Danıştay Kararı: Sözlü Sınavda Komisyon Üyelerinin Adaya Aynı Puanı Vermesi Sınavı Hukuka Aykırı Kılar mı?

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, sözlü sınavda komisyon başkan ve üyelerince adaya aynı puanın verilmesinin sınavı tek başına hukuken sakatlamadığına oyçokluğuyla hükmetti.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin kesin nitelikteki kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi için 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyayı Danıştay'a gönderdi. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E:2026/41, K:2026/48 sayılı kararıyla aykırılığı 17/09/2026 tarihinde oyçokluğuyla ve kesin olarak giderdi.

Aykırılığa konu kararlar

İstanbul 2. İdare Mahkemesi, İstanbul Haydarpaşa 1. Bölge Müdürlüğü Kapasite Yönetim Servis Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının avukat kadrosuna yönelik unvan değişikliği mülakatında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davayı reddetti. Mahkeme, sınav komisyonunun mevzuata uygun oluşturulduğunu, sözlü sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının önceden hazırlanarak tutanak altına alındığını, davacının kendi çektiği soruların yöneltildiğini, cevaplarının komisyon üyelerince ayrı ayrı değerlendirilerek puan takdir edildiğini, puanların aritmetik ortalaması alındığında davacının puanının (65) olduğunu, mevzuatta aranan (75) puan şartını sağlayamayan davacının başarısız sayıldığını, sınavın yapılmasında mevzuatın öngördüğü usule aykırı ya da subjektif saiklere dayalı olarak hareket edildiğine dair bir emare ve kanıt bulunmadığını belirtti. Davacının, mülakatın ses ve görüntü kaydedici teknik araçlarla kayıt altına alınmadığı yönündeki iddiası ise yönetmelikte buna ilişkin bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle kabul edilmedi. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi, 26/02/2026 tarih ve E:2026/202, K:2026/602 sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verdi.

Ankara 20. İdare Mahkemesi ise TCDD Taşımacılık AŞ. Genel Müdürlüğü İdari ve Sosyal İşler Dairesi bünyesinde büro şefi olarak görev yapan davacının, Personel ve Mali İşler Servis Müdür Yardımcısı kadrosuna yönelik görevde yükselme sınavının yazılı aşamasında başarılı olduğu halde sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemi iptal etti. Mahkeme, bir başkan ve dört üyeden oluşan komisyonun tüm üyelerince; sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi kriterinde 25 puan üzerinden 0, genel kültür ve genel yetenek ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık kriterlerinde 15'şer puan üzerinden 0, diğer üç kriterde ise 15'şer puan üzerinden 15 puan verildiğini, yani her bir komisyon üyesince her bir kriter için aynı puanın verildiğini tespit etti. Mahkeme, bütün kriterler için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna vararak işlemde hukuka uygunluk görmedi. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, 30/09/2024 tarih ve E:2023/3250, K:2024/1941 sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verdi.

Kurul, aykırılığın konusunu, görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavının yazılı aşamasında başarılı olduğu halde sözlü sınav aşamasında başarısız olan adaylara komisyon üyelerince aynı puanın takdir edilmesinin sözlü sınavı hukuken sakatlayıp sakatlamayacağı olarak belirledi.

Kurulun gerekçesi

Kurul, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde temel ilkelerin sınıflandırma, kariyer ve liyakat olarak belirtildiğini, liyakat ilkesinin kamu hizmetlerine girmede işin ehline verilmesi ve bu sistemin eşit olarak tüm Devlet memurlarına uygulanmasını sağlamak olarak ifade edildiğini hatırlattı. Kamu görevine girme ve yükselmede liyakat ilkesi çerçevesinde mevzuatta yazılı sınavların yanında sözlü sınav ve/veya mülakata da yer verildiği, görsel, işitsel ve anlık gözlemlere yönelik değerlendirmeler içeren sözlü sınav ve/veya mülakatın da objektif nitelikte olmasının zorunlu olduğu belirtildi. Sözlü sınavda başarısız sayılma işlemlerinin de diğer idari işlemler gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerektiği ifade edildi.

