Belediyenin haczedilmeyen gelirleri için ayrı hesap açılmalı
Soru: "Belediye'de banka işlemlerinin yürütülmesinde görevliyim. Belediyemiz gelirlerinin tamamını bir banka hesabında takip edip ödemeleri de bu hesaptan yapıyoruz. İdaremizin gelirlerinin bir kısmı haczedilemeyen gelirlerden oluşmaktadır. Bu gelirlerin ayrı bir hesapta izlenmesi mi gerekiyor?"
Cevap: Bildiğiniz üzere, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “Haczi caiz olmayan mallar ve haklar” başlıklı 82’nci maddesinde; özel kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczedilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde; “Belediyenin proje karşılığı borçlanma yoluyla elde ettiği gelirleri, şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez. ” denilmek suretiyle belediyenin haczi mümkün olmayan varlıkları sayılmıştır.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 20.03.2012 tarihli ve E.2011/22082 K.2012/8629 sayılı Kararında, borçlu belediyece haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraların aynı hesapta toplanmasının ve birbirine karıştırılmasının, haczedilemezlik hakkından feragat olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.
Göndermiş olduğunuz e postada, belediyenizin vergi, resim ve harç gelirlerinin tahsil edildiği banka hesabında, haczi kabil diğer para, alacak ve gelirlerin de bulunduğunu ifade etmişsiniz edilmiştir.
Anılan Yargıtay Kararı’nda bu tür hesaplar “havuz hesap” olarak nitelendirilmektedir. Belediyenin haczedilemeyen gelirlerini ayrı hesapta tutmayarak haczi kabil gelirlerle ortak havuz hesabında birleştirmesi, bu hesaptaki bakiyenin vergi, resim ve harç gelirlerinden mi yoksa haczedilebilir gelirlerden mi oluştuğunun belirlenmesini imkânsız hale getirmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar doğrultusunda, icra hukukunda haczedilemezlik kuralı istisna olup 5393 sayılı Kanun’da belirtilen hükmün, kamu hizmeti gören ve kamu tüzel kişiliğini haiz belediyeler için hukuk devletinde teminat altına alınmış bir güvence oluşturmayı amaçladığı kuşkusuzdur. Ancak söz konusu güvencenin tesis edilebilmesi için, “havuz hesabı” uygulamasının sonlandırılması, haczedilemeyen gelirler ile haczi kabil varlıkların ayrı hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
Netice itibariyle; belediyenize ait hazcedilemeyen gelirlerinin ayrı bir hesapta izlenmesi gerekmekte olup bu hususta azami dikkati göstermeniz olası riskleri önleyecektir.
