Danıştay: Döner sermaye yönetici payında belirleyici olan kadro unvanı, fiili görev değil
Danıştay 12. Dairesi, genel sekreter kadrosundaki personele döner sermaye hesabından yönetici payı ek ödemesi yapılması gerektiğini, fiilen o görevi yürütüp yürütmediğinin bu hakkı ortadan kaldırmayacağını hükme bağladı.
Ne oldu?
Bir devlet üniversitesinde genel sekreter kadrosunda kayıtlı olup Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı olarak fiilen görev yapan davacıya, döner sermaye hesabından yönetici payı adıyla ek ödeme yapılıyordu. Üniversite yönetim kurulu 2013'te bu ödemeyi kesti. Gerekçe şuydu: Davacı genel sekreterlik görevini fiilen yapmıyor, görevi vekâleten yürüten kişiye ödeme yapılıyor; ikisine birden ödeme yapılırsa mükerrer ödeme olur.
Kanun ne diyor?
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58. maddesinin (f) bendi açık: Üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından rektör, rektör yardımcısı ve genel sekretere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın yönetici payı olarak ek ödeme yapılır.
Kanun fiili katkı değil kadro unvanı arıyor. Genel sekreter kadrosundaki kişi bu ödemenin muhatabıdır.
Danıştay ne dedi?
Daire, üniversitenin savunmasını kabul etmedi. Genel sekreter vekiline ödeme yapılmasına olanak tanıyan yönetim kurulu kararı zaten 2547 sayılı Kanun'a aykırıydı. Hukuka aykırı bir uygulamayı sürdürmek için asıl hak sahibinin ödemesini kesmek mümkün değildir.
Dava konusu işlemlerin iptali ve yoksun kalınan ek ödemenin 27 Haziran 2013'ten itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmeden idare mahkemesi kararı oybirliğiyle onandı.
Usul notu
Daire aynı kararla, birden fazla davalı idare bulunmasına rağmen yargılama giderlerinin yalnızca "davalı idareden" alınacağı şeklinde kurulan hükmü bozarak dosyayı bu kısım için mahkemeye iade etti. 6100 sayılı HMK uyarınca hangi idarenin hangi oranda sorumlu olduğunun kararda açıkça gösterilmesi gerekiyor.
Danıştay 12. Daire, E: 2023/4033, K: 2023/4898, 12 Ekim 2023
Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2023/4033 E. , 2023/4898 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4033
Karar No : 2023/4898
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYENLER (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Onikinci Dairesinin 03/04/2023 tarih ve E:2021/7865 K:2023/1642 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca davalı idareler tarafından düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi Rektörlüğünde genel sekreter kadrosunda olup aynı Üniversitenin Kütüphane ve Dökümantasyon Daire Başkanı olarak görev yapan davacının, döner sermaye hesabından yönetici payı olarak Nisan 2013 tarihine kadar ödenen ek ödemenin kesilmesi üzerine, tekrar ödenmeye başlanması talebiyle yaptığı başvurularının reddine ilişkin ... Üniversitesi Rektörlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kütahya Genel Sekreterliğinin … tarih ve … sayılı işleminin ve bu işlemlerin dayanağı olan ... Üniversitesi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile yoksun kalınan yönetici katkı payı ve ek ödemesinin hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 18/02/2020 tarih, E:2020/301, K:2020/1378 sayılı bozma kararına uyularak;3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 9.maddesinde birlikte kullanılacak sağlık tesisleri için protokol imzalanacağının düzenlendiği , 17/10/2011 tarihinde imzalanan Protokol'ün 10.maddesinde; rektör, rektör yardımcıları ve üniversite genel sekreterine, ilgili birimin dekan ve dekan yardımcılarına 2547 sayılı Kanunu'nun 58.maddesi uyarınca, yönetici payı şeklinde verilecek ek ödemenin, üniversite yönetim kurulu kararına dayalı olarak yapılacağının kurala bağlandığı, 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (f) bendinde de, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağı düzenlemesine yer verildiği, bu bakımdan Protokol'de belirtildiği üzere 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca yapılacak yönetici payı ek ödemesinin, yine bu düzenleme uyarınca fiili katkılarına bakılmaksızın ancak; "rektör", "rektör yardımcısı" ve "genel sekretere" yapılacak bir ek ödeme olduğu sonucuna ulaşıldığı, buna göre; genel sekreter kadrosunda görev yapan davacıya yönetici katkı payının ödenmemesi işlemine dayanak gösterilen dava konusu … tarih ve … sayılı ... Üniversitesi Yönetim Kurulu Kararının, "genel sekreter vekiline" yönetici payı ödenmesine, 