Kurul, sözlü sınavların yargısal denetimine ilişkin olarak şu hususların içtihat olarak benimsendiğini kaydetti:

  • Sınav öncesinde, komisyonca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması,
  • Her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi,
  • Adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi.

Bu durumun sözlü sınavın nesnelliğini ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlayacağı, bu prosedürler yerine getirilerek yapılan sözlü sınavların hukuka uygun olarak gerçekleştirildiğinin kabul edilmesi gerektiği belirtildi.

Kararda, TCDD İşletmesi ve TCDD Taşımacılık AŞ. personeli görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerindeki düzenlemeler uyarınca sözlü sınavda bilgi ölçmeye yönelik "sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ve "genel kültürü ve genel yeteneği" kısımlarına yer verildiği; doğrudan bilgi ölçmeyle ilgisi bulunmayan "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", "liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu", "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" ve "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" kısımlarıyla ilgili gözlem ve kanaate dayalı olarak değerlendirme yapılacağı; her üyenin verdiği puanların aritmetik ortalamasının alınarak adayın sözlü sınav puanının tespit edileceği ifade edildi.

Kurul, yargısal denetimin; sözlü sınav öncesinde soruların önceden hazırlanıp tutanağa bağlanıp bağlanmadığı, her adaya sorulan soruların kayda geçirilip geçirilmediği ve adayın yanıtlarına hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilip gösterilmediği kriterleri yönünden yapılması gerektiği, bu kriterler haricinde komisyon başkan ve üyelerince adaylara aynı puanın verilmesinin sözlü sınavı tek başına hukuken sakatlamadığı sonucuna vardı.

Sonuç

Kurul, aykırılığın; sözlü sınav öncesinde sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin, sözlü sınavın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlamak için yeterli olduğu, bu prosedürler yerine getirilerek yapılan sözlü sınavların hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olacağı ve değerlendirme kriterleri bakımından komisyon başkan ve üyelerince adaya aynı puanın verilmesinin sözlü sınav işlemini hukuken sakatlamayacağı doğrultusunda giderilmesine kesin olarak oyçokluğuyla karar verdi.

Karşı oy

Üç üye, karşı oy yazısında hukuk devleti ilkesine, Anayasa'nın 8. ve 125. maddelerine ve 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesine dayandı. Karşı oyda, sözlü/mülakat sınavının nesnel olduğundan söz edilebilmesi için kamu hizmetinin önem ve özelliğine göre bütün kriterlerin ne şekilde uygulanacağına ilişkin hususların, kriterlerin ağırlıklarını ve buna göre değerlendirme esaslarını içeren nesnel bir yöntemin düzenlenmesi gerektiği; her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların yanıtlarına hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin ve özellikle düşük not takdirinin gerekçesinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği ifade edildi. Komisyon başkanı ve üyelerince altı kriter yönünden aynı puanlamanın yapıldığı, başkan ve komisyon üyelerinin bütün kriterler için aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığı belirtilerek, aykırılığın, aday değerlendirme tutanaklarında komisyon üyelerince her bir değerlendirme kriteri için aynı puanın verilmiş olmasının sözlü sınavı hukuka aykırı hale getireceği yönünde giderilmesi gerektiği oyuyla karara katılınmadı.

BİLGİ KUTUSU

Merci Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu
Esas / Karar No 2026/41 – 2026/48
Karar Tarihi 17/09/2026
Konu Bölge idare mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istemi
Aykırılık Konusu Sözlü sınavda komisyon üyelerince adaya aynı puan takdir edilmesinin sözlü sınavı hukuken sakatlayıp sakatlamayacağı
Karşıt Kararlar İstanbul BAM 1. İDD, E:2026/202, K:2026/602 – Ankara BAM 3. İDD, E:2023/3250, K:2024/1941
Dayanak 2576 sayılı Kanun m. 3/C-4(c) ve 5
Sonuç Aykırılık, İstanbul BAM 1. İDD kararı doğrultusunda giderildi; aynı puan verilmesi sözlü sınavı tek başına hukuken sakatlamaz
Oy Durumu Oyçokluğu (3 üye karşı oy), kesin

KARAR METNİ

T.C. DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No: 2026/41
Karar No: 2026/48

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 21/04/2026 tarih ve E:2026/44, K:2026/44 sayılı kararıyla;

