T.C.

MALİYE BAKANLIĞI
Muhasebat Genel Müdürlüğü

Sayı : 90192509-220.05-14411 26.07.2016

Konu : E-Arşiv Fatura

İlgi: 27/01/2016 tarihli ve 90192509-220.05/827 sayılı yazı.

İlgi yazımızda, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde düzenleme yapılıncaya kadar 5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerdeki idarelerce; e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerden mal teslimi veya hizmet ifası durumunda, genel hükümler çerçevesinde düzenlenmiş kâğıt faturanın, e-Arşiv Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerden mal teslimi veya hizmet ifası durumunda ise, harcama birimlerince Gelir İdaresi Başkanlığımn http://www.efatura.gov.tr/earsivsorgula.html adresinden sorgulanarak ilgili birim yetkilisinin adı, soyadı, unvanı, imzası ve resmi mühür ile onay tarihini taşıyan kâğıt ortamındaki e-Arşiv Faturanın ödeme belgesine bağlanacağı belirtilmişti.

Konuyla ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığından alınan 20/05/2016 tarihli ve 53674 sayılı yazıda, e-Arşiv Fatura uygulaması kapsamında düzenlenen e-Arşiv Faturaların, e-Fatura ve matbu kağıt faturada olduğu gibi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabi ve aynı hukuki değere sahip bulunduğu, faturanın hüküm ifade etmesi bakımından Başkanlıkları sisteminden sorgulanıp raporlanması ve doğrulanmasının zorunlu olmadığı, aynca 433 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde de e-Arşiv Faturanın Başkanlıkları sisteminden sorgulanmasının gerekliliği hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı belirtmiştir.

Buna göre, e-Arşiv Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerden mal teslimi veya hizmet ifası durumunda, harcama birimleri tarafından öncelikle http://www.efatura.gov.tr/earsivkayitlikullanicilar.html internet adresinden fatura düzenleyen satıcımn e-Arşiv Fatura uygulamasına kayıtlı kullanıcı olup olmadığımn sorgulanması ve e- Arşiv Faturanm kâğıt olarak ibrazı halinde, bu kâğıt nüsha üzerinde satıcımn kaşesi ile birlikte ıslak veya noter onaylı hazır baskılı imzasımn bulunduğu kontrol edildikten sonra, e-Arşiv Faturanın başkaca bir işleme gerek olmaksızın ödeme belgesi ekine bağlanması uygun görülmüştür.

Bilgilerini ve gereğini arz ve rica ederim.

(e-İmzalıdır)

Ertan ERÜZ
Bakan a.

Genel Müdür

T.C.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı (III)

Sayı : E-82690061-220.02-75973

Konu : Döner Sermayeli İşletmelerin e-Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu Hk.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA
(Muhasebat Genel Müdürlüğü)

İlgi : 24/06/2021 tarihli ve 3 87428 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınız incelenmiş ve özetle, Mersin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin aynı vergi kimlik numarası altında 41 birimin faaliyet gösterdiği, bu birimlerden sadece Mersin Üniversite Hastanesinin, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucusu olduğu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura düzenlediği belirtilerek " Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde (Sıra No: 509) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 526)*' kapsamında e-Fatura uygulamasına geçişinin öngörüldüğü ancak 509 nolu Tebliğde döner sermayeler sayılmamış olmakla birlikte. Bakanlığımızca (Muhasebat Genel Müdürlüğü) 2013 yılından bu yana işletilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminde (DMİS) yürütülen iş ve işlemlerin, döner sermayeli işletmeler için 2021 yılı içerisinde belli bir takvim doğrultusunda Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemine (BKMYBS) geçişinin planlandığı, 12.03.2021 tarihinde açıklanan "Ekonomi Reformları" çerçevesinde döner sermayelerin 2022 yılı bütçesinden başlamak üzere aşamalı olarak merkezi yönetim bütçesine dahil edilmesinin düşünüldüğü, bu çerçevede döner sermayelerin e-Fatura uygulamasına geçme zorunluluğu hususunun, söz konusu işletmelerin BKMYBS sistemine geçişlerinin tamamlanarak kamu e-Fatura uygulamasına dahil edilinceye kadar ertelenmesi konusunda Başkanlığımızdan görüş istediğiniz anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; 509 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde ise konuyla ilgili olarak "İV 1.4. e-Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu" başlıklı bölümünün (c) bendinde;

"10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar ile iktisadi kamu kuruluşlannın e-Fatura uygulamasından yararlanma zorunluluğu, usul ve esasları Muhasebat Genel Müdürlüğü'nce tespit edilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi çerçevesinde belirlenir." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2'nci maddesinde; "İktisadi kamu kuruluşları: Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup, faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmeler iktisadi kamu kuruluşudur." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan; "IV2.4.1. e-Fatura Uygulamasına Dâhil Olan Mükelleflerin e-Arşiv Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu" başlıklı bölümünde;

"14/12/2012 tarihli ve 28497 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:421) ile 20/06/2015 tarihli ve 29392 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:454)'nde yer alan açıklamalara göre, e-Fatura uygulamasma dahil olma zorunluluğu bulunan mükellefler ile isteğe bağlı olarak e-Fatura uygulamasına bu Tebliğin yayım tarihi itibarıyla geçmiş olan mükellefler (faaliyetleri gereği fatura yerine geçen diğer belgeler düzenleyenler hariç) 1/1/2020 tarihine kadar, bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren isteğe bağlı olarak ya da bu Tebliğin "IV.1.4’’ numaralı bölümü ile e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu nedeniyle e-Fatura uygulamasına

dahil olan mükelleflerin ise, bu Tebliğin "IV.1.5." numaralı bölümünde belirtilen süreler içinde ve/veya c- Fatura uygulamasına isteğe bağlı olarak dahil oldukları süre içinde başvurularını ve fiili geçiş hazırlıklarını tamamlayarak e-Arşiv Fatura uygulamasına da geçmek ve bu tarihten itibaren düzenleyecekleri faturaları, bu Tebliğin "V.7.” ve "VIII." numaralı bölümlerinde belirtilen istisnai durumlar haricinde, e-Fatura veya e-Arşiv Fatura olarak düzenlemeleri zorunludur." açıklamaları bulunmakta olup, e-Fatura uygulamasına geçen mükelleflerin e-Arşiv uygulamasına de geçmeleri gerektiği vurgulanmıştır.

Öte yandan; ilgili Tebliğin "IV.2.4.3. e-Arşiv Fatura Olarak Düzenlenme Zorunluluğu Getirilen Diğer Faturalar" başlıklı bölümünde ise;

"e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olmayan mükelleflerce, 1/1/2020 tarihinden itibaren düzenlenecek faturaların, vergiler dahil toplam tutarının 30 Bin TL'yi (vergi mükelleflerine düzenlenenler açısından vergiler dahil toplam tutarı 5.000 TL'yi) aşması halinde, söz konusu faturaların, bu Tebliğin "V.7." ve "VIII." numaralı bölümlerinde belirtilen istisnai durumlar haricinde, "e-Arşiv Fatura" olarak Başkanlıkça sunulan e-Belge düzenleme portalı üzerinden düzenlenmesi zorunludur..." açıklamaları mevcuttur.

Ayrıca kamuya düzenlenen faturaların elektronik ortamda gönderimine ilişkin açıklamalara www.ebelge.gib.gov.tr adresinde yer alan "Kamu Harcama Süreçlerinde UBL-TR e-Fatura Uygulaması" teknik kılavuzunda yer verilmiş olup, kamu kurumlarına düzenlenen faturaların e-Fatura olarak düzenlenmesi uygulaması süreci Muhasebat Genel Müdürlüğü ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Bu süreçte GİB e-Fatura Uygulamasına kayıtlı olan vergi mükellefleri, merkezi yönetim kapsamında yer alan ve Muhasebat Genel Müdürlüğü (MGM) tarafından geliştirilen Yeni Harcama Yönetim Sistemini (MYS) kullanan kamu idareleri ve bunlara bağlı harcama birimleri adına, GİB e- Fatura Uygulaması aracılığı ile e-Fatura düzenleyip gönderebilmektedirler.

Bu kapsamda ilgili Kılavuzun "2. Kamu İdarelerine e-Fatura Gönderimi" başlıklı bölümünde ise; mezkur tebliğin "V.7. e-Belge Olarak Düzenlenme Zorunluluğu Getirilen Belgelerin Kâğıt Olarak Düzenlenebileceği Haller" başlıklı bölümünün "ç" bendi hükmüne atıf yapılarak kamuya düzenlenen faturaların e-Fatura olarak düzenlenme zorunluluğunun bulunmadığı, kamu idarelerinin e-Fatura Uygulamasına geçişi sürecinde, gerek özel cntegratörlcrin, gerekse de kendi bilgi işlem sistemlerini entegre etmek suretiyle e-Fatura uygulamasından yararlanan mükelleflerin, bu kılavuzda açıklanan usul ve esaslara uygun geliştirmeleri yapana ya da bu kılavuzda aksi belirtilene kadar, e-Fatura mükellefi kamu idareleri adına c-Arşiv ya da kağıt fatura düzenlemelerinin de mümkün bulunduğu, yine söz konusu hüküm kapsamında, e-Fatura düzenleyici kamu idarelerinin e-Fatura mükellefiyeti bulunmayanlar adına bu kılavuzda açıklanan usul ve esaslarda bir değişiklik yapılana kadar kağıt fatura düzenlemeye devam edebilecekleri. Mezkur Genel Tebliğin IV.2.4.3 bölümünde yapılan düzenlemeler kapsamında e-Arşiv Fatura düzenlemelerine de gerek bulunmadığı bilgisine yer verilmiştir.

Buna göre; konuyla ilgili olarak Başkanlığımıza yönetilen bu tür sorularda Bakanlıklara ve Üniversitelere bağlı Döner Sermaye İşletmelerinin Kurumlar Vergisi Kanununun 2 inci maddesi kapsamında İktisadi Kamu Kuruluşu tanımına uyduğu görüldüğünden, 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde Genel Müdürlüğünüzce bir düzenleme yapılana kadar e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına geçme zorunluluğu bulunmamaktadır.

Öte yandan; bu kapsamdaki kamu kurum ve kuruluşlarının, vergiler dahil toplam tutarı 30.000 TL (alıcı vergi mükellefi ise vergiler dahil toplam tutar 5000 TL) üzeri satışları için de Genel Müdürlüğünüzce düzenleme yapılana kadar Başkanlık c-Bclge Portalı üzerinden e-Arşiv Fatura düzenleme zorunluluğu da bulunmamakta olup, isteğe bağlı olarak ilgili e-Belge Portalı üzerinden e-Arşiv Fatura düzenlenebileceği tabiidir.

Ayrıca söz konusu Döner Sermaye İşletmelerinin tarafınızca e-Bclge uygulamalarına geçirilmesi halinde ilgili işletmelere e-Arşiv Fatura düzenlenebileceği gibi kağıt fatura düzenlenmesinde de herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini arz ederim

Kurumun mevzuatla belirlenmiş asli ve sürekli görev ve hizmetleri kapsamına giren ve Kurum personeli tarafından yürütülmesi gereken “ihalede ihtiyacın doğru bir şekilde tespiti, alımın niteliğinin doğru tespiti, teknik şartname hazırlanması, ödenek işlemlerinin doğru yapılması, ihale usulünün doğru olup olmadığının kontrol edilmesi, idari şartnamenin mevzuata uygun hazırlanmasına destek olunması, ihale işlem dosyasının eksiksiz hazırlanması, … hakkediş belgelerinin doğru düzenlenmesi ve özellikle hakkedişlerden yapılacak kesintilerin kontrol edilmesi, ödeme emri eki belgelerinin Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre tam ve eksiksiz olup olmadığının kontrol edilmesi, İdarenin ihale süreci ile ilgili karşılaşabileceği ihtilaflara hukuki destek sağlanması vb.” işleri için Anayasaya ve ilgili Kanun hükümlerine aykırı olarak 4734 sayılı Kanunun 21/f bendine göre pazarlık usulü ihale ile dışarıdan hizmet alımı yapılması sonucu oluşan kamu zararından gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi sorumlu tutuldu. Söz konusu alımda görev yapan ihale komisyonu üyelerinin ise sorumluluğu olmadığına karar verildi

411 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; Kurumun mevzuatla belirlenmiş asli ve sürekli görev ve hizmetleri kapsamına giren ve Kurum personeli tarafından yürütülmesi gereken “ihalede ihtiyacın doğru bir şekilde tespiti, alımın niteliğinin doğru tespiti, teknik şartname hazırlanması, ödenek işlemlerinin doğru yapılması, ihale usulünün doğru olup olmadığının kontrol edilmesi, idari şartnamenin mevzuata uygun hazırlanmasına destek olunması, ihale işlem dosyasının eksiksiz hazırlanması, … hakkediş belgelerinin doğru düzenlenmesi ve özellikle hakkedişlerden yapılacak kesintilerin kontrol edilmesi, ödeme emri eki belgelerinin Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre tam ve eksiksiz olup olmadığının kontrol edilmesi, İdarenin ihale süreci ile ilgili karşılaşabileceği ihtilaflara hukuki destek sağlanması vb.” işleri için Anayasaya ve ilgili Kanun hükümlerine aykırı olarak 4734 sayılı Kanunun 21/f bendine göre pazarlık usulü ihale ile dışarıdan hizmet alımı yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararı ile ilgili olarak;

Kamu zararı, 5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesinde ifade bulan gerçekleştirme görevinin ifasından önce meydana geldiğinden, ödeme emri belgeleri ve eklerini hazırlayan Gerçekleştirme Görevlileri; … ile …’nin sorumluluğunun bulunmadığına,

Yönetim Kurulu Kararının da ihtiyaç tespitine binaen mevzuatın aradığı sınırlar içerisinde bir danışmanlık hizmeti almak yönünde irade beyanı olduğundan, Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluğunun bulunmadığına,

İhalenin tüm aşamalarının ihale yetkilisi tarafından belirlendiği ve yürütüldüğü anlaşıldığından, … TL kamu zararının, ihale ile temini mümkün olmayan bir hizmetin alınmasını öngören Harcama Yetkilisi (ihale yetkilisi) … (Destek Hizm. Daire Başkanı)’a münferiden ödettirilmesine, oyçokluğuyla, karar verilmiştir.

