Memurların hastalık için almış oldukları sağlık raporlarını kurumlarına vermeleri ile birlikte kurumlarınca sağlık izni verilmesi gerekmektedir. Kurumu memurca alınan sağlık raporunu gerek görür ise hakem hastaneye götürebilir. Hakem hastaneye gönderilen memurun hakem hastaneye gitmemesi durumunda memura verilen görevleri yapmaması nedeniyle disiplin cezası verilebilir.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/5327 E. , 2021/2572 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2020/5327

Karar No : 2021/2572

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Tekirdağ İli … İlçe Adliyesi Sulh Ceza Mahkemesinde mübaşir olarak görev yapan davacının, 13/03/2013-15/03/2013 tarihleri arasında …Devlet Hastanesinden aldığı hastalık raporunun fen ve sağlık kurallarına uygun olup olmadığı yönünden incelenmesi amacıyla hakem hastanesi olarak belirlenen ...Devlet Hastanesine sevk edilmesine rağmen, hakem hastanesine gitmediği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/C-a maddesi gereğince 1/15 oranında "Aylıktan kesme" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı …Sulh Ceza Mahkemesi (Disiplin Amiri Sıfatıyla) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesinin 21/11/2016 tarih ve E:2016/9984, K:2016/6569 sayılı bozma kararına uymak suretiyle verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararla; sevkedildiği hakem hastanesine gitmemek suretiyle ''Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek" fiilini işlediği anlaşılan davacıya bu eyleminden dolayı verilen disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Söz konusu sevke konu raporun bel fıtığıyla ilgili olduğu, daha önce aynı konuda alınan raporların … Devlet Hastanesince hakem hastane sıfatıyla incelediği, raporun fen ve sağlık kurallarına uygun olduğuna karar verildiği, uzun süre ayakta kalması nedeniyle bel fıtığı hastalığının yeniden nüksettiği, yıllık izinlerinin kullandırılmadığı, cezanın husumete dayalı olarak tesis edildiği, sicillerinin çok iyi olduğu, bir alt ceza verilmesi gerektiği, muhakkik raporunda kınama cezası verilmesi teklif edilmesine rağmen husumetle aylıktan kesme cezası verildiği iddialarıyla kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kararın hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İşbölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince gönderilen dosya Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin 4. fıkrasında , Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Temyizen incelenen kararda, İdare Mahkemesince bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmış olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin reddine,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. Dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine,

5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Davacının, yasalarla kendisine tanınan şikayet hakkını kullanmak suretiyle şikayet dilekçesi vermesinde, ilgiliyi haksız yere şikayet etmek maksadı bulunmadığından, şikayet hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını engelleyecek şekilde disiplin cezası ile cezalandırılmayacağı hakkında.

T.C.
DANIŞTAY
Onikinci Daire

Esas No: 2009/9102 Karar No : 2013/8032

Özeti: Davacının, yasalarla kendisine tanınan şikayet hakkını kullanmak suretiyle şikayet dilekçesi vermesinde, ilgiliyi haksız yere şikayet etmek maksadı bulunmadığından, şikayet hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını engelleyecek şekilde disiplin cezası ile cezalandırılmayacağı hakkında.

Temyiz İsteminde Bulunan(Davacı) :...

Vekili : Av....

Karşı Taraf (Davalı) : Diyarbakır Valiliği

Onikinci Daire

İstemin Özeti : Diyarbakır 2. İdare Mahkemesince verilen 13/07/2009 tarih ve E:2008/1492; K:2009/1535 sayılı kararın, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi: Safiye Uysal

Düşüncesi: İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun bulunmadığından bozulması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği düşünüldü:

Dava; Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-9 maddesi uyarınca ve bir alt ceza uygulanmak suretiyle "3 günlük aylık kesimi" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 13.03.2008 tarih ve 52 sayılı Diyarbakır Valiliği İl Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; davacının da aralarında bulunduğu polis memurlarının Emniyet Amiri...'den şikayetçi olmaları nedeniyle bu kişi hakkında soruşturma açıldığı, soruşturma sonucunda amir hakkında ceza tayinine mahal olmadığı sonucuna varıldığı, adı geçen amir tarafından yapılan şikayet sonucu açılan soruşturma sonucunda ise söz konusu şikayetlerin dayanaksız olduğu ve davacının ve diğer polis şikayetçi polis memurlarının amirlerini haksız yere şikayet ettikleri kanaatine varılarak dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı, söz konusu soruşturma raporlarının incelenmesinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.

Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-9. maddesinde "Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını, üstlerini ya da amirlerini haksız yere şikayet etmek" suçu 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiil ve eylemler arasında sayılmış, 15. maddesinde ise; "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının da aralarında bulunduğu polis memurlarının Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü emrinde görevli iken başka birimlerde görevlendirilmeleri üzerine kendilerinin atanmasından sorumlu tuttukları Emniyet Amiri ...'den şikayetçi olmaları nedeniyle amirleri hakkında soruşturma açıldığı ve soruşturma sonucunda "Ceza Tayinine Mahal Olmadığı" yönünde karar verildiği, aynı zamanda Diyarbakır 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2007/49 esas sayılı dosyasında ... hakkında görevi kötüye kullanmak suçlaması ile dava açıldığı, yargılama sonucu çıkan beraat kararının Yargıtay tarafından onandığı görülmektedir.

Her ne kadar..., hakkında yapılan yargılama sonucu beraat etmiş ise de; savcılıkça kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmeksizin dava açılması için yeterli delil olduğu sonucuna varılarak ceza davasının açıldığı ve davacının verdiği şikayet dilekçesinde, suç isnat etme kastı olan veya hakaret içeren ibarelere yer vermediği görülmüş olup, bir haksızlığa uğradığını samimi olarak düşünerek şikayet hakkını kullandığı sonucuna varılan davacının, şikayet dilekçesi üzerine sicil amiri hakkında yapılan inceleme neticesinde "Ceza Tayinine Mahal Olmadığına" karar verilmesinin tek başına davacının üstlerini haksız yere şikayet etmek suçunu işlediği savıyla cezalandırılmasını gerektirmediği açıktır.

Bu durumda; davacının yasalarla kendisine tanınan şikayet hakkını kullanmak suretiyle şikayet dilekçesi vermesinde, ilgiliyi haksız yere şikayet etmek maksadının bulunmadığı anlaşıldığından, davacının şikayet hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını engelleyecek şekilde disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 12/11/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

1. GENEL ÇERÇEVE

Devlet memurlarının iş güvencesi ve sosyal haklar bakımından özel sektör çalışanlarına kıyasla ayrıcalıklı bir konumda bulunduğu bilinmekle birlikte, memuriyet statüsünden çıkış sonrasındaki emeklilik hakları zaman zaman ciddi belirsizliklere yol açmaktadır. Bu belirsizliklerin odağında ise emekli ikramiyesi hakkı yer almaktadır.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca emekli ikramiyesi, emekliye ayrılma ya da toptan ödeme yapılması halinde hak sahiplerine ödenen ve her tam fiili hizmet yılı karşılığında bir aylık tutarında hesaplanan bir ödemedir. Memuriyet statüsünden istifa yoluyla ayrılmak ise bu hakkın ne zaman ve hangi koşullarda doğacağı sorusunu beraberinde getirmektedir.

Konuya ilişkin yasal düzenlemeler, Anayasa Mahkemesi'nin birbirini izleyen iptal kararlarının ardından köklü biçimde yeniden şekillendirilmiş; mevcut çerçeve, 26 Ocak 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6270 sayılı Kanun ile nihai halini almıştır.

2. YASAL DÜZENLEMELERİN GELİŞİMİ

Tarihsel süreçte, memuriyetten ayrıldıktan sonra SSK (4/a) ya da Bağ-Kur (4/b) kapsamında çalışarak emekli olan kişilere memuriyet sürelerine karşılık ikramiye ödenmemekteydi. Bu uygulamanın yasal dayanağını, 2829 sayılı Kanun'un 12. maddesinde yer alan ve yalnızca son defa Emekli Sandığı'na tabi görevden emekliye ayrılanları kapsayan ifade oluşturuyordu.

Anayasa Mahkemesi, söz konusu düzenlemenin eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığına hükmederek önce bu ibareyi, ardından yapılan yeni düzenlemeyi de iptal etmiştir. Her iki iptal kararının gerekçeleri dikkate alınarak hazırlanan 6270 sayılı Kanun, bugün hâlâ yürürlükte olan sistemi ortaya koymuştur.

3. YALNIZCA MEMURİYET SÜRELERİYLE EMEKLİ OLANLAR

Emekliliğe esas hizmet süresinin tamamı 5434 sayılı Kanun kapsamında geçmiş olan kişiler için mesele nispeten yalındır: Bu kişiler, memuriyet döneminde istifa etmiş olsalar dahi ileride emekli olduklarında tüm memuriyet süreleri için ikramiye almaya hak kazanırlar. Geçmişte birden fazla kez istifa edip yeniden göreve başlamış olmak bu hakkı ortadan kaldırmaz.

Başka bir deyişle, tüm çalışma yaşamı boyunca yalnızca Emekli Sandığı iştirakçisi olarak sigortalılık sürdürmüş ve herhangi bir dönemde SSK ya da Bağ-Kur kapsamına girmemiş olanlar için ikramiye hakkı, istifanın hukuki sonuçlarından bağımsız olarak korunmaktadır.

4. KARMA SİGORTALILIK DURUMUNDA İKRAMİYE HAKKI

Memuriyet döneminin yanı sıra SSK veya Bağ-Kur kapsamında da çalışma süresi bulunan kişilerin emekliliği, 2829 sayılı Kanun'un 8. maddesi çerçevesinde hizmet birleştirmesi yoluyla gerçekleşmektedir. Bu grupta, ikramiyeye hak kazanmanın ön koşulu daha belirleyici bir nitelik taşımaktadır.

6270 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme uyarınca bu kişilere memuriyet sürelerine ait ikramiyenin ödenebilmesi için, memuriyet görevinin 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen kıdem tazminatına hak kazandıran koşullardan biriyle sona ermiş olması gerekmektedir. Yasa koyucu bu tercihle, kamudaki ikramiye hakkını özel sektördeki kıdem tazminatı rejimiyle paralel bir mantığa oturtmayı amaçlamıştır.

Kıdem tazminatına hak kazandıran başlıca durumlar şunlardır:

• İşverenin, İş Kanunu'ndaki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık halleri dışında iş sözleşmesini sona erdirmesi

• İşçinin sağlık gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi

• Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla görevden ayrılma

• Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanmak amacıyla ayrılma

• Prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi koşullarını tamamlayarak (yaş koşulu aranmaksızın) kendi isteğiyle işten ayrılma

• Kadının evlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılması

• Çalışanın ölümü

Sıradan istifa, bu sayılan durumlar arasında yer almadığından; karma sigortalılık geçmişine sahip bir kişinin yalnızca memuriyetten istifa etmiş olması, emekli ikramiyesine hak kazanması için tek başına yeterli değildir.

5. EMEKLİLİK İÇİN GEREKLİ HİZMET SÜRESİNİ DOLDURUP İSTİFA EDENLER

Karma sigortalılık grubunda önemli bir istisna söz konusudur: Memur, emeklilik için aranan hizmet süresini doldurmuş olarak istifa etmişse, ileride hangi statüden emekli olursa olsun memuriyet dönemine ait ikramiyeyi alabilmektedir.

Bunun hukuki temeli, gerekli hizmet yılını tamamlayarak ayrılmanın İş Kanunu kapsamında kıdem tazminatına hak kazandıran durumlar arasında açıkça sayılmış olmasından kaynaklanmaktadır. Örnek vermek gerekirse, sigortalılığı 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlamış olan bir memur, en az 15 yıl hizmet süresini tamamladıktan sonra istifa etmişse emeklilik anında memuriyet süresi için ikramiye alabilecektir.

Bu çerçevede emekliliğin SSK ya da Bağ-Kur üzerinden gerçekleşip gerçekleşmemesinin önemi yoktur; asıl belirleyici olan, memuriyet görevinin nasıl sona erdirildiğidir.

6. İSTEĞE BAĞLI İŞTİRAKÇİLİK: STRATEJİK BİR ARAÇ

Karma sigortalılık durumunda ikramiye hakkından yararlanmak isteyen eski memurlar için 5434 sayılı Kanun'un 12. maddesinde düzenlenen isteğe bağlı iştirakçilik uygulaması kritik bir işlev görmektedir. Bu mekanizma sayesinde memuriyetten ayrılan kişi, Emekli Sandığı ile ilgisini kesintisiz sürdürebilmekte ve nihayetinde son defa 4/c (Emekli Sandığı) sigortalısı sıfatıyla emekliye ayrılabilmektedir. Bu durum ise ikramiye hakkını güvence altına almanın pratik yolunu oluşturmaktadır.

İsteğe bağlı iştirakçilik için öngörülen başlıca koşullar şunlardır:

• Emekli Sandığı kapsamında fiilen en az 10 yıl çalışılmış olması

• Memuriyetten istifa yoluyla ayrılınmış olması

• Görevden ayrıldıktan sonra altı ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na yazılı başvuruda bulunulması

• Başka bir sosyal güvenlik kurumuna zorunlu sigortalı olarak bağlı olunmaması

• Herhangi bir kurumdan kendi çalışmasına dayalı emekli aylığı alınmaması

Uygulamada dikkat edilmesi gereken kritik nokta, altı aylık başvuru süresinin yönetimidir. Kişi, görevden ayrıldıktan sonra başka bir statüde (SSK veya Bağ-Kur) çalışmaya başlasa dahi isteğe bağlı iştirakçilik hakkını koruyabilmektedir; ancak bu çalışmanın sona ermesinin ardından altı ay içinde yeniden başvuruda bulunması gerekmektedir. Öte yandan isteğe bağlı iştirakçilikten bir kez vazgeçilmesi, bu hakkı kalıcı olarak sona erdirmektedir.

Belirtmek gerekir ki bu uygulamadan yalnızca 2008 yılı Ekim ayı başından önce Emekli Sandığı iştirakçiliği bulunanlar yararlanabilmektedir. Bu tarihten sonra ilk kez 4/c sigortalısı olanlar bakımından ise söz konusu mekanizma işletilmemektedir.

