"Bakanlığımızca daha önce paylaşılan sınav takvimi doğrultusunda, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamında gerçekleştirilecek "Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav"ın 14 Haziran 2026 Pazar günü yapılması planlanmış ve kamuoyuna duyurulmuştu.

Açıklanan 2026 FIFA Dünya Kupası maç takvimine göre A Millî Futbol Takımımızın Avustralya millî takımıyla aynı tarihte Türkiye saatiyle 07.00'de oynayacağı müsabaka sonrasında ülke genelindeki olası kutlama etkinliklerinden doğabilecek hareketlilik, yüksek ses ve trafik yoğunluğu gibi durumların öğrencilerimizin odaklanmalarını ve sınav uygulamasının sağlıklı biçimde yürütülmesini etkileyebileceği değerlendirilmiştir.

Tüm bu hususlar doğrultusunda, 2026 yılı LGS kapsamındaki merkezî sınavın, 13 Haziran 2026 Cumartesi günü yapılması kararlaştırılmıştır.

Merkezî sınavda yer alan oturum saatlerinde herhangi bir değişiklik yapılmamış olup birinci oturum (Sözel Bölüm) saat 09.30, ikinci oturum (Sayısal Bölüm) ise saat 11.30'da başlayacaktır.

Diğer yandan öğrencilerimizin sınav öncesi süreçlerden etkilenmemesi adına sınavın gerçekleşeceği okul ve kurumlarda fiziki hazırlıkların tamamlanması amacıyla 12 Haziran 2026 Cuma günü örgün eğitim kurumlarında eğitim öğretime 1 gün süreyle ara verilecek ve bu tarihte öğretmenler 1 gün süreyle idari izinli sayılacaktır.

Öğrencilerimizin emek ve gayretlerinin karşılığını en sağlıklı ve güvenli koşullarda alabilmeleri için süreç Bakanlığımızca titizlikle yürütülecektir. Sınava girecek tüm öğrencilerimize şimdiden başarılar dileriz.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık %32,36 arttı

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde %32,36 artış, ulaştırmada %34,35 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %42,06 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,25, ulaştırmada 5,45 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 6,04 yüzde puan oldu.

TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık %1,80 arttı

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde %1,80 artış, ulaştırmada %4,52 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %1,91 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 0,46, ulaştırmada 0,75 ve konutta 0,22 yüzde puan oldu.

Endekste kapsanan 174 alt sınıftan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 2018 5'li Düzey) 2026 yılı Mart ayı itibarıyla, 40 alt sınıfın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 7 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı. 127 alt sınıfın endeksinde ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık %30,11 arttı, aylık %1,45 arttı

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre %1,45 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %8,03 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %30,11 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %32,50 artış olarak gerçekleşti.

3 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, kamu kurum ve kuruluşlarının personel servis hizmetine ilişkin önemli bir düzenleme yapıldı.

Yapılan değişiklikle, personel servis araçlarından yararlanan personelin; okul öncesi eğitim, zorunlu eğitim kapsamındaki öğrenci çocukları ile kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüplerine devam eden çocuklarının da servis araçlarından faydalanmasının önü açıldı.

Ancak bu uygulama için üç temel şart aranacak:

1. Çocuğun personelin refakatinde bulunması,

2. İlgili trafik komisyonundan ayrıca izin alınması,

3. Okul Servis Araçları Yönetmeliği’ndeki yükümlülüklere uygun taşıma yapılması.

YÖNETMELİK

Karar Sayısı: 11153

Ekli “Kamu Kurum ve Kuruluşlan Personel Servis Hizmet Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”in yürürlüğe konulmasına, 237 sayılı Taşıt Kanunu ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 nci ve 537 nci maddeleri gereğince karar verilmiştir.

KAMU KURUM VE KURULUŞLARI PERSONEL SERVİS HİZMET YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Karan ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlan Personel Servis Hizmet Yönetmeliğinin 11 inci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Bu Yönetmelik kapsamında taşmacak personelin, okul öncesi eğitim ve zorunlu eğitim kapsammda bulunan öğrenci çocuklan ile kreş, gündüz bakımevleri ve çocuk kulüplerine devam eden çocuklan; personelin refakatinde bulunması, ilgili trafik komisyonlanndan bu taşıma için aynca izin alınması ve 25/10/2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Okul Servis Araçlan Yönetmeliğinde belirtilen yükümlülüklere uygun bir şekilde taşıma yapılması kaydıyla, personel servis araçlanndan yararlandınlabilir.”

MADDE 2- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Danıştay 12. Dairesi | E. 2020/2646, K. 2023/5422 | 30 Ekim 2023

Eğitim Fakültesi sınıf öğretmenliği mezunu olan davacı, 2017 KPSS'den 72,17 puan almış; ardından 29 Nisan 2018 tarihinde katıldığı sözleşmeli öğretmen sözlü sınavında 52 puan alarak başarısız sayılmıştır. Sınav sonucuna itiraz eden davacının itirazı ise bir üyenin izinli olması nedeniyle yalnızca komisyon başkanı ve bir asıl üyeden oluşan eksik heyetçe reddedilmiştir. Yönetmeliğin açık hükmüne karşın yedek üye toplantıya çağrılmamıştır.

Mahkemeler ne dedi?

İlk derece İdare Mahkemesi davayı reddetti. Sınav komisyonunun usule uygun kurulduğunu, değerlendirme formunun doldurulduğunu ve hizmet gereklerine aykırı bir durumun tespit edilmediğini gerekçe gösterdi.

Bölge İdare Mahkemesi ise bu kararı bozarak işlemi iptal etti. Komisyon üyelerinden birinin doldurduğu değerlendirme formunda 22 kriterden 20'sinin boş bırakıldığını, yalnızca bölüm toplamlarına rakam yazıldığını ve bu durumun takdir yetkisinin objektif kullanılmadığını ortaya koyduğunu vurguladı.

Danıştay 12. Dairesi ise Bölge İdare Mahkemesi'nin "form eksikliği" gerekçesini yerinde bulmadı; ancak farklı ve daha temel bir usul aykırılığını saptadı. Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik'in 9. maddesinin ikinci fıkrası gereği komisyonun üye tam sayısıyla toplanması zorunlu olup asıl üyenin yokluğunda yedek üyenin çağrılması şarttır. Oysa itiraz aşamasında bu zorunluluk yerine getirilmemiş, yedek üye toplantıya dahil edilmemiştir. Danıştay, gerekçeyi düzelterek iptal kararını oybirliğiyle onadı.

Kararın önemi

Bu karar, idare hukukunda birkaç açıdan emsal niteliği taşımaktadır. Her şeyden önce, sözlü sınav itiraz süreçlerinde komisyonun yasal tam sayıyı sağlaması salt bir şekil şartı değil, işlemin geçerliliğinin ön koşuludur. Bunun yanı sıra Danıştay, alt mahkemenin gerekçesini hatalı bulmasına rağmen varılan sonucun hukuka uygun olması nedeniyle bozma yoluna gitmemiş; "gerekçe düzeltilerek onama" tekniğini uygulamıştır. Son olarak karar, idarenin takdir yetkisinin mevzuatta öngörülen usul çerçevesinde kullanılması gerektiğini bir kez daha teyit etmektedir.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2646
Karar No : 2023/5422

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Valiliği
VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik 29/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına dair işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu davada, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 29/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda, davacının bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik niteliklerinin değerlendirilmesi yönünde değerlendirme formu hazırlandığı, değerlendirme formunda davacıya sınava katılan komisyon üyelerinin verdikleri puanların aritmetik ortalamasının (52) olduğunun tespit edildiği, yapılan sınavda hizmet gereklerine aykırı davranıldığı ya da objektifliğin sağlanamadığına ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığı, dolayısıyla sözlü sınav sürecinde usul hükümleri yönünden hukuka aykırılık olmadığı anlaşıldığından, 29/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda, davacının (52) puan alarak başarısız sayılmasına dair işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlık konusu olayda, her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı doldurulması gereken sözlü sınav değerlendirme formunda toplam 22 kriterin bulunduğu, komisyon üyelerinin 22 kriterin her birine, belirlenen puan değerleri arasında takdir ettikleri puanları vererek bölüm toplamını yazmalarının ve bu suretle toplam puanı tespit etmelerinin gerektiği; bununla birlikte, davacının sözlü sınavda değerlendirilmesine ilişkin olarak, komisyon üyelerinden ... tarafından tanzim edilen sınav değerlendirme formunda, "Eğitim Bilimleri ve Genel Kültür Bilgisi" başlığı altında yer alan 2 kriter dışında, 20 ayrı kriterin hiç birisine puan verilmeyerek "verilen puan'' kısmının boş bırakıldığı; sadece '' bölüm toplamı'' kısmına, ne şekilde hesaplandığı belli olmayan puanlar yazılarak toplamda (52) puan takdir edildiği; buna göre, sınav değerlendirme formunda bulunan 20 kritere ayrı ayrı puan verilmeksizin, puan hanelerinin boş bırakılması suretiyle yapılan değerlendirmenin, mevzuatta öngörülen usule uygun olmadığı açık olup, sözlü sınavdaki takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacının yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : İlgili Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde sözlü sınav komisyonu kurulduğu, davacı hakkında objektif ve hakkaniyete uygun bir şekilde değerlendirme yapıldığı, dava konusu işlemin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belirlenen esaslar doğrultusunda ve kamu yararı gözetilerek tesis edildiği, sözlü sınavda tanzim edilen tutanakların usule uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Sözlü sınav değerlendirme formunun usule uygun olarak doldurulmadığı, idarenin takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılabileceği; sözlü sınavdaki idarenin takdir yetkisinin usule uygun kullanılmadığı ve objektif değerlendirmeden uzak olduğu belirtilerek, temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitiim Fakültesi sınıf öğretmenliği bölümü mezunu olan ve 2017 yılında yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavından 72,17 puan alan davacı, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik kapsamında 29/04/2018 tarihinde katıldığı sözlü sınavda (52) puanla başarısız sayılmıştır.

Davacı tarafından sözlü sınavdan başarısız sayılmasına ilişkin işleme itiraz edilmiş; 16/07/2018 tarihinde bir başkan ve bir üyenin katılımıyla toplanan (diğer üyenin ise izinli olması nedeniyle katılmadığı) sınav komisyonunca davacının itirazı reddedilmiştir.
Bunun üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan Ek 4. maddesinin birinci fıkrasında, "Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir." hükmü; ikinci fıkrasında, "Sözleşmeli öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır." hükmü ve yedinci fıkrasında da, "Sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi, sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları, atanmaları ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer almıştır.

Söz konusu düzenlemede verilen yetkiye istinaden, 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, "Sözlü sınav komisyonu; Bakan veya görevlendireceği birim amiri tarafından Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında şube müdürü ve üstü unvanlı kadrolarda görev yapan personel arasından belirlenen bir başkan, iki asıl ve ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere iki yedek üyeden oluşur. Yedek üyeler, sınav merkezlerinde oluşturulan yedek üye havuzundan görevlendirilir. İhtiyaç duyulması halinde üyelerden biri, Bakanlıkça, öğretmen adayı yetiştiren yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri arasından belirlenebilir." kuralına; ikinci fıkrasında da, "Sözlü sınav komisyonu, üye tam sayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya Komisyon başkanının çağrısı üzerine yedek üye katılır. Başarı puanı, her üyenin verdiği puanın aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır. ..." kuralına yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin "Sözlü sınav sonuçlarının ilanı ve itiraz" başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasında, "Sözlü sınav sonuçları, tüm sınavların tamamlanmasını takiben duyuruda belirtilen süre içinde Bakanlıkça ilan edilir." kuralı; ikinci fıkrasında da, "Sözlü sınav sonuçlarına, sonuçların açıklanmasını takiben duyuruda belirtilen süre içinde sınava girilen sınav merkezinin bulunduğu il millî eğitim müdürlüğüne itiraz edilebilir. Bu itirazlar sözlü sınav komisyonunca incelenerek oy çokluğu ile karara bağlanır. İtiraz sonuçları, ilgili il millî eğitim müdürlüklerince itiraz sahiplerine duyurulur." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 4. maddesiyle; Milli Eğitim Bakanlığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebileceği; sözleşmeli öğretmenlerin, Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanacağı; sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi, sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları ile atanmalarına ilişkin diğer hususların ise Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

Anılan yetkiye istinaden hazırlanarak 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelikle sözlü sınava ilişkin usul ve esaslar ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiş olup; Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasında, sözlü sınav komisyonunun bir başkan ve iki asıl üye ile ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere iki yedek üyeden oluşacağının belirtildiği; ikinci fıkrasında, komisyonun üye tam sayısı ile toplanmasının ve asıl üyenin bulunmadığı toplantıya da komisyon başkanının çağrısı üzerine yedek üyenin katılmasının kurala bağlandığı; 13. maddesinde ise, sözlü sınav sonuçlarına yapılacak itirazların sözlü sınav komisyonunca incelenerek oyçokluğuyla karara bağlanmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, 29/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavın mevzuata uygun olarak oluşturulan komisyon tarafından gerçekleştirildiği; bununla birlikte, sözlü sınav sonucuna yapılan itirazın ise komisyon başkanı ve bir üye tarafından değerlendirildiği, diğer üyenin ise izinli olması nedeniyle itirazın değerlendirilmesi aşamasında bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Buna göre; sözlü sınav komisyonun mevzuatta belirtildiği şekliyle üye tam sayısıyla toplanmadığı ve yedek üyenin de toplantıya çağrılıp katılımının sağlanmadığı dikkate alındığında; mevzuata uygun şekilde toplanmayan komisyon tarafından sözlü sınav sonucuna yapılan itirazın değerlendirmesine ilişkin dava konusu işlemde usul kurallarına ve hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu durumda; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde olmamakla birlikte; bu husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

İçişleri Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ortaklaşa hazırladığı yönetmelik değişikliği, 31 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. 127 maddelik düzenleme; hesap planını, bütçe sınıflandırmasını, varlık değerleme esaslarını ve mali raporlama çerçevesini eş zamanlı olarak değiştiriyor. Değişiklikler 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi; kurumların muhasebe sistemlerini yeni hükümlere uyarlaması için 31 Aralık 2026'ya kadar süre tanındı.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Değişikliği

Resmi Gazete | 31 Mart 2026 | Sayı: 33210

1. Tek Hazine Kurumlar Hesabı (135)

Madde 102/A-B-C ile getirilen yapı, kamu maliyesinde merkezi nakit yönetimi (cash pooling) modelinin mahalli idarelere uyarlanması. İşleyiş şöyle:

Kurum nakdi → Hazine hesaplarına aktarım → 135 hesabında alacak kaydı → Hazine onayıyla geri aktarım

Yardımcı hesap ayrımı da dikkat çekici. Gelir/gider bütçesine yönelik nakit hareketleri ile özel hesaplara ilişkin hareketler farklı yardımcı kodlarda izlenecek. Bu, konsolide raporlamada çok katmanlı bir izleme altyapısı gerektiriyor.

2. 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı

Önceki sistemde gelir iadeleri doğrudan 600 Gelirler Hesabı'ndan düşülüyordu. Yeni yapıda gelir tablosu brüt/net ayrımına kavuşuyor:

600 Gelirler Hesabı → Brüt gelir

610 İndirim/İade → Düzeltici kalem

Net Gelir → 600 - 610

Madde 369/A-B-C-Ç ile düzenlenen işleyişe göre 610, aynı zamanda 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı ile çift taraflı çalışıyor. Vergi indirimi, erken ödeme indirimi ve satış iadeleri bu kanaldan geçiyor. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ndeki gelir sınıflandırmasına paralel yardımcı hesap açılması zorunlu tutulmuş.

3. Değer Düşüklüğü Karşılığı: 257 ve 268 Hesaplarının Genişlemesi

257 ve 268 numaralı hesapların adı "Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı" olarak değiştirildi. Madde 35/d ve 47/ç ile getirilen mekanizma IPSAS/TFRS terminolojisine yaklaşıyor:

• Nakit üretmeyen varlıklarda geri kazanılabilir hizmet tutarı
• Nakit üreten varlıklarda geri kazanılabilir tutar
• Her ikisinde de karşılaştırma kriteri: net defter değeri

Değer düşüklüğü tespiti kuruma bırakılmış.

4. Mali Duran Varlıklarda Öz Kaynak Yöntemi (Madde 29)

Madde 177'ye eklenen fıkralarla belediye iştirakleri öz kaynak yöntemine göre muhasebeleştirilecek. Yani iştirak edilen kuruluşun öz kaynağındaki değişimin kurum payına düşen kısmı, doğrudan belediyenin bilançosuna yansıyacak.

Ek olarak, nominal tutarın üzerinde yapılan sermaye katılımlarında fazla ödenen kısım için ayrı yardımcı hesap açılabilmesi hükme bağlandı.

5. Stok Yönetimi: FIFO ve Net Gerçekleşebilir Değer

Madde 114 tamamen yeniden yazılmış. Getirilen standartlar:

• Giriş: Maliyet bedeli (faiz hariç)
• Çıkış: FIFO (ilk giren-ilk çıkar)
• Dönem sonu: Net gerçekleşebilir değer ile maliyet karşılaştırması, düşük olan esas alınır
• Düzeltme: Karşılık ayırma yöntemiyle

Ticari mal niteliğindeki stoklar için net gerçekleşebilir değer tespiti zorunlu kılınmış; ancak bu değerin nasıl hesaplanacağı tamamen kuruma bırakılmış. Piyasa fiyatı referansı, bağımsız ekspertiz zorunluluğu gibi herhangi bir metodoloji belirlenmemiş.

