Askerlik Borçlanması Memuru 5434 Kapsamına Almaz
Askerlik Borçlanması Nedir?
Askerlik, yalnızca bir vatani görev değil; aynı zamanda sosyal güvenlik sistemi açısından da kritik bir dönemdir. Zorunlu askerlik hizmeti süresince kişilerin SGK primleri işlemez. Yani askerlikte geçen her gün, emeklilik hesaplarında boşluk olarak kalır.
İşte bu boşluğu kapatmak amacıyla hayata geçirilen askerlik borçlanması uygulaması, sigortalılara söz konusu süreleri sonradan prim ödeyerek hizmet süresine dahil etme imkânı tanımaktadır. Yasal dayanak olarak 5510 sayılı Kanun'un 41/b maddesi öne çıkmaktadır. Bu madde; er, erbaş, yedek subay ve yedek astsubay olarak silah altında ya da ilgili okullarda geçirilen sürelerin borçlanılabileceğini açıkça düzenlemektedir. 5434 sayılı Kanun kapsamındaki memurlar da bu uygulamadan yararlanabilmekte, e-devlet ya da SGK'ya yapacakları yazılı başvuru ile askerlik dönemlerine ait primleri ödeyerek emeklilik sürelerini uzatabilmektedir.
Kimler Yararlanabilir, Kimler Yararlanamaz?
Askerlik borçlanması hakkı yalnızca fiilen askerlik görevini tamamlamış erkek sigortalılara tanınmıştır. Askerlikten muaf tutulanlar ya da görevini tamamlamamış olanlar bu haktan faydalanamaz. Borçlanma yapılacak süre boyunca herhangi bir kurum bünyesinde SGK primi ödenmemiş olması da aranılan temel koşullar arasındadır.
Yabancı ülkede askerlik yaparak sonradan Türk vatandaşlığına geçen Türk soylu kişiler ise vatandaşlık aldıkları tarihte 22 yaşını doldurmuş ve geldikleri ülkede askerlik yapmışlarsa, bu süreleri belgelendirmeleri kaydıyla Türkiye'deki benzer durumdaki kişilerin askerlik süresi kadar borçlanabilir. Ancak borçlanılacak süre, Türkiye'deki uygulamadaki süreyi aşamaz.
Borçlanmanın Emekliliğe Etkisi
Askerlik borçlanması yapıldığında kişinin toplam prim gün sayısı artar; bu da emeklilik şartlarına daha erken ulaşmayı mümkün kılabilir. Bunun ötesinde, askerlik hizmeti sigorta başlangıç tarihinden önce tamamlanmışsa borçlanma, sigortalılık başlangıç tarihini geriye çekerek emeklilik yaşını da aşağı çekebilir. Bu husus özellikle 2000 öncesi sigortalılık başlangıcı hedefleyenler açısından belirleyici bir öneme sahiptir.
Öte yandan sigortalı olduktan sonra askere giden kişiler de borçlanma yapabilir. Ancak bu durumda borçlanılan süre sigortalılık başlangıç tarihini geriye taşımaz; yalnızca toplam hizmet süresine katkı sağlar.
2026 Yılı Borçlanma Tutarları
Askerlik borçlanması tutarları her yıl asgari ücretteki değişime paralel olarak güncellenmektedir. 1 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olan rakamlara göre günlük minimum borçlanma bedeli 352,32 TL, maksimum borçlanma bedeli ise 2.688,30 TL olarak belirlenmiştir.
Peki Memurlar İçin Durum Ne?
Bir kamu kurumunda sözleşmeli personel olarak çalıştıktan sonra Haziran 2009'da memuriyete başlayan ve 1 Ekim 2008 öncesinde askerlik görevini er olarak tamamlamış olan bir memur, askerlik süresini borçlandığında hangi emeklilik kanununa tabi olacağını sordu. Yanıt, pek çok memurun gözden kaçırdığı kritik bir ayrımı gün yüzüne çıkarıyor.
Memurların 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu kapsamında emekli aylığına hak kazanabilmesi için 1 Ekim 2008 tarihinden önce memurluk, yedek subaylık veya vekil öğretmenlik gibi memurluk bağı taşıyan bir statüde çalışmış olmaları zorunludur. Bu koşulu taşımayanlar, ne kadar hizmet borçlanması yaparlarsa yapsınlar, 5434 kapsamına giremez; 5510 sayılı Kanun'a tabi memur olarak değerlendirilirler.
Ekim 2008 öncesine ait sigortalı çalışmalar, memurun emeklilik yaş grubunu belirlemede dikkate alınmaktadır. Bununla birlikte bu çalışmalar 8 Eylül 1999 tarihinden sonrasına aitse emeklilik yaşı; kadınlar için 58, erkekler için 60 olarak sabitlenmekte ve bu yaş grubu değişmemektedir.
Borçlanma Sigortalılık Başlangıcını Geriye Taşısa da 5434'e Kapı Aralamıyor
Hizmet borçlanması; askerlik, avukatlık stajı gibi sigortalılık öncesi dönemlere ilişkin yapıldığında sigortalılık başlangıç tarihini geriye taşıyabilmekte ve emeklilik koşullarını değiştirebilmektedir. Borçlanılan bu süreler için emekli ikramiyesi de ödenmektedir.
Ancak 5510 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesi bu noktada belirleyici bir sınır çizmektedir. 15 Ekim 2008 sonrasında 4/1-c sigortalılığı başlamış olan kişiler, borçlanma yoluyla sigortalılık başlangıç tarihlerini ne kadar geriye götürseler de 5434 sayılı Kanun kapsamına dahil olamamaktadır. Askerlik borçlanması bu kişiler için yalnızca toplam hizmet süresini artıran bir araç olarak işlev görmekte; statü değişikliği sağlamamaktadır.
Sonuç: Emeklilik Tarihi Nasıl Belirlenir?
Yukarıda aktarılan profildeki memurun emeklilik yaşı 60 olarak belirlenmektedir. 1 Ocak 1980 doğumlu bir erkek memur için hesaplandığında, 60 yaşın tamamlandığı 1 Ocak 2040 tarihinde hizmet süresi her koşulda 25 yılı aşacağından emeklilik tarihi 1 Ocak 2040 olarak karşımıza çıkmaktadır.
Hizmet birleştirmesi ise bu tabloda herhangi bir olumsuzluk yaratmamakta, aksine memura ek katkı sağlamaktadır.