7. SONUÇ

İstifa eden memurun emekli ikramiyesine hak kazanıp kazanmayacağı sorusu, tek bir yanıtı olan basit bir soru değildir; yanıt, kişinin sonraki çalışma geçmişine ve memuriyet görevinin hangi koşullarda sona erdiğine göre şekillenmektedir.

Tüm çalışma yaşamını Emekli Sandığı bünyesinde tamamlayan bir memurun istifası, ikramiye hakkını doğrudan etkilememektedir. Buna karşın karma sigortalılık söz konusu olduğunda tablo daha karmaşık bir görünüm almaktadır: Kural olarak memuriyet görevinin, 1475 sayılı İş Kanunu'nun kıdem tazminatı için öngördüğü koşullarla örtüşen bir biçimde sona ermiş olması aranmaktadır.

Emeklilik için gereken hizmet süresini doldurmuş olarak istifa etmek ise hem kural hem de istisna niteliği taşımaktadır: Kıdem tazminatına hak kazandıran bir ayrılış biçimi olması nedeniyle, karma sigortalılık grubundaki memurların da ikramiye alabilmesinin yolunu açmaktadır.

Son olarak, daha önce ikramiye hakkından yoksun kalan ve bu nedenle dava açmış olanlara, 6270 sayılı Kanun ile eklenen geçici madde kapsamında davadan feragat etmeleri koşuluyla ikramiyelerinin ödeneceği de ayrıca düzenlenmiştir.

Danıştay 12. Dairesi, adli emanet deposundan çalınan cep telefonunu bilerek kullanan ve hırsızlık olayını yetkililere bildirmeyen bir zabıt katibinin Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin işlemi onadı. (E:2021/2314, K:2023/4980)

Bir adliyede zabıt katibi olarak görev yapan davacı hakkında üç ayrı iddia gündeme geldi: Adli emanet deposunda gerçekleşen altın hırsızlığını yetkililere bildirmemek, bir emanet memurunu cep telefonu çalmaya azmettirmek ve çalınan telefonu kullanmak. Disiplin soruşturması sonucunda davacı, 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi kapsamında "memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili nedeniyle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziye edildi.

Ceza mahkemesi de aynı fiiller nedeniyle davacıyı "suçu bildirmeme" ve "suç eşyasını satın alma veya kabul etme" suçlarından mahkûm etti; karar istinafta onanarak kesinleşti.

Danıştay'ın değerlendirmesi

Daire; ceza mahkemesi kararıyla da sabit hale gelen fiiller, davacının zamanaşımı ve orantılılık itirazları ile olumlu sicil geçmişi bir arada değerlendirildiğinde, verilen çıkarma cezasında hukuka aykırılık bulunmadığına hükmetti ve Bölge İdare Mahkemesi kararını oybirliğiyle onayladı.

"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2314
Karar No : 2023/4980

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...'i temsilen ... Sendikası (...)
VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ağrı ili, ... Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, ... Adliyesinde görev yaptığı dönemdeki fiilleri nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden; davacının ... Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yaptığı dönemde, adliye emanet deposunda meydana gelen altın hırsızlığı olayından haberdar olmasına rağmen durumu yetkili mercilere bildirmediği, E.Ş.T. isimli adli emanet memurunu azmettirmek suretiyle adli emanet deposundan cep telefonu hırsızlattığı ve E.Ş.T. tarafından adli emanet deposundan hırsızlanarak kendisine verilen cep telefonunu kullandığı iddiaları üzerine davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, davacının 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilini işlediğinden bahisle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; öte yandan, davacının isnat edilen fiiller nedeniyle ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ''suçu bildirmeme'' suçundan dolayı 1 yıl hapis cezası, ''suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi'' suçundan ise 3 yıl hapis cezası ile cezalandırıldığı ve bu kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği; bu durumda, E.Ş.T. tarafından adli emanetten hırsızlanarak çalınan cep telefonunu kabul ettiği ve suç oluşturan hususları yetkili mercilere bildirmediği ceza mahkemesi kararı ile sabit olan davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilini işlediği anlaşıldığından; eylemine uyan Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı, takdir edilen disiplin cezası ile eylem arasında adil bir dengenin bulunmadığı, daha önce herhangi bir disiplin ceza almadığı ve geçmiş sicilleri olumlu olduğu hususları dikkate alınmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Sözlü savunma hakkı için usulüne uygun tebligat şart

Danıştay, sözlü savunma talebinde bulunan memurun Tebligat Kanunu'na aykırı biçimde davet edilmesi üzerine verilen meslekten çıkarma cezasını hukuka aykırı buldu.

Danıştay İkinci Dairesi, disiplin kurulunda sözlü savunma yapmak istediğini açıkça beyan eden bir polis memuruna usulüne uygun tebligat yapılmadan verilen meslekten çıkarma cezasını bozdu. (E:2021/18834, K:2024/5269)

İstanbul'da görevli polis memuru, toplu taşıma kartını para karşılığı vatandaşlara kullandırdığı iddiasıyla yargılandı ve 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edildi. Memur, son savunma tebligatına verdiği cevapta kurulda sözlü savunma yapmak istediğini açıkça bildirdi. Ancak disiplin kurulu toplantı tarih ve saatini içeren davet yazısı, memur vasıtasıyla adrese gidilip kapı kapalı bulunarak ve telefon aranarak tebliğ edilmeye çalışıldı; Tebligat Kanunu'nun öngördüğü usul ise hiç uygulanmadı.

Danıştay'ın gerekçesi

Daire, Anayasa'nın 129. maddesi ile 657 sayılı Kanun'un 129-130. maddeleri ve 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesini birlikte değerlendirdi. Buna göre meslekten çıkarma gibi en ağır disiplin cezalarında sözlü savunma hakkı, temel bir güvence niteliği taşımaktadır. Sözlü savunma talebinde bulunan ilgiliye bu hakkın kullandırılabilmesi için Tebligat Kanunu'nun 10. ve 21. maddelerindeki usule eksiksiz uyulması zorunludur. Kapının kapalı bulunması durumunda tebligatın 21/2. maddedeki "mernis adresi" usulüyle yapılması gerekirken buna uyulmadığından tesis edilen işlem hukuka aykırı bulundu.

T.C.

D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE

Esas No : 2021/18834 Karar No : 2024/5269

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : Emniyet Genel Müdürlüğü

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince verilen 15/10/2021 günlü, E:2021/555, K:2021/2123 sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapmakta iken davacının, toplu taşıma araçlarından ücretsiz yararlanmak üzere kendisine tahsis edilen kartı, görevli olduğu metro istasyonunda para karşılığı vatandaşlara kullandırdığı iddiası üzerine açılan soruşturma neticesinde, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 6-(ç) bendinde düzenlenen "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" disiplin suçu kapsamında değerlendirilen eylemi nedeniyle "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin 29/08/2019 tarih ve 2019/480 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 27/10/2020 günlü, E:2020/728, K:2020/1384 sayılı

kararıyla; dava dosyası ve davacı hakkında düzenlenen disiplin soruşturma

raporu ve alınan tanık beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının 06/04/2018 - 10/04/2018 tarihlerinde görev yaptığı Otogar Metrosu A turnikesini gören kamera kayıtlarının soruşturmacı tarafından incelendiği, söz konusu incelemeye ilişkin görüntü inceleme tutanağının tanzim edildiği, görüntülerde davacının vatandaşlardan akbil dolum turnikeleri önünde para aldığı ve kendi kartıyla geçişlerini sağladığı, vatandaşların parayı zorla verdiğine dair bir tespitin ise yapılmadığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevlisince davacının bahsi geçen eylemlerinin fark edilmesi üzerine şikayet edildiği ve sebep olduğu kazanç kaybının tahsili için davacıya verilen para cezasının ödendiği, sonuç itibariyle davacının yalnızca kendisinin kullanımına tahsis edilmiş olan kartını vatandaşlara kullandırarak nakit para alınması suretiyle yetki ve nüfuzunu kötüye kullanarak kendisine çıkar sağladığı hususunun sabit olduğu; her ne kadar davacı tarafından savunmasının alınmadığı ve sözlü savunma yapmasının engellendiği iddia edilmişse de; davacının son savunmasının yazılı olarak alındığı, sözlü savunmasını yapmak üzere İl Polis Disiplin Kurulu toplantısında hazır bulunması gerektiğinin kendisine tebliğ edilemediği, bu sefer davacının mernise kayıtlı adresine yetkili polis memurlarınca bizzat gidilerek çevre araştırması sonucunda evrakın tebliğ edilmeye çalışıldığı, ayrıca davacının kullanmış olduğu cep telefonu numarasının dahi arandığı, bahsi geçen hususlara ilişkin 04/10/2018 tarihli tutanağın tutulduğunun görülmesi karşısında, davacının iddialarına itibar edilmediği gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 15/10/2021 günlü, E:2021/555, K:2021/2123 sayılı temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; sözlü savunma yapmak istediği halde, sözlü savunma yapmak üzere İl Polis Disiplin Kurulu toplantısında hazır bulunması gerektiğine ilişkin tarafına herhangi bir yazı tebliğ edilmediği, sözlü savunmaya ilişkin davet yazısının Tebligat Kanunu'na uygun bir şekilde kendisine tebliğ edilmediği, davalı kurum uhdesinde çalışan iki memur tarafından tutulan tutanak ile sözlü savunma yapma hakkının elinden alındığı; 26/04/2018 tarihli Disiplin Soruşturma Raporunda, 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6-ğ ve 6-r bentleri uyarınca tecziye edilmesine ilişkin teklifte bulunulduğu; birlikte çalıştığı güvenlik görevlilerinin ve polis memurlarının ifadelerinin alınmadığı ve böylece eksik soruşturma yapıldığı; vatandaşlardan kendi menfaatine olacak şekilde herhangi bir para kesinlikle almadığı, zorla verilen paraların ise güvenlik görevlilerine teslim edildiği; isnat edilen eylem ile meslekten çıkarılmasına dair disiplin cezasının orantılı olmadığı, hakkında eğer bir disiplin cezası tesis edilecekse dahi "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği güven duygusunu sarsacak eylemde bulunmak" maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği; uyuşmazlık konusu olaydan mütevellit bir zarar oluşmuş ise kendi rızası ile uzlaşmak istediğini belirttiği, adli soruşturma sonucu uzlaşma gerçekleşmiş olup hakkındaki suçlamaların düştüğü ve herhangi bir adli işlem yapılmadığı, dolayısıyla vatandaşlardan bir menfaat etme hususunun ispatlanamadığı; ek beyan dilekçesinde ise, "resmi belgede sahtecilik" suç isnadıyla yargılandığı ceza davasında, İstanbul 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/09/2021 tarih ve E:2017/450, K:2021/371 sayılı kararıyla, suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle beraatine hükmedildiği; dava konusu disiplin cezasının usule ve hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : Atilla Güney

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 334. maddesi uyarınca davacının, adli yardım talebi kabulü edilerek, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin ve 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :

Davacı, İstanbul Emniyet Müdürlüğü bünyesinde görevli iken başka bir soruşturmadan dolayı 15/02/2018 tarih ve 2018/25 sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla meslekten çıkarılan eski polis memuru olup, 26/07/2018 tarihinde kurum ile ilişiği kesilmiştir.

06/04/2018 ile 10/04/2018 tarihleri arasında İstanbul Otogar Metro İstasyonu A turnike kapısında görev yaptığı dönemde davacı hakkında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından toplu taşıma araçlarından ücretsiz faydalanılması amacıyla emniyet personeline verilen kendisine ait kartı kullanarak, metroyu kullanacak olan sivil vatandaşların turnikeden geçişlerini sağladığı ve bunun karşılığında para aldığı yolunda yapılan şikayet üzerine, söz konusu iddiaya ilişkin olarak disiplin soruşturması başlatılmıştır.

Anılan soruşturma kapsamında düzenlenen 26/04/2018 tarihli disiplin soruşturma raporunda; davacının, Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah ve mühimmatı başkalarının kullanımına vermek ile Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Kanun'da belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak eylemleri sübuta erdiğinden getirilen teklif doğrultusunda 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ğ ve 8/6-r maddeleri uyarınca İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun 05/10/2018 günlü, 3136 sayılı kararıyla "meslekten çıkarma" cezası verilmiştir.

Bu karar ile karara ilişkin disiplin soruşturma dosyasının 31/01/2018 tarih ve 7068 sayılı Kanun'un 18/1-a hükmü gereğince incelendiği Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun 29/08/2019 tarih ve 2019/480 sayılı kararıyla, davacının "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediği sübuta erdiğinden bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine karar verilmiştir.

Bakılan dava, davacının "meslekten çıkarma" cezası ile tecziyesine ilişkin 29/08/2019 tarih ve 2019/480 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :

Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Savunma Hakkı" başlıklı 31. maddesinde; "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. (3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir. (4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." düzenlemesine yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 129. maddesinde; ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmü, 130. maddesinde ise; "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmü yer almıştır.

Öte yandan, 7201 sayılı Tebligat Kanununun "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10. maddesinde; "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartiyle her yerde tebligat yapılması caizdir." hükmüne; "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 21. maddesinde de; "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. ..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Disiplin cezaları bakımından memura 7 günden az olmamak üzere tanınan savunma hakkı; memuriyetten çıkarma ve meslekten çıkarma cezaları açısından, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapmaya kadar daha geniş bir şekilde tanınmış bulunmaktadır.

Yasa koyucu disiplin cezası bakımından ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma ve meslekten çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür.

Anayasa'nın 129., 657 sayılı Kanun'un 129., 130. ve 7068 sayılı Kanun'un 31. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, disiplin kurulunca, hakkında meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye son savunma hakkı tanınması ve ilgilinin disiplin kurulunda sözlü savunma yapma talebinde bulunması durumunda kendisine sözlü olarak savunma hakkı verilmesi gereklidir.