6. Yapılmakta Olan Yatırımlar: Proje Bazlı Raporlama

Madde 35/b'ye göre yapılmakta olan yatırımlar artık proje numarası bazında taahhüt kartıyla izlenecek. Geçici kabul tarihi olarak 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 44. maddesi referans alınmış; tutanağın idarece onaylandığı tarih esas.

258 hesabından ilgili maddi duran varlık hesabına aktarım ancak geçici kabul tamamlandıktan sonra yapılabilecek. Bu, yatırım tamamlanmadan varlığın bilançoda aktifleştirilmesinin önüne geçiyor.

7. Kaldırılan Hesaplar ve Geçiş Düzenlemesi

Yürürlükten kaldırılanlar:

• 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı
• 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı
• 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı
• 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı

Geçici Madde 1'e göre 2025 yıl sonu kapanış işlemleri eski kurallara göre yapılacak. 2026 açılış kayıtlarında ise 165 → 160, 906-907 → 900-901 dönüşümü yapılacak. Sistem güncellemesi için son tarih 31 Aralık 2026.

8. Nazım Hesap Yapısının Genişlemesi

990 hesabının kapsamı genişletildi: "Kiraya Verilen Duran Varlıklar" yerine "Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı."

Buna ek olarak iki yeni hesap:

• 993: Kira ve irtifak hakkı gelirlerinin sözleşme bazında izlenmesi. Tek seferlik tahsilat ve taksitli yapılar için farklı yardımcı hesap kodlaması öngörülmüş.
• 998: Yüklenme senetleri, kat karşılığı inşaat anlaşmaları gibi tanımlanmamış işlemlerin izlenmesi için genel bir kap hesabı işlevi görüyor.

Her iki hesap da 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı ile çalışıyor.

9. Gelir Yansıtma Mekanizması: 805 Hesabının Genişleyen Rolü

Madde 383 ve 389'da 805 Gelir Yansıtma Hesabı'nın kullanım alanı önemli ölçüde genişledi. Şartlı bağış ve yardımların 380/480 hesaplarına alınması, yıl sonu harcanmayan özel ödeneklerin emanete devri ve bunların sonraki yıl açılışı dahil olmak üzere neredeyse tüm bütçe geliri hareketleri 805 üzerinden geçiyor. Salt teknik bir köprü olmaktan çıkıp fiilen bir kontrol noktasına dönüşüyor.

10. Bütçe Sınıflandırması Kodlarında Yapısal Dönüşüm

Madde 85, 91, 98, 109 ve 120'de bütçe kayıt kodlaması yeniden tanımlandı. "Kurumsal ve fonksiyonel kodlar" ifadesi yerini "program, kurumsal ve finansman kodları" kombinasyonuna bıraktı. Giderler, gelirler, ödenek ve faaliyet borçları hesap gruplarının tamamında bu üçlü kod zorunlu hale getirildi. Fonksiyonel sınıflandırmanın devre dışı bırakılması, harcama analitiklerini program bazlı izlemeye yöneltiyor. Strateji ve Bütçe Başkanlığı'na devredilen yetkilerle birlikte düşünüldüğünde bu değişiklik, bütçe analitiğinin merkezi planlama perspektifine kaydığını gösteriyor.

11. Emanetler Hesabı (333) ve Şartlı Bağış Döngüsü

Madde 62 ve 66'da 333 Emanetler Hesabı'nın işleyişi köklü biçimde yeniden yazıldı. Şartlı bağış ve yardımların tahsilinden iadesine kadar tüm döngü artık net muhasebe rotalarına kavuştu:

Tahsilat → 333 veya 380/480 → Şart gerçekleşince 600 → Şart gerçekleşmezse iade → 630 + ilgili hesap

Önceki düzenlemede bu döngünün muğlak kalan kısımları özellikle denetim raporlarında sık eleştiri konusuydu. Yeni yapı bu boşluğu kapatıyor ancak şartın "gerçekleşip gerçekleşmediğine" kimin karar vereceği hâlâ tanımsız.

12. Finansal Tabloların Genişlemesi

Madde 117 ile finansal tablo setine iki yeni tablo eklendi:

• Öz kaynak değişim tablosu
• Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu

Gider tarafında ise bütçe giderlerinin faaliyet sınıflandırılması tablosu zorunlu hale getirildi. Bu üç tablo birlikte değerlendirildiğinde mahalli idarelerin mali raporlaması, IPSAS 1 ve IPSAS 24 standartlarına belirgin biçimde yaklaşıyor. Ancak bu tabloların denetim kapsamına alınıp alınmayacağı yönetmelikte belirtilmemiş.

13. Terminoloji ve Yetki Devri

Teknik görünse de iki değişiklik yapısal sonuçlar doğuruyor:

Gelir kodlarının üçüncü ve dördüncü düzeylerini belirleme yetkisi "Maliye Bakanlığı"ndan "Bakanlık" yani İçişleri Bakanlığı'na geçti. Ödenek sınıflandırması ve bütçe analitikleri ise Strateji ve Bütçe Başkanlığı'na devredildi. Bu ikili yetki dağılımı, mahalli idareler üzerinde iki ayrı merkezi otoritenin eş zamanlı düzenleme yetkisi taşıdığı anlamına geliyor.

Anayasa Mahkemesi tarafından, bireysel başvuru kapsamında yapılan incelemede; başvurucunun geçici görevlendirme işlemine bağlı olarak sendika hakkının ihlal edildiği ve yargılama sürecine ilişkin olarak adil yargılanma hakkının zedelendiği yönündeki iddiaları değerlendirilmiştir.

Başvurucu, kamu görevlisi sıfatıyla görev yapmakta iken geçici olarak başka bir birimde görevlendirildiğini, bu görevlendirmenin sendika temsilciliği sıfatı nedeniyle hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Yapılan incelemede, başvurucunun sendika üyeliği ve temsilcilik sıfatını ilgili görevlendirme işleminden sonra kazandığı, bu itibarla işlem tarihinde sendika temsilcilerine tanınan güvencelerden yararlanma koşullarını taşımadığı tespit edilmiştir.

Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi, başvurucunun sendika hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.

Öte yandan başvurucunun, yargılama sürecinde ileri sürdüğü delillerin toplanmaması ve iddialarının yeterince değerlendirilmemesine ilişkin şikâyetleri, Anayasa’nın 36. maddesi kapsamında güvence altına alınan adil yargılanma hakkı çerçevesinde incelenmiştir.

Mahkeme, somut olayda yargılamanın bir bütün olarak değerlendirildiğini, taraflara iddia ve savunmalarını ileri sürme imkânı tanındığını ve derece mahkemesi kararlarının gerekçeli olduğunu belirterek, adil yargılanma hakkına yönelik bir ihlal bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi;

• Sendika hakkına ilişkin iddiayı kabul edilemez,

• Adil yargılanma hakkına ilişkin iddiayı ise ihlal bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiştir.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

…………………………………………………………………………… BAŞVURUSU

Başvuru Numarası Karar Tarihi

I BAŞVURUNUN ÖZETİ

2.Başvuru; kamu görevlisinin geçici süreyle başka bir kurumda görevlendirilmesi nedeniyle sendika hakkının, bu işlemin iptali talebiyle açılan davada temin edilmesini istediği bazı belgeler toplanmadan karar verilmesi nedeniyle silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

3............................ 2 No.lu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda doktor olarak çalışan başvurucu 4/3/2022 tarihli işlemle 10/3/2022-10/5/2022 tarihleri arasında Hakkâri 3. Piyade Tümen Komutanlığı emrine geçici olarak görevlendirilmiştir. Başvurucu, bu işlemin iptali talebiyle dava açmıştır.

4............................ 2. İdare Mahkemesi (Mahkeme) davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, harekât ihtiyaçları gözönünde bulundurularak Türk Silahlı Kuvvetlerine sağlık hizmetleri sunulması amacıyla Sağlık Bakanlığı ile Millî Savunma Bakanlığı arasında protokol imzalandığı, ihtiyaç hâlinde sağlık personelinin idarece resen geçici olarak görevlendirilmesi hususunda idareye takdir yetkisi tanındığı, Türkiye'nin güvenliğini temin etmek amacıyla icra edilen askerî harekâtların etkin ve verimli bir şekilde yönetilmesini sağlamak için Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından talep edilen sağlık personeli ihtiyacının karşılanması maksadıyla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir.

5.Başvurucu, bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir.

6.Başvurucu, nihai kararı 13/3/2023 tarihinde öğrenmiş olup 30/3/2023 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

7.Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

A.Sendika Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

7.Başvurucu; sendika temsilcisi olduğunu çalıştığı kuruma bildirmesine rağmen geçici süreyle görevlendirildiğini, 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikalan ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca idarenin sendika temsilcisinin işyerini sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe değiştiremeyeceğini, bu yöndeki yargı kararlarını yargılama mercilerine sunmasına rağmen bu hususa ilişkin değerlendirme yapılmadığını ileri sürerek örgütlenme özgürlüğünün ve sendika hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

8.Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, başvurucunun temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edilip edilmediği konusunda yapılacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın kendine özgü koşullarımn da dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne ilişkin beyanında başvuru formunda ileri sürdüğü iddialan tekrarlamıştır.

9.Somut olayda başvurucunun temel şikâyeti, geçici süreyle görevlendirilmesi işlemi nedeniyle sendika hakkının ihlal edilmesine dair olduğundan bu kısımdaki iddialarının sendika hakkı kapsamında incelenmesi gerekir.

10.Başvurucu 4/3/2022 tarihli işlemle geçici süreyle görevlendirilmiştir. Başvurucunun sunduğu belgelerden 8/3/2022 tarihinde Hekim ve Diğer Sağlık Çalışanları Kamu Sağlık ve Sosyal Hizmetler Sendikasına (HEKİMSEN) üye olduğu, aynı gün Sendikamn ........................... Merkez 112 Acil Sağlık Hizmetleri Temsilciliğine atandığı anlaşılmaktadır. Başvurucu, geçici olarak görevlendirilmesine ilişkin işlemden dört gün sonra mezkûr Sendikaya üye olmuş ve Sendikanın temsilcisi olarak görevlendirilmiştir.

11.Başvurucu, hakkındaki işlemin tesis edildiği tarihte sendika temsilcisi olmadığından başvurucunun sendika temsilcilerine ilişkin korumadan yararlanma imkânı da yoktur. Bu hususa ilişkin iddialannın davanın sonucuna etkili olduğu söylenemeyeceğinden yargılama mercilerince karşılanması da gerekmemektedir. Bu durumda başvurucunun sendika hakkına bir müdahalede bulunulmadığı anlaşılmıştır.

12.Açıklanan gerekçelerle sendika hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B.Silahların Eşitliği ve Çelişmeli Yargılama İlkelerinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia

13.Başvurucu; ulaşamadığı belgelerin idareden istenmesini, bilgi ve belgelerin toplanmasını yargılama merciinden talep ettiğini belirtmiştir. Başvurucunun bu iddiasının hangi bilgi ve belgelere ilişkin olduğu belirli olmadığı gibi söz konusu iddiasını 15/8/2022 tarihli istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürmediği de görüldüğünden başvurucunun bu beyanı değerlendirilmemiştir.

14.Başvurucu; dilekçelerinde talep etmesine rağmen çalıştığı ve görevlendirildiği hizmet bölgelerinin tespitlerinin yapılmadığını, çalıştığı birimdeki doktor sayısının tespit edilmediğini ileri sürerek silahların eşitliği ilkesinin, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ek 8. maddesinin (f) bendine aykırı olarak muvafakatinin alınmadığını, kanun yolu incelemesi yapılan kararda hiçbir mevzuat hükmüne ve emsal karara atıf yapılmadığını, mahkeme kararı hukuka uygun bulunsa dahi lehe ve aleyhe hususların değerlendirilmediğini ileri sürerek gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

15.Başvurucunun bu iddialarının silahların eşitliği ilkesi kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

16.Silahların eşitliği ilkesi, davanın taraflarının usule ilişkin haklar bakımından aynı koşullara tabi tutulması ve taraflardan birinin diğerine göre daha zayıf bir duruma düşürülmeksizin iddia ve savunmalarını makul şekilde mahkeme önünde dile getirme fırsatına sahip olması anlamına gelir {Yaşasın Aslan [2. B.], B. No: 2013/1134, 16/5/2013, § 32). Bu usul güvencesi, uyuşmazlığın her iki tarafına da savunmasının temel dayanağı olan delilleri sunma imkânı tanınmasını kapsamaktadır. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yargılamanın yürütülebilmesi için silahların eşitliği ilkesi ışığında taraflara tanık delili de dâhil olmak üzere delillerini sunma, inceletme noktasında uygun imkânların tanınması ve yargılamaya etkin katılımlarımn sağlanması gerekir. Bu anlamda delillere ilişkin dengesizlik veya hakkaniyetsiz olma iddialan da yargılamanın bütünü kapsamında değerlendirilecektir (Yüksel Hançer [1. B.], B. No: 2013/2116, 23/1/2014, §§ 18,19). Ceza davaları ile medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin davaların usul kuralları da dâhil olmak üzere yargılamamn tüm aşamalarında silahların eşitliği ilkesinin güvence altına alınarak adil yargılanma hakkının korunması hukuk devleti olmanın bir gereğidir (Mustafa Kupal [1. B.], B. No: 2013/7727, 4/2/2016, § 52).

17.Bununla birlikte Anayasa Mahkemesinin tarafların öne sürdüğü ve esasa etkili olan iddialann işin mahiyetinin gerektirdiği ölçüde incelenip incelenmediğini ve özellikle ispat külfeti konusunda taraflardan birinin diğerine nazaran dezavantajlı bir konuma düşürülüp düşürülmediğini denetleme görevi bulunmaktadır (Ahmet Korkmaz [2. B.], B. No: 2014/16232,25/1/2018, § 29).

18.Eldeki uyuşmazlıkta Mahkeme, başvurucunun iddiaları doğrultusunda yargılama esnasında 17/3/2022 tarihli ara karan ile başvurucunun hizmet cetvelini ve geçici görevlendirmesine ilişkin işlemin dayanağı olan tüm bilgi ve belgeleri idareden talep etmiş, bu ara karannı başvurucu vekiline de tebliğ etmiştir. İdarece başvurucunun hizmet cetveli ile Genelkurmay Başkanlığının Sağlık Bakanlığına hitaben yazdığı sağlık personeli ihtiyacı konulu yazı ve eklerinin de aralarında olduğu belgeler Mahkemeye gönderilmiştir. Mahkeme; başvurucunun geçici süre ile görevlendirilmesine ilişkin işlemi Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç durumunu, Millî Savunma Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasmda yapılan protokolü ve idarenin takdir yetkisi kullanımını dikkate alarak denetlemiş ve buna göre başvurucunun iddiaları hakkında bir inceleme yapmıştır. Dolayısıyla başvuruya konu olayda idarenin sunduğu deliller ve görüşlerle ilgili başvurucunun bilgi sahibi olma, bunlara karşı etkili bir şekilde itiraz etme, delillerini ve iddialarını sunma konusunda uygun imkânların sağlanmadığına dair bir bulguya rastlanmadığı gibi başvurucunun yargılamanın sonucunu etkileyecek usule ilişkin bir imkândan mahrum kalmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

19.Açıklanan gerekçelerle silahlann eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III.HÜKÜM

A.Sendika hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B.Silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

C.Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 9/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Türkiye’de kamu görevinden Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ihraç edilip daha sonra göreve iade edilen akademisyenlerin mali ve özlük haklarına ilişkin önemli bir karar çıktı. Danıştay Sekizinci Dairesi, verdiği kararla hem idare hem de davacı açısından kritik değerlendirmelerde bulundu.

📌 Olayın geçmişi

Karabük Üniversitesi’nde görev yaparken 2016 yılında KHK ile ihraç edilen bir öğretim üyesi, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla görevine iade edildi ve Kastamonu Üniversitesi’nde göreve başladı. Akademisyen, ihraç edildiği 2016-2019 yılları arasında mahrum kaldığı maaş, ek ders, teşvik ve diğer ödemeler ile manevi zararlarının karşılanması talebiyle dava açtı.

⚖️ Danıştay’dan dikkat çeken değerlendirmeler

💰 Maaş faizi ve bazı ödemeler haklı bulundu

Danıştay, akademisyene geç ödenen maaşlar nedeniyle oluşan faiz alacağının ve geliştirme ödeneğinin ödenmesi gerektiğine hükmetti. Bu kısımda alt mahkeme kararını hukuka uygun buldu.

🧾 İdari görev ödeneğinde kısmi hak

Akademisyenin bölüm başkanlığı görevine dayanarak talep ettiği idari görev ödeneği için:

• Görev süresinin bitimine kadar olan kısmın ödenmesi gerektiği,
• Ancak görev süresi sonrasına ilişkin talebin reddedilmesi gerektiği belirtildi.

📚 Akademik teşvikte sınırlı ödeme

Mahkeme, akademisyenin yalnızca 2017 yılı Ocak-Mart dönemi için hak kazandığı akademik teşvik ödeneğinin ödenmesi gerektiğine karar verdi. Daha fazlasına hükmedilmesini hukuka uygun bulmadı.

🎓 Ek ders ücreti için emsal karar

Kararın en dikkat çekici bölümlerinden biri ek ders ücretine ilişkin oldu. Danıştay:

• Akademisyenin fiilen ders verememesinin kendi kusurundan kaynaklanmadığını,
• Hukuka aykırı ihraç nedeniyle bu hakkından mahrum kaldığını belirtti.

Bu nedenle, ek ders ücretlerinin de tazmin edilmesi gerektiğine hükmetti. Bu yaklaşım, benzer durumda olan akademisyenler için emsal niteliği taşıyor.