Esas yönünden inceleme:

Temyize konu işbu Ek İlam maddesindeki tazmin hükmü, ilgili kamu idaresi bünyesinde memurlar eliyle yürütülmesi gereken işlerin dışarıdan danışmanlık hizmeti satın alınarak yerine getirilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle verilmiştir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 128 inci maddesinde;

“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1’inci maddesinde; “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” Ek Madde 5’de; “Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.” Denilmiş olup,

2560 sayılı Kanuna istinaden çıkarılmış … Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Teşkilat Yönetmeliğinde; “İdarenin harcama birimlerinin ihtiyacı olan mal, hizmet yapımı ve danışmanlık hizmet alımlarının, harcama birimi talebinin daire kayıtlarına alınmasından itibaren sözleşmenin imzalanması aşamasına kadar olan ihale işlemlerini yürütmek” görev, yetki ve sorumluluğu Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına verilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 55’inci maddesinde iç kontrolün tanımı: “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” şeklinde yapılmış ve 57’nci maddesinde iç kontrolün yapısı ve işleyişi; “Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşur. Yeterli ve etkili bir kontrol sisteminin oluşturulabilmesi için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayışına sahip olunması, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiş standartlara uyulmasının sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim anlayışı ile uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından ilgili idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev, yetki ve sorumluluklar göz önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemler alınır.” şeklinde tarif edilmiştir.

Aynı Kanunun 60’ıncı maddesinde malî hizmetler biriminin görevleri arasında;

“Kamu idarelerinde aşağıda sayılan görevler, malî hizmetler birimi tarafından yürütülür: ...

k) Malî kanunlarla ilgili diğer mevzuatın uygulanması konusunda üst yöneticiye ve harcama yetkililerine gerekli bilgileri sağlamak ve danışmanlık yapmak.

n) Malî konularda üst yönetici tarafından verilen diğer görevleri yapmak …” iş ve işlemleri sayılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, kamu tüzel kişiliği tarafından yerine getirilmesi gereken asli ve sürekli görev ve hizmetlerin bünyesinde çalışan memurlar eliyle gördürülmesi esas olup, İdarelerin kuracakları etkili bir iç kontrol sistemi ile de; gerek personel gerekse mevzuat, uygulama gibi bazı yetersizliklerin giderilmesi, uygun çalışma ortamının sağlanması ve böylece mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi amaçlanmış, üst yöneticilerin bu konuda gerekli önlemleri alması gerekli kılınmıştır.

… Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, … tarih ve … sayılı yazısında belirttiği üzere ilgili birimce yapılacak alımların hız ve kalitesinin yükseltilmesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, ihale işlemlerinin sağlıklı yürütülebilmesi için ihale danışmanlık hizmetinin alınmasını gerekli görmüş, Yönetim Kurulunun uygun kararının akabinde alınacak danışmanlık hizmeti maliyetinin 4734/21/f maddesindeki limitin altında kalmasına ve işlerin aciliyetine binaen 4734 sayılı Kanunun 21/f maddesinde bahsi geçen pazarlık usulü ile … TL (+KDV) bedelle … Ltd. Şti.’nden hizmet alımını yapmıştır.(İKN:…)

Anılan işin teknik şartnamesinde yüklenici firmanın sağlayacağı teknik, idari ve hukuki desteğin tanımı;

“2.1.İhtiyacın doğru bir şekilde tespit edilmesi,

2.2.İhtiyaç konusu alımın niteliğinin doğru tespit edilmesi,

2.3.Teknik şartname hazırlanması (Gerekli durumlarda uzman teknik bilirkişilerden de görüş sorulabilir.)

2.4.Ödenek işlemlerinin doğru yapılması,

2.5.İdarece belirlenmiş ihale usulünün doğru olup olmadığının kontrol edilmesi,

2.6.İdari şartnamenin mevzuata uygun olarak hazırlanmasına destek olunması,

2.7.İsteklilerde aranılacak yeterlik belgelerinin ilgili yönetmelik hükümlerine ve Kamu İhale Genel Tebliğine uygun belirlenip belirlenmediğinin kontrol edilmesi,

2.8.İhale işlem dosyasının kontrol edilerek eksiksiz olmasının sağlanması,

2.9.İhtiyaç olması halinde ihale dokümanında değişiklik yapılması işlemlerinin şekil ve süre şartlarına uygun gerçekleştirilmesi İçin gerekli desteğin sağlanması,

2.10.İhale yetkilisince onaylanan ihale kararlarının, ihaleye teklif sunan isteklilere tebliğinden önce, mevzuata uygunluk yönünden kontrolünün yapılması,

2.11.Üzerine ihale yapılan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi işlemlerinin mevzuatta belirlenen şekil ve süre şartlarına uygun yapılması,

2.12.Sözleşme hükümlerinin ihale dokümanına uygun olarak hazırlanması,

2.13.Geçici ve Kesin kabul aşamalarının komisyonlarınca doğru belgeler düzenlenerek zamanında ve mevzuata uygun bir şekilde yapılması,

2.14.Yapım ve hizmet alımı ihalelerinde hakediş belgelerinin doğru düzenlenmesi ve özellikle hakedişlerden yapılacak kesintilerin kontrol edilerek yapılması muhtemel fazla ve yersiz ödemelerin önlenmesi,

2.15.Ödeme emri eki belgelerin Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre tanı ve eksiksiz olup olmadığıma kontrol edilmesi,

2.16.İdarenin ihale süreci ile ilgili olarak karşılaşabileceği her türlü ihtilafta (şikâyet, itiraz en şikâyet, idari davalar) hukuki destek sağlanması.” şeklinde tarif edilmiştir.

Öncelikle, yukarıda yer verilen Anayasanın 128’inci maddesi hükmü, emredici bir hüküm olup, söz konusu hüküm doğrultusunda kamu tüzel kişiliği tarafından yerine getirilmesi gereken işlerin memurlar eliyle gördürülmesi esastır. Hizmet alımı yapılan danışmanlık işinin de; Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının asli ve sürekli görevleri kapsamına giren ve kamu görevlilerince yerine getirilmesi gereken tüm ihale-hakediş ödeme-mali iş ve işlemlerine destek sağlamaktan ibaret olduğu ortadadır. Oysa malî kanunlarla ilgili diğer mevzuatın uygulanması konusunda gerekli bilgileri sağlamak ve danışmanlık yapmak mali hizmetler biriminin görevleri arasında olduğu gibi süreç kontrolünün de iç kontrol sisteminin kurulması ile sağlanacağı muhakkaktır.

Kamu görevlilerinin yetkileri ve sorumlulukları mevzuat hükümleri ile belirlenerek kamuya ait bilgi ve belgelerin korunması sağlanırken bu görevlere ait bilgi ve belgelerin kamu görevlisi olmayan kişilerle paylaşılması risk oluşturmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre görev yapan memurlara bir takım yetkilerle birlikte bu yetkilerin kullanılması sürecinde sorumluluklar da verilmektedir. Memurlar tarafından yürütülmesi gereken asli işlerin üçüncü şahıslara gördürülmesi, onlarla paylaşılması yetki ve sorumluluk dengesini bozduğu gibi ihale konusu alımlarla ilgili rekabetçi ve güvenilir bir ortamın temini bakımından sakınca da doğurmaktadır. Zira 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre idari ve teknik şartnamelerin İdarelerce hazırlanması esas olup (bazı özellikli durumlar hariç), yine İdarece hazırlanacak yaklaşık maliyetin gizli tutulması gerekir. Kurumun gerçekleştireceği tüm ihaleler için yukarıda sayılan hizmetleri satın alması 4734 sayılı Kanunun rekabetin, saydamlığın, güvenilirliğin, gizliliğin sağlanması gibi temel ilkelerini zedelemektedir.

Diğer taraftan; 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde (Değişik: 30/7/2003-4964/3 md.) hizmet tanımının içerisine; “bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, (…), tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri”n girdiği ifade edilmiş; aynı Kanunun “Danışmanlık hizmetleri başlıklı” 48’inci maddesinde de; “mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetlerin” danışmanlık hizmet sunucularından alınacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hükümler dâhilinde İdareler danışmanlık da dâhil olmak üzere “hizmet” tanımı içerisine giren işlerini, işin gereği olarak hizmet sunucularından hizmet satın almak suretiyle elbette yerine getirebileceklerdir. Ancak, bu tip hizmet alımlarında ihale mevzuatında yazılı usul, esas ve kurallar çerçevesinde hareket edilmesi gerekir.

Şöyle ki; yukarıdaki tanımlamalarda geçen “ve benzeri” ibaresinden hizmetlerin ya da danışmanlık hizmetlerinin tahdidi olarak sayılmadığına yönelik bir sonuç çıkarılabilecek olsa da; Kamu İhale Genel Tebliğinin “4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde yer alan hizmet tanımında ismen sayılmayan işler” başlıklı 85’inci maddesinde; “4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde “Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri …ifade eder” hükmüne yer verilmiştir. Anılan maddede ismen sayılmayan ve mal alımı veya yapım işi niteliği taşımayan işlerin “benzeri diğer hizmetler” kapsamında ihale yoluyla alınıp alınamayacağının; ilgili mevzuatında, alım konusunun idarenin görev alanında olup olmadığı, söz konusu işin ihale yoluyla yaptırılmasına engel olan bir düzenleme bulunup bulunmadığı hususlarının değerlendirilmesi suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.” denilerek bu konudaki irade tam olarak ortaya konulmuştur.

Bu bağlamda danışmanlık hizmet alımına konu edilen ihale iş ve işlemleri, Kamu İhale Genel Tebliğinin işaret ettiği üzere İdarenin görev alanına giren kendi personeli eliyle yürütmesi gereken faaliyetlerdendir. Bu alım, kamu ihale mevzuatının izin verdiği bir hizmet alımı niteliğinde de değildir.

Sonuç olarak yapılan açıklamalar çerçevesinde kamu idaresinin yapmakla yükümlü olduğu hizmetleri anayasaya ve diğer ilgili mevzuata aykırı olarak danışmanlık ihalesi kapsamında dışarıdan satın alınması ile kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşıldığından, temyize konu Ek İlam hükmünün esas yönüyle mevzuatına uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Sorumluluk yönünden inceleme:

İlamda kamu zararından danışmanlık hizmeti alınmasını öngören ve alımla ilgili tüm aşamaları yürüten Harcama Yetkilisi (ihale yetkilisi) …(Destek Hizm. Daire Başkanı) tek başına sorumlu tutulmuştur.

Bu kez adı geçen kişi temyiz dilekçesinde; ihalenin onay aşamasından ödeme aşamasına kadar süreçlerde yer alan tüm görevlilerin muaf tutularak sadece şahsının sorumlu tutulmasının başta 5018 sayılı Kanuna, 4734 sayılı Kanuna ve Sayıştay Kararlarına açıkça aykırı olduğu, ihale komisyonu üyelerinin; 4734 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinin 3 ve 4’ücü paragrafı, yönetim kurulu üyelerinin ve Genel Müdürün; 2560 sayılı Kanunun 9 ve 11’inci maddeleri ile İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 24.02.2006 tarihli ve 2006/19 sayılı Harcama Yetkilisi ve İhale Yetkilisi Hakkında Genelgesinde belirtilen ihale yetkisinin yönetim kurulu üyelerince kullanılacağı ilkesi, gerçekleştirme görevlilerinin 5018/33’üncü maddesi ve Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Kararı çerçevesinde sorumluluklarının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek sorumluluk itirazında bulunmuştur.

Söz konusu danışmanlık hizmeti alımı için, 16.02.2015 tarihinde Destek Hizmetleri Daire Başkanı … tarafından Genel Müdürlük makamına;

“Genel Müdürlüğümüzün hizmetlerini yürütmek için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılacak alımların hız ve kültesinin yükseltilmesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, ihale işlemlerinin sağlıklı yürütülebilmesi için ihale danışmanlık hizmeti alınması gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Danışmanlık hizmeti alınması hususunda karar alınmak üzere yazımızın … Yönetim Kuruluna Havalesini arz ederim.” şeklinde bir yazı düzenlenerek Olur’a sunulmuş ve aynı tarihte Genel Müdür vekili … tarafından danışmanlık hizmetinin alınması hususunun Yönetim Kurulunda görüşülmesine olur verilmiştir.

… tarihinde düzenlenecek Yönetim Kurulu toplantısının gündemine de bu husus “Genel Müdürlüğümüz Destek Hizmetleri Daire Başkanlığınca Genel Müdürlüğümüzün hizmetlerini yürütmek için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılacak alımların hız ve kültesinin yükseltilmesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, ihale işlemlerinin sağlıklı yürütülebilmesi için ihale danışmanlık hizmeti alınması gerekmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Danışmanlık hizmeti alınması hususunda karar alınması yönetim kurulunda görüşülmesi hususunun gündeme alınması” şeklinde taşınmış, akabinde … tarih ve … sayılı Yönetim Kurulu Kararında “Genel Müdürlüğümüz Destek Hizmetleri Daire Başkanlığınca Genel Müdürlüğümüzün hizmetlerini yürütmek için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılacak alımların hız ve kalitesinin yükseltilmesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, ihale işlemlerinin sağlıklı yürütülebilmesi için ihale danışmanlık hizmeti alınması gerekmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Danışmanlık hizmeti alınması hususu yönetim kurulumuzca oy birliği ile uygun görülmüştür. ” denilmiştir.

