Merkez Müdürüne yapılan döner sermaye ödemesi hakkında karar

Sayıştay Dairesi'nden Üniversite Personeline Döner Sermaye Ödemesi Kararı

Sayıştay Birinci Dairesi, bir üniversitede görevli merkez müdürü ve yardımcısına özel kurslardaki idari faaliyetleri nedeniyle yapılan döner sermaye ek ödemelerine ilişkin önemli bir karara imza attı. 20.11.2025 tarihli ve 10970 Karar No'lu ilamla alınan karar, yükseköğretim kurumlarında döner sermaye ek ödemelerinin hangi şartlarda yapılabileceğini netleştirmesi açısından önemli bir içtihat örneği niteliği taşıyor.

Bir üniversite bünyesindeki merkezde düzenlenen özel kurslarda, merkez müdürü ve müdür yardımcısına öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi gibi idari işler nedeniyle döner sermaye ek ödemesi yapıldı. Bu ödemeler, üniversite yönetim kurulu tarafından yürürlüğe konulan usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirildi.

Kamu idareleri hesap planında değişiklik yapıldı

İçeriği Görüntüle

Daire, daha önce bu ödemeler nedeniyle kamu zararı tespit etmiş ve tazmin hükmü kurmuştu. Ancak Sayıştay Temyiz Kurulu söz konusu hükmü bozarak dosyayı yeniden değerlendirmek üzere Daireye geri gönderdi. Temyiz Kuruluna göre ödemeler, yönetici payı mahiyetinde olmayıp 2547 sayılı Kanun'un 58/(c) fıkrası kapsamında öğretim üyesi sıfatıyla döner sermayeye doğrudan katkı karşılığında yapılmıştı ve bu nedenle mevzuata aykırılık bulunmuyordu. Daire ise yeniden yaptığı inceleme sonucunda oy çokluğuyla ilk kararında ısrar ederek kamu zararının varlığını korudu.

Sayıştay Dairesi yaptığı incelemede, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58. maddesine göre döner sermaye ek ödemelerinde iki temel ayrım bulunduğunu vurguladı. Buna göre, yönetici konumunda olanlar ile yönetim fonksiyonu kapsamına giren faaliyetler için (f) fıkrasında düzenlenen yönetici payı ödenebiliyor. Bunun dışındaki gelir getirici faaliyetlerde ise kişinin doğrudan mesleki katkısı esas alınıyor.

Daire, söz konusu işlerin idari işlem ve eylem konusu olması nedeniyle yöneticilik faaliyetleri içerisinde yer aldığını, doğrudan bir mesleki katkı içermediğini tespit etti. Ek ödemeler, öğretim üyelerinin mesleki bilgi ve birikimleriyle ilgili olmayıp öğrencilerin eğitim sürecine adaptasyonunun sağlanmasına yönelik yönetimsel işlere ilişkin olduğundan, bu işler için yalnızca yönetici katkı payına hak kazanan öğretim elemanlarına ödeme yapılabileceği sonucuna varıldı.

Kararda, 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (f) fıkrası kapsamında bulunmayan merkez müdürü ve yardımcısına, yöneticilik sıfatları gereğince yürütmeleri gereken iş ve işlemlerin mesleki katkı olarak değerlendirilerek ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle yapılan ödemelerin kamu zararı oluşturduğu belirtildi.

Bu kapsamda Daire, oluşan kamu zararının harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve diğer sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine hükmetti. Ancak üniversite yönetim kurulu kararında imzası bulunmakla birlikte oy hakkı olmayan rektör yardımcılarının sorumluluğunun bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.

Karara, ödemelerin asli görev kapsamında yer almayan işler için yapıldığı ve yönetici payı da ödenmediği için katkı payı alınmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle karşı oy şerhi de konuldu.

Daire Karar Detayı

KARAR

Döner Sermaye Ek Ödemesi

… tarihli ve … sayılı ilamın 3’üncü maddesiyle tazmin hükmolunan konuya ilişkin Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı bozma kararları üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

… Üniversitesi … yılı hesabının … tarihinde Dairemizde yargılanması sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın 3’üncü maddesiyle … Merkezi Müdürü … ile Müdür Yardımcısı …’e, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmişti.

Söz konusu tazmin hükmünün temyiz edilmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararlarda;

“…

Yapılan incelemede, … Merkezi Müdürü … ile Müdür Yardımcısı …’e, … yılında Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Ek ödemelerin hesaplanması ve ödenmesinin; Merkez tarafından hazırlanan ve Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararıyla yürürlüğe konulan … Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki EK-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden yapıldığı görülmektedir.

… Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri nedeniyle “yönetici payı” ek ödemesi verilemeyeceği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte; söz konusu yöneticilere yapılan ek ödemenin Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı toplantısında görüşülerek yürürlüğe konulan … Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki Ek-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında “öğretim üyesi” vasıfları nedeniyle yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu açıdan, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrasının birinci bendinde; gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine ödeme matrahının yüzde 800'ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü geçmeyecek şekilde döner sermayeden aylık ek ödeme yapılmasına izin verildiğinden; … Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına bir öğretim üyesi olarak bu oranları aşmayacak şekilde yapılan ek ödemede mevzuata aykırılıktan söz edilemez.

