Anayasa Mahkemesi, Aylıktan Kesme Cezasını Disiplin Amirinin Verebileceğine Hükmetti
Anayasa Mahkemesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinde yer alan aylıktan kesme disiplin cezasının disiplin amirlerince verilebileceğini öngören düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına oybirliğiyle karar verdi.
Esas No: 2025/154 | Karar No: 2025/260 | Karar Tarihi: 11.12.2025 | Resmi Gazete: 18 Mart 2026 – Sayı: 33200
İtiraz yoluna başvuran Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, görülmekte olduğu bir davada aylıktan kesme cezasının iptali talebini incelerken, bu cezayı verme yetkisini disiplin amirine tanıyan kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varmış ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinin birinci fıkrasında geçen "...ve aylıktan kesme..." ibaresinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur.
İtirazın Gerekçesi
Başvuru kararında dört temel anayasal sorun dile getirilmiştir:
Birincisi, aylıktan kesme cezası verme yetkisinin disiplin amirine bırakılmasının bu yetkiyi aşırı ve ölçüsüz kıldığı ileri sürülmüştür. İkincisi, söz konusu cezanın memurların mülkiyet ve kamu hizmetine girme haklarını sınırladığı öne sürülmüştür. Üçüncüsü, disiplin amiri kavramının belirsiz olduğu iddia edilmiştir. Dördüncüsü ise aylıktan kesme cezasına karşı açılan davaların istinafta kesinleşmesinin, atama, görevden alma ve aday memurluğa son verme gibi işlemler bakımından temyiz yolunu etkisiz kıldığı vurgulanmıştır. Başvuruda bu gerekçelerle kuralın Anayasa'nın 2., 35., 70. ve 155. maddelerine aykırı olduğu savunulmuştur.
Anayasa Mahkemesi'nin Değerlendirmesi
Mahkeme, itiraz konusu kuralı Anayasa'nın 128. maddesi yönünden incelemiştir. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrası, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin statü haklarını doğrudan etkileyen disiplin işlemlerinin diğer özlük işleri kavramı kapsamında olduğunu ortaya koymakta; buna göre disiplin işlemlerine ilişkin usul ve esasların kanunla düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır.
Mahkeme bu çerçevede birkaç belirleyici tespitte bulunmuştur:
Kanuni çerçevenin yeterliliği bakımından Mahkeme, 657 sayılı Kanun'un 124. maddesinin disiplin amirlerini kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak özel yönetmeliklerle belirleneceğini hükme bağladığını, 134. maddesinin ise bu belirlemenin Cumhurbaşkanlığı yönetmeliğiyle yapılacağını öngördüğünü saptamıştır. Buna göre disiplin amirleri, temel kanun ve ikincil mevzuat çerçevesinde belirlenebilir nitelikte olup disiplin amiri kavramının belirsizlik taşıdığı yönündeki itiraz kabul görmemiştir.
Güvenceler bakımından Mahkeme, 657 sayılı Kanun'un 135. maddesi uyarınca aylıktan kesme cezasına karşı disiplin kuruluna itiraz ve idari yargıda iptal davası yollarının açık olduğunu vurgulamıştır. Bu güvencelerin, disiplin amirlerinin temel hak ve özgürlükleri zedeleyecek şekilde hareket etmesinin önüne geçmeye yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
İstinafta kesinleşme meselesi bakımından Mahkeme, itiraz konusu kuralın yalnızca aylıktan kesme disiplin cezasını vermeye yetkili merciyi düzenlediğini; bu kararlara karşı başvurulabilecek yargısal yollara ilişkin herhangi bir düzenleme içermediğini tespit etmiştir. Bu nedenle istinafta kesinleşmenin temyiz yolunu etkisizleştirdiği yönündeki iddianın anayasallık denetimiyle ilgisi bulunmamaktadır.
Kanunilik ilkesi bakımından ise kuralın, keyfiliğe izin vermeyecek biçimde belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir nitelikte yasal güvence içerdiği vurgulanmış; kanunilik ilkesine aykırı herhangi bir yönünün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç
Anayasa Mahkemesi, tüm bu değerlendirmeler ışığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...ve aylıktan kesme..." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine 11 Aralık 2025 tarihinde oybirliğiyle karar vermiştir.
Karar, 18 Mart 2026 tarihli ve 33200 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