Görüldüğü üzere; Yönetim Kurulu gündemine ihale danışmanlık hizmeti alınması gerektiğine dair ihtiyaç tespitinde bulunan Destek Hizmetleri Daire Başkanı … olup, ihtiyaç müzekkeresinde belirttiği ifadeler aynen Yönetim Kurulu gündemine alınarak karar olarak oylanmıştır. Yönetim Kurulu onayından sonra alıma ilişkin gerekçe raporu, yaklaşık maliyet elde edilmesi, ihale onay belgesi, teknik şartname, idari şartname, ihale komisyonu görevlendirme, ihale davet listesi, firmalara ihaleye davet tebliğ yazısı, ihale komisyon kararı, işin sözleşmesi dâhil birçok belge bizzat Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından hazırlanmış ve onaylanmıştır. Yönetim Kurulu Kararında ve Genel Müdürlük Olur’unda, danışmanlık hizmetinin içeriğine ve mevzuata uygunluğuna yönelik bir belirleme yapılmadan ilgili Dairenin ihtiyaç tespitine binaen mevzuatın aradığı sınırlar dâhilinde bir danışmanlık hizmeti alınması yönünde karar alınmıştır. Bu nedenle danışmanlık hizmet alıma ilişkin ihtiyaç tespit yazısına olur vererek Yönetim Kuruluna havale eden Genel Müdürün ve … tarih ve … sayılı Yönetim Kurulu Kararına imza atan Yönetim Kurulu üyelerinin karar, işlem ve eylemlerinin kamu zararı ile illiyet bağı kurulamamıştır.

İhale komisyonu üyelerinin sorumluluğu:

4734 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinin 3’üncü paragrafında gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneğinin, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verileceği belirtilmiş ise de; 4734 sayılı Kanunun 7’nci maddesinde ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 19’uncu maddesinde ifade edildiği üzere; ihale komisyonu ihale yetkilisi tarafından kendisine havale edilen ihaleyi, 4734 sayılı Kanun ve bununla ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirip sonuçlandırmakla görevli bir komisyondur. Somut olayda; ihale komisyonunun önüne gelen ihale işlem dosyasında danışmanlık işinin dışarıdan alımına önceden karar verilmiş olup, komisyonun bu aşamada danışmanlık hizmetinin içeriği ile ilgili olarak ihtiyacın mevzuata uygun tespit edilip edilmediğine yönelik bir belirleme yapma ve ihaleyi yapmaktan imtina etme görev ve yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla alıma ilişkin işlemleri görevi gereği ihale mevzuatına uygun gerçekleştiren komisyonun, mevzuata aykırı alınmış ihtiyaç-ihale kararından kaynaklı kamu zararı ile illiyet bağı kurulamamıştır.

Gerçekleştirme Görevlilerinin Sorumluluğu:

5018 sayılı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde; bir giderin yapılması için gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmesinin şart olduğu belirtilmiş, Gerçekleştirme Görevlilerinin görevi; “harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.” şeklinde tarif edilmiş ve Gerçekleştirme Görevlilerinin, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.

Somut olaydaki kamu zararı mevzuata aykırı alınmış ihtiyaç-ihale kararından kaynaklanmaktadır. İhale kararı onaylanıp kesinleştikten ve sözleşme imzalandıktan sonra işin bedelinin ödenmesinde görevi gereği gerekli belgeleri düzenleyen gerçekleştirme görevlileri bu aşamada harcama talimatına uygun hareket ettiklerinden kamu zararından sorumlu tutulması mümkün değildir. Dolayısıyla ödeme emri belgesini imzalayan gerçekleştirme görevlileri … ile … ’nin herhangi bir sorumlulukları bulunmamaktadır.

Harcama Yetkilisi …’un sorumluluğu:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde; “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.”,“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde de; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre somut olayda; Destek Hizmetleri Daire Başkanı …’un gerek ödeme emri belgelerinde ve eki hakkediş raporlarında Harcama Yetkilisi olarak imzası olduğundan gerekse ihale konusu danışmanlık hizmeti alım sürecini başlatan ihtiyaç fişi, gerekçe raporu, ihale onay belgesi, sözleşme dâhil ihale işlem dosyasındaki diğer tüm belgelerde bizzat düzenleyen birim amiri olarak imzası bulunduğundan, adı geçen kişinin ihtiyaç tespiti ile başlayan ihale işlemlerinin başından sözleşmenin imzalanması ve ödemelerin yapılması dahil tüm süreçte görev yaptığı görülmüştür. Dolayısıyla dışarıdan temini mümkün olmayan danışmanlık hizmetinin Harcama Yetkilisi Destek Hizmetleri Daire Başkanı …’un kusurlu karar, işlem ve eylemleri neticesinde alımı gerçekleştiğinden, kamu zararı ile adı geçen kişinin 5018 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde doğrudan illiyet bağının mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; Ek İlam hükmünde sorumluluk tespitinin de mevzuatına uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Bu itibarla; tüm açıklamalar çerçevesinde 411 sayılı Ek İlamdaki tazmin hükmünün esas ve sorumluluk yönüyle hukuken isabetli olduğu anlaşıldığından, sorumlu Harcama Yetkilisi …’un ileri sürdüğü itirazlar reddedilerek 411 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(…. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 28.12.2022 tarih ve 52781 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.



Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

…. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, , Üye … ve Üye …:

Konunun esası yönünden çoğunluk görüşünde yer alan gerekçeler doğrultusunda kamu zararının oluştuğu, sorumluluk yönünden ise; yine çoğunluk görüşünde yer alan gerekçeler doğrultusunda Harcama Yetkilisi …’un sorumluluğunun bulunduğu, Gerçekleştirme Görevlileri … ile …’nin sorumluluğunun bulunmadığı, ihale işlemlerini ilgili mevzuatına uygun gerçekleştiren ihale komisyonu üyelerinin de sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Ek İlamda kamu zararına sebebiyet veren olay; İdarenin görev alanına giren ve mevzuata göre dışarıdan ihale ile temini mümkün olmayan iş ve işlemlerin hizmet alımı yoluyla dışarıdan temin edilmesidir. Dolayısıyla kasıt, kusur veya ihmalleri ile bu zararın oluşmasına sebebiyet verenler, ihalenin onaylanması ve sözleşmenin imzalanmasına kadarki süreçte yetkili olarak karar verici pozisyonda olan kamu görevlileridir.

2560 sayılı İSKİ Kanununun 9’uncu maddesinin e bendinde; “Genel Müdürlükçe önerilecek satma, satın alma ve ihale işlemlerini karara bağlamak” görevi Yönetim Kuruluna verilmiştir. Kanunun 11’inci maddesinin g bendinde de; “Alım, satım ve ihale işlerinin hazırlıkları ile yönetim kurulunun vereceği yetki dâhilinde alım, satım, ihale ve kira işlerini yapmak, bunlardan yetkisi dışında kalanları yönetim kuruluna sunmak” görevi Genel Müdüre verilmiştir. … Genel Müdürlüğü Teşkilat Yönetmeliğinde de aynı hükümlere yer verilmiştir.

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünce yayımlanan 24.02.2005 tarih ve 45181 sayılı “Harcama Yetkilisi ve İhale Yetkilisi” konulu Genelgede (2006/19 sayılı Genelgede); “... 2560 sayılı Kanuna tabi idarelerin (İSKİ, ASKİ, vb.), 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi işlerinde, harcama yetkililerinin 5018 sayılı Kanunun 32 inci maddesine uygun olarak verecekleri harcama talimatı ile birimlerin talepleri genel müdür aracılığı ile yönetim kuruluna iletilecek, bunun üzerine ihale yetkisi yönetim kurulu tarafından kullanılacak, harcamaya ilişkin ödeme emri harcama biriminde düzenlenerek harcama yetkilisi olan birim amirince imzalanacaktır.” Denilmiştir.

Görüldüğü üzere; su ve kanalizasyon idarelerinde; ihale yetkisi Genel Müdür aracılığıyla Yönetim Kurulu tarafından kullanılmaktadır.

Somut olayda da; Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı ihaleye ilişkin ihtiyaç belgesini hazırlamış ancak alımla ilgili Genel Müdürün oluru alındıktan sonra, dosya karar alınmak üzere … Yönetim Kurulu’na havale edilmiştir. Ve … Yönetim Kurulu … tarih ve … sayılı Kararı ile alımın yapılmasını uygun görmüştür.

2560 sayılı Kanunun ilgili hükümleri ve Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün Genelgesi çerçevesinde; mevzuata aykırı verilmiş bir ihale kararından doğan mali sorumluluğa; alıma Olur vererek dosyayı karar alınmak üzere Yönetim Kuruluna havale eden Genel Müdür ile idarede ihale yetkisini haiz olarak alımı uygun gören Yönetim Kurulu üyelerinin de dahil edilmesi gerekir.

Açıklamalar uyarınca; alıma olur veren Genel Müdür ile … tarih ve … sayılı Karara imza atan Yönetim Kurulu üyelerinin de kamu zararı sorumluluğuna dâhil edilmesi gerektiği gerekçesi ile 411 sayılı Ek İlamdaki tazmin hükmünün BOZULMASINA ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

Üye …:

Konunun esası yönünden çoğunluk görüşünde yer alan gerekçeler doğrultusunda kamu zararının oluştuğu anlaşılmış olmakla birlikte;

Sorumluluk yönüyle;

5018 sayılı Kanunun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” denilmiş olup, Sayıştay Genel Kurulu’nun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Kararının 3’üncü bölümünde;

“b) Kurul, Komite veya Komisyon Üyelerinin Harcama Yetkisinden Doğan Sorumluluğu

“…

Kurul halinde görev yapan karar organlarının genellikle icra yetkileri bulunmamaktadır. Ancak Savunma Sanayi Müsteşarlığında olduğu gibi bazı kuruluşların karar organlarının icra yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenle Kanunun 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk belirlenirken; kararın, harcama talimatının unsurlarını taşıyıp taşımadığının ve kurul, komisyon veya komitenin harcama sürecinde rol alıp almadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda;

- Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor ve kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer alıyorsa, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul, komite veya komisyona ait olacağına,

- Yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor, ancak kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer almıyorsa, yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komitenin sadece harcama talimatının kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olmasından sorumlu olacağına,

- Yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı bir giderin yapılması için harcama yetkilisine izin verme şeklinde düzenlenmiş ise, bu halde kurul, komisyon veya komitenin harcamaya izin veren kararın kanun, tüzük ve yönetmeliğe uygun olmasıyla sınırlı olarak sorumlu olacağına, çoğunlukla, karar verildi” denilmiştir.

5018 sayılı Kanunun “Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.” denilmiştir.

Sayıştay Genel Kurulu’nun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararının “sorumlular” başlıklı 3’üncü bölümünde ise, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış olup; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği ifade edilmiştir.

Mevzuat hükümleri göz önüne alındığında; somut olayda ihale kararının alınması ve ödeme aşaması dahil tüm süreçte alımla ilgili mevzuata uygunluk kontrolü yapmakla yükümlü olarak görev yapan Harcama Yetkilisi, Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Müdür ve Gerçekleştirme Görevlilerinin 5018 sayılı Kanun hükümleri ve Sayıştay Genel Kurul Kararı hükümleri çerçevesinde sorumluluğuna hükmedilmesinin gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu itibarla; 411 sayılı Ek İlamdaki tazmin hükmü esastan hukuken isabetli verilmiş bir karar olup, sorumluluk yönüyle yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri kapsamında Harcama Yetkilisi …’un sorumluluğunun yanı sıra, Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Müdür, Gerçekleştirme Görevlilerinin de kamu zararından sorumlu tutulması gerektiği gerekçesi ile Ek İlam hükmü BOZULARAK, dosyanın yeni hüküm tesisi için Dairesine gönderilmesi gerekir.

Üye …:

Mevzuata aykırı olarak danışmanlık hizmeti satın alınması hususunda; sadece Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı bünyesinde çalışan ve ihtiyacı belirleyerek alımla ilgili süreci başlatan kamu görevlilerinin sorumlu tutulması gerekir.

Şöyle ki;

5018 sayılı Kanunun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde; “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.”,

“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”

“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler...Gerçekleştirme görevlileri bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar. ” Denilmektedir.

Sayıştay Genel Kurulu’nun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararının “sorumlular” başlıklı 3’üncü bölümünde de, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış olup; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği ifade edilmiştir.

Ek İlamda kamu zararından danışmanlık hizmeti alınmasını öngören ve tüm aşamalarını yürüten Harcama Yetkilisi … (Destek Hizm. Daire Başkanı) tek başına sorumlu tutulmuştur. Oysa 5018 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kamu giderinin gerçekleştirilmesi sürecinde Harcama Yetkilisinin yanı sıra Gerçekleştirme Görevlileri de görev yapmaktadır. Ödeme emri belgelerini düzenleyen, imzalayan Gerçekleştirme Görevlilerinin kusuru aranmaksızın sorumluluğunun kaldırılması yukarıda yer verilen mali sorumlulukla ilgili mevzuat hükümlerine uygun düşmez.

İhale yetkilisi olarak alımı uygun gördüğü ileri sürülen Yönetim Kurulunun Kararına gelince; bu Kararda; alınacak hizmetin içeriğine, mevzuatına uygun olup olmadığına yönelik bir belirleme yapılmadığı, Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının olura, onaya sunduğu belgenin aynen kabul edildiği görülmektedir. Bu manada, Yönetim Kurulu Kararının, ihtiyaç tespitine binaen mevzuatın aradığı sınırlar içerisinde bir danışmanlık hizmeti almak yönünde irade beyanı olduğu anlaşıldığından, ihale konusu iş kalemlerinin mevzuata uygun teşekkül ettirilmesi ve alımın gerçekleştirilmesinde … tarih ve … sayılı Kararı imzalayan Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla; bir önceki Temyiz Kurulu Kararında yer alan gerekçeler doğrultusunda 411 sayılı Ek İlam hükmünün Gerçekleştirme Görevlilerinin de mali sorumluluğa dâhil edilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulması gerekir.

mevzuat hükümleri uyarınca geçici bir görevle görev mahallinin dışında görevlendirilen ve Harcırah Kanunu'na göre harcırah alacak olanlara yol masrafı, yevmiye, bagaj, ikametgâh veya vazife mahalli nakil vasıtası masrafları ödenebilecek olup; yemek bedeli adı altında yapılan bu ödemenin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, harcırah unsurları arasında yer almayan bu ödemenin belediye bütçesinden ödenmesi sonucunda kamu zararı meydana gelmiştir.