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesine aykırı olarak olanak sağladığından hukuka aykırı olduğu, bu durumda, davacı tarafından, yönetici payı olarak Nisan 2013 tarihine kadar verilen ek ödemenin kesilmesi üzerine tekrar ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin, anılan Yönetim Kurulu kararına dayanılarak tesis edilen dava konusu diğer işlemlerin de hukuki dayanaklarının ortadan kalktığı gerekçesiyle iptaline, yoksun kalınan yönetici katkı payı ve ek ödemesinin dava tarihi olan 27/06/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, kararda dökümü yapılan 224,35-TL yargılama gideri ile 251,00-TL temyiz yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 3.110,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalı idarelerin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYENLERİN İDDİALARI : Sağlık Bakanlığı tarafından; muafiyete rağmen yargılama giderleri arasında bulunan harçlardan sorumlu tutulmalarının, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na aykırı olduğu, dosya kapsamında iki davalı idare bulunmasına rağmen, temyize konu kararın hüküm fıkrasındaki ''dava konusu işlemlerin iptaline, yoksun kalınan yönetici katkı payı ve ek ödemesinin dava tarihi olan 27/06/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, aşağıda dökümü yapılan 224,35-TL yargılama gideri ile 251,00-TL temyiz yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 3.110,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine...'' şeklindeki ibarenin, hangi davalı idare olduğunun tespiti yönünden belirsizliğe yol açtığı, bu durumun davacıya ödeme yapılması sırasında ihtilaf oluşturacağı, ayrıca davacının şu anki durumu, davalılar arasında afiliasyon protokolünün devam edip etmediği araştırılmadan eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğu, nitekim 2018 yılı itibarıyla ... Üniversitesi ile olan afiliasyon protokolünün sona erip, Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile protokolün devam ettiği, 2018 yılından itibaren bu üniversitedeki genel sekretere ödeme yapılmaya başlandığı, bu durumda davacının kadrosunun ... Üniversitesinde olması nedeniyle kendisine ödeme yapılamayacağı, protokolle belirlenmiş sorumluluklarının, üniversite yönetiminin belirlediği kişilere ödeme yapmak olup, şahıs bazında kimlere yapılacağının öneminin olmadığı, yani ek ödeme konusunda mevzuat uyarınca karar merciinin sadece üniversite olduğu, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından; 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 9. maddesine göre birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinde fiilen görev yapan personele, üniversite personeli için 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58. maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları esas alınarak yönetici payı olarak ek ödeme yapıldığı, Kanun gereği kadro şartına bakılmaksızın, fiili katkının hedeflendiği, ancak davacının her ne kadar kadroda bulunsa da fiilen genel sekreterlik görevini yapmadığı, dolayısıyla ek ödeme alamayacağı, genel sekreter vekilinin ise asile ait tüm yetkileri kullandığından ek ödemeden yararlandırıldığı, davacı tarafa da ödeme yapılması durumunda, bunun mükerrer ödemeye yol açacağı, kaldı ki davacının bir başka birimde görevlendirilmeyi isteyerek, genel sekreterlik görevini (fiilen yapmayı) bıraktığı, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, kısmen onanması ve kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 03/04/2023 tarih ve E:2021/7865, K:2023/1642 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Üniversitesi Rektörlüğünde genel sekreter kadrosunda olup aynı Üniversitenin Kütüphane ve Dökümantasyon Daire Başkanı olarak görev yapan davacının, döner sermaye hesabından yönetici payı olarak Nisan 2013 tarihine kadar verilen ek ödemenin kesilmesi üzerine tekrar ödenmeye başlanması talebiyle yaptığı başvurularının reddine ilişkin ... Üniversitesi Rektörlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kütahya Genel Sekreterliğinin … tarih ve … sayılı işleminin ve bu işlemlerin dayanağı olan ... Üniversitesi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile yoksun kalınan yönetici katkı payı ve ek ödemesinin hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açtığı davada; Danıştay Onikinci Dairesinin 18/02/2020 tarih ve E:2020/301, K:2020/1378 sayılı bozma kararına uyularak; dava konusu işlemlerin iptaline, yoksun kalınan yönetici katkı payı ve ek ödemesinin dava tarihi olan 27/06/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, kararda dökümü yapılan 224,35-TL yargılama gideri ile 251,00-TL temyiz yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 3.110,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlıklı 24. maddesinde; ''Kararlarda:
a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları yahut unvanları ve adresleri,
b) Davacının ileri sürdüğü olayların ve dayandığı hukuki sebeplerin özeti istem sonucu ile davalının savunmasının özeti,
c) (Değişik: 10/6/1994-4001/11 md.) Danıştayda görülen davalarda tetkik hakimi ve savcının ad ve soyadları ile düşünceleri,
d) Duruşmalı davalarda duruşma yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hazır bulunan taraflar ve vekil veya temsilcilerinin ad ve soyadları,
e) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hüküm:tazminat davalarında hükmedilen tazminatın miktarı,
f) Yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiği,
g) Kararın tarihi ve oybirliği ile mi, oyçokluğu ile mi verildiği,
h) Kararı veren mahkeme başkan ve üyelerinin veya hakiminin ad ve soyadları ve imzaları ve varsa karşı oyları,
ı) Kararı veren dairenin veya mahkemenin adı ve dosyanın esas ve karar numarası,
Belirtilir...'' hükmü öngörülmüş olup, anılan Kanun'un ''Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller'' başlıklı 31. maddesi ile yapılan atıf gereğince uygulanan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ''Yargılama giderlerinin kapsamı'' başlıklı 323. maddesinde ise, başvurma, karar ve ilam harçları, dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış, ''Yargılama giderlerinden sorumluluk'' başlıklı 326. maddesinde; ''Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir.'', ''Yargılama giderlerine hükmedilmesi'' başlıklı 332. maddesinde, ''Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır.'' kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Mahkeme kararının ''dava konusu işlemlerin iptaline, yoksun kalınan yönetici katkı payı ve ek ödemesinin dava tarihi olan 27/06/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine'' ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik davalı idareler temyiz istemi yerinde görülmemiştir.
Davalı idarelerden Sağlık Bakanlığının temyiz istemi, İdare Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasına ilişkin yargılama giderleri yönünden incelendiğinde;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin kararlarda bulunması gereken hususlardan olduğu; harç, tebliğ ve posta giderleri ile vekâlet ücretinin yargılama giderlerinden sayıldığı; ayrıca aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkemece yargılama giderlerininin, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verilebileceği; yargılama giderinin tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümünün hüküm altında gösterileceği; hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceğinin, mahkemece ilamın altına yazılması gerekliliği anlaşılmaktadır.
Mahkeme kararında ise, davalı konumunda birden fazla idare bulunmasına rağmen, kararda dökümü yapılan 224,35-TL yargılama gideri ile 251,00-TL temyiz yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 3.110,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine şeklinde hüküm kurulduğu, yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin hükmedilen tutar yönünden, hangi idare ya da idarelerin, hangi oranda sorumlu olacağı hususuna yer verilmediği görülmektedir.
Bu durumda; dosya kapsamında birden fazla davalı idare bulunduğundan, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmaksızın verilen İdare Mahkemesi kararının, yargılama giderlerine ilişkin hüküm kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerden ... Üniversitesi Rektörlüğünün temyiz isteminin reddi ve diğer davalı Sağlık Bakanlığının temyiz isteminin kısmen reddi ile dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali, yoksun kalınan yönetici katkı payı ve ek ödemesinin dava tarihi olan 27/06/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararın, dava konusu işlemin iptali ve tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. Davalı idarelerden Sağlık Bakanlığının temyiz isteminin kısmen kabulü ile anılan İdare Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının, yargılama giderleri yönünden BOZULMASINA,
3. Dosyanın, bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, 12/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
