. Dairesi, E:2021/8186, K:2023/4860 sayılı ve 12.10.2023 tarihli kararında; Sermaye Piyasası Kurulu uzman yardımcılığı sözlü sınavında soruların önceden hazırlanıp tutanağa bağlanmamasını ve adaylara yöneltilen soruların kayıt altına alınmamasını hukuka aykırı bularak sınavda başarısız sayılan adayın açtığı iptal davasını haklı görmüştür.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) uzman yardımcılığı yazılı sınavında başarılı olan davacı, 07.02.2018 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmıştır. Beş üyeden oluşan sınav komisyonu, üç üye tarafından 65, iki üye tarafından 56 puan takdir etmek suretiyle davacıya ortalama 61,4 puan vermiş; bu puan 70 barajının altında kaldığından davacı başarısız ilan edilmiştir.
İlk derece idare mahkemesi, sınav komisyonunun yasal hükümlere uygun biçimde oluşturulduğunu, değerlendirmenin belirlenen kriterler çerçevesinde ayrı ayrı yapıldığını ve subjektif bir değerlendirmeye dair herhangi bir emare bulunmadığını tespit ederek davayı reddetmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ise farklı bir sonuca ulaşmıştır. Her komisyon üyesinin ayrı puan verdiği ve bu puanların ortalamasının alındığı görülmekle birlikte; sözlü sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanarak tutanağa bağlanmadığı, davacıya hangi soruların yöneltildiğinin kayıt altına alınmadığı saptanmıştır. Bu eksikliğin sınavın nesnel biçimde yapılmasını ve yargısal denetimin tam olarak gerçekleştirilmesini olanaksız kıldığını gerekçe gösteren mahkeme, dava konusu işlemi iptal etmiştir.
Davalı SPK, Bölge İdare Mahkemesi kararını temyiz etmiştir. SPK; sınavın mevzuatta öngörülen usule göre yürütüldüğünü, 657 sayılı Kanun'un Ek 41. maddesi ile Personel Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca soruların önceden tutanağa bağlanması yükümlülüğünün bulunmadığını, adaylar için komisyon üyelerince ayrı ayrı tutanak düzenlendiğini ve bu tutanakların dosyaya sunulduğunu ileri sürmüştür.
Danıştay 12. Dairesi, Bölge İdare Mahkemesi kararını usul ve hukuka uygun bularak SPK'nın temyiz istemini oybirliğiyle reddetmiş ve kararı onamıştır.
Karardan
"Sözlü sınav öncesinde sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi suretiyle sözlü sınavın nesnel olarak yapılarak, yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesinin sağlanması gerekmektedir."
Kararın Önemi
Bu karar; sözlü sınavlarda nesnel değerlendirme güvencesinin sağlanması ve yargısal denetimin etkin biçimde işletilebilmesi bakımından önemlidir. İlgili mevzuatta soruların önceden tutanağa bağlanmasına dair açık bir düzenleme yer almasa dahi, Danıştay bu yükümlülüğü hukuka uygunluk koşulu olarak aramaktadır. Kamu kurumlarının sözlü sınav süreçlerini ve belgeleme standartlarını bu içtihat doğrultusunda gözden geçirmesi büyük önem taşımaktadır.
Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/8186 E. , 2023/4860 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8186
Karar No : 2023/4860
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurulu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sermaye Piyasası Kurulu uzman yardımcılığı yazılı sınavında başarılı olan davacının, 07/02/2018 tarihinde katıldığı sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin 09/02/2018 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; uyuşmazlıkta, davacının katıldığı sözlü sınavı gerçekleştiren komisyonun yasal hükümlere uygun olarak oluşturulduğu, davacının verdiği cevapların belirlenen kriterler çerçevesinde komisyon üyelerince ayrı ayrı değerlendirilerek takdir edilen puanların aritmetik ortalaması alındığında ise (70) puanın altında kaldığı; diğer, yandan değerlendirme yapılırken subjektif nedenlerle hareket edildiğine dair herhangi bir emare ve kanıtın da söz konusu olmadığı dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince; sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılarak, yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesinin sağlanmasının gerektiği; uyuşmazlıkta, her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı puan takdir edilmek ve bu puanların ortalaması alınmak suretiyle sözlü sınava katılanların başarılı veya başarısız sayılmalarına karar verildiği görülmekte ise de sözlü sınava ilişkin soruların önceden hazırlanarak tutanağa bağlanmadığı, sınavda davacıya hangi sorunun sorulduğu hususunun tutanak ile tespit edilmediği anlaşıldığından, davacının katıldığı sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından bahisle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uzman yardımcılığı sınavının mevzuatta belirlenen usule göre gerçekleştirildiği, 73 adayın sınav komisyonu tarafından birebir sözlü sınava alındığı, davacının; üç komisyon üyesinden (65)'er, iki komisyon üyesinden ise (56)'şar puan almak suretiyle ortalamada (61,4) puan aldığı, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nda atıf yapılan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 41. maddesi ile Sermaye Piyasası Kurulu Personel Yönetmeliği'nin ilgili maddelerinde, sözlü sınava ilişkin soruların önceden hazırlanarak tutanağa bağlanması zorunluluğunun bulunmadığı, sonuçta; sözlü sınava katılan adaylar için komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı tutanak hazırlandığı ve bu tutanakların dosyaya sunulduğu belirtilerek, hukuka aykırılık teşkil eden temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Sözlü sınava ilişkin aday değerlendirme formunda yer alan sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi kısmına beş üyeden üçünün (35) puan, ikisinin ise (30)'ar puan verdiğinin görüldüğü, herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin, soru ve cevaplar belirtilmeksizin, keyfi bir biçimde not verildiğinin açık olduğu, idarenin takdir yetkisinin bulunduğu varsayılsa bile, bu yetkinin sınırsız olmayıp, keyfi olarak kullanılamayacağı, ayrıca girdiği uzman yardımcılığı sınavına ilişkin olarak, yedek listenin ilan edilmemesinin, bir başka hukuka aykırılık sebebi olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/10/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
