Yurtdışı Daimî Görevlere Nasıl Atanır? Başvuru Şartları ve Süreç
Kamu personeli için yurtdışında görev yapmak, kariyer basamaklarında önemli bir adım olarak görülüyor. Peki yurtdışı daimî görevlere kimler başvurabilir, hangi şartlar aranıyor ve atama süreci nasıl işliyor? İşte 22 Kasım 2018 tarihli ve 359 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Yurtdışında Daimî Görevlere Atanacak Personel Hakkında Yönetmelik çerçevesinde merak edilenler.
Yurtdışı Daimî Görev Nedir?
Yurtdışı daimî görev, Türkiye Cumhuriyeti'nin dış temsilciliklerinde (büyükelçilik, başkonsolosluk, daimî temsilcilik vb.) misyon şeflerine bağlı olarak yürütülen sürekli statüdeki görevleri ifade ediyor. Bu görevler, geçici görevlendirmelerden farklı olarak daimî atama şeklinde gerçekleştiriliyor. Yönetmelik kapsamında atama yapılacak kadro unvanları, kurumların yurtdışı teşkilat cetvellerinde belirlenmektedir.
Kapsam Dışında Kalanlar
Yönetmelik tüm kamu personelini kapsamamaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü ve Türk Silahlı Kuvvetleri personelinden dış temsilcilikler dışında NATO Antlaşmaları veya diğer uluslararası antlaşmalar çerçevesinde görevlendirilenler, Dışişleri Bakanlığı personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı personeli ile dış temsilciliklerin korunmasında görevlendirilecek personel bu Yönetmelik hükümlerinin dışında tutulmaktadır.
Kimler Başvurabilir? Aranan Şartlar
Genel Memuriyet Şartları
Adayların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde belirtilen genel şartları taşıması gerekiyor. Bunlar arasında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunmak ve askerlikle ilişiği olmamak yer alıyor.
Öğrenim Şartı
En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak zorunlu. Ancak Milli Savunma Bakanlığı yurtdışı teşkilatına atanacak astsubaylar için bu şart aranmıyor.
Hizmet Süresi
Açıktan atanacaklar hariç olmak üzere, kamuda en az üç yıl hizmet süresi bulunması gerekiyor. Bu sürede unvan farkı aranmıyor, toplam hizmet süresi esas alınıyor.
Disiplin Şartı
Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için kendi mevzuatında öngörülen disiplin cezalarını almamış olmak; diğer kamu personeli için ise aylıktan kesme veya daha ağır bir disiplin cezası almamış bulunmak şartı aranıyor.
Temsil Yeteneği
Hizmetin gerektirdiği temsil yeteneğine sahip olmak da atanma şartları arasında sayılıyor.
Yabancı Dil Şartı
Personelin öncelikle görevlendirileceği ülkenin resmî dilini veya İngilizce, Almanca ve Fransızca dillerinden birini bilmesi şart. Yabancı dil bilgisi yeterliliği için YDS'den en az 70 puan alınması veya buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan bir belgeye sahip olunması gerekiyor. Yabancı dil yeterlilik belgesi üç yıl süreyle geçerli; süresi dolmuş belgeler kabul edilmiyor.
Aşağıdaki durumlarda yabancı dil belgesi aranmıyor: Belirtilen dillerin resmî dil olarak konuşulduğu ülkelerde YÖK tarafından denkliği kabul edilen lisans, yüksek lisans veya doktora eğitimini tamamlayanlar ile resmî dili Türkçe ve lehçesi olan ülkelere görevlendirilecekler bu istisnadan yararlanıyor.
Atama Esasları ve Görev Süresi
Soruşturma Durumu
Haklarında ceza soruşturması, kovuşturması veya aylıktan kesme ve daha ağır bir cezayı gerektirecek disiplin soruşturması açılanların dış göreve atanmaları, soruşturma ve kovuşturma sonucuna kadar erteleniyor.