Uyuşmazlık konusu olayda; adli soruşturma kapsamında Asayiş Büro Amirliğinde düzenlenen 11/04/2018 tarihli ifade tutanağında, davacının ikamet adresinin "Seyyid Ömer Mah. ... Sok. No:... İç Kapı No:... Fatih / İstanbul" olarak belirtildiği, İstanbul İl Polis Disiplin Kurulunun son savunma yazısının 08/09/2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve tebliğ- tebellüğ belgesinde, davacının "Kurulda sözlü savunma yapmak istiyorum" şeklinde beyanda bulunduğu; idare tarafından, disiplin dosyası 05/10/2018 tarihinde görüşüleceğinden, sözlü savunmaya ilişkin kurul tarihi ve saatini içeren davet yazısının, memur vasıtasıyla söz konusu adrese tebliğ edilmeye çalışıldığı, ancak değişik tarih ve saatlerde gidilen ve adres kayıt sisteminde halen kayıtlı gözüktüğü ikametin kapalı olduğundan tebliğ edilemediği ve davacı adına kayıtlı olan telefon numarası arandığında, numaranın kapalı olduğu tespit edilerek davacıya tebligat yapılamadığına ve telefonla ulaşılamadığına ilişkin Şehremini Polis Merkezi Amirliğince bila tarihli tutanak tanzim edildiği ve bu tutanağın 04/10/2018 tarihli üst yazı ile Disiplin Kuruluna gönderildiği, davacının veya vekilinin sözlü savunma yapmak için kurula gelmediği yolunda 05/10/2018 günlü tutanak tutulduğu anlaşılmaktadır.

Tebligat Kanununun 10. maddesine göre, tebligatın öncelikle muhatabın bilinen en son adresine yapılması gerektiği, bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, yani muhatabın bilinen en son adresine çıkarılan tebligatın iade edilmesi üzerine, "mernis adresi" şerhi ile birlikte muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan ve en son adresi olarak kabul edilen yerleşim yeri adresine, Tebligat Kanununun 21/2. maddesinde belirtilen usulde tebligat yapılması gerektiği açıktır.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının "meslekten çıkarma" cezası ile tecziyesiyle ilgili soruşturma kapsamında sözlü savunma tarihinin bildirimine ilişkin yazının, davacının bilinen en son adresi olarak "Seyyid Ömer Mah No:... İç Kapı No:... Fatih / İstanbul" adresine, memur vasıtasıyla tebligat yapılmaya çalışıldığı ve davacı adına kayıtlı olan telefon numarasının arandığı; davacıya tebligat yapılamadığına ve telefonla ulaşılamadığına ilişkin olarak tarihsiz bir tutanak tutulduğu; ancak Tebligat Kanunu'nun ilgili hükümlerinde belirtilen usulde davacıya bir tebligatın yapılmadığı görülmüştür.

Netice itibariyle; belirtilen gerekçelerle davacının disiplin kurulunda sözlü savunma yapma talebi ile ilgili olarak davacıya sözlü savunma hakkını kullanabilmesi için usulüne uygun şekilde tebligat yapılmadan ve sözlü savunma hakkı verilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamıştır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,

2. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince verilen 15/10/2021 günlü, E:2021/555, K:2021/2123 sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca

BOZULMASINA,

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa 6545 sayılı Kanunun 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 31/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Gelir İdaresi Başkanlığı Samsun Defterdarlığı Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü, bir komutanlığın banka promosyon protokolüne ilişkin özelge talebini 10.07.2025 tarihinde sonuçlandırdı.

Olayın arka planı

Komutanlık ile bir banka şubesi arasında imzalanan protokolde, personele ödenecek aylık promosyon tutarının Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş katsayısına gelecek zam oranında artırılması hükmü yer alıyordu. Protokolün imzalandığı tarihte hesaplanan toplam tutar üzerinden damga vergisi ödenmiş; ancak sonraki dönemlerde maaş katsayısındaki artışlara bağlı olarak promosyon tutarı kayda değer ölçüde yükselmiş ve artan tutar üzerinden ek damga vergisi gerekip gerekmediği tartışma konusu olmuştu.

Defterdarlığın değerlendirmesi

Defterdarlık, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 2, 10 ve 14. maddeleri çerçevesinde aşağıdaki tespitleri yaptı:

• Protokolde yer alan otomatik artış hükmü, başlı başına yeni bir kağıt niteliği taşımamaktadır.
• Taraflar arasında herhangi bir şerh konulmadığı ya da ilk protokole atıf yapan yeni bir belge düzenlenmediği sürece ek damga vergisi aranmayacaktır.
• Buna karşın, artan tutarı teyit eden ve ilk protokole atıfla onu değiştiren bir kağıt düzenlenir ya da protokole şerh verilirse, ilk tutarı aşan kısım üzerinden Kanun'un 14. maddesi uyarınca nispi damga vergisi hesaplanacaktır.

Bu özelge; kamu kurumları ile bankalar arasında sıklıkla düzenlenen promosyon protokollerinde değişiklik belgesi veya şerh düzenlenmesinin damga vergisi yükümlülüğü doğurabileceğini ortaya koymaktadır.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Samsun Defterdarlığı

Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü

Sayı: E-13649056-155[2025-ÖZE-9]- 10.07.2025

Konu: Memur maaş katsayısına gelecek zam oranında artırılacak promosyon ödemelerine ilişkin düzenlenen kağıtlarda damga vergisi

İlgi: 20.03.2025 tarihli özelge talebiniz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, Komutanlığınız ile … Şubesi arasında maaş ödemesi, bankacılık hizmetleri ve banka promosyonu protokolü sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşmeye göre aylık her bir personele ödenecek promosyon tutarının protokol süresince memur maaş katsayısına gelecek olan zam oranında artırılacağı, promosyonun düzenlendiği tarih itibarıyla 3 yıllık yaklaşık promosyon tutarının … TL olduğu ve bunun üzerinden hesaplanan … TL damga vergisinin ödendiği, akabinde memur maaş katsayılarındaki artış oranına bağlı olarak 2024 yılında promosyon tutarının … TL'ye yükseldiği, 2025 yılı sonuna kadar ödenecek promosyon tutarının yaklaşık … TL olması beklenildiği, bu tutara ilişkin damga vergisinin ödenmesi için Bankayla yazışma yapıldığı, gelen cevap yazısında protokolden doğan damga vergisinin imza tarihi itibarıyla protokolün ihtiva ettiği parasal değer üzerinden bir kereye mahsus ödendiğinin bildirildiği belirtilerek, promosyon tutarındaki artışlara bağlı olarak artan tutar üzerinden sözleşme damga vergisi alınıp alınmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; bu Kanundaki kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği; 2 nci maddesinde, vergiye tabi kâğıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kâğıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisi mükellefinin kağıtları imzalayanlar olduğu; 4 üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı; 10 uncu maddesinde, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade ettiği; 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kağıtların damga vergisinin bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınacağı, ikinci fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.

Damga Vergisi Kanunu uygulamasında sözleşmenin düzenlendiği tarihte; belli parayı ihtiva etmesi veya kâğıdın eklerinde belli paranın tespitine imkân veren donelerin var olması veyahut atıf yapılan başka bir kâğıttan belli paranın bulunabilmesi halinde, kâğıdın (sözleşmenin) bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Ancak, düzenlendiği anda belli parayı ihtiva etmediğinden damga vergisine konu teşkil etmeyen kağıtlar ile içerdiği tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulmakla birlikte değiştirilen kâğıtlara ilişkin olarak; kâğıda ait belli parayı gösteren ve ilk kâğıda atıf yapan yeni bir kâğıt düzenlenmesi halinde, sözleşme değişikliğine ilişkin bu kâğıt damga vergisine tabi tutulacaktır.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ekindeki …/…/2022 tarihli protokolün incelenmesinden; söz konusu protokolün 19 uncu maddesinde, promosyon tutarının personel başına … TL olarak komutanlığın bildireceği listeye göre personel hesaplarına aktarılacağı, aylık her bir personele ödenecek promosyon tutarının protokol süresince Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş katsayısına gelecek olan zam oranında artırılacağı, promosyon tutarının bankanın talep ettiği evrakların bankaya ulaşmasından sonra 5 gün içinde komutanlık personelinin hesaplarına yatırılacağı anlaşılmıştır.

Buna göre, … Şubesi ile Komutanlığınız arasında düzenlenen ve damga vergisi ödendiği anlaşılan söz konusu protokole ilişkin olarak herhangi bir kağıt düzenlenip düzenlenmediğine veya bu mahiyette protokole şerh verildiğine dair bilgi başvurunuzda bulunmamakla birlikte, protokolde belirtilen tutar artışına dair protokole şerh konulması veya taraflar arasında atıf yapılmak suretiyle protokolü değiştiren bir kağıt düzenlenmesi durumunda, protokol değişikliğine ilişkin söz konusu şerhin/kağıdın ilk protokoldeki tutarı aşan kısmı üzerinden damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Aday memur iken doğum nedeniyle ücretsiz izin alan memurun izinde geçen süreleri aday memurluk sürelerine sayılır mı?

ÖZET: Doğum sebebiyle verilen aylıksız izin sürelerinin adaylık süresinin hesabında sayılıp sayılmayacağı hk.(14/10/2015-6433)

Genel Müdürlüğünüzde aday memur olarak göreve başlayan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 108'inci maddesinin (B) bendi çerçevesinde doğuma binaen aylıksız izne ayrılan personelin aylıksız izinde geçirdiği söz konusu sürelerin, adaylık süresinden sayılıp sayılmayacağına ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54'üncü maddesinde, "Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz." hükmüne yer verilmiş; söz konusu Kanunun 55'inci maddesinde, "Aday olarak atanan memurların önce bütün memurların ortak vasıfları ile ilgili temel eğitime, bilahare sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulmaları ve Devlet memuru olarak atanabilmeleri için başarılı olmaları şarttır.

Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır." hükmü düzenlenmiş; anılan Kanunun 56'ncı maddesinde, adaylık süresi içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin ilişiklerinin kesileceği hükme bağlanmış olup, adı geçen Kanunun 57'nci maddesinde adaylık süresi içinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların da ilişiklerinin kesileceği; 58'inci maddesinde ise, "Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar disiplin amirlerinin teklifi atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar. Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez." hükmü getirilmiştir

. Aynı Kanunun 108'inci maddesinin (B) bendinde de, "Doğum yapan memura, 104 üncü madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilir." hükmü mevcuttur. Öte yandan, 21/02/1983 tarihli ve 83/6061 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilerek 27/06/1983 tarihli ve 18090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik" in 4'üncü maddesinin (a) bendinde, temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve stajın birbirini takip eden sıra içinde devam edeceği; (b) bendinde, temel eğitimin hedefinin, aday memurlara Devlet memurlarının ortak vasıfları ile ilgili bilinmesi gereken asgari bilgileri vermek olduğu ve bu eğitimin süresinin on günden az, iki aydan çok olamayacağı; (c) bendinde, hazırlayıcı eğitimin hedefinin, aday memurların işgal ettikleri kadro ve görevleri dikkate alınarak, bu görevlerin yürütülmesi için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmak ve görevlerine intibakını sağlamak olduğu ve bu eğitimin süresinin bir aydan az, üç aydan çok olamayacağı; (d) bendinde ise, stajın hedefinin, aday memurlara hazırlayıcı eğitim döneminde verilen teorik bilgileri ve işgal ettikleri kadro ve görevleri ile ilgili diğer bilgi ve işlemleri ve kazandırılan becerileri uygulamak suretiyle tecrübe kazandırmak olduğu ve staj devresinin iki aydan az olmayacak şekilde adaylık süresi içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Genel Yönetmeliğin 5'inci maddesinde, temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj dönemi konuları düzenlenmiş olup, anılan Genel Yönetmeliğin 18'inci maddesinde, temel eğitimle ilgili programların ve sınav sorularının hazırlanması amacıyla Devlet Personel Başkanlığının başkanlığında Temel Eğitim Kurulunun oluşturulacağı hükmü yer almaktadır. Aday memurların eğitiminde esas alınmak üzere, söz konusu Kurul tarafından eğitim programı hazırlanmış ve temel eğitim konuları ilköğretim, lise ve yükseköğretim grupları için ayrı ayrı ve asgari süreleri ile birlikte düzenlenmiş ve bütün kurumlara bildirilmiştir. Bahsedilen Genel Yönetmeliğin 23'üncü maddesinde de, Aday memurların askerlik hizmeti ile ilgili hususlar,1111 sayılı Askerlik Kanununun 35 nci maddesi (E) ve (F) fıkraları gözönünde bulundurularak kurumlarınca belirlenir. Aday memurların adaylık süresi içinde silah altına alınmaları durumunda tamamlanamayan eğitimleri terhislerinden sonra müracaatlarını takip eden durumlarına uygun ilk eğitim grubuna dahil edilerek tamamlattırılır." hükmü bulunmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 55 ve 58'inci maddelerinde yer alan hükümlerden, aday memurların asli memurluğa atanabilmeleri için temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj sürecini başarıyla tamamlamalarının zorunlu olduğu anlaşılmakta olup, aynı Kanunun 54'üncü maddesinde ise adaylık süresinin bir yıldan az iki yıldan çok olamayacağı hükme bağlanmıştır. Ancak bahsedilen Kanunda adaylık süresinin nasıl hesaplanması gerektiğine ilişkin herhangi bir husus bulunmamaktadır. Adaylık süresinin, aday memurun göreve başladığı tarihten itibaren bir yıl ila iki yıl sonraki tarih olarak kabul edilmesi, adaylık süresi içinde bazı özel sebeplerden dolayı adaylık eğitimlerini alamayan ya da tamamlayamayan memurlar açısından mezkûr Kanunun 55 ve 58'inci maddelerinin yerine getirilememesine yol açacaktır.

Kaldı ki, belirtilen Kanunun 56'ncı maddesinde yer alan, adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin ilişiklerinin kesileceği; 57'nci maddesinde yer verilen, adaylık süresi içinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların ilişiklerinin kesileceğine ilişkin maddeler, adaylık süresinin aday memurun hal ve hareketlerinin değerlendirildiği bir süre olarak öngörüldüğünü göstermektedir.

Bu itibarla, memurun kurumla ilişkisinin fiilen askıda olduğu ve herhangi bir şekilde eğitim verilmesinin ya da hal ve hareketlerinin değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı aylıksız izinde geçen sürelerin, adaylık süresinden sayılmaması gerektiği mütalaa edilmektedir.

