Danıştay: Aday Memurun Görevine Son Vermede Yetki Valilikte
Danıştay 12. Dairesi, aday memur statüsünde görev yapan personelin memuriyetle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemlerde yetkili idarenin belirlenmesine dair önemli bir karar verdi.
Karara konu olayda, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde hizmetli kadrosunda aday memur olarak görev yapan personel, izinsiz ve mazeretsiz olarak göreve gelmemesi nedeniyle üç ayrı aylıktan kesme cezası aldı. Bu disiplin cezalarına dayanılarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca memuriyetle ilişiği kesildi.
İlk derece mahkemesi, davacının ilk atamasının Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapıldığı gerekçesiyle, ilişik kesme işleminin de atamaya yetkili amir olan Bakanlık tarafından tesis edilmesi gerektiğini, bu nedenle valilikçe yapılan işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğunu belirterek işlemi iptal etti. Bölge İdare Mahkemesi de bu kararı onadı.
Danıştay’ın Değerlendirmesi
Danıştay 12. Dairesi, dosyada yer alan bilgi ve belgeleri birlikte değerlendirerek farklı bir sonuca ulaştı. Kararda;
-
Davacının, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu Ek 1. maddesi kapsamında Devlet Personel Başkanlığı tarafından Karaman Valiliğine yerleştirildiği,
-
Atama işleminin Valilik tarafından tesis edildiği,
-
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan yetki devri yazılarıyla, taşra teşkilatında görev yapan hizmetli personelin özlük ve statü işlemlerinin valiliklere devredildiği
hususlarına dikkat çekildi.
Bu çerçevede Danıştay, aday memurun görevine son verilmesine ilişkin işlemin Karaman Valiliği tarafından tesis edilmesinde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığına hükmetti.
Danıştay 12. Dairesi, valiliğin yetkisiz olduğu gerekçesiyle verilen iptal kararlarını bozarak, dosyanın yeniden karar verilmek üzere Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verdi.
Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/1024 E. , 2023/4817 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1024
Karar No : 2023/4817
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ..................................... İli, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde hizmetli kadrosunda aday memur olarak görev yapan davacının, izinsiz ve mazeretsiz olarak göreve gelmemesi sebebiyle ayrı ayrı üç defa aylıktan kesme cezasıyla cezalandırıldığından bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 57. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve E:… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 657 sayılı Kanun'a tabi aday memur olarak görev yapan davacının, ..................................... Valiliğine yapılan ilk atamasının, … tarih ve … sayılı işlemle Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmesine karşın, görevine son verilmesine ilişkin işlemin ..................................... Valilik makamı tarafından tesis edildiği, bu durumda, 657 sayılı Kanun'un 56. maddesindeki usule uygun olarak disiplin amirinin teklifi üzerine, atamaya yetkili amir olan Bakanlık yetkili merciileri tarafından işlem tesis edilmesi gerekirken, Valilik tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün … tarih ve ... sayılı "Yetki devri güncellemesi" konulu yazısı ile taşra teşkilatında görev yapan hizmetli personelin müstafi sayılmasına ilişkin iş ve işlemlerin valiliklere devredildiği, davacının atamaya yetkili amirinin gerek 02/01/2014 tarihli yetki devri güncellemesi konulu yazı gerekse 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu gereği görev yaptığı ilin Valisi olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
..................................... İli, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde hizmetli kadrosunda aday memur olarak görev yapan davacının, izinsiz ve mazeretsiz olarak göreve gelmemesi sebebiyle ayrı ayrı üç defa aylıktan kesme cezasıyla cezalandırıldığından bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 57. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve E:... sayılı işlemin istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Adaylık devresi içinde göreve son verme" başlıklı 57. maddesinde "Adaylık süresi içinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir. İlişikleri kesilenler ilgili kurumlarca derhâl Devlet Personel Başkanlığına bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 1. maddesinde; "Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır: a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir. b) Bu hükümden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını doldurdukları ve korunma veya bakım tedbir kararının sona erdiği tarihten itibaren iki yıl içinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına başvururlar. İşe yerleştirmede öncelik, sırasıyla lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunlarına verilir. c) Bu maddede belirtilen istihdam hakkından yararlanacak kişilerin yerleştirilmesinde, Devlet memurluğuna alınacaklar için yapılacak merkezî sınav sonuçlarının kullanılması esastır. İhtiyaç duyulması hâlinde bu madde kapsamına giren hak sahiplerinin yerleştirilmesinde esas alınmak üzere ayrı bir merkezî sınav yaptırılabilir. Ancak öğrenim durumu itibarıyla yapılacak merkezî sınava giremeyeceklerin yerleştirilmelerinde kura usulü uygulanır. ç) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır. Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek yerleştirme yapılacak yılın şubat ayı sonuna kadar kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak nisan ayı sonuna kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirir. Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğrenim ve daha üst öğrenim mezunları için memur unvanlı kadrolara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadrolara Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Kurumlarca teşkilat bazında yapılacak dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır..." hükmü yer almıştır.
Anılan maddenin dördüncü fıkrasında; "Bu madde kapsamında yapılacak yerleştirmelerde; yerleştirilen kişinin atama onayının alınması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın teklif yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadrolar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve ilgili kurumun 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki ilgili cetvel ve bölümlerine eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen kadrolar, herhangi bir şekilde boşalması hâlinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır." hükmüne, beşinci fıkrasında ise "Yerleştirilen hak sahiplerine ilişkin bilgiler, göreve başlama tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.
12/06/2014 tarih ve 29028 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik'in "Atama ve göreve başlama" başlıklı 13. maddesinin üçüncü fıkrasında adayların kamu kurum ve kuruluşlarınca doğrudan atanacağı, kurumlarca ayrıca bir sınav yapılmayacağı, beşinci fıkrasında ise atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunun, kamu kurum ve kuruluşları tarafından işlemlerin tamamlanmasını takip eden bir ay içinde Bakanlık ve Başkanlığa bildirileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 2828 sayılı Kanun kapsamında yerleştirme işleminin, 20/05/2015 tarihinde Devlet Personel Başkanlığınca gerçekleştirildiği, Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün … tarih ve E:… sayılı yazısı ile ..................................... Valiliğine yerleştirilen hak sahiplerine ilişkin liste gönderildiği, ayrıca atanmaları uygun görülen hak sahiplerine ilişkin atama iş ve işlemlerinin Valilikçe yapılacağı ve atama yapılırken izlenecek usul ve esasların bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün … tarih ve E:... sayılı "Yetki devri güncellenmesi" konulu yazısı ile taşra teşkilatında, hizmetli kadrosunda görev yapan personelin de bulunduğu bir kısım kadrolara ilişkin özlük haklarına yönelik her türlü işlemlerin (izin, istifa, müstafi, emeklilik vb.) Valiliklerce yürütüleceği bildirilmiş, ..................................... Valiliğinin … tarih ve … sayılı yazısı ile davacı ..................................... İli, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne atanmıştır.
Bu durumda; 2828 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi kapsamında ..................................... Valiliğine yerleştirilen ve ..................................... Valiliğinin … tarih ve … sayılı işlemi ile atanan davacının, görevine son verilmesine ilişkin ..................................... Valiliği tarafından tesis edilen … tarih ve E:... sayılı işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, davacının ilk atamasının … tarih ve E:… sayılı işlemle Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirildiği, bu sebeple görevine son verilmesine ilişkin işlemin de atamaya yetkili amir olan Bakanlık yetkili mercileri tarafından tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyiz konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