Sayıştay Kararı - 1. Daire, 39/10861, T. 5.4.2022

Belediye Başkanı ... ve Şoför ...'e mevzuata aykırı olarak, geçici görev yolluğu bildirimi aracılığıyla "yemek bedeli" adı altında ödeme yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun "Tarifler" başlıklı 3'üncü maddesinde; harcırahın, bu Kanun'a göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masraflarından birini, birkaçını veya tamamını ifade edeceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un "Harcırahın Unsurları" başlıklı 5'inci maddesinde; harcırahın, yol masrafı, aile masrafı, yevmiye ve yer değiştirme masrafını içereceği, ilgili kişinin ise bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstehak olabileceği belirtilmiştir.

Anılan Kanun'un "Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)" başlıklı 14'üncü maddesinde ise; belirlenen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ve yevmiye verileceği, hamal ve bagaj ile ikametgah ile vazife yerleri arasında ki nakil vasıta masraflarının da ayrıca ödeneceği ifade edilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca geçici bir görevle görev mahallinin dışında görevlendirilen ve Harcırah Kanunu'na göre harcırah alacak olanlara yol masrafı, yevmiye, bagaj, ikametgâh veya vazife mahalli nakil vasıtası masrafları ödenebilecek olup; yemek bedeli adı altında yapılan bu ödemenin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, harcırah unsurları arasında yer almayan bu ödemenin belediye bütçesinden ödenmesi sonucunda kamu zararı meydana gelmiştir.

Bu itibarla, ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de; kamu zararının tahsil edildiği anlaşıldığından ... TL için ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Kanunun 55'inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Cevap-9: Doğum yapan kadın memurun yarım zamanlı çalışma dönemi, doğum sonrası analık izninin veya 657 sayılı Kanunun 104'üncü maddesinin (F) fıkrası gereğince kullanılan iznin bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar olan dönemdir.

"657 sayılı Kanunun 104'üncü maddesinin (F) fıkrasına göre; doğum sonrası analık izni süresi sonunda kadın memur, isteği halinde çocuğun hayatta olması kaydıyla analık izni bitiminde başlamak üzere ayrıca süt izni verilmeksizin 1.doğumda 2 ay, 2.doğumda 4 ay, sonraki doğumlarda ise 6 ay süreyle günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilir. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan sonraki 12 ay içinde çocuğun engellilik durumunun tespiti hallerinde bu süreler 12 ay olarak uygulanır. 3 yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi halinde memur olan eşleri de istekleri üzerine (A) fıkrası uyarınca verilen 8 haftalık iznin bitiminden itibaren bu haktan aynı esaslar çerçevesinde yararlanır. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenir."

"657 sayılı Kanunun 104'üncü maddesinin (A) fıkrasına göre; kadın memura, doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta süreyle analık izni verilir. Çoğul gebelik durumunda, doğum öncesi 8 haftalık analık izni süresine 2 hafta eklenir. Ancak beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, isteği halinde doğumdan önceki 3 haftaya kadar kurumunda çalışabilir. Bu durumda, doğum öncesinde bu rapora dayanarak fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık izni süresine eklenir. Doğumun erken gerçekleşmesi sebebiyle, doğum öncesi analık izninin kullanılamayan bölümü de doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir. Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda ise doğum tarihi ile analık izninin başlaması gereken tarih arasındaki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir. Doğumda veya doğum sonrasında analık izni kullanılırken annenin ölümü halinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilir. 3 yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi halinde memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta süre ile izin verilir. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır."

Bilindiği üzere Devlet Memurları kanununa göre yapılmakta olan disiplin soruşturmalarında önem arz eden konulardan biriside zaman aşımı süreleridir.Disiplin Cezalarında uygulanacak olan zaman aşımına ilişkin mevzuat açıklaması 657 sayılı kanunun 127. maddesinde yapılmıştır.Kanun maddesinde yer alan düzenlemeye göre disiplin cezalarında aşağıda tabloda yer alan süreler içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdir de ilgili suçtan dolayı ceza verme yetkisi sona erecektir.Bu nedenle kamu kurum ve kuruluşları ilgili hususa dikkat etmek zorundadır.

Ancak uygulamada disiplin amirlerince çeşitli zamanlarda zamanaşımı süreleri dikkate alınmadan disiplin soruşturması yaptırılmış ve memurlara çeşitli cezalar verilmiştir.İlgili durumun yargıya intikal etmesi neticesinde ise ilgili cezalar iptal edilmiştir.Konuya ilişkin olarak Danıştay Başkanlığınca çeşitli zamanlarda verilmiş olan kararları yazımızın ileriki bölümlerinde yayımladık.Ancak burada idarelerce dikkat edilmesi gereken diğer bir husus mahkeme kararlarına ilişkin olarak yeni bir durum ortaya çıkmış ise idareler mahkeme kararı üzerine yeniden soruşturma yaptırarak soruşturmadaki eksiklikleri tamamlayarak 2 yıllık genel zaman aşımı süresi içinde tekrardan disiplin cezası verebilirler.

Mahkeme Kararına Göre İdarelerin Yeniden Genel Zamanaşımı Süresi İçinde Disiplin Soruşturması Yapabileceğine İlişkin Karar

Danıştay 11.DAİRESİ ESAS NO: 2012/2857 KARAR NO: 2013/11887 KARAR TARİHİ20.12.2013:

"Diğer bir deyişle 657 sayılı Yasa'nın 127. maddesindeki zamanaşımı düzenlemesinin, idare tarafından ilk defa disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında göz önüne alınacak bir müessese olduğu ve ilgili hakkında bu süreler içinde bir disiplin cezası verilmekle birlikte hükmünü doğuracağı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, disiplin cezalarına karşı idari yargıda açılan davalarda verilen iptal kararlarının gerekçesinin, idareye ilgili hakkında başka bir disiplin işlemi tesis etme olanağı tanıması halinde, 2577 sayılı Yasa'nın 28/1. maddesi uyarınca Yargı kararının gereğini yerine getirmekle yükümlü olan idarenin, zaman geçirmeksizin harekete geçerek makul süreler içinde işlem tesis etmeleri gerektiği, buna karşılık yargı kararının gereğini yerine getirirken 657 sayılı Yasa'nın 127/2. maddesi hükmünün ilgilinin sürekli ceza tehdidi altında bırakılmasını önleme fonksiyonu gereği, kararın idarelerine tebliğ edildiği tarihten itibaren her halükarda 2 yıl zarfında disiplin işlemlerini sonuçlandırmaları gerektiği açıktır.

Nitekim Dairemizin 02.12.2013 günlü, E:2010/5239, K:2013/9337 sayılı kararı ile 10.12.2013 günlü, E:2010/9547, K:2013/10337 sayılı kararları da bu yöndedir"

Disiplin Cezalarında Öğrenme Tarihine ve Genel Zamanaşımı Sürelerine İlişkin Danıştay Kararları

"... 657 sayılı Yasa'nın zamanaşımı başlıklı 127. maddesinde düzenlenen ve ilgililer bakımından güvence niteliği taşıyan zamanaşımı sürelerinin, kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle disiplin soruşturmasını açmaya yetkili amirlerce uyulması zorunlu olan süreler olduğu ve anılan kanunda öngörülmüş olan 1 ve 6 aylık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra yapılan disiplin soruşturması neticesinde verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı..." (Danıştay 12. Dairesi'nin 21/03/2012 tarihli ve 2011/6930 esas, 2012/1639;)

"... Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra, disiplin cezası verilemeyeceği..." (Danıştay 12. Dairesi'nin 12/10/2010 tarihli ve 2009/6216 esas, )

"Olayda, 11.1.2007 tarihinde davacı hakkında şikayet dilekçesinin ... Eğitim ve Araştırma Hastanesine verilmiş olması karşısında, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerine göre, davacının disiplin amiri olan ... Hastanesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi başhekimi tarafından bir ay içerisinde en geç 10.2.2007 tarihine kadar usulüne uygun bir soruşturmacı tayin edilerek soruşturmaya başlanılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra Sağlık Bakanı tarafından 28.2.2007 tarihinde verilen soruşturma onayı ile yapılan disiplin soruşturmasında disiplin soruşturma zamanaşımına ilişkin bir aylık sürenin geçirildiği görülmektedir,
Bu durumda, disiplin soruşturma zamanaşımı geçirildikten sonra alınan olura dayanılarak soruşturma yapılmış olması ve soruşturma onayında bulunmayan konu hakkında da soruşturma yapılarak düzenlenen raporda yer alan öneri doğrultusunda verilen disiplin cezasında hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında da isabet görülmemiştir" ( Danıştay 12. Daire 2008/6979 E. 2009/854 K)

"Dava ve temyiz dosyasının incelenmesinden bir yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırıldığı belirtilen hakaret suçunun 17.05.1987 de işlendiği ve hakarete uğrayan tarafından 18.5.1987 tarihli dilekçe ild ilçe milli eğitim müdürlüğüne başvurulduğu, dolayısıyla disiplin amiri durumunda olan milli eğitim müdürünün, disiplin suçu işlendiğini bu tarihte öğrendiği, bir aylık soruşturma zamanaşımı geçirilerek... Kaymakamlığının 26.6.1987 gün ve 1-316 sayılı görevlendirme yazısı ilemuhakkik tayin edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu görevlendirme yazısının tarihi daktilo ve el yazısı ile 14.6.1987 olarak düzeltilmiş ise de,14.6.1987 günü mesai günü olmayan pazar gününe tekabül ettiğinden bu düzeltmeye itibar etme olanağı bulunmamaktadır.

657 sayılı Yasanın 2670 sayılı Yasa ile değişik 127. maddesinde yer alan zamanaşımı hükmü uyarınca soruşturma zamanaşımı süresi geçmiş olduğundan dava konusu işlem bu yönüyle yasaya aykırı olup, belirtilen husus dikkate alınıp karar verilmesi gerekirken işin esası incelenip davanın reddi yönünde verilen... İdare Mahkemesinin 9.6.1988 günlü ve E: 1988/45, K: 1988/306 sayılı kararında hukuki isabet görülmemektedir"(Danıştay 10. Dairesinin E:1988/2495 K:1991/1002 T.20.3.1991)

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında refakat izni kullanan kamu görevlilerinin en çok merak ettiği konulardan biri, aynı kişi için ikinci kez refakat izni alınıp alınamayacağıdır. Mevzuat hükümlerine göre gerekli şartların sağlanması halinde memura ikinci kez de refakat izni verilmesi mümkündür. Ancak aynı kişi ve aynı hastalık veya vakaya ilişkin refakat izninin toplam süresi 6 ayı geçemez.

657 Sayılı Kanuna Göre Refakat İzni Şartları

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105'inci maddesine göre memurun;

• Bakmakla yükümlü olduğu ana, baba, eş ve çocuklarından birinin,
• Ya da bakmakla yükümlü olmasa bile refakat edilmediği takdirde hayati tehlikeye girecek ana, baba, eş, çocuk veya kardeşlerinden birinin,

ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması halinde, sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla memura 3 aya kadar refakat izni verilebilmektedir.

İhtiyaç duyulması halinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir.

Refakat İzni İçin Sağlık Kurulu Raporunda Neler Bulunmalı?

29 Ekim 2011 tarihli Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca sağlık kurulu raporunda;

• Refakati gerektiren tıbbi neden,
• Refakat edilmediği takdirde hayati tehlike bulunup bulunmadığı,
• Hastanın sürekli ve yakın bakım ihtiyacının olup olmadığı,
• Refakat süresi (en fazla 3 ay),
• Gerekliyse refakatçinin taşıması gereken özel nitelikler

açıkça belirtilmek zorundadır.

Aynı Kişi İçin İkinci Kez Refakat İzni Alınabilir mi?

Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, memurun Yönetmeliğin 10'uncu maddesinde belirtilen şartları taşıyan yeni bir sağlık kurulu raporu ibraz etmesi halinde aynı kişi için ikinci kez 3 aya kadar refakat izni verilmesi mümkündür.

Ancak burada önemli bir sınırlama bulunmaktadır.

Aynı kişi ve aynı vakaya dayalı olarak kullanılacak refakat izninin toplam süresi hiçbir şekilde 6 ayı geçemez.

Refakat İzninde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Yönetmelik hükümlerine göre;

• Aynı kişi için aynı dönemde birden fazla memur refakat izni kullanamaz.
• Refakati gerektiren durum ortadan kalkarsa memur izin süresinin bitmesini beklemeden görevine dönmek zorundadır.
• İzin süresi sona erdiği halde mazeretsiz olarak göreve başlamayanlar hakkında 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
• Refakat izni süresince memurun aylık ve özlük hakları korunur.

Sonuç

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre, gerekli şartları taşıyan sağlık kurulu raporunun sunulması halinde memura ikinci kez refakat izni verilmesi mümkündür. Ancak aynı kişi ve aynı hastalık ya da olaya ilişkin refakat izninin toplam süresi 6 ay ile sınırlıdır. Bu nedenle idarelerin refakat izni taleplerini değerlendirirken hem sağlık kurulu raporunun içeriğini hem de daha önce kullanılan izin sürelerini dikkate alması gerekmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Hastalık ve refakat izni" başlıklı, 105 inci maddesinin son fıkrasında; “Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.” hükmü, 29/10/2011 tarihli ve 28099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Refakat iznine ilişkin esaslar” başlıklı 10 uncu maddesinde de,

“(1) Memurlara 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesinin son fıkrası uyarınca izin verilebilmesi için memurun;

a) Bakmakla yükümlü olduğu ana, baba, eş ve çocuklarından birinin,

b)Bakmakla yükümlü olmamakla birlikte refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocuklarıyla kardeşlerinden birinin, ağır bir kaza geçirdiğinin veya tedavisi uzun süren bir hastalığı bulunduğunun sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi zorunludur.

