Danıştay’tan emsal disiplin kararı: “Hangi fiilden ceza verildiği açık yazılmalı”
Bir ortaokul müdürü hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesi kapsamında 1/30 oranında aylıktan kesme cezası verildi.
Ancak ceza işleminde, müdürün hangi somut disiplin fiilini işlediği ve bu fiilin 125. maddenin hangi alt bendine girdiği açık şekilde gösterilmedi.
Mahkeme: “Hukukilik denetimi yapılamaz”
İdare Mahkemesi dikkat çeken bir değerlendirme yaptı.
Kararda;
-
Disiplin cezasına neden olan eylemin açıkça ortaya konulmasının zorunlu olduğu,
-
Fiilin hangi alt bent kapsamına girdiğinin belirtilmemesinin hukukilik denetimini varsayıma dönüştürdüğü,
-
Bunun hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı ifade edildi.
Mahkeme ayrıca, disiplin suçunun hangi alt bende dayandığının sadece mevcut işlem açısından değil, ileride oluşabilecek “tekerrür” hükümleri bakımından da kritik önemde olduğunu vurguladı.
Bu gerekçelerle aylıktan kesme cezası iptal edildi.
Danıştay kararı onadı
Dosyayı inceleyen Danıştay 12. Dairesi, İdare Mahkemesinin daha önceki bozma kararına uygun hareket ettiğini belirtti.
Yüksek Mahkeme, idarenin temyiz itirazlarını yerinde bulmadı ve disiplin cezasının iptaline ilişkin kararı onadı.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4366
Karar No : 2023/4734
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Bornova İlçesi, ... Ortaokulunda müdür olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 14/11/2018 tarih ve E:2015/945, K:2018/5243 sayılı bozma kararına uyularak; uyuşmazlıkta, il disiplin kurulunca teklif edilen cezanın reddine karar verilmesi üzerine dava konusu işlem ile vali tarafından davacı hakkında aylıktan kesme cezasının verildiği; ancak, dava konusu işlemde yer alan eylemlerin aylıktan kesme cezasını gerektiren ve 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin alt bentlerinde sayılan fiill ve hallerden hangisine uyduğunun idarece belirtilmediği, bu durumun işlemin hukukilik denetimini varsayımsal hale getirdiği ve bunun da hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığı, disiplin cezası verilmesine neden olan eylemin tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıkça ortaya konulması, bu eylemin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde sayılan hangi fiil ve haller kapsamına girdiğinin belirtilmesinin disiplin hukuku açısından zorunlu olduğu, bu durumda yargı merciince işleme hukukilik denetimi yapılabileceği, öte yandan bu hususun, disiplin cezalarının tekerrüründe yapılacak işlem ve verilecek cezanın belirlenmesinde de önem arzedeceği, bu durumda, sübut bulan eyleme karşılık gelen aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve halin 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin alt bentlerinde yer alan hangi tanıma uyduğunun açıkça ortaya konulması gerekirken aksi yönde tesis edilen davacının 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda sübut bulan fiili nedeniyle eylemine uygun disiplin cezası verildiği, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin dördücü fıkrasında, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Temyizen incelenen kararda, İdare Mahkemesince bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmış olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