Her ne kadar İdare Mahkemesince verilen kararda davacıya suç örgütüne üye olmak ve görevi kötüye kullanma suçundan dolayı ceza verildiği ve davacının yüz kızartıcı suç niteliğinde olan rüşvetten mahkum olmadığı, görevi kötüye kullanma suçunun ve suç örgütüne üye olma fiilinin yüz kızartıcı suç olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesine yer verilmiş ise de; Anayasa Mahkemesi'nin 16/01/2014 tarih ve E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararı ile Yargıtay Genel Kurulu'nun 02/07/1996 tarih ve E:1996/3-144, K:1996/171 sayılı kararı dikkate alındığında "Yüz kızartıcı suç"un, yasalarda tanımlanmadığı ve tek tek sayılmadığı, maddede sayılmamış olan diğer yüz kızartıcı suçların neler olduğunun yasaları uygulamakla görevli yargı organlarınca saptanacağı hususu kabul edilmektedir.

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/8836 E. , 2021/469 K.

"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/8836
Karar No : 2021/469

Kararın Düzeltilmesi İsteminde Bulunan (Davacı): …
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davalı) : … Başkanlığı
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/05/2019 gün ve E:2013/8065, K:2019/5104 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin kabulü ve Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede öne sürülen düzeltme nedenleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/05/2019 gün ve E:2013/8065, K:2019/5104 sayılı kararı kaldırılarak işin esası yeniden incelendi.
Dava, … Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 11. maddesinin (b) fıkrasının 6. bendi uyarınca "kamu görevinden çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, davacıya suç örgütüne üye olmak ve görevi kötüye kullanma suçundan dolayı ceza verildiği ve davacının yüz kızartıcı suç niteliğinde olan rüşvetten mahkum olmadığı, görevi kötüye kullanma suçunun ve suç örgütüne üye olma fiilinin yüz kızartıcı suç olarak nitelendirilemeyeceği, davacının sabit olduğuna hükmedilen fiillerinin kamu hizmeti ve öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığından gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Temyiz aşamasında ise; Dairemizin E:2013/8065, K:2019/5104 sayılı ve 27/05/2019 tarihli kararı ile davacının kamu hizmeti ve öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak surette fiil ve hareketlerde bulunduğu hususu sabit görülerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, 21/08/1982 tarih ve 17789 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 'Üniversite Öğretim Mesleğinden veya Kamu Görevinden Çıkarma' başlıklı 11. maddesinin (b) fıkrasının 6. bendinde; "Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili kamu görevinden çıkarma cezasını gerektiren eylemlerden sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; … Üniversitesi'nde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacı hakkında, … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından … Üniversitesi Rektörlüğü'ne gönderilen 15/12/2010 tarihli iddianamede; "..davacı hakkında rüşvet almak ve vermeye yardım etmek, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak suçlarını işlediği, 21/03/2010 tarihinde yapılan ÜDS'de kopya çeken şahısların Ö.F.'ye verilmek üzere davacıya vermiş oldukları paraların davacı tarafından banka havalesi yoluyla Ö.F.'ye gönderildiği, hangi bankadan hangi tarihte ne miktarda havale yapıldığının gösterildiği, 02/05/2010 tarihinde yapılan KPDS'de davacının kopya organizasyonu içerisinde yer aldığı, ayrıca sınava girecek şahısların örgüt yöneticileri ile buluşmasını sağladığı, şahıslarla kopya çekilmesi karşılığı ne kadar para verecekleri konusunda pazarlık yaptığı, şahıslardan temin ettiği paraları Ö.F. aracılığıyla örgüt yöneticilerine gönderdiği, suç işleme için kurulan örgüte üye olmak ve rüşvete yardım etmek suçlarını işlediği iddiasıyla soruşturma yapıldığı, davacının kendisine bildirilen Ö.F. ile olan telefon görüşmeleri hakkında, bunların yaptırdığı çevirilere ilişkin olduğu, bazılarını hatırlamadığı yönünde beyanda bulunduğu, davacının fiilleriyle ilgili değerlendirmede gönderilen paraların kopya çekme işlemine aracılık sebebiyle alınan paralar olduğu, davacının Ö.F. tarafından gönderilen cihazların kopya çekmede kullanılan teknik cihazlar olduğu davacının da aralarında bulunduğu şüpheliler hakkında suç işlemek için örgüt kurmak, yönetmek, örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek, rüşvet almak, rüşvet vermek, rüşvet alınmasına yardım etmek, görevi kötüye kullanma suçuna yardım etme suçlarından kamu davasının açıldığı" hususlarına yer verildiği, bunun üzerine başlatılan soruşturma sonucunda hazırlanan 15/03/2012 tarihli soruşturma raporunda hakkında örgüt adına suç işlemek, rüşvet almak, rüşvet vermek, rüşvet alınmasına yardım etmek, görevi kötüye kullanma suçuna yardım etmek suçlarından kamu davası açılmış olan davacının Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 11. maddesinin (b) fıkrasının 6. bendinde yer alan "Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle getirilen teklif uyarınca, kamu görevinden çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda; … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, davacının suç işlemek amacıyla örgüte üye olmak suçu için 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5237 sayılı TCK'nın 51. maddesi uyarınca cezanın ertelenmesine; rüşvetten dönüşümle görevi kötüye kullanmak suçundan dolayı ise 6 ay, 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5237 sayılı TCK'nın 51. maddesi uyarınca cezanın ertelenmesine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine ise … Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla görevi kötüye kullanma ve görevi kötüye kullanma suçu olarak kabul edilen eylemler ile suç işlemek amacı ile kurulan örgüte üye olma suçlarının TCK'nın 66/1-e maddesine göre 8 yıllık asli dava zamanaşımı süresine tabi olduğu gerekçesiyle hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca bozulmasına, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı düşmesine karar verilmiştir.
Ayrıca, suç işlemek amacı ile örgüt kurma ve yönetme suçundan yargılanan O.A.U, Ö.F, Z.B ve S.G haklarında verilen mahkumiyet kararları yönünden yapılan temyiz incelemesinde; … Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında "...sanıkların savunmaları ve tüm dosya kapsamına göre; sanıkların devamlılık gösterecek şekilde planlı bir ortaklık, iş bölümü ve paylaşım anlayışı içerisinde bir araya geldiklerine, devamlılık içeren kanunun suç saydığı fiilleri işlemek (suç işleme programı altında) amacı ile bir araya gelip aralarında sıkı veya gevşek hiyerarşik bir bağın bulunduğuna, hiyerarşik yapılanmayı gösteren emir komuta zinciri ile altlık üstlük ilişkisinin varlığına ve sanıkların faaliyetleri ile örgütün doğmasına veya üst pozisyonda kolektif faaliyeti kısmen veya tamamen düzenleyip koordine ettiklerine ilişkin kanıtların nelerden ibaret olduğu hususları gerekçeli olarak tartışılıp, buna ilişkin delillerin dosya kapsamına uygun, mantıksal ve hukuksal bağ kurulmak suretiyle neler olduğu denetime imkan verecek biçimde gerekçeleriyle açıklanmak suretiyle, karar yerinde ayrıntılı olarak gösterilmeden yazılı şekilde suç işlemek amacı ile örgüt kurma ve yönetme suçlarından sanıklar hakkında yazılı şekilde hükümler kurulması" gerekçesiyle anılan mahkumiyet hükümlerinin bozulmasına karar verilmiş olup; bozma kararı üzerine … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla suç işlemek amacı ile örgüt kurma ve yönetme suçunun O.A.U, Ö.F, Z.B ve S.G tarafından işlendiği sabit olmadığı gerekçesiyle anılan kişilerin bu suçtan beraatlerine karar verilmiştir.
Her ne kadar İdare Mahkemesince verilen kararda davacıya suç örgütüne üye olmak ve görevi kötüye kullanma suçundan dolayı ceza verildiği ve davacının yüz kızartıcı suç niteliğinde olan rüşvetten mahkum olmadığı, görevi kötüye kullanma suçunun ve suç örgütüne üye olma fiilinin yüz kızartıcı suç olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesine yer verilmiş ise de; Anayasa Mahkemesi'nin 16/01/2014 tarih ve E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararı ile Yargıtay Genel Kurulu'nun 02/07/1996 tarih ve E:1996/3-144, K:1996/171 sayılı kararı dikkate alındığında "Yüz kızartıcı suç"un, yasalarda tanımlanmadığı ve tek tek sayılmadığı, maddede sayılmamış olan diğer yüz kızartıcı suçların neler olduğunun yasaları uygulamakla görevli yargı organlarınca saptanacağı hususu kabul edilmektedir.
Bu durumda; İdare mahkemesince davacıya isnat edilen fiilin sübuta erip ermediği, anılan fiilin disiplin cezasına esas alınan Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 11. maddesinin (b) fıkrasının 6. bendi kapsamında olup olmadığı araştırılmaksızın davacıya isnad edilen fiillerin kamu hizmeti ve öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmüş olup; yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında tüm bu hususlar değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, … İdare Mahkemesinin … tarihli E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan mahkemeye gönderilmesine, 01/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kamu ihale mevzuatında değişiklik yapan Yönetmelikler ve Tebliğler 09.04.2026 tarihli ve 33219 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu değişikliklerin ayrıntıları şu şekildedir:

A. İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yapılan değişiklikler ile;

1) Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler kapsamında sunulması istenen eşdeğer belgelerin kapsamının açıklığa kavuşturulmasına (Yürürlük: 09.05.2026),

2) EKAP ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyon vasıtasıyla ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin bilanço ve iş hacmine dair belgelerin her durumda teyit edilebilmesi için, ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait belgelerin sunulmasına (Yürürlük: 09.05.2026),

3) İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan diğer belgelerin yanında sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması, damga vergisinden istisna ya da muaf olunması durumunda ise istisna veya muafiyet gerekçesini açıklayan belgelerin ya da beyanlarını içeren imzalı ve/veya kaşeli bir dilekçenin sunulmasına (Yürürlük: 09.04.2026),

4) Uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla ihale uygulama yönetmeliklerinde hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümlerin niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanmasına (Yürürlük: 09.04.2026),

5) Malzemenin idare tarafından yükleniciye verildiği yapım işi sözleşmeleri kapsamında düzenlenecek iş deneyim belgelerinde, belge tutarına yansıtılacak malzeme bedeline ilk sözleşme bedelinin %20’si oranında sınır getirilmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

B. Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan değişiklikler ile;

1) Teklif edilecek veya kullanılacak malzemeye/cihaza/ürüne ilişkin olarak ihale dokümanında yer verilemeyecek hususların açıklığa kavuşturulmasına (Yürürlük: 09.04.2026),

2) Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, Kamu İhale Genel Tebliğindeki sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulmaması yönündeki mevcut kuralın uygulanabilmesi için kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyat ve rayiçlerin kullanılmasına, ayrıca ilan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçler kullanılmasına (Yürürlük: 09.04.2026),

3) İhale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak düzenlendiği yapım işi ihalelerinde, bileşenlerin uyumuna yönelik puanlama kriterinin, iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının ihale dokümanında öngörülen asgari ve azami oranlar arasında olacak şekilde belirlenmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

4) Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde hangi kuralların esas alınacağı hususunun netleştirilmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

5) Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan çalışma izni ve gıda sicili belgesi, kayıt belgesi veya bu belgelere eşdeğer belgelere ilişkin belgelerin isimlerinin güncellenmesi ve idari şartnamede birden fazla faaliyet konusuna ilişkin işletme kayıt belgesinin istendiği yemek hizmeti alımı ihalelerinde, faaliyet konularının birlikte ya da ayrı ayrı istenmesi durumlarına açıklık getirilmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

6) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, idare tarafından ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçların kapsamı ile genel esaslarının belirlenmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

7) İdarece aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken uyulması zorunlu kuralların belirlenmesine (Yürürlük: 09.05.2026),

8) Malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına ilişkin olarak açıklama isteme ve sunma sürecinin sadeleştirilerek iyileştirilmesine (Yürürlük: 09.05.2026),

C. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğde yapılan değişiklikler ile;

1) 25/12/2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 11 inci maddesi ile yeniden düzenlenen 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında yapılan değişiklikler uyarınca Kurum tarafından tesis edilecek işlemlerin belirlenmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

Yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Ayrıca bu değişikliklere bağlı olarak ilgili e-formların uyumlaştırılması amacıyla KİK022 numaralı “Aşırı Düşük Teklif Açıklama Talebi” ve KİK103 numaralı “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli” e-formlarında değişiklik yapılmış ve KİK103.1 numaralı “Örnek Öğün Menüsü” e-formu eklenmiştir (Yürürlük: 09.05.2026).

Yönetmelik: 9 Nisan 2026 | Resmî Gazete: Sayı 33219

Sağlık Bakanlığı tarafından Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nde önemli değişiklikler yapıldı. 9 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile uzaktan sağlık hizmeti, şiddet uygulayan kişinin kaydının değiştirilmesi ve ortak kullanım alanlarına ilişkin yeni kurallar dikkat çekiyor.

Uzaktan Sağlık Hizmeti Resmen Tanımlandı

Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen (ö) bendi ile aile hekimlerinin Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre uzaktan sağlık hizmeti sunmasının önü açıldı. Ayrıca 5. maddede de "evde" ibaresinin yanına "uzaktan" ibaresi eklendi.

Şiddet Uygulayan Kişinin Kaydı Değiştirilebilecek

Yönetmeliğin 8. maddesinde yapılan değişiklikle, sağlık hizmeti sunumu sırasında şiddet olayı yaşanması durumunda önemli bir düzenleme getirildi:

- Şiddet olayının adli veya mülki idare makamlarınca verilen belgeyle belgelendirilmesi gerekiyor.

- Şiddet uygulayan kişinin kaydı, öncelikle farklı aile sağlığı merkezine yapılacak.

- İkametine yakın farklı merkez bulunmuyorsa, aynı merkezde kayıtlı nüfusu en düşük aile hekimine kaydırılacak.

Ortak Kullanım Alanlarında Yeni Düzenleme

Yönetmeliğin 24. maddesine eklenen 8. fıkra ile aile sağlığı merkezlerindeki ortak kullanım alanlarına ilişkin önemli kurallar getirildi:

- Ortak kullanım alanları ve buralardaki demirbaş, tıbbi cihaz, ekipman ve malzemeler müşterek kullanım kapsamında.

- Aile hekimleri, merkezin gider ödemesiyle temin edilen bu alan ve malzemeler üzerinde ayni veya şahsi hak iddiasında bulunamayacak.

- Bedel, katkı payı veya başka ad altında talepte bulunulamayacak, devri istenemeyecek ve kullanımı engellenemeyecek.