.......... vekili Av. .............. tarafından, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 26/02/2026 tarih ve E:2026/202, K:2026/602 sayılı kararı ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2023/3250, K:2024/1941 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...........'ın açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I-AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI:

A- İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2026/202 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: İstanbul Haydarpaşa 1. Bölge Müdürlüğü Kapasite Yönetim Servis Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, avukat kadrosuna yönelik unvan değişikliği mülakatında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nin 30/06/2025 tarih ve E:2024/1585, K:2025/1256 sayılı kararının özeti:

25/12/2017 tarih ve 30281 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 10., 14., 17. ve 18. maddelerine yer verildikten sonra,

Davacının, görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin mevzuat hükümleri doğrultusunda sözlü sınava tabi tutulduğu, anılan sözlü sınavı gerçekleştiren sınav komisyonunun mevzuata uygun olarak oluşturulduğu, bu sınav komisyonunca sözlü sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının önceden hazırlanarak tutanak altına alındığı, davacıya genel kültür ve genel yetenek alanında ve bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ölçmek amacıyla önceden hazırlanan sorulardan kendisinin çektiği soruların yöneltildiği, davacının sözlü sınavda verdiği cevapların belirlenen kriterler çerçevesinde komisyon üyelerince ayrı ayrı değerlendirilerek puan takdir edildiği, puanların aritmetik ortalaması alındığında ise davacının puanının (65) olduğu, mevzuatta aranan (75) puan şartını sağlayamayan davacının başarısız sayıldığı, diğer yandan sınavın yapılmasında mevzuatın öngördüğü usule aykırı ya da subjektif saiklere dayalı olarak hareket edildiğine dair herhangi bir emare ve kanıtın da bulunmadığı dikkate alındığında davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı,

Öte yandan; davacı tarafından, dava konusu mülakatın ses ve görüntü kaydedici teknik araçlarla kayıt altına alınmadığından bahisle hukuka aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nde, görevde yükselme ve unvan değişikliği mülakatından teknik araçlar yoluyla ses ve görüntü kaydı alınmasına yönelik bir hüküm bulunmadığı, bu haliyle mevzuatta öngörülmeyen bir husus nedeniyle bahse konu mülakatın hukuka aykırı olduğu yönünde karar verilemeyeceği açık olduğundan davacının bu iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 26/02/2026 tarih ve E:2026/202, K:2026/602 sayılı kararının özeti:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde düzenlenen kararın kaldırılması sebeplerinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

B- ANKARA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 3. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2023/3250 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: TCDD Taşımacılık AŞ. Genel Müdürlüğü İdari ve Sosyal İşler Dairesi bünyesinde büro şefi olarak görev yapan davacı tarafından, Personel ve Mali İşler Servis Müdür Yardımcısı kadrosuna geçmek için davalı idarenin yaptığı görevde yükselme sınavının yazılı aşamasında başarılı olduğu halde sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

Ankara 20. İdare Mahkemesi'nin 19/10/2023 tarih ve E:2023/289, K:2023/1353 sayılı kararının özeti:

Anayasa'nın 2., 8. ve 125. maddelerine; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesine; 23/11/2018 tarih ve 30604 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 1., 12., 13. ve 16. maddelerine yer verildikten sonra,

Davalı idare tarafından yapılan görevde yükselme yazılı sınavında başarılı olan adaylara, yapılan sözlü sınav öncesinde hazırlanan soruların ve cevaplarının önceden hazırlanarak bir tutanak altına alındığı, mülakata giren adaylara bu sorulardan sorulduğu ve adaylar tarafından verilen cevapların kurulun her bir üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirildiği ve verilen bu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü puanlarının belirlendiği ancak davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde, bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından 25 puan üzerinden sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi kriterine göre yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından 0 puan takdir edildiği, yine 15'şer puan üzerinden yapılan değerlendirmede bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü kriterine göre yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından 15 puan takdir edildiği, yine 15'şer puan üzerinden yapılan değerlendirmede liyakati temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu kriterine göre yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından 15 puan takdir edildiği, yine 15'şer puan üzerinden yapılan değerlendirmede öz güveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı kriterine göre yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından 15 puan takdir edildiği, yine 15'şer puan üzerinden yapılan değerlendirmede genel kültürü ve genel yeteneği kriterine göre yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından 0 puan takdir edildiği, yine 15'şer puan üzerinden yapılan değerlendirmede bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterine göre yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından 0 puan takdir edildiği, başka bir deyişle davacıya her bir komisyon üyesi tarafından her bir değerlendirme kriteri için aynı puanın verildiğinin anlaşıldığı,

Davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2023/3250, K:2024/1941 sayılı kararının özeti:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde düzenlenen kararın kaldırılması sebeplerinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

II-İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavının yazılı aşamasında başarılı olduğu halde sözlü sınav aşamasında başarısız olan adaylara komisyon üyelerince aynı puanın takdir edilmesinin, sözlü sınavı hukuken sakatlayıp sakatlamayacağı yönündeki kesin nitelikteki farklı kararlar aykırılık konusunu oluşturmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:

1-Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği

Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri, personel planlaması esas alınarak Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünde çalışan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünde memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atanacaklar ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu kazanılan unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atanacakları kapsar.

Sınav şartı
MADDE 10 – (1) Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.

Sözlü sınav
MADDE 13 – (1) Yazılı sınavda başarılı sayılanlar en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Sözlü sınava alınacaklar listesinde son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.

(2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu,
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
d) Genel kültürü ve genel yeteneği,
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.

Başarı sıralaması
MADDE 14 – (1) Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle belirlenir. Sınav sonuçları Teşebbüsün internet/intranet sitesinde ilan edilir.

(2) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.

(3) Başarı puanının eşit olması durumunda sırasıyla;
a) Hizmet süresi fazla olanlara,
b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.

(4) Teşebbüs tarafından tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılır.

KDK'dan personel otoparkına ilişkin önemli karar
KDK'dan personel otoparkına ilişkin önemli karar
İçeriği Görüntüle

Sınav kurulu ve görevleri
MADDE 17 – (1) Teşebbüs tarafından yapılacak veya yaptırılacak sınavlara ilişkin görevde yükselme işlemlerini yürütmek üzere beş kişiden oluşacak sınav kurulu veya kurulları teşkil edilir. Sınav kurulu veya kurulları atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında atamaya yetkili amirce belirlenecek insan kaynakları temsilcisi veya temsilcileri ile diğer üyelerden oluşur. İhtiyaç duyulması halinde kurum dışından kamu görevlileri arasından kurullara üye veya üyeler görevlendirilebilir. Aynı usulle yedek üyeler de belirlenir. Sınav kurulunu teşkil eden üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve bulundukları unvanlar itibariyle daha düşük seviyede olamazlar.

(2) Sınav kurulu başkan ve üyeleri; eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımlarının katıldığı sınavlarda görev alamazlar. Görev aldıklarının tespit edilmesi halinde bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir. Asıl üyenin bulunmadığı hallerde toplantıya yedek üye katılır.

(3) Sınav kurulu, sınavların yapılması veya yaptırılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.

(4) Sınav kurulu, üye tamsayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır. Gerekli görülmesi halinde taşra teşkilatında aynı usul ile sözlü sınava yönelik olarak beş kişiden müteşekkil sınav kurulu veya kurulları oluşturulabilir.

(5) Sınav kurulunun sekretarya hizmetleri İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığınca yürütülür.

2-Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği

Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri, personel planlaması esas alınarak Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında çalışan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında memur kadroları ve sözleşmeli pozisyonlarda istihdam edilen personelden, müdür veya daha alt görevlere görevde yükselme mahiyetinde asaleten atanacaklar ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu kazanılan unvanlara ilişkin pozisyonlara unvan değişikliği mahiyetinde asaleten atanacakları kapsar.

Sözlü sınav
MADDE 12 – (1) (Değişik:RG-15/4/2022-31810) Yazılı sınavda en az altmış puan alan adaylar içerisinden en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday yazılı sonuçların ilan edilmesine müteakip üç ay içerisinde sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.

(2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu,
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
d) Genel kültürü ve genel yeteneği,
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar (Değişik ibare:RG-11/3/2026-33193) başarılı sayılır.

