Mahkemeler disiplin suçu tayin edemez
Danıştay İkinci Dairesi, emniyet teşkilatında görevli bir başpolis memuruna verilen 24 ay uzun süreli durdurma cezasını hukuka aykırı bularak iptal etti.
Başpolis memuru, atış eğitimine katılmadığı gerekçesiyle “amirin emrini yapmamak” disiplin suçundan cezalandırılmıştı. Davalı idare, personelin mazeretsiz şekilde ve kendisine iki kez emir tebliğ edilmesine rağmen eğitime katılmadığını ileri sürmüştü.
Karar düzeltme talebini inceleyen Danıştay, disiplin hukukunda yargısal denetimin sınırlarına dikkat çekti. Kararda; mahkemelerin, disiplin soruşturmasının usule uygun yapılıp yapılmadığını, fiilin sübut bulup bulmadığını ve fiil ile verilen ceza arasında tipiklik bulunup bulunmadığını denetleyebileceği, ancak disiplin otoritesinin yerine geçerek ceza tayini yapamayacağı vurgulandı.
Yüksek Mahkeme, yerel mahkeme kararını onayan Danıştay Beşinci Dairesinin bazı gerekçelerinde hukuki isabet bulunmadığını belirtmekle birlikte, dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık olmadığı yönündeki sonucun doğru olduğu kanaatine vardı.
Bu gerekçeyle Danıştay İkinci Dairesi, davalı idarenin karar düzeltme istemini açıklama eklemek suretiyle reddetti. Karar, 19 Eylül 2023 tarihinde oybirliğiyle alındı.
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/7176 E. , 2023/4079 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7176
Karar No : 2023/4079
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVALI) : ...Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : ......................... ili, ......................... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde başpolis memuru olarak görev yapan davacının, "amirin emrini yapmamak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarınca 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ...günlü, ...sayılı ......................... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açtığı davada; dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın onanmasına ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin 02/01/2018 günlü, E:2016/14638, K:2018/7 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun'la değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının mazeretsiz olarak ve ayrıca kendisine iki defa emir şeklinde tebliğ edilmesine rağmen atış eğitimine katılmadığı, bu durumun yapılan soruşturma sonucu sübuta erdiği belirtilerek, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay dava daireleri ile idari veya vergi dava daireleri kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmelerini gerektiren nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1. fıkrasında gösterilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, anılan daire ve kurulların kararın düzeltilmesi isteminde ileri sürülen nedenlerle bağlı oldukları belirtilmiş bulunmaktadır.
Dilekçede ileri sürülen düzeltme nedenlerinin anılan maddede sayılan nedenlere uymadığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili olan ilgili disiplin otoritesidir. İlgili disiplin otoritesince verilen disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgilinin fiilinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı tespit edilerek hukuki denetim yapılmaktadır. İlgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmadığının tespiti halinde; diğer bir anlatımla olayda tipiklik şartının yerine getirilmediği durumlarda yargı yerince disiplin cezasının iptaline karar verilebilecek olmakla birlikte, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin de yapılması, disiplin otoritesinin yetki alanına girildiği anlamına gelmekte ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğurmaktadır.
Bu itibarla, Danıştay Beşinci Dairesince onanmasına karar verilen İdare Mahkemesi kararında yer alan, "davacının fiilinin Tüzüğün 5/A-6 maddesinde ifadesini bulan görevde kayıtsızlık göstermek kapsamında kaldığı (atış görevini yapma konusunda kayıtsızlık gösterdiği)" yolundaki gerekçede hukuki isabet görülmemiş olmakla birlikte; davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarıca 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği yolundaki gerekçede hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
1. KARAR DÜZELTME İSTEMİNİN AÇIKLAMA EKLENMEK SURETİYLE REDDİNE,
2. Karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 19/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