Zorunlu Sarf Malzemeleri Genişletildi

Aile hekimlerinin temin etmekle yükümlü olduğu malzemelere yenileri eklendi:

- Enjektör, intraket, gazlı bez, atel, sargı bezi, sütur materyali (Bakanlıkça belirlenenler)

- Glikometri ve stripleri

- Pulse oksimetre

Teknik Cihazlar Aile Hekimi Tarafından Temin Edilecek

Yönetmeliğin 24. maddesinin 4. fıkrasına göre:

- Teknik, tıbbi cihaz, bilgisayar, donanım, yazılım, bilgi, bilişim ve iletişim teknolojileri

- Gezici sağlık hizmetleri için gerekli motorlu araçlar

Esas olarak aile hekimleri tarafından temin edilecek.

Bilgi Sistemi Zorunluluğu

Yönetmeliğin 31. maddesinde yapılan değişiklikle:

- Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı, hizmet sunumunda Bakanlığa ait sağlık bilgi yönetim sistemini kullanmak zorunda.

- Sağlık hizmeti alan kişilere ait tüm veriler, Bakanlıkça belirlenen sistemler haricindeki hiçbir ortama kaydedilemeyecek.

Askerlik ve Doğum Sonrası Öncelik Hakkı

Yönetmeliğin 15. maddesinde düzenlenen öncelik hakkı:

- Fiilen en az altı ay aile hekimliği yaptıktan sonra askerlik (bedelli hariç) veya doğum nedeniyle sözleşmesini feshedenlere bir defaya mahsus öncelik verilecek.

- Bu hak, terhis tarihinden itibaren bir ay, doğum izni bitiminden itibaren iki yıl on beş gün içinde kullanılabilecek.

- Bedelli askerlik yapanlar için de pozisyon koruma ve göreve dönüşe ilişkin özel düzenleme yapıldı.

Güvenlik Kamera Sistemi Zorunluluğu

Yönetmeliğin EK-1'inde yapılan değişiklikle, aile sağlığı merkezlerinde güvenlik kamera sistemi zorunluluğu getirildi. Merkez girişi, bekleme alanları ve oda girişlerinin görüntülendiği sistemin mevcut olması gerekiyor.

"Kurum" İbaresi "Bakanlık" Olarak Değiştirildi

Yönetmelik genelinde yer alan "Kurum", "Kurumca", "Türkiye Halk Sağlığı Kurumu" gibi ibareler "Bakanlık" veya "Bakanlıkça" şeklinde değiştirildi.

Uyum Süresi

Geçici Madde 5'e göre, 24. maddede ve EK-1'de yapılan değişikliklerin aile hekimliği birimlerince yerine getirilmesi için son tarih 1 Eylül 2026 olarak belirlendi.

Yürürlük

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde (9 Nisan 2026) yürürlüğe girer.

Sağlık Bakanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 25/1/2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nde değişiklik yapmaktadır.

Yönetmelik: 9 Nisan 2026 | Resmî Gazete: Sayı 33219

Kamu İhale Kurumu tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde kapsamlı değişiklikler yapıldı. 9 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile özellikle alt endeks tanımı, bilanço ve gelir tablosu sunumunda esneklik ile iş deneyim belgelerinde SGK belgesi zorunluluğu dikkat çekiyor.

"Alt Endeks" Tanımı Değişti

Yönetmeliğin 3. maddesinde "alt endeks" tanımı yeniden düzenlendi:

- İşçilik için: Brüt asgari ücret esas alınacak.

- İşçilik dışındaki girdiler için: TÜİK tarafından aylık yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile seçilmiş sınıflar tablosunda yer alan alt sektörler itibarıyla ilgili endeks kullanılacak.

Bilanço Sunumunda Esneklik

Yönetmeliğin 35. maddesinde yapılan değişiklikle, yılın ilk dört ayında (Ocak-Nisan) gerçekleştirilen ihalelerde bilanço sunumuna ilişkin önemli bir esneklik getirildi:

- İhale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu sunulması esas.

- Bu belgelerle yeterlik kriterini sağlayamayanlar, iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini birlikte sunabilecek.

- Değerlendirme, sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yapılacak.

Gelir Tablosunda Ortalama İmkanı

Yönetmeliğin 36. maddesinde de benzer bir düzenleme yapıldı:

- İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, içinde bulunulan yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulması esas.

- Bu tabloyla yeterlik kriterini sağlayamayanlar, iki önceki yılın gelir tablosu ile üç önceki yılın gelir tablosunu birlikte sunabilecek.

- Yine sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden değerlendirme yapılacak.

İş Deneyim Belgelerinde SGK Belgesi Zorunluluğu

Yönetmeliğin 47. maddesinde, personel çalıştırılan işlerde iş deneyim belgelerine ilişkin önemli bir yenilik getirildi.

Yeni düzenlemeye göre iş deneyimini gösteren belgeler:

- Sözleşme

- Fatura örnekleri veya onaylı suretleri

- Serbest meslek makbuzu nüshaları veya onaylı suretleri

- Damga vergisinin ödendiğine ilişkin belgeler veya istisna/muafiyet belgeleri

- Personel çalıştırılan işlerde ek olarak: O işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler

Not: Yurt dışında gerçekleştirilen işler bu zorunluluğun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Hüküm Bulunmayan Haller

Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 4 ile, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümlerin niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanacağı hüküm altına alındı.

Geçici Hüküm

Eklenen Geçici Madde 32'ye göre, yeni Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihaleler, ilan/duyuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılacak. Ancak 5. madde (hüküm bulunmayan hallere ilişkin düzenleme) ilan/duyuru tarihlerine bakılmaksızın derhal uygulanacak.

Yürürlük Tarihleri

Yönetmeliğin yürürlük tarihleri maddelere göre farklılık göstermektedir:

- 2. ve 3. maddeler (bilanço ve gelir tablosuna ilişkin düzenlemeler) yayımı tarihinden bir ay sonra

- Diğer maddeler yayımı tarihinde (9 Nisan 2026) yürürlüğe girecek

Değerlendirme

Yapılan düzenlemeler, özellikle personel çalıştırılan hizmet alımlarında iş deneyiminin tevsikine yönelik SGK belgesi zorunluluğu getirilmesi açısından önem taşıyor. Bu düzenleme ile iş deneyim belgelerinde sahteciliğin önlenmesi ve kayıt dışı istihdamın tespitine yönelik bir adım atılmış oluyor.

Bilanço ve gelir tablosunda getirilen ortalama imkanı ise özellikle KOBİ'lerin ihalelere katılımını kolaylaştırmayı hedeflemektedir.

---

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde değişiklik yapmaktadır.

Yönetmelik No: ... | Tarih: 19.11.2025

Kamu İhale Kurumu tarafından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'te önemli değişiklikler yapıldı. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile itirazen şikayet başvurularında usul esasları yeniden belirlenirken, başvuru bedelinin kısmen iadesi imkanı getirildi.

"Tek İddia Tek Husus" Zorunluluğu

Yönetmeliğin 8. maddesine eklenen 12. fıkra ile itirazen şikayet başvuru dilekçelerinin içeriğine ilişkin önemli kurallar getirildi:

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda:

- Bir iddia kapsamında tek bir hususa yer verilecek.

- Dokümandaki her bir kriter ve/veya madde ayrı bir husus olarak kabul edilecek.

- Birden fazla kritere yönelik aykırılık sebepleri, ancak aynı hususa ilişkin olması kaydıyla tek bir iddia kapsamında belirtilebilecek.

Tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına yönelik başvurularda:

- Her bir aday veya istekliye yönelik her bir husus ayrı iddia olarak kabul edilecek.

- Birden fazla hususa yönelik aykırılık sebepleri, yine aynı hususa ilişkin olması kaydıyla tek bir iddia kapsamında belirtilebilecek.

Kurumun Ayrıştırma ve Birleştirme Yetkisi

Yönetmeliğin 18. maddesine eklenen 6. fıkra ile Kamu İhale Kurumu'na önemli bir takdir yetkisi tanındı:

- Dilekçede birden fazla hususun tek bir iddia altında toplanması halinde, her bir husus Kurum tarafından ayrı birer iddia şeklinde ayrıştırılarak incelenecek.

- Aynı hususa ilişkin birden fazla aykırılık sebebinin farklı iddialar kapsamında ileri sürülmesi halinde, bu iddialar Kurum tarafından tek bir iddia altında toplanarak incelenecek.

- Başvuru bedelinin iadesine ilişkin işlemlerde, bu şekilde tespit edilen iddia sayısı esas alınacak.

Başvuru Bedelinin Kısmen İadesi Dönemi

Yönetmeliğe eklenen 18/A maddesi ile itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine ilişkin yeni bir düzenleme getirildi. Bu düzenleme, Türkiye'de ilk kez "haklılık oranı" üzerinden başvuru bedeli iadesini mümkün kılıyor.

İadenin şartları:

Başvuru bedelinin iadesi için başvuru sahibinin talebi gerekiyor. İade, başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısım için yapılacak.

İade edilmeyecek haller:

Kurum tarafından aşağıdaki durumlarda başvuru bedeli iade edilmeyecek:

- Başvurunun reddine karar verilmesi (Kanun'un 54/11-c maddesi)

- Eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi (Kanun'un 54/11-a ve b maddeleri)

Haklılık oranının hesaplanması:

Haklılık oranı = (Kurul kararında başvuru sahibinin haklı olduğu tespit edilen iddia sayısı) / (Toplam iddia sayısı)

Önemli: Bir iddia kapsamında aynı hususa ilişkin birden fazla aykırılık sebebine yer verilmesi ve bu sebeplerin herhangi birinde haklı bulunulması halinde, başvuru sahibinin bu iddiasında haklı olduğu kabul edilecek.

Kısmi teklife açık ihalelerde özel hesaplama:

Kısmi teklife açık ihalelerde iade edilecek başvuru bedeli iki kalemin toplamından oluşacak:

1. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar

2. Haklılık oranı ile başvuruya konu kısım/kısımların yaklaşık maliyetine karşılık gelen başvuru bedelinin çarpımı sonucu bulunan tutar

Kararlarda Belirtilecek Hususlar

Yönetmeliğin 22. maddesine eklenen (f) bendi ile Kurul kararlarında aşağıdaki hususlara yer verilmesi zorunlu hale getirildi:

- İtirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilip edilmeyeceği

- İade edilecekse başvuru sahibinin iddialarındaki haklılık oranı

- İade edilecek başvuru bedeli

Değerlendirme

Yapılan düzenlemeler, itirazen şikayet sürecinde usul ekonomisi ve öngörülebilirlik sağlamayı hedefliyor. "Tek iddia tek husus" zorunluluğu, başvuru sahiplerinin dilekçelerini daha sistematik ve anlaşılır bir şekilde hazırlamalarını gerektirecek.

En dikkat çekici yenilik ise başvuru bedelinin kısmen iadesi imkanı. Bu düzenleme ile başvuru sahiplerinin, haklı bulundukları iddiaları oranında yatırdıkları bedeli geri alabilmelerinin önü açılıyor. Uygulamanın, kötü niyetli veya mesnetsiz başvuruları caydırırken, haklı başvuruları teşvik etmesi bekleniyor.

Ancak başvurunun reddedilmesi veya ihalenin iptali/düzeltici işlem kararlarında bedel iadesi yapılmayacak olması, başvuru sahipleri açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir husus.

---

Yürürlük: Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 3/1/2009 tarihli ve 27099 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yapmaktadır.

Yönetmelik No: ... | Tarih: 19.11.2025

Kamu İhale Kurumu tarafından Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde kapsamlı değişiklikler yapıldı. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile özellikle bilanço ve gelir tablosu sunumunda esneklik sağlanırken, özel sektör iş deneyim belgelerinde fatura ve damga vergisi şartı getirildi.

"Alt Endeks" Tanımı Yenilendi

Yönetmeliğin 3. maddesinde "alt endeks" tanımı değiştirildi. Yeni düzenlemeye göre, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile seçilmiş sınıflar tablosunun alt sektörler itibarıyla ilgili endeksi esas alınacak.

Bilanço Sunumunda Esneklik

Yönetmeliğin 33. maddesinde yapılan değişiklikle, yılın ilk dört ayında (Ocak-Nisan) gerçekleştirilen ihalelerde bilanço sunumuna ilişkin önemli bir esneklik getirildi:

- İhale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu sunulması esas.

- Bu belgelerle yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini birlikte sunabilecek.

- Değerlendirme, sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yapılacak.

Gelir Tablosunda Ortalama İmkanı

Yönetmeliğin 34. maddesinde yapılan değişiklikle de benzer bir düzenleme gelir tablosu için getirildi:

- İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, içinde bulunulan yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulması esas.

- Bu tabloyla yeterlik kriterini sağlayamayanlar, iki önceki yılın gelir tablosu ile üç önceki yılın gelir tablosunu birlikte sunabilecek.

- Yine sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden değerlendirme yapılacak.

Özel Sektör İş Deneyim Belgelerinde Yeni Şartlar

Yönetmeliğin 46. maddesinde özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde iş deneyim belgesi şartları yeniden düzenlendi.

Yeni düzenlemeye göre iş deneyimini gösteren belgeler:

- İşe ilişkin sözleşme

- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında düzenlenen fatura örnekleri veya noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesi onaylı suretleri

- Serbest meslek makbuzu nüshaları veya onaylı suretleri

- Sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler veya damga vergisinden istisna/muafiyet belgeleri

Hüküm Bulunmayan Haller

Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 4 ile, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümlerin niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanacağı hüküm altına alındı.

Geçici Hüküm

Eklenen Geçici Madde 26'ya göre, yeni Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihaleler, ilan/duyuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılacak. Ancak 5. madde (hüküm bulunmayan hallere ilişkin düzenleme) ilan/duyuru tarihlerine bakılmaksızın derhal uygulanacak.

Yürürlük Tarihleri

Yönetmeliğin yürürlük tarihleri maddelere göre farklılık göstermektedir:

- 2. ve 3. maddeler (bilanço ve gelir tablosuna ilişkin düzenlemeler) yayımı tarihinden bir ay sonra

- Diğer maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girecek

Değerlendirme

Yapılan düzenlemeler özellikle yılın ilk çeyreğinde ihaleye çıkan istekliler için önemli kolaylıklar sağlıyor. İki önceki yılın bilanço ve gelir tablolarının yeterli olmaması durumunda üç önceki yılın verileriyle ortalamaya gidilebilmesi, özellikle KOBİ'lerin ihalelere katılımını artırmaya yönelik bir düzenleme olarak değerlendiriliyor.