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No : 2024/5433

Karar No : 2025/7616

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACI)...

VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Üniversitesi

VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Karabük Üniversitesinde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılarak Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile görevine iade edilen ve Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstrisi Mühendisliği Bölümünde öğretim üyesi (doçent doktor) olarak görev yapan davacı tarafından, kamu görevinden ihraç edildiği 01/09/2016 ile görevine iade edildiği 08/07/2019 tarihleri arasında uğranıldığı ileri sürülen maaş ödemelerine ilişkin faiz alacağı yönünden şimdilik 1.000,00.-TL (15/01/2021 tarihli miktar artırırm dilekçesiyle 16.381,89.-TL'ye çıkarılmıştır.), ek ders ücreti yönünden şimdilik 500,00-TL, (15/01/2021 tarihli miktar artırım dilekçesiyle 35.910,52.-TL'ye çıkarılmıştır.), akademik teşvik alacağı yönünden şimdilik 100,00-TL(15/01/2021 tarihli miktar artırım dilekçesiyle 19.809,33.-TL'ye çıkarılmıştır.), geliştirme ödeneği yönünden şimdilik 100,00-TL (15/01/2021 tarihli miktar artırım dilekçesiyle 24.798,72-TL'ye çıkarılmıştır.), idari görev ödeneği yönünden şimdilik 100,00-TL (15/01/2021 tarihli miktar artırım dilekçesiyle 5.118,59-TL'ye çıkarılmıştır.) ile kamu görevinden ihraç edilmeden önce yürütmekte olduğu ... sayılı proje kapsamında hak kazandığı proje teşvik ikramiyesi olan 22.500,00.-TL, aynı proje kapsamında proje yürütücüsü görevi çerçevesinde Viyana'da katıldığı konferans nedeniyle ödenmeyen geçici görev yoluğu olan 4.452.31-TL, görevinden ihraç edilmeden önce yürütmekte olduğu ... ayılı proje kapsamında hak kazandığı proje teşvik ikramiyesi olan 30.000.00.-TL olmak üzere toplam 58.752,31.-TL (15/01/2021 tarihli miktar artırım dilekçesiyle 132.019,07.-TL'ye çıkarılmıştır.) maddi tazminat ile görevinden ihraç edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zararların karşılığı olarak 200.000,00-TL manevi tazminatın; maddi zararlarının hak kazandığı her bir aya ilişkin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle; manevi tazminatın ise; kamu görevinden ihraç edildiği 01/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya ödenen maaş alacaklarının ödenmeyen faizinin ödenmesi telebi yönünden; davacıya ödenecek mali ve sosyal hakların geç ödenmesi nedeniyle oluşan değer kaybı niteliğinde olan yasal faizin mali ve sosyal hak olarak değerlendirilmesi gerektiği, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikteki hak olan faiz talebinin Kanun'da belirtilen anlamda bir tazminat olarak değerlendirilemeyeceği, kamu görevinden çıkarılıp sonra iade edilen davacının, bu süreçte alması gereken maaşlarına kendisinden kaynaklanmayan nedenlerle geç kavuştuğu, paranın değerinde meydana gelen aşınma nedeniyle mağdur olduğu gibi parasını kullanma, tasarruf ederek veya yatırıma dönüştürerek gelirinden yararlanma imkanın da mahrum kaldığı ve davacının mali haklarının, geç ödemenin bir karşılığı olarak, davacı kamu görevinden ihraç edilmemiş olsaydı ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği, davacının kamu görevinden çıkarıldığı döneme ilişkin olarak davacıya ödenen maaş alacaklarının ödenmeyen faizinin tespiti edilmesi amacıyla, Mahkemenin 15/09/2020 tarihli ara kararı ile davacının kamu görevinden çıkarıldığı 01/09/2016 tarih ile görevine iade edildiği 08/07/2019 tarihleri arasındaki dönem için davacıya ödenen maaş ödemelerinin yapılması gereken tarihten fiilen ödemenin yapıldığı tarih arasında işleyecek yasal faizini gösterir hesap tablosunun istenildiği, Mahkeme kayıtlarına 15/10/2020 tarihinde giren davalı idare yazısı ekinde anılan dönem için ödenen maaş ödemelerinin yapılması gereken tarihten fiilen ödemenin yapıldığı tarih arasındaki yasal faizin 16.381,89-TL olarak bildirildiği, davacı tarafından 15/01/2021 tarihli dilekçe ile bu alacak kalemi yönünden 1.000,00-TL olan talebini bir defaya mahsus olarak 16.381,89-TL-TL'ye artırmak suretiyle davayı ıslah ettiği, davanın, ödenen maaş alacaklarının ödenmeyen faizinin ödenmesi telebi yönünden davacıya ödenmeyen toplam 16.381,89-TL yasal fazin davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği; ek ders ücreti ödenmesi istemi yönünden; öğretim elemanlarına vermekle yükümlü bulundukları mecburi ders saati haricinde isteğe bağlı ek dersler ile diğer faaliyetlerin fiilen yapılması halinde ek ders ücretinin ödenebileceği, talep konusu dönemde ise davacının görevde olmadığı, dolayısıyla söz konusu ek ders ile diğer faaliyetleri fiili olarak yapmadığı, idarenin sorumlu olduğu maddi zararın hesaplanmasında, tespiti mümkün olan kesin, belli ve gerçek zararlar dışında ihtimale dayalı zarar taleplerinin ise karşılanamayacağı; akademik teşvik ücreti istemi yönünden; üniversite bünyesinde görev yapan akademisyenlere verilecek olan akademik teşvikin her bir takvim yılı için, bir önceki yıl bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak ve üniversitedeki akademisyenlerin unvanları da dikkate alınmak suretiyle yapılacak hesaplama doğrultusunda verileceği, davacının, kamu görevinden çıkarıldığı dönem itibariyle herhangi bir bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarının bulunmadığı, kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yarım kalmış bir çalışmasının da olmadığı dikkate alındığında, davacıya akademik teşvik ödeneği ödenmesini gerektirecek herhangi bir durumun olmadığı; geliştirme ödeneği istemi yönünden; yükseköğretim kurumlarına göre sosyo-ekonomik açıdan daha az gelişmiş yerlerde öğretim yapan ve/veya yeterli sayıda öğretim elemanı sağlanamayan yükseköğretim kurumları ile bunların bölümlerinde görevli öğretim elemanlarına; almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge toplamının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın beş katına kadar geliştirme ödeneği ödenebileceği, geliştirme ödeneğinin ödenmesi şartlarını düzenleyen ilgili Bakanlar Kurulu Kararı'nda; geliştirme ödeneğinden yararlanabilmek için fiilen çalışmanın (hükümde sayılan istisnai haler dışında) gerektiği, başka bir anlatımla ilgili yüksek öğretim kurumunda fiilen göreve başlayıp hizmet etmenin gerektiği; idari görev ödeneği istemi yönünden; 2914 sayılı Kanun'un 13. maddesinde düzenlenen idari görev ödeneğinin rektörlere, rektör yardımcılarına, dekanlara, dekan yardımcılarına, enstitü ve yüksekokul müdürlerine, konservatuar müdürleri ile bölüm başkanlarına, enstitü, yüksekokul ve konservatuar müdür yardımcılarına ödeneceğinin düzenlendiği, yürütülen görev gereği yapılması gereken ödeneğin kamu görevinden çıkarıldığı dönemde bu görevlerde bulunmadığı açık olan davacıya yapılmasının mümküm olmadığı, kesin, belli ve gerçek zararlar dışında ihtimale dayalı zarar taleplerinin ise karşılanamayacağı; davacının yürütücüsü olduğu 5140041 sayılı proje nedeniyle proje teşvik ikramiyesi ödenmesi istemi yönünden; Mahkemenin 02/12/2020 tarihli ara karari ile davacının kamu görevinden çıkarılmadan önce yürütmekte olduğu ... sayılı proje için teşvik ikramiyesine hak kazanıp kazanmadığı, anılan ... sayılı proje için proje teşvik ikramiyesine hak kazanılamamış ise hak kazanmama nedenlerinin Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığından açıklanmasının istenilmesi üzerine söz konusu kurum tarafından ara kararına verilen cevapta; davacının proje yürütücüsü olduğu ... sayılı proje için sadece projenin 2. dönemi için teşvik ikramiyesine hak kazandığı ve bu ödemenin davacıya ödendiği, projenin 1. dönemi için dönem raporunun geç gönderilmesi nedeniyle, 3. ve 4. dönem için ise ise proje çalışmalarının başarı ile yürütülmemesi nedenleri ile proje teşvik ikramiyesi ödemesine hak kazanmadığının bildirildiği, davacının yürütücüsü olduğu söz konusu proje için, proje teşvik ikramiyesine hak kazanamadığı, iş bu proje bakımından kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uğradığı bir zararının bulunmadığı, proje teşvik ikramiyelerinin ödenmemesinin, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından bu yönde tesis edilen işlemler olduğu; davacının görevinden ihraç edilmeden önce yürütmekte olduğu ... sayılı proje nedeniyle proje teşvik ikramiyesi ile aynı proje kapsamında Viyana'da katıldığı konferans nedeniyle ödenmeyen geçici görev yoluğuna ilişkin istemi yönünden; davacı tarafından 15/01/2021 tarihli ıslah dilekçesinde; kamu görevinden ihraç edilmeden önce yürütmekte olduğu ... sayılı proje kapsamında hak kazandığı proje teşvik ikramiyesi olan 22.500,00-TL ile proje yürütücüsü görevi çerçevesinde Viyana’da katıldığı konferansa ilişkin olarak geçici görev yoluğu olan 4.452,31 TL'nin dava tarihinden sonra ödendiği belirtilerek bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi talep edildiği; manevi tazminat istemi yönünden; davacının KHK ile görevine son verilmesi ve devamında OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı neticesinde görevine tekrar dönmesi karşısında, idareye yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı, ilgili Kanun'la bu konuda tazminat istenemeyeceğinin hükme bağlandığı gerekçesiyle; davacıya, ödenen maaş alacaklarının ödenmeyen faizinin ödenmesi isteminin kabulüne, söz konusu isteme ilişkin 16.381,89-TL'nin faiz miktarının davalı idarece davacıya ödenmesine, ek ders ücretleri için talep edilen 35.910,52.-TL, akademik teşvik alacağı için talep edilen 19.809,33.-TL, geliştirme ödeneği için talep edilen 24.798,72-TL, idari görev ödeneği için talep edilen 5.118,59-TL ve ... sayılı proje nedeniyle proje teşvik ikramiyesi için talep edilen 30.000,00-TL olmak üzere toplam 115637,16-TL maddi tazminat talebi yönünden davanın reddine, davacının görevinden çıkarılmadan önce yürütmekte olduğu ... sayılı proje için ile talep edilen 22.500,00-TL ile aynı proje kapsamında Viyana'da katıldığı konferansın geçici görev yoluğu için 4.452,31-TL maddi tazminat talebi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 200.000,00-TL manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesine göre yapılan inceleme sonucu, İdare Mahkemesi kararının davacıya ödenen maaş alacaklarının ödenmeyen faizinin ödenmesi isteminin kabulüne, ek ders ücretleri için talep edilen 35.910,52.-TL; akademik teşvik alacağı için talep edilen 19.809,33.-TL; 5140041 sayılı proje nedeniyle proje teşvik ikramiyesi için talep edilen 30.000,00-TL olmak üzere maddi tazminat talebinin bu kısımları yönünden davanın reddine, davacının görevinden ihraç edilmeden önce yürütmekte olduğu 1140644 sayılı proje için ile talep edilen 22.500,00-TL ile aynı proje kapsamında Viyana'da katıldığı konferansın geçici görev yoluğu için 4.452,31-TL maddi tazminat talebi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının talep ettiği 200.000,00-TL manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısımları yönünden usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı, davacı ve davalı idarenin bu kısımlara yönelik istinaf başvurularının yerinde görülmediği; geliştirme ödeneği için talep edilen 24.798,72-TL ve idari görev ödeneği için talep edilen 5.118,59-TL alacaklarının yasal faiziyle ödenmesi isteminin reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinden; yükseköğretim kurumlarına göre sosyo-ekonomik açıdan daha az gelişmiş yerlerde öğretim yapan ve/veya yeterli sayıda öğretim elemanı sağlanamayan yükseköğretim kurumları ile bunların bölümlerinde görevli öğretim elemanlarına; almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge toplamının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın beş katına kadar geliştirme ödeneği ödenebileceği, idari görev ödeneğinin rektörlere, rektör yardımcılarına, dekanlara, dekan yardımcılarına, enstitü ve yüksekokul müdürlerine, konservatuar müdürleri ile bölüm başkanlarına, enstitü, yüksekokul ve konservatuar müdür yardımcılarına ödeneceğinin düzenlendiği, geliştirme ödeneğinin ödenmesi şartlarını düzenleyen ilgili Bakanlar Kurulu Kararı'nda; geliştirme ödeneğinden yararlanabilmek için fiilen çalışmanın (hükümde sayılan istisnai haler dışında) gerektiği, başka bir anlatımla ilgili yüksek öğretim kurumunda fiilen göreve başlayıp hizmet etmenin gerektiği, bir öğretim üyesine geliştirme ödeneği ve idare görev ödeneğinin verilebilmesi için görevde olmasının yeterli olduğu, başka bir şartın aranmadığı, davacının, kamu görevinden çıkarma işlemi olmasaydı görevi başında bulunup, başka bir şart da aranmaması sebebiyle geliştirme ödeneği ve idari görev ödeneğini alacak durumda bulunduğundan, göreve iadesi sonrasında da hangi tarihte göreve başladığına bakılmaksızın söz konusu ödeneklerin yukarıda aktarılan mevzuat gereği davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle; davalı idarenin ve davacının istinaf başvurularının; davacıya ödenen maaş alacaklarının ödenmeyen faizinin ödenmesi isteminin kabulüne, ek ders ücretleri için talep edilen 35.910,52.-TL, akademik teşvik alacağı için talep edilen 19.809,33.-TL, 5140041 sayılı proje nedeniyle proje teşvik ikramiyesi için talep edilen 30.000,00-TL olmak üzere maddi tazminat talebinin bu kısımları yönünden davanın reddine, davacının görevinden ihraç edilmeden önce yürütmekte olduğu 1140644 sayılı proje için ile talep edilen 22.500,00-TL ile aynı proje kapsamında Viyana'da katıldığı konferansın geçici görev yoluğu için 4.452,31-TL maddi tazminat talebi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının talep ettiği 200.000,00-TL manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısımları yönünden reddine; geliştirme ödeneği için talep edilen 24.798,72-TL, idari görev ödeneği için talep edilen 5.118,59-TL alacaklarının yasal faiziyle ödenmesi isteminin reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne kararın bu kısmının kaldırılmasına, talep edilen 24.798,72-TL geliştirme ödeneği ile 5.118,59-TL idari görev ödeneğinin ödemesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ve davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; temyiz istemine konu kararın; ek ders ücreti, akademik teşvik ödeneği ve kamu görevinden çıkarılmadan önce yürütmekte olduğu ... sayılı proje için teşvik ikramiyesi ile manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısımlarının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu kararın; davacıya ödenen maaş alacaklarına işletilecek faiz, geliştirme ödeneği ile idari görev ödeneğinin ödenmesi isteminin kabulüne ilişkin kısımlarının hukuka aykırı olduğu, anılan kısımların bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi kısmen kabulü ile temyiz istemine konu kararın kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstrisi Mühendisliği Bölümünde öğretim üyesi (doçent doktor) olarak görev yapan davacının, Karabük Üniversitesinde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığı, Olağanüstü Hal İnceleme Komisyonunu kararıyla göreve iade edilip Kastamonu Üniversitesine ataması yapılarak göreve başladığı, kamu görevinden ihraç edildiği 01/09/2016 ile görevine iade edildiği 08/07/2019 tarihleri arasında uğranıldığı ileri sürülen maaş ödemelerine ilişkin faiz alacağı ile aynı dönemde ödenmeyen ek ders ücreti, akademik teşvik alacağı, geliştirme ödeneği, idari görev ödeneği ve kamu görevinden ihraç edilmeden önce yürütmekte olduğu ... sayılı ... sayılı projeler kapsamında hak kazandığı proje teşvik ikramiyesiyle ... sayılı proje kapsamında proje yürütücüsü görevi çerçevesinde Viyana'da katıldığı konferans nedeniyle ödenmeyen geçici görev yoluğunu nedeniyle oluşan maddi zararlarının hak kazandığı her bir aya ilişkin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle; manevi tazminatın ise kamu görevinden ihraç edildiği 01/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

... İdare Mahkemesince, davacının görevine iade edilmesi üzerine davacıya ödenen maaş alacaklarının ödenmeyen faizinin ödenmesi isteminin kabulüne, davacının görevinden çıkarılmadan önce yürütmekte olduğu ... sayılı proje için ile talep edilen 22.500,00-TL ile aynı proje kapsamında Viyana'da katıldığı konferansın geçici görev yoluğu için 4.452,31-TL maddi tazminat talebi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımlar yönünde davanın reddine karar verilmiş; ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince anılan kararın geliştirme ödeneği ve idari görev ödeneği ödenmesi isteminin reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulüyle bu kısımların kaldırılmasına, geliştirme ödeneği ile idari görev ödeneğinin ödemesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, diğer kısımlar yönünden istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Davacı ve davalı idare tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

İLGİLİ MEVZUAT:

2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu'nun "Ek ders ücreti" başlıklı 11. maddesinde; "(1) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır. (2) Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı gözönünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır. (...)" hükmüne, "İdari görev ödeneği" başlıklı 13. maddesinde; "Almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge brüt tutarının; Rektörlere %70'i, Rektör Yardımcıları ve Dekanlara %30'u, Dekan Yardımcıları, Enstitü ve Yüksekokul Müdürleri, Konservatuar Müdürleri ile Bölüm Başkanlarına %20'si, Enstitü, Yüksekokul ve Konservatuar Müdür Yardımcılarına %15 'i idari görev ödeneği olarak ayrıca ödenir. Birden fazla idari görevi bulunanlara İdari Görev Ödeneğinden en yüksek olanı verilir." hükmüne, "Akademik teşvik ödeneği" başlıklı Ek 4. maddesinde; "Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır. Akademik teşvik puanı otuz ve üzerinde olanlara, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuru brüt aylık (ek gösterge dâhil) tutarının; a) Profesör kadrosunda bulunanlar için %100’üne, b) Doçent kadrosunda bulunanlar için %90’ına, c) Doktor Öğretim Üyesi kadrosunda bulunanlar için %80’ine, d) Araştırma Görevlisi kadrosunda bulunanlar için %70’ine, e) Öğretim Görevlisi kadrosunda bulunanlar için %70’ine, aldıkları akademik teşvik puanının yüze bölünmesi suretiyle bulunacak oranın uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda akademik teşvik ödeneği verilir. Bu madde uyarınca yapılacak ödeme; bu Kanun uyarınca aylık ödendiği sürece ve kadrolarının bulunduğu yükseköğretim kurumları tarafından şubat ayının on beşinden itibaren on iki ay süreyle her ayın on beşinde yapılır, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz. İlgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ek ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz. Bilim alanlarının özellikleri ve öğretim elemanlarının unvanlarına göre akademik teşvik puanlarının hesaplanmasında esas alınacak faaliyetlerin ayrıntılı özellikleri ve bu faaliyetlerin puan karşılıkları, akademik teşvik toplam puanının %30’unu geçmemek üzere her bir akademik faaliyet türünün toplam puanının hesaplanmasındaki ağırlıkları, akademik teşvik puanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu hesaplamaları yapacak komisyonun oluşumu ile diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir. Bu madde hükümleri, Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında bulunan öğretim elemanları hakkında da uygulanır." hükmüne; ''Geliştirme Ödeneği'' başlıklı 14. maddesinde; ''Diğer yükseköğretim kurumlarına göre sosyo-ekonomik açıdan daha az gelişmiş yerlerde öğretim yapan ve/veya yeterli sayıda öğretim elemanı sağlanamayan yükseköğretim kurumları ile bunların bölümlerinde görevli öğretim elemanlarına; almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge toplamının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın beş katına kadar geliştirme ödeneği ödenebilir. Geliştirme ödeneği verilecek yükseköğretim kurumları, ödeneğin verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile oran veya miktarları, bu ödenekten yararlanma süresi ile yararlanamayacak olanlar ve diğer hususlar Yükseköğretim Kurulu ile Milli Eğitim Bakanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir. Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.'' hükmüne yer verilmiştir.

278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanunun 16.maddesinde, "Kurum tarafından yürütülen dış destekli projelere ilişkin faturalı olarak veya ön ödeme alınması suretiyle tahsil edilen tutarlar, Kurum bütçesine gelir ve ödenek kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar ile Kurum tarafından desteklenen araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer projeler için tahsis edilen kaynaklardan Kurumun uygun göreceği projelere ilişkin tutarlar, Kurum bütçesine gider kaydedilmek suretiyle proje yürütücüsü kamu kurum ve kuruluşları (bu Kanunun 2 nci maddesinin (c) bendi gereği kurulan merkez ve enstitüler dâhil) ile gerçek ve tüzel kişilerin hesaplarına aktarılır. Bu şekilde kaynak aktarılan proje yürütücüsünün 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ve bu idarelerde görevli kişilerden olması halinde, aktarılan tutarlar ilgili idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izlenir. Bu kapsamda yapılan harcamalar 5018 sayılı Kanuna göre denetlenir. Kurum tarafından desteklenen projelerde, proje süresiyle sınırlı olmak kaydıyla proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alan kamu kurum veya kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında bulunanlara, kadro veya pozisyonlarına bağlı olarak bir ayda ödenmekte olan tutarın yüzde 75'ini geçmemek kaydıyla proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerinden proje teşvik ikramiyesi ödenebilir. Bu ödeme, bir kişinin aynı anda birden fazla projede yürütücü olarak görevli olması durumunda en fazla iki, araştırmacı ve diğer personel olması durumunda ise en fazla dört proje için yapılır ve buna ilişkin esas ve usuller Bilim Kurulu tarafından belirlenir. Bu projelerde görev alan diğer proje personeline ve hizmetinden yararlanılacak diğer kişilere proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerinden ücret ödenir." hükmüne yer verilmiştir.

27/06/2018 tarih ve 30461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği'nin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; " (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Devlet yükseköğretim kurumları kadrolarında bulunan öğretim elemanlarına yapılacak olan akademik teşvik ödeneğinin uygulanmasına yönelik olarak, bilim alanlarının özellikleri ve öğretim elemanlarının unvanlarına göre akademik teşvik puanlarının hesaplanmasında esas alınacak faaliyetlerin ayrıntılı özellikleri ve bu faaliyetlerin puan karşılıkları, akademik teşvik toplam puanının %30’unu geçmemek üzere her bir akademik faaliyet türünün toplam puanın hesaplanmasındaki ağırlıkları, akademik teşvik puanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar ve bu hesaplamaları yapacak komisyonun oluşumu ile diğer hususları belirlemektir." kuralı; "Akademik teşvik ödeneğinin hesaplanması" başlıklı 8. maddesinde;" (1) Akademik teşvik ödemesi, en yüksek Devlet memuru brüt aylık tutarının; profesör kadrosunda bulunanlar için %100’üne, doçent kadrosunda bulunanlar için %90’ına, doktor öğretim üyesi kadrosunda bulunanlar için %80’ine, araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarında bulunanlar için %70’ine, akademik teşvik puanının yüze bölünmesiyle bulunacak oranın uygulanması suretiyle hesaplanır [Akademik teşvik ödemesi tutarı = en yüksek Devlet memuru brüt aylığı x akademik kadro unvanlarına göre belirlenmiş olan oran x (akademik teşvik puanı/100)].

(2) Akademik teşvik puanı, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Faaliyet Hesaplama Tablosu esas alınarak aşağıdaki şekilde hesaplanır (Tablo 4).

a) Öncelikle her bir akademik faaliyet türünün puanı hesaplanır. Bu hesaplama, öğretim elemanının her bir faaliyet türü için tanımlanan faaliyetlerden dolayı almış olduğu oranların toplamı ile her bir akademik faaliyet türü için belirlenmiş olan puanın çarpılması sonucu elde edilir [Akademik faaliyet türü puanı = faaliyet oranları toplamı x akademik faaliyet türü için belirlenmiş olan puan].

b) Her bir akademik faaliyet türünden elde edilen puanların toplanmasıyla akademik teşvik ödemesine esas akademik teşvik puanı hesaplanır.

(3) Öğretim elemanının her bir faaliyet türünden topladığı faaliyet puanı akademik faaliyet türü için belirlenmiş olan puanı, akademik teşvik puanı (toplam faaliyet puanı) ise yüz puanı geçemez.

(4) Çok isimli yayın (makale, derleme, kitap veya kitap bölümü), tebliğ ve patent için oranlar belirlenirken faaliyetteki kişi sayısına göre farklı değerler alan aşağıdaki tablodaki (k) katsayısı esas alınır ." kuralı yer almaktadır.

19/04/2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2005/8681 saylı Geliştirme Ödeneği Ödenmesine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın 6. maddesinde; ''Geliştirme ödeneğinden yararlanabilmek için görevin ilgili yükseköğretim kurumlarında fiilen çalışması şarttır. Ancak; a) Yıllık izin süresince, b) Bir takvim yılında toplam 15 günü aşmayan mazeret izni süresince, c) Hastalık izni kullanılması, tedavi kurum ve kuruluşlarında yatmak suretiyle tedavi görülmesi ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 20 inci maddesine göre refakatçi izni verilmesi hallerinde, d) 2547 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesi ile mevzuatı uyarınca yurt içi veya yurtdışı geçici görevlendirme sebebiyle ayrılmalarda 15 güne kadar olan süreler için,fiilen çalışma şartı aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

DAVALI İDARENİN TEMYİZ BAŞVURUSU YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEME:

Davacıya ödenen maaş alacakları için ödenmeyen toplam 16.381,89-TL yasal faiz ve 24.798,72-TL geliştirme ödeneği istemi yönünden;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın; davacıya ödenen maaş alacakları için ödenmeyen toplam 16.381,89-TL yasal faiz ile 24.798,72-TL geliştirme ödeneğinin ödenmesi isteminin kabulüne ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İdari görev ödeneği kapsamında talep edilen 5.118,59-TL için yapılan inceleme:

2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge brüt tutarının; Rektörlere %70'i, Rektör Yardımcıları ve Dekanlara %30'u, Dekan Yardımcıları, Enstitü ve Yüksekokul Müdürleri, Konservatuar Müdürleri ile Bölüm Başkanlarına %20'si, Enstitü, Yüksekokul ve Konservatuar Müdür Yardımcılarına %15 'i idari görev ödeneği olarak ayrıca ödenecektir.

Mahkemece, 15/09/2020 tarihli verilen Ara Kararıyla davalı idareden, davacının kamu görevinden çıkarıldığı 01/09/2016 tarih ile görevine iade edildiği 08/07/2019 tarih arasındaki dönem için davacıya ödenmesi gereken idari görev ödeneğinin ne kadar olduğunun sorulduğu, Ara karar gereği dosyaya sunulan cevabi yazıda; davacının kamu görevinden çıkarılmadan 2547 sayılı Kanunun 21. maddesi gereğince 15/07/2015 tarihinden itibaren üç yıllığına Orman Endüstrisi Bölüm Başkanlığına atandığı, dolayısıyla davacının kamu görevinden çıkarıldığı 01/09/2016 tarihine kadar 13,5 ay Bölüm Başkanlığı görevinde bulunduğu, görevine iade edildiği tarihe kadar anılan görevine devam etmiş olsaydı davacıya 5.118,59 TL’nin ödeneceğinin bildirildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacının kamu görevinden çıkarılmamış olsaydı 15/07/2015 ila 15/07/2018 tarihleri arasında Orman Endüstri Bölüm Başkanlığı görevini yürüteceği tartışmasız olup; üç yıllık görev süresi dolduktan sonra anılan idari görevine devam edip etmeyeceğinin belirsiz olduğu, bu haliyle; 15/07/2018 tarihine kadarki döneme ilişkin idari görev ödeneğinin davacıya ödenmesi gerektiği, 15/07/2018 tarihi ile görevine iade edildiği 08/07/2019 tarih arasındaki dönem için idari görev ödeneği ödenmesinin hukuken mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla; davacı tarafından talep edilen 5.118,59 TL idari görev ödeneğinin 3.042,07 TL'lik kısmının (2016 Ağustos ila Temmuz 2018 dönemi için her bir ay için ödenmesi gereken miktara hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte) kabulüne; fazlaya ilişkin kısmının ödenmesi isteminin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; temyize konu kararın, idari görev ödeneğine dair 3.042,07 TL'lik kısmının kabul edilmesinde hukuka aykırılık; 2.076,52 TL'lik kısmının kabul edilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

DAVACININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEME: Akademik Teşvik Ödeneği kapsamında talep edilen 19.809,33-TL yönünden yapılan inceleme:

6100 sayılı Kanunun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinde, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır. " hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, davacının dava açarken Mahkemeden hüküm altına alınmasını talep ettiği istem sonucuyla bağlı kalınarak, her bir istem sonucu hakkında karar vermek medeni ve idari yargılama hukukuna hakim olan ilkelerden olan taleple bağlılık ilkesinin bir gereğidir.

Davacı tarafından dava dilekçesinde, kamu görevinden çıkarıldığı tarihten önce akademik teşvik ödeneğine hak kazandığı, oniki aylık dönemler halinde ödenmekte olan ve ilk ödemesi Mart 2016 dönem maaş bordrosunda yer almak suretiyle yapılan akademik teşvik ödemelerinin; Mart 2016 döneminde 286,67 TL, Nisan 2016 döneminde 286,67 TL, Mayıs 2016 döneminde 286,67 TL, Haziran 2016 döneminde 286,67 TL, Temmuz 2016 döneminde 301,01 TL olarak yapıldığı, akademik teşvik ödemesinin 01/09/2016 tarihinden itibaren ödenmediği, aylık dönem halinde yapılacak ödemenin Mart 2017 dönemine kadar devam etmesi gerekmekte iken kamu görevinden çıkarılması nedeniyle akademik teşvik ödemelerinin yapılmadığı ileri sürülmekte olup; davalı idarece, davacının görevine iade edilmesinden sonra tarafına yapılan ödemeler kapsamında 2016 Aralık dönemine kadarki akademik teşvik ödeneğinin ödendiği ifade edilmektedir.

Uyuşmazlıkta; davalı idarece sunulan maaş bordrolarının incelenmesi neticesinde en son Aralık 2016 dönemi için ödeme yapıldığı, 2017 yılı Ocak, Şubat ve Mart dönemine ilişkin ödemelerin yapılmadığı, Mahkemece verilen 15/09/2020 tarihli Ara Karar gereği davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerden 2017 Ocak dönemi için 549,45 TL; 2017 Şubat dönemi için 549,45 TL ve 2017 Mart dönemi için 549,45 TL akademik teşvik ödeneğine hak kazandığı görülmekte olup; taleple bağlılık ilkesi gereği, dava dilekçesinde aylık dönem halinde yapılacak ödemenin Mart 2017 dönemine kadar talep edildiğinden anılan döneme ilişkin toplam 1.648,35 TL'lik kısmının ödenmesi isteminin (her bir ay için ödenmesi gereken miktara hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte) kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla; temyize konu kararın, 2017 yılı Ocak, Şubat ve Mart dönemine ilişkin ödenmesi gereken toplam 1.648,35 TL akademik teşvik ödeneği ödenmesi isteminin kabulüne ilişkin kısmında hukuka aykırılık; fazlaya ilişkin kısmının ödenmesi isteminin kabulüne ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Ek ders ücreti kapsamında talep edilen 35.910,52-TL yönünden yapılan inceleme:

2914 sayılı Yükseköğrenim Personel Kanunu'nun "Ek ders ücreti" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında; 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödeneceği kuralı uyarınca, ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenebileceği anlaşılmaktadır.

... Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla konuya ilişkin olarak farklı Bölge İdare Mahkemesi kararları bulunması nedeniyle, Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi için yaptığı başvuru üzerine verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/10/2024 tarih ve E:2024/21, K:2024/45 sayılı kararıyla "...öğretmen olarak görev yapan davacıların olağanüstü hal kararnameleri ile kamu görevinden çıkarıldığı; ilgililerin, ya Olağanüstü Hal Komisyonunca yapılan incelemeler sonucunda verilen kabul kararları ile ya da idarenin kendi yaptığı değerlendirmeler sonucunda 697 sayılı KHK aracılığıyla görevlerine iade edildiği anlaşılmaktadır.

Davacılar tarafından bu suretle, hukuka aykırı olduğu tespit edilen meslekten çıkarma işlemlerinden dolayı yoksun kaldıkları ek ders ücretlerinin tazmin edilmesi istenilmektedir.

Bu aşamada, "mülkiyet hakkı" kavramına da değinilmesi gerekmektedir. Anayasanın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkı, sadece taşınmaz/gayrimenkul ve taşınırlar/menkul mallar üzerindeki mülkiyet veya intifa gibi diğer ayni haklar ile fikri ürünler üzerinde kurulan fikri mülkiyet gibi mutlak hakları kapsamamaktadır; aynı zamanda, alacak haklarını, sosyal güvenlik pozisyonlarından kaynaklanan talep hakları gibi şahsi/nisbi hakları da kapsamaktadır. Mülkten yoksun bırakma ve mülkiyetin düzenlenmesi, mülkiyet hakkına müdahalenin özel biçimlerini oluşturmaktadır.

OHAL KHK’larıyla doğrudan kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilen kişilerin, anılan işlemlerin hukuka aykırılığı tespit edilerek görevlerine iade edilmeleri durumunda, hukuka aykırı bir şekilde kamu görevinden çıkarılarak mali ve sosyal haklardan mahrum edilmeleriyle birlikte mülkiyet haklarına da sınırlama getirildiğinin kabulü gerekmektedir.

Hukuk devletinde idare, hukuka aykırı olarak tesis ettiği işlemlerin sebep olduğu ihlalleri giderme yükümlülüğü altındadır; bu yükümlülük nedeniyle idarenin, ilgili hakkında, hukuka aykırı işlem tesis edilmemiş olsaydı kişi hangi durumda olacaksa onu mümkün olduğunca en yakın konuma getirmek amacıyla ilgili işlemleri tesis etmesi gerekmektedir. Hukuka aykırı olduğu tespit edilen işlemler ile ilgililerin, mülkiyet haklarına yönelik getirilen sınırlama nedeniyle oluşan mağduriyetin tam olarak giderildiğinden söz edilebilmesi için hukuka aykırı işlem tesis edilmemiş olsaydı kamu görevinden çıkarılan kişilerin, anılan döneme ilişkin mali, sosyal ve özlük haklarının tazmin edilmesi gerekmektedir.