Başarı sıralaması
MADDE 13 – (1) (Değişik:RG-18/6/2019-30805) Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Genel Müdürlüğün resmi internet sitesinde duyurulur.

(2) Başarı puanlarının eşit olması halinde, sırasıyla;
a) Hizmet süresi fazla olanlara,
b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.

(3) Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, duyurulan kadro ve pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, Genel Müdürlük tarafından ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenir.

(4) (Mülga:RG-18/6/2019-30805)

Sınav Kurulu (Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki hali ile)
MADDE 16 – (1) Sınav Kurulu, Genel Müdür onayı ile oluşturulur.

(2) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin işlemleri yürütmek üzere beş kişiden oluşan sınav kurulu teşkil edilir. Sınav kurulu Genel Müdürün görevlendireceği bir Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, İnsan Kaynakları Dairesi Başkanı ile en az şube müdürü düzeyindeki diğer üyelerden olmak üzere beş kişiden oluşur. İhtiyaç duyulması halinde kurum dışından kamu görevlileri arasından kurullara üye veya üyeler görevlendirilebilir. Ayrıca aynı usulle beş yedek üye seçilir. Kurul, üye tamsayısı ile toplanır, kararlar oy çokluğu ile alınır, çekimser oy kullanılmaz. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya yedek üye iştirak eder.

(3) Sınav kurulunu teşkil eden üyeler sınava alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç olmak üzere, öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibariyle daha düşük seviyede olamazlar.

(4) Sınav kurulunun başkan ve üyelerinin görevde yükselme sınavına eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üyeler görevlendirilir.

(5) Kurulun sekretarya hizmetleri İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığınca yerine getirilir.

Sınav Kurulunun görevleri
MADDE 17 – (1) Sınav Kurulunun görevleri şunlardır:
a) (Değişik:RG-18/6/2019-30805) Görevde yükselme yazılı sınavını yapmak veya yaptırmak, unvan değişikliği yazılı sınavını yaptırmak, görevde yükselme veya unvan değişikliği sözlü sınavlarını yapmak,
b) Yazılı sınav konu başlıklarını belirlemek, sınav sorularını hazırlamak veya hazırlatmak,
c) Sınava katılmaya hak kazananları ve sınav sonuçlarını duyurmak,
ç) Sınav sonuçlarına yapılacak itirazları inceleyerek veya sınavı yapan kuruma incelettirerek karara bağlamak,
d) Sınava ilişkin diğer işlemleri yürütmek.

3-2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:

Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:
Madde 3/C-
...
4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:
...
c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.
...
5. Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

İncelemeye konu başvuruda giderilmesi istenen aykırılığı; görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavlarının sözlü aşamasında sözlü sınav komisyonu üyelerinin adaylara aynı puanı vermelerinin sözlü sınavı hukuka aykırı hale getirip getirmeyeceği hususu oluşturmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde, söz konusu Kanun'a hâkim olan temel ilkelere yer verilmiş; bu ilkeler ise, sınıflandırma, kariyer ve liyakat olarak belirtilmiştir. Anılan Kanun'da, liyakat ilkesi, kamu hizmetlerine girmede, işin ehline verilmesi ve bu sistemin, eşit olarak tüm Devlet memurlarına uygulanmasını sağlamak olarak ifade edilmiştir.

Kamu görevine girme ve yükselmede liyakat ilkesi çerçevesinde, mevzuatımızda genel olarak yazılı sınavların yanında, sözlü sınav ve/veya mülakata da yer verilmektedir. Görsel, işitsel ve anlık gözlemlere yönelik değerlendirmeler içeren sözlü sınav ve/veya mülakatın da objektif nitelikte olması zorunludur.

Diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi, sözlü sınavda başarısız sayılma işlemlerinin de, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetiminin yapılması gerekmektedir.