Özel sektör iş deneyim belgelerinde fatura ve damga vergisi şartı getirilmesi ise belgelendirme sürecinde standardizasyonu sağlamayı ve sahte belge kullanımının önüne geçmeyi amaçlıyor.

---

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde değişiklik yapmaktadır.

Yönetmelik No: ... | Tarih: 19.11.2025

Kamu İhale Kurumu tarafından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde önemli değişiklikler yapıldı. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile özellikle bilanço ve gelir tablosu sunumuna ilişkin esneklikler getirilirken, iş deneyim belgelerine ilişkin önemli bir sınırlama da dikkat çekiyor.

"Alt Endeks" Tanımı Değişti

Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan "alt endeks" tanımı yeniden düzenlendi. Buna göre:

- Rayiçler için: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından aylık yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile seçilmiş sınıflar tablosunun alt sektörler itibarıyla ilgili endeksi esas alınacak.

- İşçilik rayiçleri için: Tüketici Fiyat Genel Endeksi (TÜFE) kullanılacak.

Bilanço Sunumunda Esneklik

Yönetmeliğin 35. maddesinde yapılan değişiklikle, yılın ilk dört ayında (Ocak-Nisan) gerçekleştirilen ihalelerde bilanço sunumuna ilişkin önemli bir esneklik getirildi.

Yeni düzenlemeye göre:

- İhale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu sunulması esas.

- Bu belgelerle yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini birlikte sunabilecek.

- Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapılacak.

Gelir Tablosunda 6 Yıla Kadar Ortalama İmkanı

Yönetmeliğin 36. maddesinde yapılan değişiklikle de benzer bir esneklik gelir tablosu için getirildi:

- İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, içinde bulunulan yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulması esas.

- Bu tabloyla yeterlik kriterini sağlayamayanlar, iki önceki yıldan başlamak üzere son altı yıla kadarki gelir tablolarını birlikte sunabilecek.

- Yine sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden değerlendirme yapılacak.

İş Deneyim Belgelerinde %20 Sınırı

Yönetmeliğin 46. maddesinin beşinci fıkrasına önemli bir sınırlama getirildi. İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde, ilk sözleşme bedelinin %20'sini aşmamak üzere ifadesi eklendi. Bu düzenleme, iş deneyim belgelerine konu iş tutarının sınırlandırılması açısından kritik öneme sahip.

Hüküm Bulunmayan Haller

Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 4 ile, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümlerin niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanacağı hüküm altına alındı. Bu düzenleme, mevzuattaki boşlukların giderilmesi açısından önemli bir tamamlayıcı hüküm niteliği taşıyor.

Geçici Hükümler

Yönetmeliğe eklenen geçici maddelerle uyum süreci düzenlenmiştir:

Geçici Madde 35: Yeni Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihaleler, ilan/duyuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılacak. Ancak 5. madde (hüküm bulunmayan hallere ilişkin düzenleme) ilan/duyuru tarihlerine bakılmaksızın derhal uygulanacak.

Geçici Madde 36: 4. madde ile yapılan değişiklikler (%20 sınırı), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihalelere ilişkin sözleşmeler kapsamında düzenlenen veya düzenlenecek iş deneyim belgeleri için uygulanmayacak.

Yürürlük Tarihleri

Yönetmeliğin yürürlük tarihleri maddelere göre farklılık göstermektedir:

- 2. ve 3. maddeler (bilanço ve gelir tablosuna ilişkin düzenlemeler) yayımı tarihinden bir ay sonra

- Diğer maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girecek

Değerlendirme

Yapılan düzenlemeler özellikle mevsimsel ekonomik dalgalanmalardan etkilenen yükleniciler için önemli kolaylıklar sağlıyor. Yılın ilk çeyreğinde gerçekleştirilen ihalelerde, henüz ilgili yılın bilanço ve gelir tabloları hazır olmadığından, iki önceki yılın verilerinin yeterli gelmemesi halinde daha geriye dönük yılların ortalamasının alınabilmesi, sektör temsilcileri tarafından olumlu karşılandı.

Diğer taraftan, iş deneyim belgelerinde getirilen %20'lik sınırlama ise özellikle büyük ölçekli projelerde deneyim puanlamasını etkileyebilecek nitelikte. Bu düzenlemenin, aşırı yüksek tutarlı iş deneyim belgelerinin rekabeti bozucu etkisini sınırlamayı amaçladığı değerlendiriliyor.

---

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde değişiklik yapmaktadır.

Kamu İhale Kurumu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği'nde kapsamlı değişiklikler yapıldı. Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ ile ihale süreçlerine ilişkin birçok önemli düzenleme yürürlüğe girdi.

Eşdeğer Belge Düzenlemesi

Tebliğin 10.1 maddesinde yapılan değişiklikle "yayımlanması zorunlu" ibaresi yürürlükten kaldırıldı. Aynı maddeye eklenen 10.1.4 bendine göre, serbest meslek erbabı aday veya istekliler eşdeğer belge kapsamında sadece ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetini sunabilecek. Bu belge dışında hiçbir belge eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecek.

İhale Dokümanında Yer Verilmeyecek Hususlar

Tebliğe eklenen 15.4 maddesi ile ihale dokümanında aşağıdaki düzenlemelere yer verilmesi yasaklandı:

- Makale yayımlanması veya yayın yapılması şartı

- Literatüre girmiş klinik çalışmalarla desteklenme zorunluluğu

- Yabancı ülkelerde ürünün piyasaya arzı için alınması zorunlu belgelerin veya yurt dışındaki belgelendirme kuruluşlarınca düzenlenen belgelerin sunulması şartı

- Yerli malı teklif edilmesini engelleyen veya yabancı menşeli ürünleri doğrudan teşvik eden düzenlemeler

İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Haller

Eklenen 22/B maddesiyle, iş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgelerin usulü belirlendi. Sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin sunulması zorunlu hale getirildi.

Aşırı Düşük Teklif Açıklamalarında Yeni Usul

Tebliğin 79.2.1 maddesi değiştirilerek, aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklama taleplerinde e-form kullanımı zorunlu kılındı. İdarelerin önemli teklif bileşenlerini belirlerken "ve diğer giderler", "her türlü gider", "vb." gibi açık ve net olmayan ibareler kullanması yasaklandı. Bu tür ibarelerin kullanılması halinde açıklamalar dikkate alınmayacak.

Malzemeli Yemek Hizmet Alımı İhalelerinde Özel Düzenleme

Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin kapsamlı bir düzenleme yapıldı. İki haftalık örnek menü düzenlemesi zorunlu hale getirilirken, (Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı oranının 0,80'den az ve 0,95'ten çok olmaması gerekiyor. Bu şartı sağlamayan teklifler reddedilecek.

Yürürlük Tarihleri

Tebliğin yürürlük tarihleri farklılık gösteriyor:

- 1, 7, 12 ve 13. maddeler yayımı tarihinden bir ay sonra

- Diğer maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girecek

Geçici Madde

Tebliğden önce ilanı veya yazılı duyurusu yapılmış ihaleler, ilan veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılacak. Ancak 2, 4, 5, 8 ve 10. maddeler, ilan veya duyuru tarihlerine bakılmaksızın yeni Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren uygulanacak.

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

---

Bu tebliğ, 22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği'nde yapılan değişiklikleri içermektedir.

Sayıştay Temyiz Kurulu, bir belediyede tahakkuk etmiş para cezalarının zamanaşımına uğratılması suretiyle kamu zararı oluşturulduğuna hükmetti. Kurul, 441 sayılı Ek İlam'ın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünü oy birliğiyle tasdik etti.

Kararda, 6183 sayılı Kanun'un 102 ve 103. maddeleri hatırlatılarak, para cezalarının tahakkuk tarihinden itibaren yasal 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde tahsil edilmesi gerektiği vurgulandı. Bu sürede 103. maddede sayılan (ödeme, haciz, ödeme emri tebliği vb.) zamanaşımını kesen işlemlerin yapılmaması halinde alacağın zamanaşımına uğrayacağı belirtildi.

5018 sayılı Kanun'un 71. maddesinin (e) bendi gereğince, idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun yapılmaması kamu zararı kapsamında değerlendirildi.

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 17. maddesi (d) bendi uyarınca ise, kamu zararının zamanaşımının gerçekleştiği tarihte oluşmuş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Sorumlunun Savunması Reddedildi

Temyiz talebinde bulunan sorumlu, kamu zararının bir kısmını hüküm tarihinden (16.05.2024) sonra, 12.11.2024 tarihinde banka dekontu ile ilgili belediyenin Vakıflar Bankası hesabına yatırdığını bildirmiş; ayrıca bazı ahizlere ait kişi borçlarının da hüküm tarihinden sonra düzenlenen tahsilat fişi, mahsup alındısı ve mahsup fişi ile tahsil edildiğini iddia etmiştir.

Ancak Temyiz Kurulu, bu ödemelerin hüküm tarihinden sonra yapıldığını ve muhasebeleştirilse dahi ancak hükmün infazı mahiyetinde olacağını, bu nedenle esastan bir değerlendirme yapılamayacağını belirterek savunmayı reddetmiştir.

Kurul Kararı

"Sorumlunun itirazının esas ve usule ilişkin olmayıp, tahsilat bildirimlerini içerdiği görüldüğünden; 441 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE"

Karar, belediyelerin para cezası tahsilat süreçlerini zamanaşımı süresi dolmadan tamamlamaları gerektiğini, aksi halde oluşan her bir kaybın doğrudan tazmin sorumluluğu doğuracağını bir kez daha ortaya koymuştur.

Bu karar, Sayıştay Temyiz Kurulu'nun resmi içtihatları arasına girmiş olup, benzer uyuşmazlıklarda emsal teşkil etmektedir.

Tarih : 19.11.2025

No : 58655

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesi sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 102’nci maddesinde:

“Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvimi yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur. Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.”

Hükmüne, aynı Kanun’un 103’üncü maddesinde ise:

“Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:

1. Ödeme,

2. Haciz tatbiki,

3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,

4. Ödeme emri tebliği,

5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,

6. Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması,

7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

8. Amme alacağının teminata bağlanması,

9. Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,

10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.

11. (Ek: 25/12/2003-5035/5 md.) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.

Kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararıyla kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rastladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.”

Hükmüne yer verilerek, zamanaşımını kesen süreler tek tek belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” kenar başlıklı 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinde; “İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması” hükmüne yer verilerek, kamu gelirlerinin mevzuatla belirlenmiş olan esaslara ve usullere uygun biçimde tahakkuk ve tahsil edilmesi zorunluluğu vurgulanmıştır.

Yine Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kamu zararının oluştuğu tarih” kenar başlıklı 17’nci maddesinin (d) bendinde de; “İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte” şeklindeki hükümle, kamu zararının oluşmuş kabul edileceği belirtilmektedir.

Başta 6183 sayılı Kanun, ikincil mevzuat ve diğer ilgili mevzuat hükümleri ile belirlenmiş olan tarh, tahakkuk ve tahsilata dair tarihler, yine mevzuat hükümlerinin cevaz verdiği istisnai durumlar haricinde, kesindir ve bu tarihler sonrasında hiç gerçekleşmeyen tutarlar veya eksik kalan (gerçekleşmeyen) tarh-tahakkuk-tahsilat tutarları, kamu zararına sebebiyet vermektedir.

Yapılan incelemede, para cezalarının tahakkuk ettirilerek ödeme tarihinin belirlendiği tarihten zamanaşımına uğradığı tarihe kadar geçen sürede, 6183 sayılı Kanun uyarınca gerekli işlemler yapılmayarak para cezalarının zamanaşımına uğratılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

Konunun esası yönünden yukarıda yapılan açıklamalar dışında, temyiz talebinde bulunan sorumlu, tazmin hükmündeki kamu zararının, kendisi

tarafından ilgili Belediyenin Vakıflar Bankasındaki Hesabına banka dekontu ile yatırılarak tahsil edildiğini bildirmekte ise de; -buna ilişkin muhasebe kaydı yapılmamış olmakla birlikte- temyiz dilekçesinde bildirilen ve hüküm tarihi olan 16.05.2024 tarihinde sonra 12.11.2024 tarihinde gerçekleştiği anlaşılan tahsilat, muhasebeleştirildiği takdirde dahi ancak temyize konu Ek İlamdaki hükmün infazı mahiyetinde olacak olup, bu konuda Kurulumuzca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır. (Sorumlu tarafından ayrıca, tam olarak kamu zararı tutarına denk gelen bu tahsilat dışında, kamu zararı tablosundaki bazı ahizlere ait kişi borçlarının da yine hüküm tarihinden sonra düzenlendiği anlaşılan tahsilat fişi, mahsup alındısı ve mahsup fişi gibi birtakım belgelerle tahsil edildiği bildirilmiştir.)

Bu itibarla, sorumlunun itirazının esas ve usule ilişkin olmayıp, tahsilat bildirimlerini içerdiği görüldüğünden; yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda 441 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE,

Soruşturma sırasında davacının sabit görülen eylemi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-f maddesinde düzenlenen, amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak fiili olup bu cezanın Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirdiği ve bu cezayı verip vermeme, fiilin sübuta erdiği sonucuna varılması halinde cezayı kabul etme ve kişinin geçmiş hizmetleri ve sicili iyi ise yine bir alt cezanın uygulanıp uygulanmayacağına karar verme, yine suçun sabit olmadığı veya başka nedenlerle öneriyi reddetme yetkisi yüksek disiplin kuruluna ait olduğu hk. danıştay kararı

Danıştay 12. Daire 2008/3966 E., 2011/915 K.

Devlet Memurluğundan Çıkarma Yerine Bir Alt Ceza Verilmesi

İsteğin Özeti: Ankara 4. İdare Mahkemesi'nce verilen 12.12.2007 günlü, E:2006/2341, K:2007/2480 sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

Savunmanın Özeti : Temyizi istenen kararın usul ve kanuna uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerekeceği yolundadır.