(2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenecek ve refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda; refakati gerektiren tıbbî sebepler, refakat edilmediği takdirde hayatî tehlike bulunup bulunmadığı, sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği, üç ayı geçmeyecek şekilde refakat süresi ve varsa refakatçinin sahip olması gereken özel nitelikler yer alır. Gerekli görülmesi hâlinde üç aylık süre aynı koşullarda bir katına kadar uzatılır.

(3) Aynı kişiyle ilgili olarak aynı dönemde birden fazla memur refakat izni kullanamaz.

(4) Aynı kişi ve aynı vakaya dayalı olarak verilecek refakat izninin toplam süresi altı ayı geçemez.

(5) İzin süresi içinde refakati gerektiren durumun ortadan kalkması hâlinde memur iznin bitmesini beklemeksizin göreve başlar. Bu durumda veya izin süresinin bitiminde, göreve başlamayan memurlar izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılarak haklarında 657 sayılı Kanun ve özel kanunların ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.

(6) Refakat izni kullanılırken memurun aylık ve özlük hakları korunur." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar ile ilgilinin durumu birlikte değerlendirildiğinde; adı geçenin mezkur Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen şartları haiz bir sağlık kurulu raporu sunmuş olması halinde ilgiliye 2 nci kez 3 aya kadar refakat izni verilebileceği, aynı kişi ve aynı vakaya dayalı olarak verilecek refakat izninin toplamının 6 ayı geçemeyecektir.

Sayıştay Temyiz Kurulunun 2022 yılına ilişkin Yüksek Öğretim Kurumları temyiz incelemesinde, bir üniversitenin Diş Hekimliği Fakültesinde dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde "taban ödeme" yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği yönündeki ilk derece hükmü değerlendirildi.

31 sayılı İlamın 3'üncü maddesiyle verilen tazmin hükmüne karşı sorumlular tarafından yapılan temyiz başvurusunda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58'inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları ile Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik'in 5 ve 6'ncı maddeleri esas alındı.

Kurul, mevzuat hükümlerini birlikte değerlendirdiğinde; ek ödemenin sabit ek ödeme, taban ödeme ve teşvik ek ödemesinden oluştuğunu, taban ödemenin Ek-4'te yer alan taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu belirlendiğini ve hesaplamada aktif çalışılan gün katsayısının çarpan olarak kullanıldığını tespit etti. Bu unsurlar dikkate alındığında taban ödemenin, personelin aktif çalışmasına dayalı, mesai içi ek ödemenin bir bileşeni olduğu sonucuna varıldı.

Kararda, Kanun'un 58'inci maddesinin (f) fıkrası ile Yönetmeliğin 6'ncı maddesinin üçüncü fıkrasında, yönetici payı alan dekan, başhekim, enstitü ve yüksekokul müdürleri ile yardımcılarına mesai saatleri içerisindeki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağının açıkça düzenlendiği vurgulandı. Bu çerçevede, Yönetmelik eki Ek-4 sayılı Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde yönetici unvanlarına yer verilmemesinin de mükerrer ödemenin önlenmesi amacına yönelik olduğu belirtildi.

Kurul ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığının 01.11.2022 tarihli ve 80755325-105.99-1638785 sayılı görüş yazısına atıfta bulundu. Yükseköğretim Kurulu tarafından tüm devlet üniversitelerine 09.11.2022 tarihli yazıyla duyurulan bu görüşte, 58'inci maddenin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilerin taban ödemeden yararlanmasının mümkün olmadığı ifade edilmişti.

Sorumluların, dekan ve yardımcılarına yalnızca (A) Kurumsal Katkı Puanı karşılığında ek ödeme yapıldığı, taban ödeme ile (A) puanı üzerinden yapılan ödemenin farklı unsurlar olduğu yönündeki itirazları Kurulca yerinde görülmedi. Kararda, (A) puanı üzerinden ek ödemenin performansa, taban ödemenin ise aktif çalışılan gün sayısına dayandığı; ayrıca sorumluların dayandığı önceki Temyiz Kurulu kararlarının, taban ödemenin 2022 yılında mevzuata girmesinden önceki döneme ilişkin olduğu belirtildi.

Sonuç olarak Kurul, dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payına ilave taban ödeme yapılmasının 5018 sayılı Kanun'un 71'inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verdiği gerekçesiyle sorumluların iddia ve itirazlarının reddine, ilk derece mahkemesince verilen tazmin hükmünün tasdikine oy çokluğuyla karar verdi.

Azınlık Görüşü

Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ile iki üye, karara karşı oy kullandı. Azınlık görüşünde, taban ödemenin mesai içi veya mesai dışı çalışmayla ilişkilendirilmediği, tamamen personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacına yönelik bir ödeme olduğu ifade edildi. Görüşte, 58'inci maddenin (c) fıkrasında taban ödemeden yararlanamayacaklar arasında yöneticilerin sayılmadığı, Ek-4 sayılı cetvelin kadro unvanı esasına göre düzenlendiği ve mevzuatta yöneticilerin bu ödemeden açıkça hariç tutulduğuna dair bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği savunuldu.

Temyiz Karar Detayı

KARAR

Konu: Üniversite Diş Hekimliği Fakültesinde dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan “taban ödeme” yapılması.

31 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan “taban ödeme” yapılması suretiyle sebep olunan … TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkralarında;

“(…)

c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 305’ini, başhemşireler için yüzde 255’ini, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 260’ını geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır.

(…)

f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. (Ek cümle:15/4/2020-7243/10 md.) Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.

(…)”

Denilmiştir.

58’inci maddenin (c) fıkrasında tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele yapılabilecek ek ödemenin tavan tutarları düzenlenirken, maddenin (f) fıkrasında bu fıkrada sayılan yöneticilere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın yönetici payı olarak yapılacak ek ödemenin oranı belirlenmiştir. Ayrıca (f) fıkrasında, fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı; mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde ise alabilecekleri toplam ek ödeme tutarının, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında;

“(Değişik: RG-15/9/2022-31954) 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşur. Temel ek ödeme, sabit ek ödeme ile taban ödeme toplamından oluşur.

a) Sabit ek ödeme; üniversitelerin 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personeline aynı maddenin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile Sağlık Bakanlığından görevlendirilen personele 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun ek 3 üncü maddesi uyarınca yapılan ödemedir.

b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez.

c) Teşvik ek ödemesi; personelin görev yaptığı tesiste hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama ve hizmetin kalitesi gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödemedir.

ç) Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir. Mesai içi teşvik ek ödemesinin hesabında esas alınacak tavan tutarı, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme tutarı ile taban ödeme tutarı düşülerek tespit edilir.”

Aynı Yönetmelik’in “Yöneticilere yapılacak ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde ise;

“(1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.

(3) (Değişik: RG-8/7/2014-29054) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onaltıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde (Değişik ibare:RG-15/9/2022-31954) bindokuzyüzünü geçemez.”

Hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık araştırma ve uygulama merkezi personeline Kanun’da belirlenen tavan oranlar dikkate alınarak döner sermaye gelirleri üzerinden ek ödeme yapılacağı, ek ödemenin sabit ek ödeme, taban ek ödeme ve teşvik ek ödemesinden oluştuğu, taban ek ödemesinin personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödeme olduğu, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak olan taban ek ödeme tutarının Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunacağı, taban ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısının ayrıca çarpan olarak kullanılacağı ve bir personelin mesai içi teşvik ek ödemesi tutarına, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme ve taban ek ödeme tutarı düşülerek ulaşılacağı anlaşılmaktadır.

Taban ek ödemenin aktif çalışılan gün katsayısı ile ilişkilendirilmesi ve mesai içi teşvik ek ödemesinde esas alınacak tavan tutara, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme ve taban ek ödeme tutarı düşülerek ulaşılacağı dikkate alındığında taban ek ödemenin personelin aktif çalışmasına dayalı bir unsur olduğu açıktır.

Ayrıca mevzuatta rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağı, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına ise yine gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağı ifade edilmiş olup, söz konusu yöneticilere mesai içinde verdikleri hizmetlerden dolayı ayrıca bir ek ödeme yapılmayacağı, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde ise bu hizmetlerinden dolayı mesai dışı ek ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Zira yöneticilere mesai saatleri içerisinde yöneticilik faaliyetlerinden dolayı yönetici payı öngörülmüş olması nedeniyle, söz konusu Yönetmelik’in ekinde yer alan taban ödeme katsayılarını düzenleyen cetvelde yönetici unvanlarına yer verilmemiştir.

Yapılan incelemede; Diş Hekimliği Fakültesinde yönetici olan dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan “taban ödeme” yapıldığı görülmüştür. Mevzuatında açıkça yöneticilere mesai içerisinde verdikleri hizmetlerden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı düzenlenmişken, yöneticilere yönetici payı ödemesine ilave olarak “taban ödeme” yapılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine göre kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Ayrıca, ilama konu edilen husus hakkında … Üniversitesinin Hazine ve Maliye Bakanlığından istediği görüş üzerine, Hazine ve Maliye Bakanlığınca verilen ve yönetici payı alan kişilerin taban ek ödemeden yararlanmasının mümkün olmadığına ilişkin 01.11.2022 tarihli ve 80755325-105.99-1638785 sayılı görüş yazısının, Yükseköğretim Kurulu tarafından tüm devlet üniversitelerine 09.11.2022 tarihli ve E-95366142-622.02-81669 sayılı yazı ile bildirildiği anlaşılmıştır.

Yükseköğretim Kurulu tarafından tüm devlet üniversitelerine üst yazı ile dağıtımı yapılan Hazine ve Maliye Bakanlığının söz konusu Görüşünde;

“İlgi yazıdan, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte yapılan 15/09/2022 tarihli değişiklik ile getirilen taban ödemeden dekan ve dekan yardımcıları ile başhekim ve başhekim yardımcılarının yararlanıp yararlanamayacağı hususunda tereddüt yaşandığı belirtilerek Bakanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.

…

Bununla birlikte, Yönetmeliğin 5’inci maddesinin yeniden düzenlenen dokuzuncu fıkrasında, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödemenin, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluştuğu; temel ek ödemenin ise sabit ek ödeme ile taban ödemenin toplamı olduğu; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan taban ödemenin 58’inci maddenin (c) fıkrası kapsamındaki personele Ek-4'te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutarda yapılacağı ve bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılacağı hususları düzenlenmiş bulunmaktadır. Ayrıca dokuzuncu fıkranın (ç) bendinde de, mesai içi teşvik ek ödemesinin tavan tutarının, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme tutarı ile taban ödeme tutarı düşülerek tespit edileceği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere taban ödeme, aktif çalışmaya da bağlı olarak personelin alabileceği mesai içi ek ödemenin bir unsuru olarak düzenlenmiştir. Bununla birlikte, yöneticilerin mesai saatleri içerisinde yöneticilik faaliyetlerini yürütürken aynı zaman dilimindeki çalışmaların karşılığı olarak mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi amacıyla söz konusu Ek-4 sayılı cetvelde yönetici unvanlarına yer verilmemiştir.

Bu itibarla, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilerin anılan Yönetmeliğin 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında düzenlenen taban ödemeden yararlanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.”

Denilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde, dekan ve yardımcılarına (A) Kurumsal Katkı Puanı karşılığında taban ek ödemesi yapıldığını; bunun haricinde hiçbir şekilde mesai içi herhangi bir ödeme yapılmadığını; (A) puanı üzerinde ek ödeme yapılmasının Sayıştay Temyiz Kurulu Kararlarında belirtildiği gibi yasal düzenlemelere uygun olduğunu; kamu zararı çıkarılmasının Anayasa’nın 10’uncu maddesinde düzenlenmekte olan eşitlik ilkesine ve 18’inci maddesinde yer alan angarya yasağına aykırılık oluşturduğunu belirtmiştir. Ancak taban ödeme ve (A) puanı üzerinden ek ödeme, ek ödemenin farklı unsurlarıdır. (A) puanı üzerinden ek ödeme performansa dayalı hesaplanmaktayken, taban ödeme aktif çalışılan gün sayısı dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Bununla birlikte taban ödeme 2022 yılında yapılan değişiklikle gelmiş olup, sorumlunun temyiz dilekçesinde belirttiği Temyiz Kurulu Kararları daha önceki tarihlere ilişkindir. Hem Kanun’da hem Yönetmelik’te yöneticilere gelir getirici faaliyetlerine bakılmaksızın yönetici payı olarak ek ödeme ödeneceği düzenlenmiş hem de bu kişilere mesai saatleri içerisinde verdikleri hizmetlerden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı ve taban ödemenin 58’inci maddenin (c) fıkrasındaki personele yapılacağı açıkça hükme bağlamıştır. Bununla birlikte, Yönetmelik eki (4) sayılı Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde de herhangi bir yönetici pozisyonuna yer verilmemiştir. Dolayısıyla mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ödemenin bu kişilere yapılması mümkün görünmemektedir.