Yönetici payı olarak değil de döner sermaye gelirine olan doğrudan katkıları nedeniyle ek ödeme aldıkları ödemeye esas belgelerle sabit olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, söz konusu ödeme nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesi kapsamında herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemiştir.

Bu itibarla, … Merkezi Müdürü … ile Müdür Yardımcısı …’e Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında döner sermaye gelirine olan doğrudan katkıları nedeniyle döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığından ve söz konusu ödeme ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verilmediğinden, temyiz talebinde bulunan sorumlunun itirazının kabul edilerek … sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oy çokluğuyla,”

denilmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin; (e) fıkrasında,

“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir…” hükmü,

(f) fıkrasında;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” hükmü,

yer almaktadır.

Bu hükümlere göre, döner sermaye faaliyetleri nedeniyle yapılacak ek ödemelerde ikili bir ayrım bulunmaktadır. Bu ayrımda, yönetici konumunda olanlar ile yönetim fonksiyonu kapsamına giren faaliyetlere istisnai bir düzenleme olarak yer verilmiş ve (f) fıkrasında unvanları sayılan personele, yöneticilik faaliyetleri nedeniyle ek ödeme yapılmasına cevaz verilmiştir. Bunun dışındaki gelir getirici faaliyetlerde ise katkı esas tutulmuştur. Dolayısıyla bir öğretim elemanının, işletme faaliyetleri nedeniyle ek ödemeye müstehak olabilmesi için ya yöneticilik faaliyetleri hariç gelir getirici işlemlere katkıda bulunması ya da yöneticilik faaliyetleri nedeniyle söz konusu maddenin (f) fıkrası kapsamına girmesi gerekmektedir.

Ayrıca, 2547 sayılı Kanun’un 58’nci maddesinin (f) fıkrasının son paragrafıyla yönetici payına mesai saatleri içerisinde verilen mesleki hizmetler de dâhil edilmiştir. Buradan kanun koyucunun yöneticilik faaliyetlerini ve buna ilişkin ek ödemeleri mesai içi ve mesai dışı tüm süreleri kapsar şekilde düzenlediği, yönetici payına müstehak olanlar da dâhil olmak üzere öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeleri sadece sahip olunan meslek nedeniyle verilen katkılar açısından mesai içi ve dışı olarak ayrıma tabi tuttuğu açıktır.

Yapılan incelemede, Merkez Müdürü … ile Müdür Yardımcısı …’e … yılında Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre anılan işler, idari işlem ve eylem konusu olması nedeniyle yöneticilik faaliyetleri içerisinde yer almakta, doğrudan bir mesleki katkıyı içermemektedir. Başka bir ifade ile, söz konusu olayda ek ödemeler, öğretim üyelerinin mesleki bilgi, deneyim ve birikimleri olan … ile ilgili olmayıp düzenlenen kurslardaki öğrencilerin eğitim sürecine adaptasyonunun sağlanmasına yönelik öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi, öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi gibi yönetimsel işlere ilişkindir. Bu işler için sadece yönetici katkı payına müstehak öğretim elemanlarına ödeme yapılabilmektedir. Kaldı ki, anılan Temyiz Kurulu Kararlarında da … Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri nedeniyle “yönetici payı” ek ödemesi verilemeyeceği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamında bulunmayan adı geçen öğretim elemanlarına yöneticilik sıfatları gereğince yürütmeleri gereken iş ve işlemlerin mesleki katkı olarak değerlendirilerek ek ödeme yapılması imkanı bulunmadığından, ek ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.

Ek ödemelerin hesaplanması ve ödenmesi, Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı toplantısında görüşülerek yürürlüğe konulan … Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki Ek-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden yapıldığından söz konusu Üniversite Yönetim Kurulu Kararında imzası olanlar ile harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri oluşan kamu zararından birlikte sorumludurlar.

Diğer taraftan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 15’inci maddesinde; üniversite yönetim kurulunun rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört yıl için seçilecek üç profesörden oluştuğu ve rektör yardımcılarının oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu toplantılarına katılabilecekleri ifade edilmiş olup Üniversite yönetim kurulu toplantılarına oy hakkı bulunmaksızın katılan rektör yardımcıları …, … ve …’nın anılan kararda sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu itibarla,

söz konusu Üniversite Yönetim Kurulu Kararında imzası olmakla birlikte oy hakkı bulunmayan rektör yardımcılarının sorumluluklarının bulunmadığına oy birliğiyle,

anılan Merkezde düzenlenen özel kurslarda idari iş ve işlemler esas alınarak ek ödeme yapılması sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL’nin;

Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Diğer Sorumlular …’a,

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

Üye …’ün karşı oy gerekçesi:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (e) fıkrasında;

“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir…”

denilmek suretiyle hizmet karşılığı ve hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermeye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkı payı ödenebilmesine imkan tanınmıştır.

Yapılan incelemede, … Merkezinde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı görülmüştür. Söz konusu işler, eğitim-öğretim süreci dışında olup ödemenin yapıldığı kişilerin asli görevleri kapsamında yer almadığından ve kendilerine yönetici payı da ödenmediğinden katkı payı almalarında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle, yapılan ödeme mevzuata uygun olduğundan ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.