Danıştay Tetkik Hakimi: Tülay Şeran Balaban

Düşüncesi: Davacının eyleminin karşılığı olan Devlet memurluğundan çıkarma cezasını görüşme ve bu konuda karar verme yetkisi yüksek disiplin kuruluna ait olduğundan, müfettişin alt ceza önerisi nedeniyle davacının durumunun kurum disiplin kurulunca görüşülmesi ve bu kurulca önerinin reddi üzerine atamaya yetkili amirce ceza verilmesi karşısında işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmemiş olup, İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin belirtilen gerekçeyle iptali gerekirken disiplin amirince 657 sayılı Yasa'nın 126. maddesinde verilen yetkinin kullanılması durumunda bent belirtme zorunluluğu bulunmamasına rağmen işlemin bu gerekçeyle iptalinde hukuki isabet bulunmamakla beraber karar sonucu itibariyle yerinde olduğundan, kararın belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmüştür.

Danıştay Savcısı: Gül Filiz Ercan Aslantaş

Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle İdare Mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği düşünüldü:

Dava, davacının, 1/8 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 17.7.2006 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Ankara 4. İdare Mahkemesi'nin 12.12.2007 günlü, E:2006/2341, K:2007/2480 sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden; davacının Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğü Makine İkmal Dairesi Başkanlığı Atölye Şube Müdürlüğünde mühendis olarak çalıştığı, Atölye Şube Müdürlüğü'ne vekalet eden ……'un izinli veya raporlu olduğu durumlarda vekaleten bu görevi yürüttüğü, 26.5.2006 tarihinde şube müdürlüğüne vekalet ettiği sırada aynı şubeye bağlı işçi ……'la, görevi olmadığı halde şubede muhafaza edilen evrakı karıştırdığı gerekçesiyle tartıştığı ve ……'ın rapor almasını gerektirecek şekilde fiili hareketi sonucu yaralanmasına sebep olduğu, söz konusu olay üzerine disiplin soruşturması açıldığı, kurum müfettişince yapılan soruşturmada davacının yapmış olduğu eylem, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-f maddesinde yer alan "Amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak" fiili kapsamında değerlendirilerek Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinin uygun görüldüğü, ancak iyi sicilden dolayı kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının teklif edildiği, disiplin kurulunda teklif edilen cezanın olayda işçi ……'ın da kusuru bulunduğundan bahisle oyçokluğu ile reddedildiği, bunun üzerine disiplin amirince davacıya aylıktan kesme cezası verildiğinin anlaşıldığı, bu durumda davacının, yapılan disiplin soruşturması sonucunda disiplin kurulunca ceza verilmesi uygun bulunmayarak reddedilmesi sonucunda disiplin amirince söz konusu fiili 657 sayılı Kanun'un 125.maddesinin C bendine göre aylıktan kesme cezası verildiği görülmekte ise de, davacının fiil ve eylemi 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin C bendinde belirtilen hangi fiil ve davranış kapsamında olduğu belirtilmeksizin disiplin amirince 1/8 oranında aylıktan kesme cezası ile tecziye edilmesine ilişkin işlemde şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare, işlemin 657 sayılı Yasanın 126. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tesis edilmesi nedeniyle bent belirtme zorunluğunun bulunmadığını, işlemin hukuk ve usule uygun olduğunu ileri sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesini istemektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-f maddesinde, amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak fiilinin Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirdiği, aynı maddenin son bölümünde ise, geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve iyi veya çok iyi derecede sicil alan memurlar için, verilecek cezalarda bir derece hafif olanın uygulanabileceği, kuralı düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun 126. maddesinde ise; "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda sözü edilen düzenlemelerle uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarmaya ilişkin disiplin cezalarının hangi makamlar tarafından karara bağlanacağı, karara bağlanan bu disiplin cezalarının ise hangi makamlar tarafından onaylanacağı belirlenmiştir. Bu kapsamda, disiplin kurullarının ayrı bir ceza tayinine yetkisi olmadığı hususu açık olmakla birlikte, Devlet memurluğundan çıkarma veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren eylem nedeniyle yapılan soruşturma sonucu soruşturmacı tarafından önerilen cezayı değerlendiren yetkili disiplin kurullarının eylemi sabit görmesi, fakat geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olanlar ve iyi veya çok iyi derecede sicil alanlar için bir alt ceza uygulanması yönünde kanaate varması halinde; disiplin kurullarının bu yetkilerini kendilerinin kullanacağı, verecekleri kararların ise Kanun'da belirtilen makamlar tarafından onaylanacağı kuşkusuzdur.

Olayda; disiplin kurulunca davacının 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması talebi reddedilmiş olduğundan, atamaya yetkili amirce 657 sayılı Yasa'nın 126. maddesinin tanıdığı yetki doğrultusunda disiplin cezası verildiği açık olup, bu aşamada söz konusu kusurlu fiilin aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasını gerektiren fiiller kapsamında tekrar tanımlanması konusunda yetkili amire yükümlülük yüklenemeyeceğinden İdare Mahkemesince 657 sayılı Yasa'nın hangi maddesinin hangi bendi uyarınca ceza verildiği belirtilmediğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Ancak, dosyanın incelenmesinden, davacının, şube müdürlüğüne vekalet ettiği sırada aynı şubeye bağlı işçi ……'a, görevi olmadığı halde şubede muhafaza edilen evrakı karıştırdığı gerekçesiyle tartıştığı ve ……'ın rapor almasını gerektirecek şekilde fiili hareketi sonucu yaralanmasına sebep olduğu, söz konusu olay üzerine disiplin soruşturması açıldığı, kurum müfettişince yapılan soruşturmada davacının eylemi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-f maddesinde yer alan "Amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak" fiili kapsamında değerlendirilerek, fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektirmekle beraber geçmiş hizmetlerinin ve sicilinin iyi olmasından dolayı bir alt ceza olan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesi gerektiği belirterek dosyanın yüksek disiplin kurulu yerine kurum disiplin kurulunda sevk edildiği ve disiplin kurulunca teklif edilen cezanın olayda işçi ……'ın da kusuru olduğu, onun için de ceza teklif edilmesi gerektiğinden bahisle oyçokluğu ile reddedildiği, bunun üzerine disiplin amirince davacıya aylıktan kesme cezası verildiği görülmüştür.

Soruşturma sırasında davacının sabit görülen eylemi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-f maddesinde düzenlenen, amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak fiili olup bu cezanın Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirdiği ve bu cezayı verip vermeme, fiilin sübuta erdiği sonucuna varılması halinde cezayı kabul etme ve kişinin geçmiş hizmetleri ve sicili iyi ise yine bir alt cezanın uygulanıp uygulanmayacağına karar verme, yine suçun sabit olmadığı veya başka nedenlerle öneriyi reddetme yetkisi yüksek disiplin kuruluna ait olup; olayda, müfettişçe yüksek disiplin kuruluna ait olan bu yetkinin kullanılarak soruşturma dosyasının yüksek disiplin kurulu yerine kurum disiplin kuruluna sevk edildiğinin ve disiplin kurulunca da eylemin karşılığı olan cezanın Devlet memurluğundan çıkarma cezası olduğu ve bu konuda karar verme yetkisinin yüksek disiplin kurulunda olduğu gözetilmeksizin önerinin incelenerek karar verildiği ve önerinin reddi üzerine disiplin amirince ceza verildiğinin anlaşılması nedeniyle işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda, dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olması nedeniyle iptali gerekirken, İdare Mahkemesince disiplin amirinin bent belirtmesi gerektiği gerekçesiyle iptalinde hukuki isabet bulunmamakla birlikte karar sonucu itibariyle yerindedir.

Açıklanan nedenlerle, Ankara 4. İdare Mahkemesi'nce verilen 12.12.2007 günlü, E:2006/2341, K:2007/2480 sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmasına, 23.2.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Memur hakkında iddia edilen suçların zamanaşımına uğramış olsa bile disiplin soruşturması yapılması gerektiği disiplin soruşturması sonunda suçun işlenip işlenmediğinin tespit edilmesi gerektiği yönünde danıştay kararı yazımız ekindedir.

İlgili kararda "Soruşturma dosyasının, isnad edilen fiilin hiç işlenmediği gerekçesiyle işlemden kaldırılması ile zaman aşımı sebebiyle işlemden kaldırılmasının ilgili kamu görevlisi yönünden hukuki etki ve sonuçları birbirinden farklı olacağı kuşkusuzdur. Zira, hukuk aleminde var olmayan ve hiç gerçekleşmemiş bir fiil hakkında ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğradığından bahsetmek mümkün değildir." şeklinde hüküm verilmiştir.

T.C.

DANIŞTAY

5. DAİRE BAŞKANLIĞI

ESAS NO: 2016/6751

KARAR NO : 2017/12835

KARAR TARİHİ: 16.5.2017

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı): İçişleri Bakanlığı / ANKARA

Vekili : I. Hukuk Müşaviri

Karşı Taraf (Davacı) :

Disiplin Cezalarına İlişkin Cezalarda Zaman Aşımı Sürelerinin Geçmiş Olması Durumunda Dahi Zaman Aşımı Gerçekleştiğinden Dolayı Disiplin Cezası VerilmeseDe Söz Konusu Disiplin Suçunun İşlenip İşlenmediğinin Tespitinin Yapılması Gerekir.

İstemin_Özeti : İdare Mahkemesinin 22.4.2016 tarih ve E:2016/170, K:2016/769 sayılı kararının, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Murat Daştan

Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

Dava,...... Emniyet Müdürlüğü emrinde Emniyet Amiri olarak görev yapan davacının, .... Emniyet Müdürlüğü'nde görev yaptığı döneme ilişkin hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, S...A... isimli şahsın iletişiminin dinlenmesine gerekçe gösterilen faaliyetle/örgütle dinlemeyi gerektirecek ölçüde irtibat ve iltisakının olmamasına rağmen, gerçekçi sebeplere dayanmayan, hakim kararına esas teşkil eden belgelerin düzenlenmesi ya da bu belgelerde imzasının/parafının bulunması davranışıyla "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçunu işlediğinden bahisle, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası verilmesi gerekmekte ise de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesi gereğince zaman aşımı nedeniyle soruşturma dosyasının işlemden kaldırılmasına ilişkin 16.2.2015 tarih ve 2015/34 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesinin 22.4.2016 tarih ve E:2016/170, K:2016/769 sayılı kararıyla; davacıya isnat edilen suçlamalar için zaman aşımı süresinin dolduğunun saptanması halinde, salt bu saptamayla yetinilmesi ve fiilin sübuta erip ermediği hususu irdelenmeden dosyanın zaman aşımı nedeniyle ortadan kaldırılması gerekirken, disiplin kurulunca suçun işlendiğinin tespiti ve bu durumun karara geçirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğunu öne sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde;

"Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında

bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,

başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almıştır.

Yukarıda metnine yer verilen hükümle düzenlenen ve ilgililer bakımından güvence niteliği taşıyan zamanaşımı süreleri, kamu düzenine ilişkin olmaları nedeniyle uyulması zorunlu süreler olduğundan, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin tespit edilerek ve bu tespit sonrası fiilin işlenip işlenmediği ortaya konularak, fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra disiplin cezası verilemeyeceği açıktır.

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler. Buna göre, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle kusurlu halin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurların ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.

Soruşturma dosyasının, isnad edilen fiilin hiç işlenmediği gerekçesiyle işlemden kaldırılması ile zaman aşımı sebebiyle işlemden kaldırılmasının ilgili kamu görevlisi yönünden hukuki etki ve sonuçları birbirinden farklı olacağı kuşkusuzdur. Zira, hukuk aleminde var olmayan ve hiç gerçekleşmemiş bir fiil hakkında ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğradığından bahsetmek mümkün değildir.

Dosyanın incelenmesinden;.... Emniyet Müdürlüğü emrinde Emniyet Amiri olarak görev yapan davacının,..... Emniyet Müdürlüğü'nde görev yaptığı döneme ilişkin hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçunu işlediğinden bahisle, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, fiilin işleniş tarihi itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesi uyarınca idarenin ceza verme yetkisine dair zamanaşımı süresi dolduğundan soruşturma dosyasının işlemden kaldırılmasına ilişkin 16.2.2015 tarih ve 2015/34 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının S...A... adlı şahsın iletişimin dinlenmesi olayı ilgili kısmının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, zamanaşımı nedeniyle işlemden kaldırılmış dosya içeriği fiillerin davacı tarafından işlenip işlenmediği, fiil gerçekleşmiş ise hangi tarihte işlendiğinin ve bu fiillerin meslekten çıkarma cezasını gerektirip gerektirmediğinin, başka bir ifadeyle öncelikle, fiilin sübüta erip ermediğinin incelenmesi ve bu sonuca göre isnad edilen fiillerin işlendiğinin tespitinden sonra, fiilin işlendiği tarihin esas alınarak Disiplin Kurullarının ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı tespit edilerek, ilgili emniyet personeli hakkında tesis edilen işlemin hukuka uygun olup olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davacının meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiilinin sübüta erip ermediği irdelenmeden ve fiilin hangi tarihte işlendiği hususu tespit edilmeden, doğrudan ceza verme zamanaşımı sebebiyle dosyanın işlemden kaldırılması gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle İdare Mahkemesinin 22.4.2016 tarih ve E:2016/170, K:2016/769 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi gereğince uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Yasa ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca BOZULMASINA, yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 16.5.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kararın Özeti:
Sayıştay 1. Dairesi, bir üniversite tarafından yürütülen danışmanlık hizmeti kapsamında öğretim üyelerine yapılan döner sermaye ek ödemelerinin, “doğrudan mesleki katkı bulunmadığı” gerekçesiyle kamu zararı oluşturduğu iddiasını incelemiş; somut olayda kamu zararı bulunmadığına karar vermiştir. Karar, akademik katkının kapsamının belirlenmesi bakımından denetim pratiğine yönelik ölçütler içermektedir.

İddianın Çerçevesi

Uyuşmazlık, üniversite ile üçüncü bir taraf arasında imzalanan danışmanlık hizmet alımı sözleşmesi kapsamında yürütülen işten elde edilen gelirlerin dağıtımına ilişkindir.

İş kapsamında; çok sayıda ilde bulunan yapıların zemin etüdü, deprem performans analizi ve güçlendirme raporlarının hazırlanmasına yönelik faaliyetler yürütülmüş; sondaj ve laboratuvar testleri gibi teknik işlemler hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilmiştir.

Sorgu konusu iddia, öğretim üyelerinin bu faaliyetlerde doğrudan üretici rol üstlenmediği, yalnızca koordinasyon sağladığı ve bu nedenle döner sermaye gelirine katkı şartını karşılamadığı yönündedir.