Sözlü sınavların yargısal denetimine ilişkin olarak; adayların girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin, tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, bu durumun sözlü sınavın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlayacağı içtihat olarak benimsenmekte olup, bu prosedürler yerine getirilerek yapılan sözlü sınavların, hukuka uygun olarak gerçekleştirildiğinin kabulü gerekmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde yer alan düzenlemeler uyarınca, sözlü sınavın icrası sırasında, bilgi ölçmeye yönelik "sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ve "Genel kültürü ve genel yeteneği" kısımlarına yer verildiği; öte yandan doğrudan bilgi ölçmeyle ilgisi bulunmayan, "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", "liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu", "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı", "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" kısımları olduğu ve bu kısımlarla ilgili gözlem ve kanaata dayalı olarak değerlendirme yapılacağı; her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak da aday personelin sözlü sınav puanının tespit edileceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yargısal denetimin sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonlarınca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanıp hazırlanmadığı ve tutanağa bağlanıp bağlanmadığı, her adaya sorulan soruların kayda geçirilip geçirilmediği ve adayın verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilip gösterilmediği kriterleri yönünden yapılması gerektiği, bu kriterler haricinde komisyon başkan ve üyelerince adaylara aynı puanın verilmesinin sözlü sınavı tek başına hukuken sakatlamadığı sonucuna varılmıştır.

III- SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin, sözlü sınavın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlamak için yeterli olduğu, bu prosedürler yerine getirilerek, yapılan sözlü sınavların hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olacağı ve değerlendirme kriterleri bakımından komisyon başkan ve üyelerince adaya aynı puanın verilmesinin sözlü sınav işlemini hukuken sakatlamayacağı doğrultusunda giderilmesine kesin olarak, 17/09/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde belirtilen ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi; vatandaşların hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında Anayasa'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği, Anayasa'nın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir.

Hukuk Devleti ilkesi karşısında idarenin yargısal denetim yapılmasını ortadan kaldıracak ya da bu denetimin yapılmasını olanaksız kılacak işlem ve eylemlerde bulunması mümkün değildir.

Bu kapsamda yapılacak olan bir sözlü/mülakat sınavının nesnel olduğundan söz edilebilmesi için kamu hizmetinin önem ve özelliğine göre bütün kriterlerin ne şekilde uygulanacağına ilişkin hususların, kriterlerin ağırlıklarını ve buna göre değerlendirme esaslarını içeren nesnel bir yöntemin düzenlenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, sözlü sınavda her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin ve özellikle düşük not takdirinin gerekçesinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetiminin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Nitekim, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi gereğince iptal davalarında, idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları yönünden yargısal denetime tabi tutulması zorunlu bulunmaktadır.

Dolayısıyla sözlü sınavda adaylara verilen puanlardan kaynaklanan işlemin yargısal denetimini sağlayacak altyapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlamak hukuka bağlı idarenin görevidir. Yukarıda da belirtildiği üzere hukuk devleti ilkesinin, idarenin yargısal denetim yapmasını ortadan kaldıracak, olanaksız kılacak ya da güçleştirecek şekilde bir idari işlem tesis etmesine izin vermesi mümkün değildir.

Diğer taraftan, aykırılığa konu uyuşmazlıklara ilişkin, sözlü sınavın icrası sırasında, bilgi ölçmeye yönelik "sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ve "Genel kültürü ve genel yeteneği" kısımları olduğu; öte yandan doğrudan bilgi ölçmeyle ilgisi bulunmayan, "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", "liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu", "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı", "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" kısımları olduğu ve bu kısımlarla ilgili gözlem ve kanaata dayalı olarak değerlendirme yapılacağı; her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak da aday personelin sözlü sınav puanının tespit edileceği anlaşılmıştır. Sınav komisyon başkanı ve üyeleri tarafından adaylara altı kriter yönünden aynı puanlamanın yapıldığı; başka bir deyişle adaylar hakkında başkan ve her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapıldığı, ancak her bir değerlendirme kriteri için başkan ve her bir komisyon üyesi tarafından aynı puanın verildiği anlaşılmaktadır.

Sınava katılan adaylar hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede başkan ve komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için başkan ve komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesi hayatın olağan akışına aykırı olup, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, aykırılığın; sözlü sınav aşamasında düzenlenen aday değerlendirme tutanaklarında komisyon üyelerince her bir değerlendirme kriteri için aynı puanın verilmiş olmasının yapılan sözlü sınavı hukuka aykırı hale getireceği yönünde giderilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.