Taban ek ödemenin aktif çalışılan gün katsayısı ile ilişkilendirilmesi ve mesai içi teşvik ek ödemesinde esas alınacak tavan tutara, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme ve taban ek ödeme tutarı düşülerek ulaşılacağı dikkate alındığında, taban ek ödemenin personelin aktif çalışmasına dayalı olarak hak ettiği bir unsur olduğu açıktır. Keza taban ek ödeme mesai içi ek ödemenin bir unsuru olmasaydı, mesai içi teşvik ek ödemesinin tutarının tavan tutarı hesaplanırken bu tavan tutardan taban ek ödemenin çıkarılması işlemine de gerek duyulmayacaktı. Ancak hali hazırda bir personelin mesai içi teşvik ek ödemesinin tutarı tavan tutardan yine mesai içi ek ödemenin bir unsuru olan taban ek ödeme düşüldükten sonra hesaplanmaktadır. Dolayısıyla taban ek ödemenin mesai içi ek ödeme ile ilişkili olmadığını değerlendirmek mümkün değildir.

Diğer taraftan sorumlular tarafından taban ödeme katsayı cetvelinin kadro unvanları esas alınarak düzenlenmesi ve mevzuatta yöneticilerin doğrudan taban ek ödeme almasını engelleyecek bir hükmü bulunmaması sebebiyle yöneticilerin bu ödemeyi almasında herhangi bir engel olmadığı ifade edilmişse de; Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yöneticilere yapılacak ek ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağı belirtilmiş olup, yukarıda anlatıldığı üzere taban ek ödemenin, mesai içi ek ödemenin bir unsuru olmasından dolayı mevzuata göre yönetici payı alan kişiler taban ek ödemeden faydalanamayacaktır.

Bu nedenle, yöneticilerin mesai saatleri içerisinde yöneticilik faaliyetlerini yürütürken aynı zaman dilimindeki çalışmalarının karşılığı olarak mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi amacıyla Yönetmelik’e ekli Ek-4 sayılı cetvelde de yönetici unvanlarına yer verilmemiştir.

Bu itibarla, ... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde yönetici olan dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak mesai içi ek ödeme niteliğinde olan “taban ödeme” yapılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlunun iddia ve itirazlarının REDDİ ile 31 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’un aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 27.11.2024 tarih 57520 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Temyiz Kurulu ve 5. Daire Başkanı ..., Üye ... ve Üye ...’un karşı oy gerekçesi:

İlamda, ... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde yönetici olan dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak taban ödeme yapılması suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddenin (c) fıkrasında, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele yapılabilecek ek ödemenin tavan tutarları düzenlenmişken, maddenin (f) fıkrasında döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağı ifade edilmiştir. Yine (f) fıkrasında, fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı; mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde ise alabilecekleri toplam ek ödeme tutarının, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ile “Yöneticilere yapılacak ödeme” başlıklı 6’ncı maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık araştırma ve uygulama merkezi personeline Kanunda belirlenen tavan oranlar dikkate alınarak döner sermaye gelirleri üzerinden ek ödeme yapılacağı, ek ödemenin sabit ek ödeme, taban ek ödeme ve teşvik ek ödemesinden oluştuğu, taban ek ödemesinin personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödeme olduğu, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak olan taban ek ödeme tutarının Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunacağı, taban ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısının ayrıca çarpan olarak kullanılacağı ve bir personelin mesai içi teşvik ek ödemesi tutarına, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme ve taban ek ödeme tutarı düşülerek ulaşılacağı anlaşılmaktadır.

Ayrıca mevzuatta rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağı, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına ise yine gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacağı ifade edilmiş olup, söz konusu yöneticilere mesai içinde verdikleri hizmetlerden dolayı ayrıca bir ek ödeme yapılmayacağı, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde ise bu hizmetlerinden dolayı mesai dışı ek ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, Diş Hekimliği Fakültesinde yönetici olan dekan ve dekan yardımcılarına yönetici payı ödemesine ilave olarak “taban ödeme” yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; taban ödemenin mesai içi ve mesai dışı çalışmalarla ilişkilendirilmediği ve tamamen personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan bir ödeme olduğu anlaşılmaktadır.

Mevzuat hükmünde, “taban ödemeden" 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personelin yararlanacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastaneleri ile Tıp ve Diş Hekimliği Fakültelerinde yönetici olarak görev yapan personel yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere öncelikle kadrosu “hekim” olan sağlık çalışanı personeli olup, 2547 sayılı Kanun’un 58/c maddesi kapsamında Tıp ve Diş Hekimliği Fakülteleri ile Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde görev yapmakta ve ikinci görev olarak ilaveten yöneticilik yapmaktadırlar. Söz konusu yöneticilik görevlerinin karşılığı olarak ise 2547 sayılı Kanun’un 58'inci madenin (f) fıkrasına göre ayrıca yönetici yapıyı ek ödemesi yapılmaktadır. Yine anılan Kanunun 58/c maddesinde “mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez" denilmek suretiyle açık olarak taban ödemeden kimlerin faydalanamayacağı hususu net olarak düzenlenmiş olup, söz konusu yöneticilerin taban ödemeden yararlanamayacaklarına ilişkin herhangi bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.

Bu bağlamda, Yönetmelik ekinde yer alan Ek-4 sayılı taban ödeme katsayı cetveli kadro unvanları esas alınarak düzenlenmiş olup, yöneticilere yapılan taban ödemeler kişilerin var olan kadro unvanları karşılığında dağıtımı yapılan ek ödemeler olduğundan, yöneticilerin bu ödemeyi almasında herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan gerekçelerle 31 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.

Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 7 Sıra No'lu Genelge ile 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49 uncu maddesi çerçevesinde çalıştırılacak sözleşmeli personelin 1 Temmuz-31 Aralık 2026 dönemine ilişkin ücret tavanları ve ek ödeme esasları yeniden düzenlendi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü tarafından 3 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan 7 Sıra No'lu Genelge ile belediyeler, il özel idareleri, mahalli idare birlikleri ve büyükşehir belediyelerine bağlı kuruluşlarda 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49 uncu maddesi kapsamında çalıştırılacak sözleşmeli personelin ücret tavanlarına ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

Genelgede, 27/8/2025 tarihli ve 32999 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 26/8/2025 tarihli ve 2025/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın ikinci kısım birinci bölümünün 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasına dayanılarak, 1/7/2026-31/12/2026 döneminde geçerli olacak aylık katsayısının 1,575512, taban aylık katsayısının 25,794915 ve yan ödeme katsayısının 0,499649 olarak uygulanacağı hatırlatıldı.

5393 sayılı Kanun'un 49 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları çerçevesinde düzenlenecek sözleşme örneklerinin, ilgisine göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına veya İçişleri Bakanlığına gönderileceği belirtilen genelgede, unvanlar itibarıyla hesaplanan net ücret tavanlarının Genelge ekindeki (1) Sayılı Cetvel'de gösterildiği ifade edildi.

Buna göre belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birlikleri ile büyükşehir belediyelerine bağlı kuruluşların yönetim kurulları, 1/7/2026 tarihinden sonra ilk defa sözleşmeli personel istihdam edecekleri kişiler için Cetvel'de gösterilen tavanları aşmamak kaydıyla net ücret tespitinde yetkili kılındı. Halihazırda tam zamanlı veya kısmi zamanlı olarak istihdam edilmekte olan sözleşmeli personelin ücretlerinde ise, Haziran ayı sözleşme ücretinin %13,52 oranında artırılması suretiyle bulunacak tutar esas alınacak; bu artışta görev yapılan unvanda Devlet memuru olarak çalışanların 2026 yılının ikinci altı ayı için aldığı aylık artış oranı dikkate alınacak.

Genelgede, (1) Sayılı Cetvel'de gösterilen tutarların 7349 sayılı Kanun'la getirilen gelir vergisi istisnası dikkate alınarak hesaplandığı, dolayısıyla belirlenen net ücretlere söz konusu istisna tutarının ayrıca ilave edilemeyeceği vurgulandı. Sözleşmelerin 31/12/2026 tarihine kadar geçerli olması nedeniyle 15/12/2026-31/12/2026 tarihleri arasındaki 17 günlük süre için sözleşme ücreti ve ek ödemenin 17/31 oranında ödeneceği kaydedildi.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 9 uncu maddesi çerçevesinde tam zamanlı sözleşmeli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin oran ve tutarların, unvan, öğrenim durumu ve hizmet yılına göre Genelge ekindeki (2) Sayılı Cetvel'de belirlendiği; kısmi zamanlı istihdam edilen sözleşmeli personelin ise bu ek ödeme uygulamasından yararlanamayacağı bildirildi. Ek ödemenin damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmayacağı, sözleşme ücretiyle birleştirilmeksizin bordroda ayrı bir sütun halinde gösterileceği belirtildi.

Genelgede ayrıca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye 7447 sayılı Kanun'la eklenen ek 39 uncu madde uyarınca uzman tabip kadro veya pozisyonlarında bulunanlara en yüksek Devlet memuru aylığının %370'i, tabip ve diş tabibi kadro veya pozisyonlarında bulunanlara ise %185'i tutarında ilave ödeme yapılacağı; 7456 sayılı Kanun'la eklenen ek 40 ıncı madde kapsamındaki personele de (15.965) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme uygulanacağı, bu ödemelerin de aynı şekilde 5393 sayılı Kanun'un 49 uncu maddesi çerçevesinde istihdam edilen tam zamanlı sözleşmeli personele yansıtılacağı belirtildi.

2026 yılında çalıştırılmış olup 2027 yılında da çalıştırılmaya devam edilecek personel hakkında 31/12/2026 tarihi itibarıyla işten çıkış işlemi yapılmayacağı, bu personelin 2027 yılına ilişkin net ücretlerinin Ocak/2027'de belirlenerek 1/1/2027 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde sözleşme düzenleneceği ifade edildi. Genelgede son olarak, tam zamanlı sözleşmeli personel istihdamına yönelik meclis veya yönetim kurulu kararlarında her bir kadro unvanı için istihdamına izin verilen personel sayısının açıkça belirtilmesi gerektiği, sözleşmeli personelin Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ile bazı ilave ücret düzenlemelerinden de mevcut usul ve esaslar çerçevesinde 31/12/2026 tarihine kadar yararlandırılacağı hatırlatıldı.

BİLGİ KUTUSU

2026 Yılı Temmuz Ayı Mahalli İdare Sözleşmeli Personeli Ücretleri Hakkında Genelge için Tıklayınız.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü tarafından 3 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan 5 Sıra No'lu Genelge ile 1/7/2026-31/12/2026 döneminde geçerli olacak mali ve sosyal haklara ilişkin düzenlemeler kamu kurumlarına duyuruldu.

Genelgede, 27/8/2025 tarihli ve 32999 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 26/8/2025 tarihli ve 2025/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın ikinci kısım birinci bölümünün 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasına dayanılarak, 1/1/2026-30/6/2026 dönemine ilişkin enflasyon farkının yansıtılması suretiyle yeni katsayı ve tavanların belirlendiği ifade edildi.

Buna göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 154 üncü maddesi uyarınca aylık gösterge tablosunda yer alan rakamlar ile ek gösterge ve kıdem aylığı gösterge rakamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak aylık katsayısı 1,575512, memuriyet taban aylığı göstergesine uygulanacak taban aylık katsayısı 25,794915, iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak yan ödeme katsayısı ise 0,499649 olarak belirlendi.

399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3 üncü maddesinin (c) bendi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılan personelin ücret tavanı 86.231,60 TL'ye yükseltilirken, 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar kapsamındaki ücret tavanı 76.873,55 TL olarak tespit edildi.

Mevzuatı uyarınca istihdam edilen sözleşmeli personelin hizmet sözleşmesi esaslarında yer alan taban ve tavan ücretleri ile mevzuatı uyarınca vize edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarının ve çeşitli statülerde sözleşmeli olarak çalıştırılanların mevcut brüt sözleşme ücretleri %13,52 oranında artırıldı.

Genelgede ayrıca, 29/12/2020 tarihli ve 3342 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin Karar'a ekli listede gösterilen gruplara göre belirlenen temel ücretlerin, özelleştirme programındaki kuruluşlarda 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin sözleşme ücretlerinin ve 8/2/2002 tarihli ve 2002/3729 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nda yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırının aynı oranda artırıldığı belirtildi. Söz konusu üst sınır 156.920,53 TL'ye yükseltildi.

1/7/2026 tarihinden itibaren işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavan tutarı 73.729,87 TL olarak uygulanacak. 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Kanun uyarınca yürürlüğe konulan Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesi uyarınca ilan edilmesi gereken, genel idare hizmetleri sınıfında birinci derecenin birinci kademesindeki şube müdürüne ödenen her türlü zam ve tazminat dahil net aylık tutar ise 1/7/2026 itibarıyla 102.085,23 TL olarak belirlendi.

Genelgede, aylık ve ücretlerin hesaplanmasında yukarıda yer alan açıklamaların esas alınacağı, 1/7/2026-14/7/2026 tarihleri arasındaki fark tutarlarının ise hesaplamaların ardından ödeneceği kaydedildi.

BİLGİ KUTUSU

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 3 Temmuz 2026 tarihinde saat 10.00'da Haziran 2026 dönemine ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerini açıkladı. Buna göre TÜFE, bir önceki aya göre yüzde 0,99, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,11 oranında arttı. Kamu görevlileri ve emeklilerin Temmuz ayı zam hesaplamasında esas alınan gösterge ise TÜFE'nin bir önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı olup, bu oran yüzde 17,75 olarak gerçekleşti.

Ocak-Haziran 2026 döneminde aylık TÜFE artışları sırasıyla Ocak'ta yüzde 4,84, Şubat'ta yüzde 2,96, Mart'ta yüzde 1,94, Nisan'da yüzde 4,18, Mayıs'ta yüzde 1,71 ve Haziran'da yüzde 0,99 olarak gerçekleşmiş, bu oranların bileşik etkisiyle altı aylık kümülatif enflasyon yüzde 17,75'e ulaşmıştır.

TÜFE Haziran 2026 Verileri

Memur ve Memur Emeklisi İçin Hesaplama

Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'nun 2025/1 sayılı kararı uyarınca, memur ve memur emeklilerine 2026 yılının ilk altı ayı (Ocak-Haziran) için yüzde 11 oranında sabit toplu sözleşme zammı uygulanmıştı. Bu dönemde gerçekleşen TÜFE artışının (yüzde 17,75) öngörülen zam oranını aşması nedeniyle, aradaki fark ayrıca enflasyon farkı olarak ödenecek.