Görev Süresi
Yurtdışında daimî görev süresi kural olarak en çok üç yıl. Bu süre, hizmetin gerektirdiği hallerde bakanlıklarda bakan onayı, Cumhurbaşkanlığına bağlı kuruluşlarda ise üst yönetici onayı ile bir yıla kadar uzatılabiliyor. Yurtdışı daimî görevlere en fazla iki kez atanılabiliyor. Ticaret Bakanlığı yurtdışı teşkilatında görevlendirilecek personel için bu süre dört yıl olarak uygulanıyor.
Yeniden Atanma Şartı
Yurtdışında daimî görevden yurtiçindeki görevine dönen kamu görevlilerinin, yeniden yurtdışına atanabilmeleri için yurtiçinde iki yıldan az olmamak üzere yurtdışındaki görev süreleri kadar hizmet yapmış olmaları zorunlu.
Göreve Son Verilme Halleri
Atama için öngörülen nitelikleri taşımadıkları sonradan anlaşılanlar veya bu nitelikleri sonradan kaybedenlerin görevi süre beklenmeden sona erdiriliyor. Haklarında soruşturma açılanların görevine de süre beklenmeden son verilebiliyor.
Eğitim ve Koordinasyon
Personel, atandığı görevin gereklerine uygun hizmet içi eğitime ve istihbarata karşı koyma ile ilgili eğitimlere tabi tutuluyor. Hizmet içi eğitimin kapsamı, kurumların görüşü alınarak Dışişleri Bakanlığınca belirleniyor. Misyon şefleri, kendilerine bağlı yurtdışı teşkilatındaki personelin amiri sayılıyor; personel bilgi toplanması ve değerlendirilmesinde misyon şefinin talimatlarına göre hareket ediyor.
Raporlama Yükümlülükleri
Personel, görevlerine ilişkin edindikleri bilgileri değerlendirerek ulaştıkları sonuçları üç aylık raporlar halinde hazırlıyor. Bu raporların bir nüshası kuruma, diğer nüshası ise misyon şefi aracılığıyla Dışişleri Bakanlığına gönderiliyor. Yurtdışı daimî görevi sona eren personel, görevde iken hazırladığı raporlar doğrultusunda özet bir rapor hazırlayarak en geç bir ay içerisinde kurumuna vermek zorunda.
Disiplin İşlemleri
Daimî temsilci yardımcısı, başmüşavir, müşavir ve ataşenin disiplin amiri misyon şefi, üst disiplin amiri ise bakanlıklarda bakan tarafından belirlenecek üst yönetici. Müşavir yardımcısı ve ataşe yardımcısının disiplin amiri ise sırasıyla bağlı olduğu üstler, üst disiplin amiri yine misyon şefi.
Görevde Uyulacak Kurallar
Yurtdışında görev yapan personel; yabancı devletler ve milletlerarası kurumlarla temaslarda millî çıkarları savunmak, Türk milletinin onur ve itibarını korumak, görev ve yetki dışı açıklamalardan sakınmak, resmî ve özel yaşamda dikkatli davranmakla yükümlü. Görevli bulunduğu ülkenin halkına karşı dostluk çerçevesinde hareket etmek, mahallî politikalara karşı tarafsız davranmak ve yerel halkın örf, adet, inanç ve değerlerine saygı göstermek de personelin temel yükümlülükleri arasında yer alıyor.
Özel Düzenlemeler
Diyanet İşleri Başkanlığı yurtdışı teşkilatında görevlendirilecek personel için yabancı diller arasına Arapça da eklenmiş durumda. İçişleri Müşavirleri için altı yıllık geçiş döneminde yabancı dil şartı uygulanmıyor ve bu şart İçişleri Bakanlığı tarafından belirleniyor.
Başvuru Süreci
Yönetmelikte merkezi bir başvuru sistemi tanımlanmamış olmakla birlikte atamalar, kurumların yurtdışı teşkilat kadrolarına göre ihtiyaç duyulan pozisyonlar için gerçekleştiriliyor. Yurtdışı göreve ilgi duyan kamu personelinin çalıştıkları kurumun insan kaynakları birimiyle iletişime geçmesi öneriliyor.
Yurtdışında Daimî Görevlere Atanacak Personel Hakkında Yönetmelik | Cumhurbaşkanı Kararı No: 359 | R.G. Tarihi: 23/11/2018 | Son Değişiklik: 30/10/2022
