Danıştay’dan emsal karar: Yetkisiz disiplin kurulunun onadığı maaş kesme cezası iptal edildi
Danıştay 12. Dairesi, bir kamu görevlisine verilen aylıktan kesme cezasına karşı yapılan itirazın yetkisiz disiplin kurulu tarafından karara bağlanması nedeniyle disiplin cezasını hukuka aykırı buldu.
Kararda, disiplin cezalarına karşı yapılan itirazların mutlaka yetkili kurul tarafından incelenmesi gerektiği, aksi halde cezanın iptal edileceği vurgulandı.
Muayene memuruna maaş kesme cezası verildi
Bursa Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü’nde görev yapan muayene memuruna, daha önce görev yaptığı Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğü’ndeki işlemleri nedeniyle 1/30 oranında aylıktan kesme cezası verildi.
Memur, bu cezaya karşı idari itiraz yoluna başvurdu. Ancak yapılan incelemede, itirazın yetkili olmayan disiplin kurulu tarafından karara bağlandığı ortaya çıktı.
Danıştay: İtirazı Merkez Disiplin Kurulu incelemeliydi
Danıştay kararına göre, bakan adına müsteşar tarafından verilen aylıktan kesme cezalarına karşı yapılan itirazların Bakanlık Merkez Disiplin Kurulu tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.
Ancak somut olayda memurun itirazı Bölge Disiplin Kurulu tarafından karara bağlandı.
Danıştay, bu durumun açık bir yetki hatası oluşturduğunu belirtti.
Kararda, disiplin sürecindeki bu usul hatasının tek başına işlemi hukuka aykırı hale getirdiği ifade edildi.
Yetki kuralına uyulmaması cezayı geçersiz kıldı
İlk derece mahkemesi, itiraz merciinin yanlış belirlenmesini hukuka aykırı bularak disiplin cezasını iptal etti.
Dosyayı inceleyen Danıştay 12. Dairesi de bu kararı onayarak, yetkisiz disiplin kurulunun değerlendirmesiyle tesis edilen maaş kesme cezasının geçerli olmayacağına hükmetti.
Böylece memura verilen 1/30 oranındaki aylıktan kesme cezası iptal edilmiş oldu.
Disiplin cezalarında yetki unsuru hayati önemde
Danıştay’ın bu kararı, disiplin hukukunda yetki kurallarının şekli değil, sonuca doğrudan etkili temel bir unsur olduğunu ortaya koydu.
Karara göre;
-
disiplin cezasına karşı yapılan itirazlar,
-
mevzuatta belirtilen yetkili disiplin kurulu tarafından incelenmeli,
-
yetkisiz kurulun vereceği karar hukuka uygun sayılmamalı.
Bu yönüyle karar, kamu kurumlarında disiplin süreçlerinde itiraz merciinin doğru belirlenmesinin zorunlu olduğunu gösteren emsal bir karar niteliği taşıyor.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2649
Karar No : 2023/5181
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bursa ili, ... Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünde muayene memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesi'nin 19/11/2019 tarih ve E:2016/2772, K:2019/8904 sayılı bozma kararına uyularak; Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinin dördüncü fıkrasında, en üst amirce verilen aylıktan kesme cezasına karşı yapılan itirazların hangi Disiplin Kurulunca karara bağlanacağı hususunda özel bir düzenlemeye yer verilmemişse de, anılan Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra, 2011 yılında 657 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikle uyarma ve kınama cezalarında olduğu gibi aylıktan kesme cezasına karşı da itiraz yolu düzenlendiği, ilgili Yönetmelikte uyarma ve kınama cezalarına ilişkin öngörülen usul ve esasların alt hukuk normunun üst hukuk normuna aykırı olamayacağı ilkesinin doğal bir sonucu olarak aylıktan kesme cezası hakkında da uygulanması gerektiği, dava konusu olayda; davacıya isnat edilen eylemin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinde yer alan hangi tanıma uyduğunun açıkça ortaya konulması ve bakan adına müsteşar tarafından verilen aylıktan kesme cezasına karşı yapılan itirazın, bakanlık merkez disiplin kurulunca görüşülmesi gerekirken, herhangi bir alt bent belirtilmeksizin ceza verildiği ve bu cezaya karşı yapılan itirazın yetkili olmadığı halde Bölge Disiplin Kurulunca karara bağlandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının, Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünde muayene memuru olarak görev yaptığı dönemde, imha komisyonu üyesi olduğu olayda isnat edilen eylemlerinin sabit olduğu, davacı hakkında hukuka ve mevzuata uygun olarak disiplin soruşturması yürütüldüğü belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin dördüncü fıkrasında, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Temyizen incelenen kararda, İdare Mahkemesince bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmış olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