Kararın "ilgili mevzuat" başlığı altında "ek ders" konusuna ilişkin aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, her ne kadar, ek ders ücreti ödemesinin yapılabilmesi için "fiilen çalışma şartı" getirilmiş olsa da aykırılığın giderilmesine konu edilen dosyaların davacıları, kendi iradeleri dışında, "fiilen çalışma şartı"nı yerine getirememişlerdir yani görevden ihraç edildikleri dönemde ilgililer çalışmak isteseler bile fiilen anılan görevi yerine getirmeleri mümkün değildir.

OHAL KHK’larıyla doğrudan kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilen ilgililer hakkında tesis edilen işlemlerin hukuka aykırılığı her ne kadar yargı makamlarınca verilen iptal kararlarıyla tespit edilmemiş ise de, gerek 7075 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kurulan komisyonlar tarafından verilen kabul kararlarının, gerek idarenin kendi yaptığı incelemeler neticesinde işlemin hukuka aykırı olduğunu tespit ederek göreve iade yolunda 697 sayılı KHK'nın 2.maddesinde yaptığı düzenlemenin iptal kararlarının etkisine benzer sonuçlar doğurması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Nitekim 7075 sayılı Kanunun 10. maddesinde de, 697 sayılı KHK'nın 2. maddesinde düzenlenen iade hükümlerinde de, tıpkı iptal kararları gibi, ilgililer bakımından kamu görevinden çıkarma işlemlerinin tüm hüküm ve sonuçlarının ortadan kalkacağı kurala bağlanmıştır.

Dolayısıyla, hukuka aykırılığı anılan kararlar ile saptanan işlemler nedeniyle, ek ders görevini fiilen yerine getiremediği açık olan ilgililerin, bu işlemler sonucu uğradığı zararların Anayasanın 125. maddesi uyarınca davalı idarece tazmini gerekmektedir.

Bu nedenle, ilgililerin “fiilen” çalışamaması hukuka aykırı bulunan işlemlerden kaynaklandığından ve ek ders ücreti ödemesi de davacıların yoksun kaldığı parasal hak kalemlerinden birisi olduğundan, yukarıda aktarılan anayasal hükümler ve idare hukuku ilkeleri çerçevesinde ek ders ücretlerinin idare tarafından tazminen ödenmesi gerekmektedir." gerekçesiyle aykırılığın, görevine OHAL Komisyon kararı veya KHK hükümleri kapsamında iade olunan öğretmenlerin kamu görevinden çıkarıldıkları döneme ilişkin ek ders ücretlerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği yolunda giderilmesine karar verilmiştir.

Yukarıda gerekçesine yer verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/10/2024 tarih ve E:2024/21, K:2024/45 sayılı kararı uyarınca, hukuka aykırılığı OHAL Komisyon kararı ile saptanan işlem nedeniyle, ek ders görevini fiilen yerine getiremediği açık olan davacının, bu işlem sonucu uğradığı zararların Anayasanın 125. maddesi uyarınca davalı idarece tazmini gerektiği, fiilen çalışamaması hukuka aykırı bulunan işlemlerden kaynaklandığından ve ek ders ücreti ödemesi de davacının yoksun kaldığı parasal hak kalemlerinden birisi olduğundan ek ders ücretlerinin ödenmemesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Uyuşmazlıkta; Mahkemece verilen 15/09/2020 tarihli Ara Karar gereği davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerden davacının kamu görevinden çıkarıldığı 01/09/2016 tarih ile görevine iade edildiği 08/07/2019 tarih arasındaki dönem için davacıya ödenmesi gereken 35.910,52.-TL ek ders ücretinin hakediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesi isteminin kabulüne karar verilmesi gerekmekte olup; temyize konu kararın anılan kısım yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

... sayılı proje kapsamında talep edilen 30.000.00-TL proje teşvik ikramiyesi yönünden yapılan inceleme: 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanunun 16.maddesinde, kurum tarafından desteklenen projelerde, proje süresiyle sınırlı olmak kaydıyla proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alan kamu kurum veya kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında bulunanlara, kadro veya pozisyonlarına bağlı olarak bir ayda ödenmekte olan tutarın yüzde 75'ini geçmemek kaydıyla proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerinden proje teşvik ikramiyesi ödenebileceği; kurum tarafından yürütülen dış destekli projelere ilişkin faturalı olarak veya ön ödeme alınması suretiyle tahsil edilen tutarların, Kurum bütçesine gelir ve ödenek kaydedileceği, kaydedilen bu tutarlar ile Kurum tarafından desteklenen araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer projeler için tahsis edilen kaynaklardan Kurumun uygun göreceği projelere ilişkin tutarların, Kurum bütçesine gider kaydedilmek suretiyle proje yürütücüsü kamu kurum ve kuruluşları (bu Kanunun 2 nci maddesinin (c) bendi gereği kurulan merkez ve enstitüler dâhil) ile gerçek ve tüzel kişilerin hesaplarına aktarılacağı kurala bağlanmıştır.

Uyuşmazlıkta, Mahkemenin 02/12/2020 tarihli Ara Kararıyla; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığından, davacının kamu görevinden çıkarılmadan önce yürütmekte olduğu ... sayılı proje için teşvik ikramiyesine hak kazanıp kazanmadığı, anılan ... sayılı proje için proje teşvik ikramiyesine hak kazanılamamış ise hak kazanmama nedenlerinin açıklanmasının istenilmesi üzerine, Ara Kararı gereği verilen cevapta; davacının proje yürütücüsü olduğu ... sayılı proje için sadece projenin 2. dönemi için teşvik ikramiyesine hak kazandığı ve bu ödemenin davacıya ödendiği, projenin 1. dönemi için dönem raporunun geç gönderilmesi nedeniyle, 3. ve 4. dönem için ise ise proje çalışmalarının başarı ile yürütülmemesi nedenleri ile proje teşvik ikramiyesi ödemesine hak kazanmadığının bildirildiği görülmekte ise de; ... sayılı proje kapsamında 3. ve 4. dönem için proje çalışmalarının başarı ile yürütülmemesinin davacının proje kapsamında proje sözleşmesinde belirlenen yükümlülüklerin yerine getirmemesinden mi yoksa kamu görevinden çıkarılması nedeniyle fiilen ve hukuken projeye devam edememesinden mi kaynaklandığı hususunun açıklığa kavuşturulmadığı anlaşılmaktadır.

Zira; davacının kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uyuşmazlığa konu proje ile ilgili çalışmalarına devam edemeyerek “fiilen” proje kapsamında çalışamamasından kaynaklı bir başarısızlığın söz konusu olması halinde; bu durumun, hukuka aykırı bulunan işlemden kaynaklandığının kabulü ile bu kapsamda tarafına proje teşvik ikramiyesi adı altında yapılacak ödemelerin hak ediş tarihleri itibarıyla ödenmesi gerekmektedir.

Bir başka ifadeyle; kamu görevinden çıkarılma işleminden bağımsız olarak proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alan ilgililerin proje sözleşmesi çerçevesinde yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklı projenin başarısız olması veyahut da projenin amacına ulaşmadığı veya amacından uzaklaştığı gerekçesiyle kurumca projenin iptal edilmesi halinde; oluştuğu ileri sürülen zarara yönelik kamu görevinden çıkarılma işlemiyle illiyet bağı bulunduğundan söz edilemeyeceğinden idarece tazmini gereken zararın bulunmadığı açıktır.

Bu itibarla; Mahkemece, ... sayılı proje kapsamında 3. ve 4. dönem için proje çalışmalarının başarı ile yürütülmemesi gerekçe gösterilerek teşvik ikramiyesi ödenmemesinin, proje kapsamında proje sözleşmesinde belirlenen yükümlülüklerin davacı tarafından yerine getirilmemesinden mi yoksa davacının kamu görevinden çıkarılması nedeniyle fiilen ve hukuken projeye devam edememesinden mi kaynaklandığı hususunun açıklığa kavuşturulması suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla; anılan kısım yönünden eksik araştırma ve incelmeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Manevi tazminat istemi yönünden yapılan inceleme:

Manevi zarar, kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, duyulan acı ve ıztırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmekte, fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir.

Manevi tazminat, mal varlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, manevi tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği iptal edilen her idari işlem nedeniyle manevi tazminat verilemeyeceği gibi verilmesi durumunda takdir edilecek miktarın zenginleşmeye neden olmayacak şekilde belirlenmesi, zarar doğuran işlemin tesis edilmesi nedenine davacının katkısı, işlem öncesi idarenin karşı karşıya olduğu durum ve olayın oluş şeklinin de dikkate alınması gerekir.

İptal edilen her işlem nedeniyle ya da maddi tazminat ödenmesini gerektiren her durumda manevi tazminata hükmetmek ise, manevi tazminatın getiriliş amacını aşan bir sonuç olacaktır. Zira, maddi tazminat sorumluluğu için, kişilerin uğradığı zarar ile kusurlu yürütülen idari faaliyet arasında illiyet bağı bulunması, hatta kimi durumlarda idari faaliyet kusurlandırılmasa bile kusursuz sorumluluk şartlarının oluşmasıyla sadece öznel zarar ile yürütülen kamu hizmeti arasında sebep-sonuç ilişkisinin kurulması yeterli görülmekte iken manevi tazminat bakımından diğer şartlara ek olarak idarenin kusurunun ağırlığına ve zarar doğurucu olayın oluş şekline de bakılmaktadır.

Nitekim; çoğu zaman ödenecek maddi tazminat tutarı, bir takım hesaplama araçları kullanılarak bulunurken manevi tazminat hakimin takdirine göre belirlenmektedir. Demokratik bir yaklaşımla idari faaliyetin neden veya etkisiyle maddi olarak kişisel bir zarara uğrayan bireylerin bu zararlarının ödenmesi ne kadar gerekli ise; her iptal edilen işlem ya da her maddi tazminata konu olan eylem nedeniyle idarenin, ağır kusurunun varlığına veya bireyin ağır bir çöküntü, elem ve üzüntü duyup duymadığına bakılmaksızın manevi tazminata maruz bırakılması o kadar sakıncalıdır.

Kısacası, tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve varsa idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli, idari faaliyetin niteliği ve idarenin sorumluluk sebebi gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.

Buna göre; manevi tazminat takdir edilirken, davacı yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümünde öğretim üyesi (doçent doktor) olarak görev yapan davacının, Karabük Üniversitesinde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığı, Olağanüstü Hal İnceleme Komisyonunu kararıyla göreve iade edilip Kastamonu Üniversitesine ataması yapılarak göreve başladığı, kamu görevinden çıkarıldığı 01/09/2016 tarihi ile görevine iade edildiği 08/07/2019 tarih arasında yaşadığı manevi zararın tazmini istenilmektedir.

Ülkemizde TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından 15 Temmuz 2016 gecesi darbe teşebbüsünde bulunulmuş, 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve aynı gün TBMM tarafından onaylanan Bakanlar Kurulu kararıyla, ülke genelinde 21/07/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmiş, sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde uzatılan olağanüstü hâl 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır.

Olağanüstü hâl ilanı üzerine terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna MGK tarafından karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlere yönelik KHK'larla meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin tedbir uygulanmıştır.

Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamelerin ilgili hükümlerinde öngörülen meslekten veya kamu görevinden çıkarma veya bu hükümlere dayanılarak idari işlem ile kamu hizmetindeki görevine son verme işlemleri; adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen diğer yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan, geçici olmayan ve nihai sonuç doğuran "olağanüstü tedbir" niteliğinde olup yargı içtihatlarının da bu yöndedir. (Danıştay Beşinci Dairesi E:2016/8196, K:2016/4066, 04/10/2016)

"Olağanüstü tedbir" niteliğindeki anılan uygulama, demokratik toplum düzeni açısından gereklilik arz etmesi, durumun ciddiyeti ve müdahalenin aciliyeti gözetilerek, hukuk devletinde demokratik toplum düzeninin korunması amacıyla, kamu görevlisi sıfatını haiz olan ya da kamu hizmeti ifa eden ilgililerin Devlete sadakat yükümlülüğü çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlarınca yapılan inceleme, tespit ve değerlendirme neticesinde gerçekleşmiş olup; anılan inceleme ve değerlendirmeyi yapan kurum ve kuruluşlarca FETÖ/PDY terör örgütüne olan mensubiyet, üyelik, iltisak, irtibat seviyesindeki ilginin, kişiselleştirme ve somutlaştırma yoluyla kurulması gerektiği tartışmasızdır.

Bu bağlamda; 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılarak Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile görevine iade edilen davacı hakkında kamu görevinden çıkarılma yolunda uygulanan tedbirin, davacı açısından kişiselleştirme ve somutlaştırılmasına yönelik idarece gerekli inceleme, araştırma ve değerlendirme süreçlerinin sağlıklı ve nitelikli bir şekilde, ciddi ve somut delillerle desteklenmek suretiyle yürütülüp yürütülmediği hususlarının ayrıca araştırılması suretiyle manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

Bu itibarla; davacı tarafından istenilen manevi tazminat isteminin yukarıda yer alan açıklama doğrultusunda, zarar doğuran işlemin tesis edilmesi nedenine davacının katkısı, işlem öncesi idarenin karşı karşıya olduğu durum ve olayın oluş şeklinin irdelenmesi suretiyle Mahkemece yeniden yapılacak değerlendirme neticesinde karara bağlanması gerekmektedir.

Bu durumda, Mahkemece, davacının terör örgütü ile iltisak ve irtibatı olduğu kanaatine varılmasında; işlem tarihindeki olay ve olgular değerlendirilerek, işlemin kamu yararı amacı dışında kişisel nedenlerle tesis edildiğine dair veri bulunup bulunmadığının, davacı hakkında açılan bir ceza davası bulunmakta ise; ceza yargısı süreci incelenerek veya OHAL Komisyon Raporu değerlendirilerek araştırılması suretiyle manevi tazminat istemi hakkında hüküm kurulması gerektiği sonucuna varıldığından, istemin doğrudan reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle,

1. Temyiz istemlerinin kısmen kabulüne kısmen reddine,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının;

a) Talep edilen idari görev ödeneğinin ... TL'lik kısmı;...TL ek ders ücreti; Akademik Teşvik Ödeneğinin ...TL'lik kısmı; ... sayılı proje kapsamında talep edilen ....-TL proje teşvik ikramiyesi ve manevi tazminat istemine ilişkin kısımlarının BOZULMASINA,

b) Davacıya ödenen maaş alacakları için ödenmeyen toplam ...-TL yasal faiz; ...TL geliştirme ödeneği; 2017 yılı Ocak, Şubat ve Mart dönemine ilişkin ödenmesi gereken ... TL akademik teşvik ödeneği; ... TL idari görev ödeneğine ilişkin kısımlarının ONANMASINA,

3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,

4. Kesin olarak, 15/10/2025 tarihinde, ek ders ücreti ve manevi tazminat istemi yönünden oyçokluğu diğer kısımlar yönünden oybirliği ile karar verildi.

Kamuda çalışan memurların naklen memuriyet mahalli dışındaki yerlere atanmaları ve atanmış oldukları yere evlerini taşımaları ve bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklarını atandıkları yere götürmeleri durumunda harcırah almaları mümkündür. Memurun eşinin özel sektörde çalışıyor olması durumunda memura eşi için sürekli görev yolluğu ödemesi yapılıp yapılamayacağını açıklamaya çalışalım.

6245 sayılı Harcırah Kanununun 10 uncu maddesinde, yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışın­daki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki me­muriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerle­rine kadar sürekli görev yolluğu olarak yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı verileceği, hükme bağlanmıştır.

Bu hükme göre sürekli görev yolluğu, memuriyet mahalli değişen­lere evvelce yerleşmiş oldukları yerden yeni memuriyet yerlerine gitmelerine ve aynı zamanda ev eşyalarının taşıtılmasına ve diğer zorunlu giderlerine karşılık verilmektedir.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 3 üncü maddesinin (e) bendinde ise;

"Aile fertleri: Memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerekti­ren olay sırasında evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi ile bakmakla yü­kümlü olduğu usul ve füruu ve erkek ve kız kardeşlerini;" hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükme göre, bir göreve naklen atanan memur ve hizmetliye, ai­le fertleri için harcırah ödenebilmesi, bunların ikamet amacıyla me­mur veya hizmetlinin atandığı mahalle fiilen götürülmesine bağlı bulunmaktadır.

Dolayısıyla, sürekli görevle başka yere atanan memur ve hizmetli­lerin harcıraha müstehak aile fertlerinin yeni memuriyet mahallini fiilen götürülmesi halinde, harcırah verilmesi gerektiği, ancak yeni memuriyet mahalline götürülmeyen aile fertleri için hiç bir şekilde harcırah ödenmesinin mümkün değildir.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açık­lamalar çerçevesinde özel sektörde çalışan eş Harcırah Kanunu açı­sından aile ferdi kapsamında yer aldığından, özel sektörde çalışan eşin, memur tarafından fiilen yeni memuriyet mahalline götürülmesi halinde sürekli görev yolluğunun ödenmesi gerekmektedir

Kamu kurum ve kuruluşlarında memur,şef ve müdür v.b kadrolarda görev yapanlara 657 sayılı devlet memurları kanunu kapsamında disiplin soruşturması ve 4483 sayılı kanun kapsamında ise ön inceleme görevleri verilmektedir.Verilen bu inceleme ve soruşturma kapsamında bazı durumlarda soruşturma görevini yürütenlerin memuriyet mahalli dışındaki yerlerde de çalışma yapmaları icap etmekte ve bu şekilde memuriyet mahalli dışında yürütülen soruşturma ve inceleme faaliyetleri için memurlara geçici görev yolluğu ödenmektedir.Kadrosu denetçi,müfettiş, denetmen v.b kadrolarda yer almayıp inceleme ve soruşturma görevi ile görevlendirilen memurlar geçici görev yolluğun da denetim elemanları için öngörülen tutarlardan faydalanabilir mi?. Bu yazımızda bu hususu incelemeye çalışacağız. Bilindiği üzere 6245 sayılı yasa kapsamında geçici görevli olarak görevlendirilen memurlar yılı bütçe kanununda yer alan tutarlar doğrultusunda geçici görev yolluğu almaktadır.6245 sayılı harcırah kanununun Yurt içinde verilecek gündeliklerin miktarı başlıklı 33. maddesinin b fıkrasında "Devamlı ikamet ettikleri yerler dikkate alınarak kurumlarınca belirlenen görev merkezi, mıntıka merkezi ve grup merkezi dışına teftiş, denetim, inceleme veya soruşturma görevi ile gönderilen...." diye başlayan madde de çeşitli unvanlar sayılmış ve bu unvanlarda görev yapanların alacak oldukları gündelikler yapılan görevin ülke düzeyinde,bölge düzeyinde ve il düzeyinde yapılmış olmasına bağlı olarak farklı gündelik tutarları belirlenmiştir.