Mevzuat Çerçevesi

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinde, döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesi için “gelire katkı” veya “hizmetin ifası” kriterleri esas alınmıştır.

Düzenleme, katkının niteliğine ilişkin açık bir sınırlama getirmemekte; uygulamada bu hususun somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesini gerektirmektedir.

Sayıştay Değerlendirmesi

Daire kararında, katkının varlığı değerlendirilirken işin bütünlüğü esas alınmış ve aşağıdaki unsurlar belirleyici kabul edilmiştir:

• İşin niteliği: Faaliyetlerin yalnızca fiziki üretim süreçlerinden ibaret olmadığı; bilimsel analiz, teknik değerlendirme ve raporlama aşamalarını içerdiği,

• Akademik katkı: Öğretim üyelerinin verilerin yorumlanması, teknik raporların hazırlanması ve sürecin bilimsel sorumluluğunun üstlenilmesinde aktif rol aldığı,

• Hizmet alımı ile ilişki: Dışarıdan temin edilen hizmetlerin, nihai teknik çıktının hazırlanmasına yönelik veri üretimiyle sınırlı olduğu,

• Katma değer unsuru: Nihai ürünün (analiz ve raporlar) akademik değerlendirme süreci sonucunda ortaya çıktığı

tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, öğretim üyelerinin katkısı “yardımcı” değil, işin sonucunu belirleyen esaslı mesleki katkı olarak nitelendirilmiştir.

Mali Sürece İlişkin Tespit

Kararda ayrıca ödeme sürecinin mali yönü de incelenmiş;

• Gelirden kanuni kesintilerin (%15 kurum payı, %5 BAP payı, %1 Hazine payı) yapıldığı,

• Hizmet alım giderlerinin düşüldüğü,

• Kalan tutarın katkı oranına göre dağıtıldığı

tespit edilerek mali işlemlerin mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç

Daire, yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda kamu zararı bulunmadığına hükmetmiştir.

Karar, denetim uygulamaları bakımından şu ilkeleri ortaya koymaktadır:

• “Doğrudan katkı” kavramı, yalnızca fiziki üretim faaliyetleriyle sınırlı değildir; bilimsel değerlendirme ve analiz süreçleri de bu kapsamda yer alabilir.

• Hizmet alımı yapılmış olması, kamu personelinin katkısını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

• Katkının varlığı, işin nihai çıktısına olan etkisi üzerinden değerlendirilmelidir.

• Ek ödeme süreçlerinde mali hesaplama ve kesinti usullerine uygunluk, ayrıca ve öncelikle denetlenmelidir.

KARAR

Döner Sermaye Ek Ödemesi

… ile Üniversite arasında … tarihinde imzalanan … TL sözleşme bedelli … Danışmanlık Hizmeti Alımı İşi’nde görevli öğretim üyelerine doğrudan mesleki katkılarının bulunmadığı faaliyetler için ek ödeme yapıldığı iddia edilmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin;

(c) fıkrasında,

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, … diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, (…) geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…” hükmü,

(d) fıkrasında,

“Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” hükmü ve

(e) fıkrasında,

“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.

…” hükmü

yer almaktadır.

Bu hükümlere göre;

Bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına,

Yükseköğretim kurumlarının diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden, hizmeti veren öğretim elemanlarına

döner sermaye ek ödemesi yapılır.

Yapılan incelemede;

- … tarihinde … ile Üniversite arasında imzalanan sözleşmenin bedelinin …TL, işe başlama tarihinin … ve işin süresinin … gün olduğu,

- İşe ait Sözleşmenin, Elazığ, Tunceli, Malatya, Adıyaman, Trabzon, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane, Erzurum, Kars, Bayburt, Şırnak, Diyarbakır, Batman, Mardin, Siirt, Bitlis, Ağrı, Iğdır, Muş, Van ve Hakkâri illerinde bulunan 154 adet lojman ve hizmet binasını kapsadığı,

- İşin aşağıda yer alan sekiz kalemden oluştuğu:

1) Her zeminde ve derinlikte sondaj yapılması (11.550 adet x …= …TL),

2) Laboratuvar ve saha deneylerinin yapılması (Her bina için bir set, şartnamede belirtilen tüm deneyler-154 adet x …= … TL),

3) Mevcut binalarda projesi bulunmayan binaların rölevelerinin çıkarılması ve projesi bulunanlar için projenin yerinde kontrolü (154 adet x …= …TL),

4) Beton kalitesi ve donatı durumunun belirlenmesi (154 adet x …= …TL),

5) Sondaj veri raporu hazırlanması (Her yapı için ayrı ayrı hazırlanacaktır-154 adet x …= …TL),

6) Geoteknik değerlendirme raporu hazırlanması (154 adet x …= …TL),

7) Mevcut binaların deprem değerlendirme analizlerinin yapılması (154 adet x …= …TL),

8) Güçlendirme öneri raporunun hazırlanması (154 adet x …= …TL),

- İş programını, yapılan çalışmaları ve iş tamamlanma sürecini gösteren … Genel Müdürlüğü Çalışmalarına Ait Çalışma Programı Detaylarına göre işin iller bazında altı gruba ayrıldığı ve çalışmanın ön inceleme, zemin analizi, mimari proje, performans analizi ve raporlama olmak üzere beş aşamada … gün içinde tamamlandığı,

- İşin yerine getirilmesi sırasında idare bünyesinde yaptırılamayacak bazı iş ve işlemlerin (zemin analizine yönelik sondajların alınması, laboratuvar testlerinin yapılması, raporların yazılması, mimari projeye ilişkin mimari röleve için binaların gezilmesi, mimari rölevelerin alınması ve detay çizimlerin hazırlanması, performans analizine yönelik statik rölevenin alınması, detay çizimlerin hazırlanması, binaların sonlu eleman modellerinin hazırlanması ve belirlenen malzeme özellikleri ile binaların performans analizlerinin yapılması) hizmet alımı yapılmak suretiyle yerine getirildiği,

- … yılında iş kapsamında elde edilen KDV hariç … TL’lik gelirin, dışarıdan temin edilen hizmet bedelleri ile kanuni kesintiler (%15 kurum payı, %5 bilimsel araştırma projeleri payı ve %1 Hazine payı) minha edildikten sonra kalan … TL’sinin öğretim üyelerine işe olan katkıları dikkate alınmak suretiyle belirlenen oranlar üzerinden ek ödeme olarak ödendiği,

görülmüş olup yapılan savunmalardan ve savunma eki belgelerden anılan iş kapsamında yapılan faaliyetlerin/işlerin tamamının mesleki birikim ve yetkinlik gerektiren faaliyetler olduğu, bütün raporların sorumlu öğretim üyeleri tarafından bilimsel ve teknik değerlendirmeler yapılarak hazırlandığı, adı geçen öğretim üyelerinin hizmet alımı konusu işlerde de gerekli yönlendirmeleri yaparak koordinasyonu sağladıkları ve sahada bilfiil çalıştıkları, elde edilen gelirden yürürlükteki mevzuat uyarınca yapılması gereken kanuni kesintilerin yapıldığı ve bu kesintiler ile iş kapsamında yapılan hizmet alımı bedelleri düşüldükten sonra kalan tutarın öğretim üyelerine işe olan katkıları dikkate alınmak suretiyle belirlenen oranlar üzerinden döner sermaye ek ödemesi olarak ödendiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, sorguda kamu zararı olduğu iddia edilen … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.

Danıştay 12. Daire, icra müdür yardımcısına verilen devlet memurluğundan çıkarma cezasının iptaline ilişkin kararı onadı. Daire, ceza yargılamasında “rüşvet” kapsamında değerlendirilmeyen ve “hediye kabulü” niteliğinde görülen eylemin, 657 sayılı Kanun’un 125/E-g maddesi uyarınca memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna ulaştı.

Danıştay 12. Daire’nin 25/10/2023 tarihli, E.2021/160, K.2023/5277 sayılı kararı, disiplin hukukunda fiilin niteliği ile uygulanan yaptırım arasındaki orantılılık denetimi bakımından dikkat çekici tespitler içeriyor.

Olayın arka planı

Davacı, icra müdür yardımcısı olarak görev yapmakta iken, daha önce icra müdür yardımcısı olarak görev yaptığı döneme ilişkin disiplin soruşturması sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında “Devlet memurluğundan çıkarma” cezasıyla cezalandırıldı.

Disiplin işlemine dayanak fiiller, aynı zamanda ceza yargılamasına da konu edildi. Davacı hakkında “rüşvet almak ve vermek” suçlamasıyla açılan davada ağır ceza mahkemesi; dosyada herhangi bir usulsüzlük, suistimal veya işin yapılmasından önce çıkar sağlanmasına yönelik bir anlaşma bulunmadığı, olayın işin bitiminden sonra verilen paranın alınması ve paylaşılması şeklinde gerçekleştiği gerekçesiyle beraat kararı verdi. Mahkeme, söz konusu eylemi özünde hediye kabulü olarak değerlendirdi. Bu karar, bölge adliye mahkemesince onanarak kesinleşti.

İlk derece mahkemesinin yaklaşımı

İdare Mahkemesi, davacının eyleminin disiplin hukuku bakımından tamamen yaptırımsız bırakılabilecek nitelikte olmadığını kabul etti. Bununla birlikte mahkeme, “yapılması gereken bir işin yapılmasından dolayı hediye kabul etme” fiilinin, 657 sayılı Kanun’un 125/E-g maddesinde düzenlenen, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtti.

Mahkemeye göre, söz konusu davranış disiplin yaptırımı gerektirebilirse de, bunun doğrudan en ağır disiplin cezası olan devlet memurluğundan çıkarma sonucunu doğurması hukuka uygun değildir. Bu gerekçeyle dava konusu işlem iptal edildi; ayrıca davacının yoksun kaldığı parasal haklarının, davanın açıldığı 28/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedildi.

İstinaf ve temyiz süreci

Bölge İdare Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka ve usule uygun bularak davalı idarenin istinaf başvurusunu reddetti. Bu karar davalı idarece temyiz edildi.

Danıştay 12. Daire ise temyiz incelemesinde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirinin bulunmadığını belirterek temyiz istemini reddetti ve Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı.

Kararın öne çıkan hukuki yönü

Karar, disiplin hukukunda uzun süredir tartışılan iki temel noktaya yeniden işaret ediyor:

İlki, ceza yargılamasındaki maddi olgu tespitlerinin, disiplin hukuku bakımından tamamen bağlayıcı olmamakla birlikte, fiilin niteliğinin belirlenmesinde güçlü bir referans oluşturduğu gerçeğidir. Somut olayda ceza mahkemesinin “rüşvet” değil “hediye kabulü” değerlendirmesi, idari yargı mercilerinin disiplin cezasının ağırlığını denetlerken dikkate aldığı temel unsurlardan biri oldu.

İkincisi ise, her disiplin aykırılığının mutlaka memuriyetten çıkarma cezasını haklı kılmayacağıdır. Danıştay’ın onadığı kararda, fiilin disiplin hukuku bakımından yaptırım gerektirebileceği kabul edilmekle birlikte, uygulanan cezanın fiilin ağırlığıyla uyumlu olması gerektiği vurgulandı.

Uygulama bakımından ne ifade ediyor?

Karar, özellikle kamu görevlileri hakkında tesis edilen ağır disiplin yaptırımlarında, idarenin fiili yalnızca soyut kavramlarla değil, somut olayın özellikleri, ceza yargılamasındaki tespitler ve ölçülülük ilkesi çerçevesinde değerlendirmesi gerektiğini gösteriyor.

Bu yönüyle karar;

• 125/E-g bendinin uygulama alanının sınırları,
• hediye kabulü ile rüşvet ayrımı,
• disiplin cezasında ölçülülük,
• ceza yargılaması ile disiplin hukuku arasındaki ilişki

bakımından uygulamacılar açısından kayda değer bir içtihat niteliği taşıyor.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/160
Karar No : 2023/5277

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:............................ilçesi icra müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, Kocaeli icra müdür yardımcısı olduğu dönemde hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili kapsamında "Devlet memurluğundan çıkarılma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile mahrum kaldığı parasal haklarının, görevden el çektirme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; uyuşmazlıkta, disiplin cezasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç olması nedeniyle, davacı hakkında "Rüşvet almak ve vermek" suçlamasına ilişkin olarak yapılan yargılama sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesi"nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "...davacının da aralarında bulunduğu sanıkların yaptıkları işlemlerde ve iflas dosyasında herhangi bir usulsüzlük ve suistimal bulunmadığı, olayın mağdurunun olmadığı, iş sahibinden mevzuata uygun şekilde yapılan işlemin bitiminden sonra, iş sahibine yönelik olarak Kanun'da belirtilen boyut ve nitelikte herhangi bir zorlama olmaksızın verilen paranın alınıp paylaşılması şeklinde gerçekleşen olayda, belirli bir işin yapılması karşılığında çıkar sağlanacağı konusunda taraflar arasında işin yapılmasından önce gerçekleştirilmiş bir anlaşma bulunmadığı, esasen çıkarın sağlandığı, hediye kabulü olarak değerlendirilebilecek bu eylemin TCK'da uygulamasını gerektirebilecek nitelikte olduğu anlaşılmakla CMK 223/2-a. maddesi gereğince ayrı ayrı beraatlerine" karar verildiği, yapılan itiraz üzerine anılan kararın, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla onanarak kesinleştiğinin görüldüğü; davacının hem ceza davasına hem de disiplin soruşturmasına konu olan eyleminin yapılan yargılama sonucunda "hediye alma" olarak değerlendirildiği, davacının görevinin önemi ve niteliği gereği bu davranışının disiplin mevzuatına aykırı olduğu ve disiplin cezası gerektirdiği sonucuna varılmakla birlikte, yapılması gereken bir işin yapılmasından dolayı "hediye kabul etme" eyleminin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında değerlendirilebilecek nitelik ve ağırlıkta bulunmadığı, bir başka ifadeyle memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici bir davranış niteliğinde olmadığı, bununla birlikte; davalı idare tarafından, davacının eylemine uygun bir disiplin cezası verebilmesine engel bir durum da bulunmadığı, bu durumda davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, Anayasanın 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup, yapılan yargılama ile hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 28/06/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının, davanın açıldığı 28/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 28/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.