SSK ve Bağ-Kur Emeklisi İçin Hesaplama

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranı, memur ve memur emeklilerinden farklı olarak herhangi bir sabit toplu sözleşme oranıyla sınırlandırılmaksızın, doğrudan altı aylık kümülatif TÜFE artışı üzerinden belirlenmektedir. Bu doğrultuda SSK ve Bağ-Kur emeklileri, Temmuz 2026 döneminde yüzde 17,75 oranında zam alacaktır.

Özet Tablo

Hesaplanan oranların kesinleşmiş bordro uygulamasına yansıması, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Temmuz dönemi için yayımlanacak mali ve sosyal haklara ilişkin genelge ve aylık katsayılarla netlik kazanacaktır.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2003 baz yılına göre hesaplanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'nin (Yİ-ÜFE) Haziran 2026 dönemine ait sonuçlarını açıkladı. Buna göre endeks, bir önceki aya kıyasla yüzde 1,80 oranında artış kaydetti.

Açıklanan verilere göre Yİ-ÜFE, 2025 yılı Aralık ayına göre yüzde 16,09, bir önceki yılın aynı ayına göre yani yıllık bazda yüzde 28,09 yükseldi. On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı ise yüzde 27,26 olarak gerçekleşti.

Yıllık üretici enflasyonundaki seyir, önceki yıllarla karşılaştırıldığında dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Haziran 2025 döneminde yıllık artış yüzde 24,45 iken, Haziran 2024 döneminde bu oran yüzde 50,09 seviyesinde bulunuyordu. Buna göre yıllık üretici enflasyonu 2024'ten 2025'e belirgin şekilde gerilemiş, 2026 yılı Haziran ayında ise 2025'in aynı dönemine kıyasla yeniden yükseliş eğilimine girmiştir.

Aylık değişim oranları açısından bakıldığında, Haziran 2026'daki yüzde 1,80'lik artış, Haziran 2025'teki yüzde 2,46'lık artışın altında, Haziran 2024'teki yüzde 1,38'lik artışın ise üzerinde gerçekleşti.

Yİ-ÜFE Değişim Oranları (%) – Haziran 2026

TÜİK verileri, üretici fiyatlarındaki yıllık artış hızının Haziran 2026 itibarıyla yüzde 28,09 seviyesinde seyrettiğini, on iki aylık ortalamalara göre değişimin ise yüzde 27,26 ile yıllık orana yakın bir düzeyde bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Haziran 2026

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık %28,09 arttı, aylık %1,80 arttı

Yİ-ÜFE (2003=100) 2026 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre %1,80 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %16,09 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %28,09 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %27,26 artış gösterdi.

Yİ-ÜFE değişim oranları(%), Haziran 2026

Teklifle, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'da değişikliğe gidilerek, yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığına bağlı araştırma ve uygulama hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapmakta olanlara döner sermaye gelirinden pay verilmemesi hüküm altına alınıyor.

Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'da değişiklik yapılıyor. Buna göre, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinin yükseköğretim kurumlarının tıp fakülteleriyle birlikte kullandığı söz konusu tesislerde, birlikte kullanım protokolü akdedilen üniversitenin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla aylık gayrisafi hasılattan aylık tahsil edilen tutarın yüzde 2,5'i yükseköğretim kurumu hesabına aktarılacak. Bir üniversitenin birden fazla sağlık tesisi ile birlikte kullanım protokolü bulunması veya birlikte kullanımdaki bir sağlık tesisinin birden fazla üniversite ile protokol akdetmiş olması durumunda ödenecek tutar, yüzde 2,5 oranı protokol sayısına bölünerek tespit edilecek ve tespit edilen tutar, her bir sağlık tesisinin döner sermaye işletmesi tarafından ilgili yükseköğretim kurumu hesabına aktarılacak. Bu kapsamda yürütülecek işlemlere ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunun uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Yükseköğretim Kanunu'ndaki değişikliğe göre, Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin Kurul'da geçirdikleri süreler, tabi oldukları özel kanun hükümlerine göre fiilen mesleklerinde geçirilmiş sayılacak ve terfi, birinci sınıfa ayrılma ve birinci sınıf olma sürelerinin hesabında dikkate alınacak. Üyelerin yaş haddinde, üye seçilmeden önceki kadronun yaş haddi esas alınacak.

Öğretim üyelerinden, yaş haddini dolduracakları tarihten önce başvurmuş olup sözleşme tarihi itibarıyla öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan yükseköğretim kurumlarınca belirlenen bölüm ve programlarda görevlerinde kalmalarında fayda görülenler, yükseköğretim kurumunun görüşü ve Yükseköğretim Kurulunun kararı ile emeklilik yaş hadlerini doldurdukları tarihten itibaren, yetmiş beş yaşını geçmemek üzere emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek. Bu fıkra kapsamında çalıştırılacak sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumları itibarıyla sınırlandırmaya ve uygulamanın hizmet gerekleri ve akademik kriterlere uygun yürütülmesi amacıyla gerekli belirlemeleri yapmaya Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Teklifle, sözleşmeli öğretim üyesi istihdamının sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla yaş haddinden sözleşmeli öğretim üyesi olarak çalışan öğretim üyelerinin kadrolu öğretim üyesi olarak çalışmaktayken var olan özlük haklarının, sözleşmeli öğretim üyesiyken de devamı ve her iki statüdeki öğretim üyeleri arasında fiili çalışmaya bağlı ödemeler yönünden uygulama birliğinin sağlanması hüküm altına alınıyor.

Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki Yüksek Öğretim Kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla aylıklı izin verilebilecek. Uluslararası andlaşmalarla kurulan üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulunun taraf olduğu protokoller gereği ikili andlaşmalarla yurt dışındaki yükseköğretim kurumları bünyesinde açılan programlarda bu süre 5 yıla kadar uzatılabilecek.

Düzenlemeyle, azami öğrenim süresi sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörnlük eğitimi dönemi hariç son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik veya uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek.

Bu öğrencilerden teorik veya uygulamalı derslerden başarılı olmuş ancak uygulamalı eğitime veya intörnlük eğitimine başlamamış veya eğitimini tamamlamamış ya da başarısız olanlara, uygulamalı veya intörnlük eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek.

Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ilişkin esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Kişisel emek ve birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücret karşılığında veya ücretsiz olarak üretilmiş yayın ve çalışmalarını atama, yükselme, unvan ve derece kazanılmasında kullananların yanı sıra bu fiilleri başkaları adına yapanlara veya bu fiillere aracılık edenlere yönelik de meslekten çıkarma cezası uygulanacak.

- Disiplin soruşturmasına yönelik düzenlemeler

Kanun'da yapılan değişiklikle disiplin soruşturmasına, soruşturmasının yürütülmesi ile ifade ve savunma haklarının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak yeniden düzenleniyor. Böylece hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri ile hukuki dinlenilme hakkının sağlanması amaçlanıyor.

"Disiplin soruşturması, ifade alma ve savunma hakkı" başlıklı hükme göre, disiplin soruşturmasında ifade ve savunmada soruşturmacı tarafından soruşturulana gönderilecek ifadeye davet yazısında hakkındaki iddiaların neler olduğu açıkça belirtilerek 7 günden az olmamak üzere verilecek süre içerisinde ifadesinin alınacağı ve bu süre içerisinde sözlü veya yazılı ifade verilmediği takdirde dosyadaki mevcut deliller kapsamında işlem tesis edileceği bildirilecek. Soruşturmacı toplanan deliller kapsamında teklifte bulunacak.

Disiplin cezası vermeye yetkili makam tarafından soruşturulana gönderilen savunmaya davet yazısında teklife esas alınan eylemin neden ibaret olduğu ve bu eyleme karşılık gelen disiplin cezasının ne olduğu ile 7 günden az olmamak üzere verilecek sürede savunmasını yapması gerektiği bildirilecek. Davet yazısında ayrıca soruşturulana, savunmasını verilen sürede yapmadığı takdirde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delillere göre hakkında karar verileceği aktarılacak. Savunmaya davet yazısında, soruşturulana savunma hakkını kullanmadan önce soruşturma evrakını inceleyebileceği belirtilecek.

Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri için ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığında görev yapan emsallerinin aldığı ödeme oranına uygun hale getirilecek.

Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanları, kendi üniversitelerinde yürütülen döner sermaye faaliyetlerine olan katkıları da dikkate alınarak ilgili mevzuatları kapsamında ek ödemeden yararlanmaya devam edecek. Yürütülen proje gelirlerinden alınan dayanıklı taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilerek proje kapsamında ortak uygulama ve araştırma merkezi üniversitelerine tahsis edilebilecek. Proje tamamlandığında dayanıklı taşınırların kurumlar arası bedelsiz devirle hangi yükseköğretim kurumuna verileceğine ortak uygulama ve araştırma merkezi yönetim kurulunca karar verilecek. Koordinatör üniversite değişikliğinde ortak uygulama ve araştırma merkezinin borç, alacak ve nakit bakiyeleri, yeni koordinatör üniversiteye devredilecek.

Öğrenci affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren Yüksek Öğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ne göre, yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenimi görürken belli sebepler dışında ilişiği kesilenlerden daha önce "öğrenci affından" faydalanmayanlar, başvuruda bulunması halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığına sunulan teklifle Yükseköğretim Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretime Yükseköğretim Kurulunun kararıyla başlayacak. Eğitim ve öğretime başlayan akademik birimler, sonradan ortaya çıkan sebeplerle ve ilgisine göre fakülte, enstitü ve yüksekokullar Cumhurbaşkanı kararı ile konservatuvar, meslek yüksekokulu, uygulama ve araştırma merkezi gibi akademik birimler ise Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kararı ile kapatılabilecek.

Vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırım ve önlemlerle ilgili olarak kanuni düzenleme yapılıyor. Bu kapsamda, vakıf yükseköğretim kurumlarına fiil ve işlemlerinin ağırlık derecesine göre hangi şartlarda, uyarma veya uyarma ve düzeltme isteme, yeni akademik birim kurma ve/veya program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının kısıtlanması veya öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılması önlemleri ve yaptırımları uygulanabileceği belirleniyor.

Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması yaptırımının uygulanmasına yol açan gerekçeleri kurucu vakfın 3 yıl içinde ortadan kaldıramaması, bu durumun süreklilik arz ettiğinin anlaşılması hallerinde kaçınılmaz olarak vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izni kaldırılacak.

Vakıf yükseköğretim kurumunun ve kurucu vakfın mali yapısının, eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek kadar bozulması ve bu durumun süreklilik arz etmesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumu, faaliyet izni kaldırılarak garantör veya YÖK'ün uygun bulacağı aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Garantör üniversite, faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunun öğrencilerinin eğitim ve öğretim maliyetini, devraldığı öğrenci ücretleri ile teminat hesabından karşılayacak, ayrıca kamu kaynağı kullanmayacak.

Yükseköğretim kurumları yönetim kurulları, masrafları Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) sermayesinden karşılanmak şartıyla Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki hizmet buluşlarının hak sahipliğinin TTO adına devrine karar verebilecek. Bu durumda yükseköğretim kurumunun ilgili mevzuattan doğan hak ve yükümlülükleri TTO'ya ait olacak. TTO, kendi adına tescil edilen haklardan elde edilen gelirin 3'te birini söz konusu hakları devreden yükseköğretim kurumu döner sermayesine, 3'te birinden az olmayacak tutarı ise buluşu yapana ödemekle yükümlü olacak, kalan tutar TTO'ya kalacak. Döner sermayeye aktarılan bu tutarlardan hazine payı hariç herhangi bir kesinti yapılamayacak ve bu tutarlar Kanun'da belirtilen giderler için kullanılacak. Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahipliği yükseköğretim kurumları bünyesinde olan buluş ve başvurular hakkında da bu madde hükümleri uygulanacak.

- Yükseköğretim kurumları ortak ofis kurabilecek

Birden fazla yükseköğretim kurumu ortak bir ofis kurmak için başvurabilecek. Bu durumda yerleşkesinde veya ortağı olduğu teknoloji geliştirme bölgesinde ofis kurulan yükseköğretim kurumu, başvuruda muhatap kurum olarak belirtilecek. Ofis faaliyetlerine katkı sağlayacağı değerlendirilen diğer tüzel kişiler ofise sermaye koymak koşuluyla ortak olabilecek. Ofis, öz sermayesini veya gelirlerini kullanarak üretilen bilgi ve yapılan buluşların ticarileşmesi için yatırım yapabilir veya kamu ve özel sektör şirketleri ile ortaklıklar kurabilecek.

Türkiye'deki devlet yükseköğretim kurumları, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve bu kapsamda ihtiyaç duyulan diğer tesisleri kurabilecek. Bu düzenleme uyarınca kurulan yurt dışı birimlerinin ihtiyacı olan akademik ve idari personel, kendi üniversitesinden veya Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle veya mahallinden sözleşmeli ya da saat başı ücret karşılığında ilgili Kanun'daki hükümler uygulanarak çalıştırılabilecek.

Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle çalıştırılacak olanlar dışındaki personelin nitelikleri, ücretleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, azami sözleşme süresi, izinleri, yurt dışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.

Üniversitenin yurt dışındaki faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin tutulacağı hesaba, yapılacak harcamalara, üniversite bütçesinden aktarılacak kaynağa, hesabın muhasebeleştirilmesi ve denetimine ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak ilgili üniversite tarafından belirlenecek.

Teklifle, anket uygulaması, veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar hariç olmak üzere, kişisel emeği ve akademik birikimi dışında ücretli veya ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkalarına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı proje gibi çalışmalarla önlisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik ünvan alan kişiler, üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak, bu yolla kazanılan akademik derece ve ünvanlar geri alınacak.

