Danıştay’dan Büyükelçilikte Görev Yapan Sözleşmeli Personel Lehine Karar

Danıştay Onikinci Dairesi, Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan temyiz başvurusunu reddederek, alt derece mahkemelerinin iptal kararlarını onadı.

Davanın Özeti

...........................................Büyükelçiliğinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi uyarınca sözleşmeli personel statüsünde kavas (hizmetli) olarak görev yapan davacının sözleşmesi, 31 Mart 2018 tarihi itibarıyla feshedildi. Fesih gerekçesi olarak, davacının büyükelçilik kampüsü içerisinde kaldığı müştemilattaki odanın “pislik içerisinde ve insan sağlığına aykırı” olduğu ileri sürüldü.

Davacı tarafından açılan davada, söz konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilerek iptali talep edildi.

Yargı Kararları ve Danıştay’ın Tespitleri

İlk derece idare mahkemesi, sözleşme feshi işlemini iptal etti. Bölge İdare Mahkemesi de istinaf başvurusunu reddederek iptal kararını hukuka uygun buldu. Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine dosya Danıştay 12. Dairesi tarafından incelendi.

Danıştay, alt mahkeme kararlarını onayarak şu tespitlerde bulundu:

  • Davacının kaldığı oda, büyükelçilik kampüsü içerisinde bulunsa dahi kişisel özel yaşam alanı niteliğindedir ve konut dokunulmazlığı kapsamında değerlendirilmelidir.

  • Odanın temizlik durumu ile davacının yürüttüğü kamu görevi arasında doğrudan ve somut bir bağ kurulamadığı anlaşılmaktadır.

  • Davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinde, kaldığı yerin temizliğine ilişkin olarak personele açık bir yükümlülük yükleyen bir hüküm bulunmamaktadır.

  • Bu nedenle, hizmet sözleşmesinde yer alan “sözleşme hükümlerine uymama” halinin somut olayda gerçekleşmediğinden söz edilemez.

Danıştay ayrıca, fesih işlemine dayanak alınan düzenlemenin üst normunun daha önce yargı kararıyla iptal edilmiş olmasını da hukuka aykırılık gerekçeleri arasında değerlendirdi.

Bakanlığın Temyiz İddiaları

Dışişleri Bakanlığı temyiz başvurusunda; Irak’taki güvenlik koşulları nedeniyle büyükelçilik kampüsünde hijyenin hayati önem taşıdığını, kampüs içinde yer alan devlet mülkleri üzerinde idarenin denetim yetkisi bulunduğunu ve davacının bu yükümlülüklere aykırı davrandığını ileri sürdü.

Ancak Danıştay, bu iddiaların sözleşmenin feshi gibi ağır bir yaptırımı haklı kılacak nitelikte olmadığı sonucuna ulaştı.

Sonuç

Danıştay 12. Dairesi, 13 Haziran 2023 tarihli ve oybirliğiyle verilen kararıyla (E:2019/1476, K:2023/3455), sözleşme feshi işleminin iptaline ilişkin alt mahkeme kararlarını usul ve hukuka uygun bularak temyiz talebini reddetti.

Karar, özellikle yurtdışı teşkilatlarında görev yapan 4/B’li sözleşmeli personelin özel yaşam alanına müdahalenin sınırları ve sözleşme fesih sebeplerinin yorumlanması açısından emsal nitelik taşımaktadır.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/1476 E. , 2023/3455 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2019/1476

Karar No : 2023/3455

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı

…

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: ................................ Büyükelçiliğinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesine göre sözleşmeli personel statüsünde kavas (hizmetli) olarak görev yapan davacının, 31/03/2018 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 22/02/2018 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E: …, K: … sayılı kararla; davalı idarece, dava konusu sözleşme feshi işleminin sebep unsuru bakımından, davacının Büyükelçilik kampüsü içerisindeki müştemilatta kaldığı odanın pislik içerisinde ve insan sağlığına aykırı olduğunun tespit edildiği ve davacının bu hususta üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği hususuna dayanıldığı; işlemin konu unsuru bakımından ise 2018 yılı Hizmet Sözleşmesi'nin 13/a-4 maddesine dayanıldığı görülmekte olup; davacının Büyükelçilik kampüsü içerisindeki müştemilatta kaldığı odanın kendisinin özel alanı olduğu ve konut dokunulmazlığı sınırları içerisinde kaldığı, buraya yönelik olarak tespit olunduğu belirtilen ve dava konusu işleme dayanak alınan durumun davacının görevi ile bağlantısının veya kamunun sağlığı bakımından doğurduğu iddia olunan sıkıntıların idarece ortaya konulamadığı, davacının idare ile imzaladığı hizmet sözleşmesinde, kaldığı yerin temizliğine ilişkin olarak davacıya yükümlülük yükleyen herhangi bir hüküm olmadığı, bu nedenle davacının, 2018 yılı Hizmet Sözleşmesi'nin 13/a-4 maddesinde belirtildiği şekilde "hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymama" halinden bahsedilemeyeceği; kaldı ki, Hizmet Sözleşmesi'nin dayanak üst normu olan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek-6/ç maddesinin Danıştay Onikinci Dairesi kararıyla iptal edildiği göz önüne alındığında, aynı yönde düzenleme niteliğinde olan 2018 yılı Hizmet Sözleşmesi'nin 13/a-4 maddesine dayanılarak işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının Büyükelçilik kampüsü içerisindeki müştemilatta kaldığı odanın pislik içerisinde ve insan sağlığına aykırı olduğu iddiasıyla yapılan iki ayrı soruşturmada verdiği savunmalarda isnat edilen hususları inkar etmediği ve bu soruşturmalar sonucunda davacının iki defa uyarma cezası ile cezalandırıldığı; ................................'taki güvenlik koşulları sebebiyle kampüs düzeninde kurulu olan ve çalışanların beraber yaşam sürdürdüğü ................................ Büyükelçiliğinde hijyenin büyük önem arz ettiği, burada barınan davacının ilgili Yönerge hükümlerine uymak ve hijyeni sağlamak zorunda olduğu, kullanım şekli Yönerge ile düzenlenmiş olan bir Devlet mülkünde idarenin her türlü inceleme ve denetleme yetkisinin bulunduğu, davacının, yükümlülüğünü yerine getirmediği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Memurun Mehil Süresi Nedir? 657 Sayılı Kanuna Göre Mehil Süresi Hesaplama
Memurun Mehil Süresi Nedir? 657 Sayılı Kanuna Göre Mehil Süresi Hesaplama
İçeriği Görüntüle

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İşlemin dayanağı olarak isnat olunan Büyükelçilik kampüsü içerisindeki müştemilatta kaldığı odanın pislik içerisinde ve insan sağlığına aykırı olduğu iddiasının gerçek olmadığı, daha önce bu hususta idare ile hiç sorun yaşamadığı, kaldığı odanın temizliğinden ve bakımından kendisinin değil, idare görevlilerinin sorumlu olduğu, yaşadığı yerin kendisinin özel alanı olduğu ve göreviyle ilgisinin bulunmadığı, idarenin bu alanda yaptığı denetimle konut dokunulmazlığını ihlal etmek suretiyle yetkisini aştığı, imzaladığı sözleşmede kaldığı yerin temizliğine ilişkin bir hüküm olmadığı, sözleşmenin hiçbir maddesinin işten çıkarılmasına dayanak oluşturamayacağı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,

2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararının ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde b................................ılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/06/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.