Yine harcırah kanununun Memuriyet mahalli dışına gönderilenlerin gündeliği: başlıklı 39. maddesinde "Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir." hükmü yer almaktadır.

6245 sayılı kanununun 33 maddesinin b fıkrası ile 39. maddesinde yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde kanununun 33. maddesinde sayılan unvanların denetim,inceleme,soruşturma ve denetim işleri için ayrı bir yevmiye belirlendiği ilgili personellerin diğer kurs ve idari görev v.b durumlarda bu madde de belirlenen gündelik tutarlarından faydalanamayacağı anlaşılmaktadır.

Yine ilgili madde de kadroları 33. maddenin b fıkrasında sayılmamakla birlikte denetim,inceleme ve soruşturma yapanlara ilişkin herhangi bir düzenleme olmadığı görülmektedir.Dolayısıyla kadrosu 33 maddenin b fıkrasında sayılmayan memur,şef ve müdür kadrolarında bulunanların denetim,inceleme ve soruşturma faaliyetleri kapsamında geçici görev yolluğu ödenmesi gerektiği durumlarda ilgililere 6245 sayılı kanunun 39. maddesinde yer alan düzenlemeler kapsamında ilgili memurların memuriyet derecelerine karşılık gelen gündelik tutarlarının ödenmesi gerekmektedir.Konuya ilişkin olarak geçmiş yıllarda verilmiş olan sayıştay 3. dairesinin 13.07.2006 tarih ve 43 sayılı kararlarında da 6245 sayılı kanunun 33 maddesinin b fıkrasında sayılanlar dışındaki memurların inceleme ve soruşturma işleri dolayısıyla denetim elemanı harcırahı almasının mümkün olmadığı yönünde karar verilmiştir.

mahkeme kararı ile iptal edilen disiplin cezalarında mahkemece eksikliklerin giderilmesi yönünde karar verilmiş ise zamanaşımı süreleri geçmiş olsa bile memura mahkeme kararındaki hususlar düzeltilerek makul süre içinde ceza verilebilir

T.C.

DANIŞTAY

12.DAİRE BAŞKANLIĞI

ESAS NO: 2012/2857

KARAR NO : 2013/11887

KARAR TARİHİ:20.12.2013

ÖZET: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinde düzenlenen, zamanaşımı sürelerine uyularak verilen disiplin cezalarına karşı açılan davalarda; yargı mercilerince iptal kararı verilmesi ve bu kararın gerekçesinin idareye yeni bir disiplin işlemi tesis etme yetkisi tanıması halinde, makul bir sürede işlem tesis edilmesi kaydıyla 127. maddedeki zamanaşımı hükümlerinin dikkate alınmayacağı hakkında.

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Sağlık Bakanlığı

Vekili : (Hukuk Müşaviri) …

Karşı Taraf (Davacı) : …

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 31.10.2011 günlü, E:2010/2610, K:2011/1596 sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hâkimi : Şevket Polat

Düşüncesi :

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği düşünüldü:

Dava, İstanbul - Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Yasa'nın 125/B-a maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 06.10.2010 gün ve 237574 işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 31.10.2011 günlü, E:2010/2610, K:2011/1596 sayılı kararıyla; davacıya 26.10.2009 gün ve 199357 sayılı işlemle verilen 1/10 oranında aylıktan kesme cezasının, İstanbul 7. İdare Mahkemesinin 29.06.2010 günlü, E:2010/41, K:2010/1225 sayılı kararıyla; "davacının kusurlu fiillerinin bulunmasına karşılık, kasıtla hareket ettiğinin ortaya konulamadığı, bu durumda isnat edilen disiplin suçunun kasıt unsuru ortaya konulmaksızın verilen disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle iptali üzerine dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, disiplin cezasına konu fiilin işlendiği öne sürülen ihalenin 30.10.2007 tarihinde yapılmasına karşılık fiil tarihinden yaklaşık 3 yıl geçtikten sonra 6.10.2010 tarihinde verilen disiplin cezasında 657 sayılı Yasa'nın 127/2. maddesinde öngörülen 2 yıllık ceza 0 zamanaşımı süresinin geçirilmiş olması nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare, İdare Mahkemesi kararının hukuk ve usule aykırı olduğunu öne sürmekte ve temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde; "Bu Kanunu’n 125’inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28/1. maddesinde; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul - Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacının, 30.10.2007 tarihinde yapılan 3 yıllık malzemeli genel temizlik hizmeti alımı ihalesinde, ihale komisyonu üyesi olarak gerçekleştirdiği öne sürülen fiilleri nedeniyle 657 sayılı Yasa'nın 125/C-a maddesi uyarınca 1/10 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 26.10.2009 gün ve 199357 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; İstanbul 7. İdare Mahkemesinin 29.06.2010 günlü, E:2010/41, K:2010/1225 sayılı kararıyla; "ihale sürecinde davacının kusurlu fiillerinin bulunmasına karşılık, kasıtla hareket ettiğinin ortaya konulamadığı, bu durumda isnat edilen disiplin suçunun kasıt unsuru ortaya konulmaksızın verilen disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptal edildiği, bu karar üzerine yargı kararını uygulamak üzere harekete geçen davalı idarenin, davacının kusurlu bulunan fiili nedeniyle 06.10.2010 gün ve 237574 sayılı işlemle davacıya kınama cezası vermesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 657 sayılı Yasa'nın 127. maddesindeki zamanaşımı süreleri, idarenin disiplin suçundan haberdar olmasından ilk defa disiplin cezası verilmesine kadarki süreçte dikkate alınacak süreler olup, idare tarafından söz konusu sürelere riayet edilerek disiplin cezası vermesi halinde, idarenin zamanaşım sürelerine uyma yükümlülüğünü yerine getirdiğinin kabulü gerekmektedir. Öte yandan, zamanaşımı sürelerinin hesabında disiplin cezası verildikten sonraki itiraz süreci veya onay süreci (disiplin cezasının idari anlamda kesinleşme süreci) dikkate alınmayacağı gibi, idari yargıda dava açılması halinde, yargılama sürecinde geçen süreler ile bozma kararı verilmesi halinde kararın gerekçesi idareye yeni bir disiplin işlemi yapma yetkisi tanıyor ise idarenin yeni bir disiplin işlemi tesis etmesi aşamasında söz konusu zamanaşımı sürelerinin artık öne sürülemeyeceği açıktır.

Diğer bir deyişle 657 sayılı Yasa'nın 127. maddesindeki zamanaşımı düzenlemesinin, idare tarafından ilk defa disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında göz önüne alınacak bir müessese olduğu ve ilgili hakkında bu süreler içinde bir disiplin cezası verilmekle birlikte hükmünü doğuracağı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, disiplin cezalarına karşı idari yargıda açılan davalarda verilen iptal kararlarının gerekçesinin, idareye ilgili hakkında başka bir disiplin işlemi tesis etme olanağı tanıması halinde, 2577 sayılı Yasa'nın 28/1. maddesi uyarınca Yargı kararının gereğini yerine getirmekle yükümlü olan idarenin, zaman geçirmeksizin harekete geçerek makul süreler içinde işlem tesis etmeleri gerektiği, buna karşılık yargı kararının gereğini yerine getirirken 657 sayılı Yasa'nın 127/2. maddesi hükmünün ilgilinin sürekli ceza tehdidi altında bırakılmasını önleme fonksiyonu gereği, kararın idarelerine tebliğ edildiği tarihten itibaren her halükarda 2 yıl zarfında disiplin işlemlerini sonuçlandırmaları gerektiği açıktır.

Nitekim Dairemizin 02.12.2013 günlü, E:2010/5239, K:2013/9337 sayılı kararı ile 10.12.2013 günlü, E:2010/9547, K:2013/10337 sayılı kararları da bu yöndedir.

Olayda; İstanbul 7. İdare Mahkemesinin 29.06.2010 günlü, E:2010/41, K:2010/1225 sayılı kararının davalı idareye yeni bir disiplin işlemi tesis etme yetkisi tanıdığı ve kararın tebliğ tarihi dosyadan anlaşılamamakla birlikte, karar tarihinden yaklaşık 3 ay sonrasında tesis edilen disiplin işleminin makul bir süre içinde sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlığın usul ve esasa ilişkin diğer yönlerden incelenerek karara bağlanması gerekirken, zamanaşımı süresinin geçirildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle İstanbul 6. İdare Mahkemesince verilen 31.10.2011 günlü, E:2010/2610, K:2011/1596 sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen nedenler gözetilmek suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 20.12.2013 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

657 sayılı Kanun'un 125/D-(o) maddesinde yer alan "fiilen faaliyet" ibaresinden hareketle, yasa koyucunun, bir toplantıya katılmanın ötesinde bir takım faaliyetleri cezalandırmayı amaçladığı sonucuna ulaşılması ve davacının katıldığı toplantının kamuya açık bir faaliyet olmadığı hususu birlikte değerlendirildiğinde, davacının salt siyasi parti toplantısına katılma eyleminin, "siyasi parti yararına fiilen faaliyette bulunmak" eylemi kapsamında değerlendirilmesine hukuken olanak bulunmadığı hakkında.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/4814 E. , 2021/2377 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4814
Karar No : 2021/2377

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - … / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: İstanbul İli, … Belediye Başkanlığında belediye başkan yardımcısı olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (o) alt bendinde belirtilen disiplin suçunu işlediği gerekçesiyle, bir yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması, ancak öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunduğundan dolayı, bu cezanın, aynı maddenin beşinci fıkrası uyarınca 1/4 oranında aylıktan kesme cezası şeklinde uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 12/10/2017 tarih ve E:2014/1814, K:2017/4798 sayılı bozma kararına uyularak; dava konusu işlemin dayanağı olan 657 sayılı Kanun'un 125/D-(o) maddesinde yer alan "fiilen faaliyet" ibaresinden hareketle, yasa koyucunun, bir toplantıya katılmanın ötesinde bir takım faaliyetleri cezalandırmayı amaçladığı sonucuna ulaşılması ve davacının katıldığı toplantının kamuya açık bir faaliyet olmadığı hususu birlikte değerlendirildiğinde, davacının salt siyasi parti toplantısına katılma eyleminin, "siyasi parti yararına fiilen faaliyette bulunmak" eylemi kapsamında değerlendirilmesine hukuken olanak bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Temyizen incelenen kararda, İdare Mahkemesince bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmış olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Memurlar tarafından idareleri aleyhine açmış oldukları davalarda hakaret ve iftiraya varan ifadeler kullanması nedeniyle disiplin cezası verilmesi

T.C.

DANIŞTAY

12. DAİRE BAŞKANLIĞI

ESAS NO: 2015/3954

KARAR NO: 2017/1876

KARAR TARİHİ: 24/04/2017

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) :

Karşı Taraf (Davalı) : Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı/ANKARA

Vekili: Hukuk Müşaviri

İstemin Özeti: Denizcilik Müsteşarlığı, .......Bölge Müdürlüğünde memur olan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/B-(d) maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 02.04.2009 tarihli ve 10890 sayılı işlemin işlemin iptali istemiyle açılan davada; davacının idare aleyhine açtığı tazminat davalarında, idareciler ve müfettişler hakkında dilekçelerde kullandığı ifadelerin sabit olduğu, kullanılan bu ifadelerin hak arama ve savunma hakkı kapsamında kullanılabilecek ifadeler olmadığı, kişinin kendi haklılığını Mahkemeler önünde savunurken başka şahıs ve kurumlara hakaret etme, zan altında bırakma ve başkalarının hakkına tecavüz etme hakkı olmadığı, eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırılmasına hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda İdare Mahkemesince verilen 01.07.2014 tarihli ve E:2013/1545, K:2014/828 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi : Halil Kara

Düşüncesi : İdare mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden de bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. İdare mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 24/04/2017 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Bilindiği üzere; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin Ortak Hükümler Bölümünün (C) fıkrasının 8 inci bendinde; "108 inci maddenin (B) fıkrası uyarınca kullanılan aylıksız izin süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir." hükmü yer almakta olup; mezkur bent gerekçesinde ise, "Memurların doğum sonrası aylıksız izinde geçirdikleri sürelerin kademe ve derece intibakında değerlendirilmesi öngörülmektedir." denilmektedir.

Anılan Kanunun "Yükselinebilecek derecenin üstünde bir dereceye yükselme" başlıklı 37 nci maddesinde, "Bu kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev unvanları itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden aylık almaya hak kazanan ve son sekiz yıllık süre içinde herhangi bir disiplin cezası almayanların kazanılmış hak aylıkları kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir." hükmü, "Kademe ve kademe ilerlemesi" başlıklı 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, "Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır." hükmü, 68/B maddesinde, " Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300'den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır.

Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dahil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır." hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki hükümler çerçevesinde;

- Devlet memurunun doğum sebebiyle kullandığı aylıksız izin süresinin kazanılmış hak aylığına esas derece ve kademesinde dikkate alınması gerektiği, söz konusu intibak işleminin aylıksız izin süresinin bitimini müteakiben memurun göreve başlamasından sonra yapılması gerektiği,

18 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik, kamu personelinin adaylık sürecinden hizmet içi eğitimlerine kadar geniş bir alanda köklü değişiklikler getiriyor.

Aday Memurlar İçin Üç Aşamalı Zorunlu Eğitim

Yönetmelikle birlikte, ilk kez devlet memuru olarak atanan adaylar, asli memurluğa geçiş için temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj olmak üzere üç aşamadan oluşan zorunlu bir eğitim sürecinden geçecek.

- Temel eğitim süresi 10 gün ile 2 ay arasında olacak ve Atatürk ilkeleri, Anayasa, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, resmî yazışma kuralları, e-Devlet uygulamaları, insan hakları ve kamu etiği gibi ortak konuları kapsayacak.

- Hazırlayıcı eğitim 1 ila 6 ay sürecek ve adayın görev yapacağı kurumun teşkilat yapısı, mevzuatı ve görevine ilişkin özel konuları içerecek.

- Staj ise en az 2 ay olarak uygulanacak ve teorik bilgilerin sahada pekiştirilmesini hedefleyecek.

Bu üç aşamadan herhangi birinde başarısız olan aday memurlar, asli memurluğa atanamayacak ve üç yıl süreyle devlet memurluğuna alınmayacak.

Merkezi Eğitim Yapısı ve Yeni Kurullar

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği bünyesinde oluşturulan Merkez Eğitim Kurulu, temel eğitim programlarını ve sınav sorularını hazırlayacak, hizmet içi eğitimleri değerlendirecek. Kurulda bakanlıkların personel birimleri, Yükseköğretim Kurulu ve Strateji ve Bütçe Başkanlığı temsilcileri yer alacak.

Ayrıca her kurumda Eğitim Yönetme Kurulları kurulacak. Bu kurullar, eğitim ihtiyaç analizleri yapmak, eğitim planlarını hazırlamak, sınav süreçlerini yürütmek ve eğitimleri denetlemekle görevli olacak.

Uzaktan Eğitim Kapısı Zorunlu Hale Geliyor

Yönetmelikle birlikte, kamu personeline yönelik eğitimlerde Uzaktan Eğitim Kapısı adı verilen merkezi dijital platformun kullanımı esas alınıyor. Kurumlar, eğitim içeriklerini bu platforma yüklemekle yükümlü olacak.

Dijital içeriklerde:
- Yetişkin öğrenmesi ilkelerine uygunluk
- Güncel mevzuatla uyum
- Erişilebilirlik (altyazı, ekran okuyucu uyumu)
- Telif haklarına uygunluk
- Teknik uyumluluk

gibi standartlar aranacak. Eğitim içeriğinin bu platform üzerinden sunulamadığı istisnai durumlarda ise Genel Müdürlük izniyle alternatif dijital platformlar kullanılabilecek.

Hizmet İçi Eğitimde Planlama Zorunluluğu

Asli memurlara yönelik hizmet içi eğitimler de sistemli hale getiriliyor. Kurumlar, her yıl Kasım ayı sonuna kadar bir sonraki yılın eğitim planını, Aralık ayı sonuna kadar ise tamamlanan eğitimlerin sonuçlarını Kamu Personeli Bilgi Sistemi üzerinden Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine bildirecek.

Hizmet içi eğitim konuları arasında:
- Bilgi tazeleme
- İntibak eğitimi (mevzuat ve teknoloji değişiklikleri)
- Uygulamalı işbaşı eğitimi
- Etik davranış ilkeleri
- Görevde yükselme ve üst görevlere hazırlık
- İletişim ve motivasyon

başlıkları yer alıyor.

Engelli Memurlar İçin Erişilebilirlik Düzenlemesi

Yönetmelikte engelli memurların eğitim ve sınav süreçlerine ilişkin özel hükümler de bulunuyor. Kurumlar, engelli aday ve asli memurların eğitimlerinden sınavlarına kadar her aşamada gerekli yardımcı ve destekleyici araç ve gereçleri temin etmekle yükümlü tutuldu. Ayrıca eğitim içeriklerinin erişilebilirlik standartlarına uygun hazırlanması zorunlu kılındı.

Geçiş Süreci ve Yürürlük

Yönetmelik 18 Mart 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Kurum ve kuruluşlar, kendi eğitim yönetmeliklerini altı ay içinde bu düzenlemeye uyumlu hale getirecek. Strateji ve Bütçe Başkanlığı ise Kamu Personeli Bilgi Sistemini dört ay içinde yeni sisteme uygun olarak güncelleyecek.

21 Şubat 1983 tarihli eski “Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik” ise yürürlükten kaldırıldı.

Değerlendirme

Kamu personel sisteminde uzun süredir beklenen kapsamlı eğitim düzenlemesi, adaylık sürecinden itibaren liyakati esas alan, dijital altyapıya dayalı ve denetlenebilir bir yapıyı hedefliyor. Özellikle Merkez Eğitim Kurulu ve Eğitim Yönetme Kurulları ile eğitim süreçlerinin merkezi olarak izlenmesi, uzaktan eğitim platformunun zorunlu hale getirilmesi ve engelli personel için erişilebilirlik standartlarının tanımlanması dikkat çeken yenilikler arasında.

Askerlik Borçlanması Nedir?

Askerlik, yalnızca bir vatani görev değil; aynı zamanda sosyal güvenlik sistemi açısından da kritik bir dönemdir. Zorunlu askerlik hizmeti süresince kişilerin SGK primleri işlemez. Yani askerlikte geçen her gün, emeklilik hesaplarında boşluk olarak kalır.

İşte bu boşluğu kapatmak amacıyla hayata geçirilen askerlik borçlanması uygulaması, sigortalılara söz konusu süreleri sonradan prim ödeyerek hizmet süresine dahil etme imkânı tanımaktadır. Yasal dayanak olarak 5510 sayılı Kanun'un 41/b maddesi öne çıkmaktadır. Bu madde; er, erbaş, yedek subay ve yedek astsubay olarak silah altında ya da ilgili okullarda geçirilen sürelerin borçlanılabileceğini açıkça düzenlemektedir. 5434 sayılı Kanun kapsamındaki memurlar da bu uygulamadan yararlanabilmekte, e-devlet ya da SGK'ya yapacakları yazılı başvuru ile askerlik dönemlerine ait primleri ödeyerek emeklilik sürelerini uzatabilmektedir.

Kimler Yararlanabilir, Kimler Yararlanamaz?

Askerlik borçlanması hakkı yalnızca fiilen askerlik görevini tamamlamış erkek sigortalılara tanınmıştır. Askerlikten muaf tutulanlar ya da görevini tamamlamamış olanlar bu haktan faydalanamaz. Borçlanma yapılacak süre boyunca herhangi bir kurum bünyesinde SGK primi ödenmemiş olması da aranılan temel koşullar arasındadır.

Yabancı ülkede askerlik yaparak sonradan Türk vatandaşlığına geçen Türk soylu kişiler ise vatandaşlık aldıkları tarihte 22 yaşını doldurmuş ve geldikleri ülkede askerlik yapmışlarsa, bu süreleri belgelendirmeleri kaydıyla Türkiye'deki benzer durumdaki kişilerin askerlik süresi kadar borçlanabilir. Ancak borçlanılacak süre, Türkiye'deki uygulamadaki süreyi aşamaz.

Borçlanmanın Emekliliğe Etkisi

Askerlik borçlanması yapıldığında kişinin toplam prim gün sayısı artar; bu da emeklilik şartlarına daha erken ulaşmayı mümkün kılabilir. Bunun ötesinde, askerlik hizmeti sigorta başlangıç tarihinden önce tamamlanmışsa borçlanma, sigortalılık başlangıç tarihini geriye çekerek emeklilik yaşını da aşağı çekebilir. Bu husus özellikle 2000 öncesi sigortalılık başlangıcı hedefleyenler açısından belirleyici bir öneme sahiptir.

Öte yandan sigortalı olduktan sonra askere giden kişiler de borçlanma yapabilir. Ancak bu durumda borçlanılan süre sigortalılık başlangıç tarihini geriye taşımaz; yalnızca toplam hizmet süresine katkı sağlar.

2026 Yılı Borçlanma Tutarları

Askerlik borçlanması tutarları her yıl asgari ücretteki değişime paralel olarak güncellenmektedir. 1 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olan rakamlara göre günlük minimum borçlanma bedeli 352,32 TL, maksimum borçlanma bedeli ise 2.688,30 TL olarak belirlenmiştir.

Peki Memurlar İçin Durum Ne?

Bir kamu kurumunda sözleşmeli personel olarak çalıştıktan sonra Haziran 2009'da memuriyete başlayan ve 1 Ekim 2008 öncesinde askerlik görevini er olarak tamamlamış olan bir memur, askerlik süresini borçlandığında hangi emeklilik kanununa tabi olacağını sordu. Yanıt, pek çok memurun gözden kaçırdığı kritik bir ayrımı gün yüzüne çıkarıyor.

Memurların 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu kapsamında emekli aylığına hak kazanabilmesi için 1 Ekim 2008 tarihinden önce memurluk, yedek subaylık veya vekil öğretmenlik gibi memurluk bağı taşıyan bir statüde çalışmış olmaları zorunludur. Bu koşulu taşımayanlar, ne kadar hizmet borçlanması yaparlarsa yapsınlar, 5434 kapsamına giremez; 5510 sayılı Kanun'a tabi memur olarak değerlendirilirler.

Ekim 2008 öncesine ait sigortalı çalışmalar, memurun emeklilik yaş grubunu belirlemede dikkate alınmaktadır. Bununla birlikte bu çalışmalar 8 Eylül 1999 tarihinden sonrasına aitse emeklilik yaşı; kadınlar için 58, erkekler için 60 olarak sabitlenmekte ve bu yaş grubu değişmemektedir.

Borçlanma Sigortalılık Başlangıcını Geriye Taşısa da 5434'e Kapı Aralamıyor

Hizmet borçlanması; askerlik, avukatlık stajı gibi sigortalılık öncesi dönemlere ilişkin yapıldığında sigortalılık başlangıç tarihini geriye taşıyabilmekte ve emeklilik koşullarını değiştirebilmektedir. Borçlanılan bu süreler için emekli ikramiyesi de ödenmektedir.

Ancak 5510 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesi bu noktada belirleyici bir sınır çizmektedir. 15 Ekim 2008 sonrasında 4/1-c sigortalılığı başlamış olan kişiler, borçlanma yoluyla sigortalılık başlangıç tarihlerini ne kadar geriye götürseler de 5434 sayılı Kanun kapsamına dahil olamamaktadır. Askerlik borçlanması bu kişiler için yalnızca toplam hizmet süresini artıran bir araç olarak işlev görmekte; statü değişikliği sağlamamaktadır.

Sonuç: Emeklilik Tarihi Nasıl Belirlenir?

Yukarıda aktarılan profildeki memurun emeklilik yaşı 60 olarak belirlenmektedir. 1 Ocak 1980 doğumlu bir erkek memur için hesaplandığında, 60 yaşın tamamlandığı 1 Ocak 2040 tarihinde hizmet süresi her koşulda 25 yılı aşacağından emeklilik tarihi 1 Ocak 2040 olarak karşımıza çıkmaktadır.

Hizmet birleştirmesi ise bu tabloda herhangi bir olumsuzluk yaratmamakta, aksine memura ek katkı sağlamaktadır.

Sayıştay 8. Dairesi, SGK tarafından kesilen idari para cezasının kurum bütçesinden ödenmesine rağmen cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmemesi nedeniyle oluşan kamu zararından, rücu işlemini başlatmakla yükümlü olan harcama yetkilisinin sorumlu olduğuna hükmetti. Daire, üst yönetici ve gerçekleştirme görevlisine ise sorumluluk atfedilmedi.

Sayıştay 8. Dairesi, kamu zararının tahsiline ilişkin usul ve esaslar açısından önemli bir karara imza attı. Bir kamu kurumunda, 5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari para cezasının kurum bütçesinden ödenmesine rağmen, cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmemesi nedeniyle oluşan kamu zararından, rücu işlemini başlatmakla yükümlü olan harcama yetkilisinin sorumlu tutulmasına karar verildi.

Kamu kurumunda, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde belirtilen yükümlülüklerin (4/c’li sigortalıların hizmet bilgilerinin elektronik ortamda Kuruma gönderilmemesi) yerine getirilmemesi nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından idari para cezası kesildi. Kesilen idari para cezası, kurum bütçesinden ödendi.

Sayıştay denetiminde, söz konusu idari para cezasının bütçeden ödenmesine rağmen, bu cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmediği tespit edildi. Bunun üzerine düzenlenen ilamla, kamu zararının sorumlulardan tahsiline hükmedildi. Sorumlulardan birinin temyizi üzerine Temyiz Kurulu bozma kararı verdi. Bozma kararı çerçevesinde konuyu yeniden görüşen 8. Daire, nihai kararını verdi.

Sayıştay 8. Dairesi’nin Hukuki Değerlendirmesi

Kararda, kamu zararının tespiti ve sorumluların belirlenmesine ilişkin mevzuat hükümleri ayrıntılı olarak ele alındı:

- Kamu Zararının Tanımı: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi ile Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinin (g) bendi uyarınca, kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine para cezası gibi ek mali külfet yüklenmesi kamu zararı olarak nitelendirildi.

- Rücu Zorunluluğu: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 10, 12 ve 5018 sayılı Kanun’un 31’inci maddeleri çerçevesinde, kamu görevlilerinin görevlerini gereği gibi yapmamaları sonucu oluşan idari para cezalarının buna sebep olan kişilerce karşılanması, cezanın bütçeden ödenmesi halinde ise zarara sebebiyet veren ilgililerinden tahsil edilmesi gerektiği vurgulandı.

- Harcama Yetkilisinin Yükümlülüğü: Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 7/A maddesi uyarınca, idari para cezasının kurum bütçesinden ödenmesini takiben harcama yetkilisi tarafından Değerlendirme Formu düzenlenmesi, kamu zararının oluştuğuna kanaat getirilmesi halinde zararın oluşumunda kusuru olanlara rücu edilmesi ve sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği belirtildi.
- Sorumluluk Tespiti: Olayda, idari para cezasının kurum bütçesinden ödendiği ancak harcama yetkilisi tarafından rücu işlemlerinin hiç başlatılmadığı tespit edildi. Bu nedenle, oluşan kamu zararından harcama yetkilisinin sorumlu olduğuna karar verildi.
- Üst Yönetici ve Gerçekleştirme Görevlisinin Durumu: Rücu işlemlerinin hiç başlatılmaması nedeniyle üst yöneticinin konudan haberdar olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı değerlendirilerek üst yöneticiye sorumluluk atfedilmedi. Gerçekleştirme görevlisinin ise rücu işlemlerini başlatmakla ilgili herhangi bir yükümlülüğü bulunmadığından sorumluluğunun olmadığı belirtildi.

Kararın Sonucu

Sayıştay 8. Dairesi, bu gerekçelerle, kurum bütçesinden ödenen idari para cezasına ilişkin olarak cezaya sebebiyet veren kişilere rücu edilmemesinden kaynaklanan kamu zararının, rücu işlemini başlatmakla yükümlü olduğu halde bu sorumluluğu yerine getirmeyen harcama yetkilisinden, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte tahsiline oybirliğiyle karar verdi.

Daire Karar Detayı

KARAR

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari para cezasının Kurum bütçesinden ödenmesine rağmen cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmemesi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari para cezasının Kurum bütçesinden ödenmesine rağmen cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmemesinden kaynaklanan … TL kamu zararı hakkında … Kurumu 2017 yılı hesabının 8. Dairede yargılanması sonucu düzenlenen … sayılı İlamın …’nci maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak sorumlulardan (…) … tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan dilekçe üzerine Temyiz Kurulu tarafından verilen … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararı çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine 04.04.2015 tarih ve 6645 sayılı Kanun’un 48’inci maddesi ile eklenen paragrafta; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunan sigortalıların hizmet bilgilerinin 100 üncü madde kapsamında Kurumca oluşturulan yazılım programına bilgi girişi yapması gereken işyerlerince, Kurumca belirlenen süre içinde elektronik ortamda Kuruma hiç gönderilmemesi hâlinde sigortalı başına aylık brüt asgari ücretin beşte biri, geç gönderilmesi hâlinde ise sigortalı başına aylık brüt asgari ücretin onda biri tutarında, idari para cezası uygulanır. Ancak, idari para cezası ilgili yılın aralık ayında geçerli olan brüt asgari ücretin yirmi dört katını geçemez.” denilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;

“Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.”

“Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde ise; “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. …” hükümlerine yer verilmiştir.

Yine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde; bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmış olup, kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esasların, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.

Bu hükme dayanılarak 19.10.2006 tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in; “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde; kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet yüklenmesi kamu zararı olarak değerlendirilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin, “Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zararın değerlendirilmesi” başlıklı 7/A maddesinde; kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zarara ilişkin hususların, ilgili harcama yetkilisinin görüşünü de içeren ve harcama birimi tarafından düzenlenen Ek-1’deki Değerlendirme Formu ile birlikte merkezde üst yöneticinin, taşrada ise idarenin taşrada bulunan en üst yöneticisinin değerlendirmesine sunulacağı; üst yönetici veya idarenin taşrada bulunan en üst yöneticisi tarafından yapılan değerlendirmede, kamu zararının oluştuğuna karar verilmesi halinde anılan Değerlendirme Formu ile zararın tespitine ilişkin belgelerin takibe yetkili birime gönderileceği; tespit edilen zararın, sorumlular ve/veya ilgililerce defaten ödenmesi veya ödeneceğinin yazılı olarak taahhüt edilmesi halinde söz konusu alacağın, yukarıda belirtilen işlemlere gerek kalmaksızın borç tahakkuk kaydı yaptırılarak tahsil edileceği; kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zararın, yapılan değerlendirme sonucunda kamu zararı niteliği taşımamakla birlikte, tahsili gereken bir alacak olduğuna karar verilmesi halinde ise bu alacağın genel hükümlere göre takip ve tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kamu görevlilerinin görevlerini gereği gibi yapmamaları sonucu oluşan idari para cezalarının buna sebep olan kişilerce karşılanması, söz konusu cezaların bütçeden ödenmesi halinde ise zarara sebebiyet veren ilgililerinden tahsil edilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, Rapora konu edilen söz konusu idari para cezasının ilgili Kurum bütçesinden ödenmesini takiben, harcama biriminin en üst yöneticisi konumunda olan harcama yetkilisi tarafından yukarıda adı geçen formun düzenlenmesi, kamu zararının oluştuğuna kanaat getirilmesi halinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 12’nci maddesi çerçevesinde bu zararın oluşumunda kusuru olanlar var ise bunlara rücu edilmesi ve sonucuna göre işlem tesis edilmesi, son olarak da yapılan değerlendirmenin üst yöneticiye sunulması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, idari para cezasının Kurum bütçesinden ödendiği, ancak bu cezaya sebebiyet veren kişilerle ilgili olarak harcama yetkilisi tarafından mevzuatın öngördüğü rücu işlemlerinin hiç yapılmadığı tespit edilmiştir.

Konuyla ilgili olarak gönderilen savunmalarda ve dilekçede, bilgi girişi yapmakla görevli personelin kamu görevinden ihraç edilmesi nedeniyle sorumlunun/sorumluların tespit edilemediği belirtilmişse de, ilgili harcama biriminin en üst amiri konumunda bulunan harcama yetkilisi tarafından yapılması gereken Kurum bütçesinden ödenen söz konusu idari para cezasının ödenmesine sebebiyet verenlerle ilgili bir kusur tespitinin yapılması ve bu kusur sorumluluğu çerçevesinde söz konusu cezanın sorumlularından takip ve tahsili yoluna gidilmesidir. Ancak, harcama yetkilisi tarafından bu yönde bir işlemin yapılmadığı görüldüğünden, oluşan kamu zararı nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, harcama yetkilisi tarafından rücu işlemlerinin hiç başlatılmaması nedeniyle üst yöneticinin konudan haberdar olmasını beklemenin hayatın olağan akışına uygun olmadığı değerlendirildiğinden, üst yöneticiye sorumluluk atfedilmesi mümkün bulunmamaktadır. Nitekim, konuyla ilgili olarak üst yöneticiye sorgu tebliğ edilmemiştir.

Diğer taraftan, Kurum adına kesilmiş olan idari para cezasını ödemekle yükümlü olan gerçekleştirme görevlisinin de, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, rücu işlemlerini başlatmakla ilgili hiçbir yükümlülüğü bulunmadığından, oluşan kamu zararı ile ilgili bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Kurum Bütçesinden ödenen idari para cezası ile ilgili olarak bu cezaya sebebiyet veren kişilere rücu edilmemesinden kaynaklanan … TL kamu zararının,

İdare adına rücu işlemini başlatmakla yükümlü olan ancak bu sorumluluğu yerine getirmeyen Harcama Yetkilisi (…) …’a, münferiden,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.

Danıştay 12. Dairesi, vezneye yatırılan ücretlerin makbuzlarını iptal ederek bankaya yatırması gereken parayı zimmetine geçirdiğini ikrar eden ve sözlü savunma hakkını kullanmayan memur hakkında tesis edilen Devlet memurluğundan çıkarma cezasını hukuka uygun buldu.

Danıştay 12. Dairesi, kamu personel hukukunda disiplin cezalarına ilişkin önemli bir içtihada imza attı. Bir belediyede veznedar olarak görev yapan memurun, zimmet suçu nedeniyle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, Yüksek Mahkeme idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığına hükmetti.

Dava Konusu ve Süreç

Davacı, bir belediyenin Mali Hizmetler Müdürlüğünde veznedar olarak görev yaparken, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıldı.

İşlemin dayanağını, davacının vezneye yatırılan ücretlerin makbuzlarını iptal ederek bankaya yatırması gereken parayı yatırmamak suretiyle zimmetine geçirdiği iddiaları oluşturdu. Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığında alınan ifadesinde davacı, 211.289,89-TL’yi zimmetine geçirdiğini ikrar etti. Fiil işlendikten sonra anılan paranın ödendiği de dosyaya yansıdı.

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu Bölge İdare Mahkemesince reddedildi. Bunun üzerine davacı, kararı temyiz etti.

Danıştay’ın Hukuki Değerlendirmesi

Temyiz incelemesini yapan Danıştay 12. Dairesi, bölge idare mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğuna karar verdi. Kararda öne çıkan değerlendirmeler şu şekilde:

• Eylemin Niteliği: Fiilin, yapılan işin niteliği (veznedarlık) ve yüz kızartıcı suç olması nedeniyle memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket olduğu vurgulandı.

• Ceza Mahkemesi Kararının Beklenmesi Zorunluluğu: Davacının, hakkında verilen ceza mahkemesi kararının kesinleşmediği yönündeki iddiasına itibar edilmedi. Disiplin cezası tesisinde, ceza mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesi zorunluluğu bulunmadığına işaret edildi.

• Savunma Hakkının Kullanılması: Davacının sözlü savunma yapmak istediğini beyan etmesi üzerine kendisine sözlü savunma günü bildirildiği, bildirime rağmen sözlü savunma yapmaya gitmediği anlaşıldığından, savunma hakkının kısıtlandığı iddiası yerinde bulunmadı.

Kararın Sonucu

Danıştay 12. Dairesi, bu gerekçelerle davacının temyiz isteminin reddine ve bölge idare mahkemesi kararının onanmasına oybirliğiyle karar verdi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1112
Karar No : 2023/5189

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ: I. Hukuk Müşaviri Yrd. v. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: .................................Belediye Başkanlığı, Mali Hizmetler Müdürlüğünde veznedar olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyanın incelenmesinden; davacının vezneye yatırılan ücretlerin makbuzlarını iptal ederek, bankaya yatırması gereken parayı yatırmayarak zimmetine geçirdiği iddialarından dolayı Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından alınan ifadesinde 211.289,89-TL'yi zimmetine geçirdiğini ikrar ettiği, fiil işlendikten sonra anılan paranın ödendiği dikkate alındığında, işlediği bu fiilin, yapılan işin niteliği ve fiilin yüz kızartıcı suç olması nedeniyle davacı açısından memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket olduğu, sübut bulunan eylem nedeniyle davacının 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, her ne kadar davacı tarafından, savunması alınmadan dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmüşse de; davacının İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna verdiği yazılı savunmasında, savunmasını sözlü olarak yapmak istediğini beyan ettiği, bunun üzerine sözlü savunma yapmak üzere davacıya 16/03/2017 tarihinde saat: 14.00'da İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Disiplin Moral ve İzin İşlemleri Şube Müdürlüğünde hazır bulunması gerektiğine ilişkin yazının 14/03/2017 tarihinde kendisine tebliğ edilmesine rağmen, belirtilen tarihte sözlü savunma yapmaya gitmediği anlaşıldığından, davacının bu iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hakkında verilen Ceza Mahkemesi kararının kesinleşmediği, dava konusu işlem tesis edilirken tutuklu olduğu göz önünde bulundurulmadan gereken bilgilendirmelerin yapılmadığı, sözlü savunmaya ilişkin yazının usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediğinden savunma hakkının kısıtlandığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/10/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Disiplin soruşturmasında savunma istenen suç ile verilen ceza uyumlu olmalı savunmadan iddia edilen fiil harici disiplin cezası verilmemeli

T.C. D A N I Ş T A Y İdari Dava Daireleri Kurulu Esas No : 2018/1744 Karar No : 2020/828 Anahtar Kelimeler: -Savunma Hakkı, -Disiplin Soruşturması, -Anayasal Güvence

Özeti: Savunma istem yazılarında yer alan disiplin soruşturmasına konu fiillerin hukuki nitelendirmeleri ile soruşturma sonucunda davacıya verilen cezanın farklı olması ve nihayetinde davacının daha ağır bir cezayla cezalandırılması halinde, anayasal güvence altında bulunan savunma hakkının usulüne uygun şekilde kullandırıldığından söz etmeye olanak bulunmadığı hakkında.

Temyiz Eden (Davacı) : … Vekili : Av. … Karşı Taraf (Davalı) : Hâkimler ve Savcılar Kurulu Vekili : Av. … İstemin Konusu : Danıştay Onaltıncı Dairesinin 17/05/2016 tarih ve E:2015/4824, K:2016/3336 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci: Dava Konusu İstem: Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemesi üyesi olarak görev yapmakta iken, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 02/03/2006 tarih ve 2006/45 sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılan davacı tarafından, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun Geçici 3. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasının kaldırılması talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 26/04/2011 tarih ve 2011/158 sayılı kararının yeniden incelenmesi talebinin reddine ilişkin aynı Kurulun 19/10/2011 tarih ve 2011/295 sayılı kararının iptali istenilmiştir

Daire Kararının Özeti: Danıştay Onaltıncı Dairesinin 17/05/2016 tarih ve E:2015/4824, K:2016/3336 sayılı kararıyla; Olayda, davacının disiplin soruşturmasına konu eylemlerine ilişkin tanık ifadeleri ile keşif inceleme tutanaklarının incelenmesi sonucu, tanık ifadelerinin birbirini doğruladığı ve keşif inceleme tutanaklarındaki usulsüzlüklerin de sabit olduğunun anlaşıldığı, Bu durumda, davacının, söz konusu eylemleri "mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte" olduğundan, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin karara karşı yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları : Davacı tarafından, asılsız iddialara dayalı olarak usulüne uygun yürütülmeyen bir disiplin soruşturması sonucunda ceza verildiği, disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle hakkında açılan ceza davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği belirtilerek, davanın reddi yolundaki Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Karşı Tarafın Savunması : Davalı idare tarafından, Danıştay Onaltıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hâkimi Ömer Faruk Kemaloğlu'nun Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay : Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemesi üyesi olarak görev yapmakta iken meslekten çekilen davacı hakkında, Gökçeada Hâkimi olarak görev yaptığı dönemdeki birtakım fiilleri nedeniyle disiplin soruşturması başlatılmış ve düzenlenen 14/02/2001 tarihli soruşturma raporuna istinaden Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 02/03/2006 tarih ve 45 sayılı kararıyla davacının, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Davacının, söz konusu disiplin cezasına karşı yapmış olduğu yeniden inceleme talebi aynı Kurulun 16/05/2006 tarih ve 144 sayılı kararıyla; bu karara karşı yaptığı itiraz başvurusu ise İtirazları İnceleme Kurulunun 07/11/2006 tarih ve 54 sayılı kararıyla reddedilmiş, böylece, davacı hakkında verilen meslekten çıkarma kararı kesinleşmiştir. Daha sonra davacı tarafından, ilerleyen süreçte yürürlüğe giren 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun Geçici 3. maddesi uyarınca söz konusu meslekten çıkarma cezasının kaldırılması talebiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuş, bu başvurusu Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 26/04/2011 tarih ve 158 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Söz konusu karara yönelik yeniden inceleme talebinin de yine aynı Kurulun 19/10/2011 tarih ve 295 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır İlgili Mevzuat : 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun "Disiplin Cezaları" başlıklı 62. maddesinde, hâkim ve savcılara, sıfat ve görevleri gereklerine uymayan hal ve hareketlerinin tespit edilmesi üzerine durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre Hâkimler ve Savcılar Kurulunca, uyarma, aylıktan kesme, kınama, kademe ilerlemesini durdurma, derece yükselmesini durdurma, yer değiştirme ve meslekten çıkarma cezalarından birinin verileceği düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un "Meslekten Çıkarma Cezası" başlıklı 69. maddesinin 1. fıkrasında; "Meslekten çıkarma: Bir daha mesleğe alınmamak üzere göreve son verilmesidir." şeklinde tanımlanmış, son fıkrasında da; "Disiplin cezasının uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmezse ve hükümlülüğü gerektirmese bile mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte görüldüğü takdirde de meslekten çıkarma cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Yer Değiştirme Cezası" başlıklı 68. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, "kusurlu ve uygunsuz hareket ve ilişkileri ile mesleğin şeref ve nüfuzu ile şahsi onur ve saygınlığını yitirmek" fiili, (b) bendinde ise, "yaptıkları işler veya davranışlarıyla görevini doğru ve tarafsız yapamayacağı kanısını uyandırmak" fiili yer değiştirme cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır. Bunun yanında, Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında; memurlar ve diğer kamu görevlilerine savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hüküm altına alınmış, aynı doğrultudaki 2802 sayılı

Kanun'un "Savunma hakkı" başlıklı 71. maddesinde de; hâkim ve savcılar hakkında, savunmaları alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği, soruşturmayı yapanın veya Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun üç günden az olmamak üzere, verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan ilgilinin savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hükmü düzenlenmiştir. Hukuki Değerlendirme: Savunma hakkı, suç işlediği iddia edilen kişinin, yetkili organ önünde, üzerine atılı suçu işlemediğini, fiilin hukuka aykırı olmadığını, bazı kanuni nedenlerle cezalandırılmaması gerektiğini veya hakkında önerilen cezadan daha az cezayı hak ettiğini ileri sürmesidir ki, bu hak, adil yargılama ilkesinin temelini oluşturur. Savunma alınmadan disiplin cezası verilmemesi hem Anayasamızda hem de 2802 sayılı Kanun'da hüküm altına alınmıştır. Bunun yanında, yukarıda yer verilen ilgili Anayasa hükmünün gerekçesinde de, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnadolunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir. Doktrinde de; suç işlediği iddia edilen kişi tarafından, olayın oluş biçimi ve gerçekliği hususunda soruşturmacıya görüş bildirilmesi "teknik savunma"; karar mercii önünde, maddi olguların hukuki nitelendirmesinin yapılması ise "hukuki savunma" olarak nitelendirilerek birbirinden ayırt edilmiş ve savunma hakkının amacına hizmet edebilmesinin, bu hakkın mutlak surette karar veren makam önünde kullanılmasına bağlı olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. Bu kapsamda, ilgili anayasal ve yasal mevzuat bir arada değerlendirildiğinde, disiplin cezaları ile ilgili olarak, savunma hakkı kullandırılmadan disiplin cezası verilmesinin hukuken mümkün olmadığı; kamu görevlisinin savunmasının istenilmesine ilişkin yazının, ilgilinin koruma altına alınan savunma hakkını kullanmasını ve sağlıklı bir hukuksal inceleme yapılabilmesini mümkün kılacak nitelikte olması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Olayda, temyize konu karara ilişkin dosyanın incelenmesinden; Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemesi üyesi olarak görev yapmakta iken meslekten çekilen davacının, Gökçeada Hâkimi olarak görev yaptığı dönemdeki birtakım fiilleri nedeniyle hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen 14/02/2001 tarihli soruşturma raporuna istinaden Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 02/03/2006 tarih ve 45 sayılı kararıyla 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de; davacıya tebliğ edilen, 31/01/2001 tarih ve 1/27 sayılı savunma istem yazısının (A) maddesinde 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun "Yer Değiştirme Cezası" başlıklı 68. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan, "Gökçeada'da vazife ifa ettiğiniz sırada, usul ve yasaya aykırı işlemler yapmak suretiyle görevinizi doğru ve tarafsız yapamayacağınız kanısını uyandırdığınız" isnadı ile "Örneğin" ibaresinin ardından sûbuta erdiği iddia edilen fiillerin sıralandığı, (B) maddesinde de anılan Kanun'un 65. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Hizmet içinde ve dışında, resmi sıfatınızın gerektirdiği saygınlık ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunduğunuz" isnadı ile sûbuta erdiği iddia edilen fiile yer verildiği, davacı hakkında düzenlenen disiplin soruşturma raporunda da davacının eylemlerinin 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 68/2-(a) ve 68/2-(b) maddeleri kapsamında değerlendirildiği ve bu kapsamda anılan Kanun maddelerinde öngörülen yer değiştirme cezasının önerildiği, yine 2802 sayılı Kanun'un 71. maddesi uyarınca yazılı savunmasının istenilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 27/03/2001 tarih ve 2000 sayılı yazısı ekinde yer alan 22/03/2001 tarihli Bakanlık düşünce örneğinin davacıya ilişkin kısmında, davacının soruşturma konusu fiillerinin 2802 sayılı Kanun'un 68/2-(a) ve 68/2-(b) maddeleri kapsamında değerlendirilerek savunma istenildiği, buna rağmen, netice olarak davacının, anılan fiillerin karşılığı olarak "yer değiştirme disiplin cezasıyla" değil, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun "Meslekten Çıkarma Cezası" başlıklı 69. maddesinin son fıkrası hükmünün uygulanması suretiyle "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile yapılan değerlendirme ve açıklamalar ışığında, savunma istem yazılarının içeriğinin Anayasa ve Kanunlar ile koruma altına alınan savunma hakkının kullanılmasını mümkün kılabilecek nitelikte olmadığı, savunma istem yazılarında yer alan disiplin soruşturmasına konu fiillerin hukuki nitelendirmeleri ile soruşturma sonucunda davacıya verilen cezanın farklı olduğu ve nihayetinde davacının daha ağır bir cezayla cezalandırıldığı anlaşıldığından, uyuşmazlıkta, anayasal güvence altında bulunan savunma hakkının usulüne uygun şekilde kullandırıldığından söz etmeye olanak bulunmamaktadır. Dolayısıyla, davacının, 2802 sayılı Kanun'un 69/son maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin kaldırılması

talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararına karşı yaptığı yeniden inceleme talebinin reddine yönelik aynı Kurulun dava konusu 19/10/2011 tarih ve 295 sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki Daire kararında hukuki isabet görülmemiştir. Karar Sonucu: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onaltıncı Dairesinin temyize konu 17/05/2016 tarih ve E:2015/4824, K:2016/3336 sayılı kararının bozulmasına, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın kapatılan Danıştay Onaltıncı Dairesi yerine 07/03/2019 tarih ve 2019/25 sayılı Başkanlık Kurulu kararıyla yeniden belirlenen iş bölümü kararı uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine gönderilmesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/06/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi

Memurlar hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarında görevlendirilecek olan soruşturmacının olayla alakası olmamalı ve soruşturma konusu olaydan zarar veya fayda sağlayan birisi olmamalıdır.

Danıştay 12. D., 22.12.2015, E. 2012/5247, K. 2015/7042, E. T. 18.08.2020.

“…Bu nedenle, kamu görevlisinin suç oluşturduğu iddia edilen fiili ile ilgili olarak idarece açılan bir disiplin soruşturmasında, konu ile ilgili her türlü araştırmanın yapılması, kanıt niteliğinde toplanan tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi, tanıkların dinlenmesi, hatta teknik konularda bilirkişilere inceleme yaptırılmak suretiyle, soruşturulanların görev ve konumları itibariyle sorumlukları ile suçun oluş biçimi irdelenerek düzenlenen rapor ile fiilin sübut bulup bulmadığının ortaya çıkarılması gerektiği, soruşturma yapmakla görevlendirilenlerin ve cezayı verecek olan disiplin amirlerinin soruşturmaya konu olayla hiçbir ilgisi bulunmayan, hakkında soruşturma yapılan kamu görevlisinin suç konusu eyleminden zarar gören veya yarar sağlayan veya soruşturulanın veya olayın mağduru durumundaki kişilerden etkilenecek konumda bulunmayan tamamen tarafsız kişi veya kişilerden olmaları ve kıdem ve görev bakımından en az soruşturulan ile aynı seviyede veya üst düzeyde bulunmaları gerekmektedir…”.

Soruşturmacı soruşturma esnasında tüm delillere raporunda yer vermelidir

Danıştay 12. D., E. 2012/8774, K. 2016/1584, T. 23.3.2016

Danıştay bir kararında “Bakılan olayda, dava konusu işlemin dayanağı soruşturma raporunu düzenleyen soruşturmacılar hakkında; yaptıkları soruşturma sürecinde, bazı tanık ifadelerine tanıkların söyledikleri sözleri yazmayarak, bazı tanık ifadelerine de söylemedikleri sözleri yazarak yaptıkları soruşturma sonucunda düzenledikleri rapora ifadelerin bir bölümünü almayarak, bazı tanık ifadelerindeki iddia konularıyla ilgili bazı bölümleri raporda kullanmayarak, onayda belirtilen şekilde sübuta ermeyen bazı iddiaları onayda olduğu şekilde sübuta erdirerek gerçeğe aykırı rapor düzenlendiklerinden, davacı ile okul müdürünün görevden uzaklaştırılmalarına sebep oldukları ve bu eylemlerinin görevi kötüye kullanma kapsamında olduğundan bahisle soruşturma izni verildiği” gerekçesiyle dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığına karar vermiştir