Bu kapsamdaki yayın veya çalışmaları ücretli ya da ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkaları adına yapan, üreten veya bunlara aracılık eden kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiilin, meslek edinen kişilerce işlenmesi halinde verilecek adli para cezası 10 bin günden az 20 bin günden fazla olmayacak. Bu yayın ve çalışmaları kullanmak suretiyle diploma derecesi veya akademik ünvan alan kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Bu suçtan dolayı tüzel kişilere, Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanacak.

Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına hareket ederek mevzuata aykırı bir şekilde Türkiye'de önlisans, lisans ya da lisansüstü program açanlar veya bu programları yürütenler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1000 güne, mevzuata aykırı olarak Türkiye'de yükseköğretim kurumu açanlar veya işletenler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Bu kapsamda, yasaklanan kurum ve fiillerin tanıtımını yapanlara, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası verilecek.

Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgesini sahte olarak düzenleyen ve düzenletenler Türk Ceza Kanunu'nun "Resmi belgede sahtecilik" hükmüne göre cezalandırılacak.

Teklifle, tıp fakültesi olan ve kendisine ait hastanesi bulunmayan vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik düzenleme yapılıyor. Belirlenen sürede hastane açamayan üniversitelere, mülkiyeti veya süresi 30 yıldan az olmamak üzere irtifak hakkına sahip olduğu uygun taşınmaz üzerinde yapacağı hastane inşaatına imar iptali veya yargı süreci gibi zorunlu sebeplerle henüz başlayamayan ya da başladığı inşaatı henüz bitiremeyenler ile bu hüküm kapsamındaki uygun hastanenin mülkiyetinin veya süresi 30 yıldan az olmamak üzere irtifak hakkı, işletme hakkı ve ruhsatının devralınması süreçlerine başlamış ancak devir süreçlerini tamamlayamamış olanlara bu süreçleri tamamlamaları için 30 ay ek süre verilecek. Bu sürelerin sonunda gerekli şartları sağlamayan tıp fakültelerinin öğrencileri YÖK tarafından garantör üniversiteye veya belirlenecek bir devlet üniversitesine intikal ettirilecek.

- Öğrenci affı

Teklifle, yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu kanunun daha önce bu kapsamda tanıdığı haklardan yararlanmamış olmak kaydıyla, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dahil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından, işkence suçundan, eziyet suçundan, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun "Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz" başlığındaki suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla belirlenen esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.

Daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde bu düzenlemenin tanıdığı haklardan yararlanılmış olması, başka bir öğrenim düzeyinde bu madde hükümlerinden yararlanmaya engel teşkil etmeyecek.

Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri Askeralma Kanunu'nun "Erteleme" başlıklı hükmündeki usul ve esaslara göre yapılacak. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu düzenlemede belirtilen haklardan yararlandırılacak.

Bu düzenlemede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınmak suretiyle belirlenecek. Buna ilişkin usul ve esaslar yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenecek.

Bu düzenlemeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye YÖK yetkili olacak.

Kanun'un "Kurumlara dönüş" başlıklı hükmünde belirtilen koşulları taşıyan ve 67 yaşını dolduran tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre uzman olup devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmış öğretim üyeleri, 3 yıl içinde ihtiyacı olan bir yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek.

Öğrenci affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri de içeren Yüksek Öğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ne göre, tıpta uzmanlık eğitimi kontenjanlarında ortaya çıkan araştırma görevlisi kadro ihtiyacı başta olmak üzere yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı kadro ihtiyacının karşılanması amacıyla 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, araştırma görevlisi kadroları ihdas edilecek.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığına sunulan teklifle Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesinde yer alan İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri fakültelerinin Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesinde de yer alması nedeniyle Sütçü İmam Üniversitesindeki ilgili birimlerle birleştirilmesi ve mükerrerliğin ortadan kaldırılması amaçlanıyor.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin bilim ve teknoloji odaklı bir yükseköğretim kurumu olarak yapılandırılması hedeflendiği için İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine bağlı İletişim ve Turizm fakülteleri Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanıyor. Düzenlemelere bağlı olarak Elbistan Meslek Yüksekokulu, Türkoğlu Meslek Yüksekokulu, Onikişubat Meslek Yüksekokulu Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlanacak. Ayrıca Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri ve Sağlık Bilimleri enstitüleri kapatılarak Lisansüstü Eğitim Enstitüsü açılacak.

Vakıf yükseköğretim kurumlarının personel ücretlerinden kesilen gelir vergisinin iade edilmesine yönelik teşvikten yararlanabilmesi için aranan toplam öğrenci sayısının en az yüzde 50'sinin tezli yüksek lisans ve doktora öğrencilerinden oluşması şartı kaldırılacak.

Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı, yaşanan gelişmeler ile ortaya çıkan ihtiyaç nedeniyle misyonunun ve vizyonunun değiştirilerek bilim ve teknoloji ağırlıklı bir üniversite olarak yapılandırılması öngörüldüğü için "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" şeklinde değiştiriliyor. Bu amaç doğrultusunda TUSAŞ ile yürüttüğü çalışmalar gözetilerek Üniversite, Rektörlüğe bağlı Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi, Fen Fakültesi, TUSAŞ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Elbistan İşletme Fakültesi ile Yabancı Diller Yüksekokulundan oluşacak.

Mevzuatta Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesine yapılmış olan atıflar, İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine yapılmış sayılacak.

Tıpta uzmanlık eğitimi kontenjanlarında araştırma görevlisi kadrolarının kullanılmaya başlanması nedeniyle ortaya çıkan araştırma görevlisi kadro ihtiyacı başta olmak üzere yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı kadro ihtiyacının karşılanması amacıyla 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, araştırma görevlisi kadroları ihdas ediliyor.

- Geçiş hükümleri

Kanun'a eklenen geçici maddeyle İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi arasında devredilen, birleştirilen veya kapatılan akademik birimlerin geçiş hükümleri düzenleniyor. Bu birimlerdeki bütçe ödenekleri, laboratuvar donanımları ve personelin kadrolarıyla birlikte Sütçü İmam Üniversitesi’ne devredilmesi, kayıtlı öğrencilerin eğitim hakları ve muafiyetleri korunarak mağduriyet yaşanmaksızın aktarılması ve diplomaların verilme usulleri düzenleniyor.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine bağlıyken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanan yükseköğretim birimlerinin ilgili yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, laboratuvar donanımı başka bir işleme gerek kalmaksızın Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine devredilmiş sayılacak.

Bağlantısı değiştirilen birimlerde görev yapan personel, birimin bağlandığı üniversiteye atanmış sayılacak ve bu personele ilişkin kadro ve pozisyonlar herhangi bir işleme gerek kalmaksızın bağlandığı üniversiteye ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılacak.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri, İletişim ve Turizm fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler 2025-2026 eğitim- öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinin teklifte belirtilen fakültelerine, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Afşin Sağlık Yüksekokulu ve Göksun Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu kapatılacak ve bu yüksekokullarda öğrenim gören öğrenciler, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere aynı üniversitenin düzenlenemede belirtilen fakültelerine aktarılacak.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Elbistan Mühendislik Fakültesi kapatılacak ve buradaki öğretim elemanları aynı Üniversitenin Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesine, Üniversite'nin Elbistan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ve Elbistan Meslek Yüksekokulunda öğrenim gören öğrenciler 2025-2026 eğitim öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak kurulan Elbistan Meslek Yüksekokuluna aktarılacak.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Türkoğlu Meslek Yüksekokulunda öğrenim gören öğrenciler, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Türkoğlu Meslek Yüksekokuluna, İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri, İletişim ve Turizm anabilim dallarında öğrenim gören lisansüstü öğrenciler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri ve Sağlık Bilimleri Enstitülerinde öğrenim gören lisansüstü öğrenciler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere aktarılacak.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine bağlıyken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bu düzenlemeyle Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanan birimler 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonunda devredilecek. Bu birimler için ilan edilmiş öğretim elemanı alımları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi tarafından tamamlanacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanan birimlerde kayıtlı bulunan öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri ile diplomalar, öğrencilerin istemesi halinde kayıt tarihlerinde bağlı bulunduğu üniversite adıyla aktarıldıkları üniversite tarafından verilecek. Bu konuda çıkabilecek ihtilafları sonuçlandırmaya Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Japonya Hükümeti ve/veya Japonya ülke kuruluşlarından kendi adına yılı yatırım programında yer almaksızın sağlayacağı dış finansmana düzenlemede öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde hibe almaya Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi adıyla yer alan üniversitenin adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" şeklinde değiştiriliyor.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda yapılan düzenlemeye göre, hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacakların arasına yükseköğretim kurumlarında çalışacak öğretim elemanları da eklenecek.

Kaynak: tmbb
https://www.tbmm.gov.tr/Haber/Detay?Id=da840336-fb41-4cb6-adba-019f227af19d

Danıştay 12. Dairesi, sözleşmesinin yenilenmemesi üzerine iptal davası açan uzman çavuşun temyiz başvurusunu reddederek Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı.

Bir Komando Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacı, başlangıçta sözleşmesini yenilemek istediğini bağlı bulunduğu komutanlığa bildirdi. Ancak sözleşme süresinin dolacağı 31 Aralık 2017 tarihinden önce üç ayrı başvuruyla sözleşme yenilemekten vazgeçtiğini ve yenileme istemediğini açıkça ortaya koydu. Bu doğrultuda sözleşmesi yenilenmeyerek davacı terhis edildi.

İlk derece mahkemesi, hizmet sözleşmesinin tarafların karşılıklı uygun iradesiyle kurulabileceğini, ilgili mevzuatın da yazılı başvuru şartı aradığını belirterek sözleşmesini yenileme iradesi göstermeyen davacının sözleşmesinin yenilenmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığına hükmetti. Bölge İdare Mahkemesi de kararı onadı.

Danıştay 12. Dairesi, ileri sürülen temyiz gerekçelerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6658
Karar No : 2023/4782

TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Komando Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin yenilenmemek suretiyle 31/12/2017 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin 26/12/2017 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacı tarafından her ne kadar sözleşme yenilemek isteğini bağlı bulunduğu komutanlığa bildirmiş ise de; 31/12/2017 tarihinden önce sözleşmesini yenilemek isteğinden vazgeçtiğini ve sözleşme yenilemek istemediğini üç ayrı tarihte üç ayrı başvuru ile bildirdiği, davacının sözleşmesinin 31/12/2017 tarihinde sona erdiği, vazgeçme ve sözleşmesini yenilememe iradesini açık bir şekilde ortaya koyduğu, hizmet sözleşmesinin kamusal yönü olsa da ancak tarafların karşılıklı uygun iradeleri ile kurulabileceği, nitekim, ilgili mevzuat uyarınca tarafın yazılı başvuruda bulunması gerekliliğinin arandığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmesini yenileme iradesi göstermeyen davacının 31/12/2017 tarihinde biten hizmet sözleşmesinin süresi uzatılmayarak yenilenmemesi ve terhis edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ve kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca İdare Mahkemesince davacının adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesine rağmen, temyiz aşamasında yeniden adli yardım talebinde bulunulmuş ise de, aynı Kanunun 335. maddesinin üçüncü fıkrasında, adli yardımın, hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği belirtildiğinden, temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle alınmamış olan temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/11/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Danıştay 12. Dairesi, işe alınma niteliklerini taşımadığı gerekçesiyle sözleşmesi feshedilen infaz koruma memurunun açtığı davada Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı.

Mersin'de bir ceza infaz kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yapan davacı, personel alım ilanına başvurduğu tarihte henüz lisans mezunu olmadığı için 2016 Lisans KPSS puanı yerine daha önceki ortaöğretim veya ön lisans KPSS puanıyla başvuru yapmıştı. İdare, davacının alım ilanında aranan lisans mezunu niteliğini başvuru tarihinde taşımadığını tespit ederek kadro yerleştirmesini iptal edip sözleşmesini feshetti.

İlk derece mahkemesi bu işlemi hukuka aykırı buldu. Mahkeme, 2016 KPSS Başvuru Kılavuzunda lisans KPSS'ye "sınavın geçerlilik süresi içinde lisans mezunu olabilecek durumda olan adayların" da başvurabileceğinin açıkça belirtildiğini, davacının da başvuru tarihinden sonra Haziran 2017'de lisans eğitimini tamamladığını tespit ederek sözleşme feshine ilişkin işlemi iptal etti ve yoksun kalınan parasal hakların dava tarihi olan Nisan 2018'den itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine hükmetti. Bölge İdare Mahkemesi de kararı onadı.

Danıştay 12. Dairesi, ileri sürülen temyiz gerekçelerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3725
Karar No : 2023/6149

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin ili, Tarsus 1 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz Koruma Memuru olarak görev yapan davacının, işe alınması için gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşıldığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 6. maddesi uyarınca anılan kadroya yerleştirilmesinin iptaline ve sözleşmesinin feshine ilişkin Tarsus Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyon Başkanlığının ... tarih ve... sayılı kararının iptali ve bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal haklarının geriye dönük yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; 2016 KPSS Başvuru Kılavuzunda; "... sınava başvuru sırasında mezun durumda olmayan ancak, sınavın geçerlilik süresi (iki yıl) içinde lisans düzeyinde mezun olabilecek durumda olan adaylar başvurabilecektir." açıklamasına yer verildiği, bir başka anlatımla; Lisans KPSS'ye sadece lisans mezunlarının değil mezun olabilecek durumda olanların da başvurabildiği, bu kapsamda dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu personel alım ilanında, 2016 Lisans KPSS puanının esas alınabilmesi için açıkça lisans mezunu şartı arandığı, davacının dava konusu sınavın başvuru tarihinde hem 2014 KPSS hem de 2016 KPSS puanının bulunduğu; ancak, davacının sınava başvuru tarihinde henüz lisans mezunu olmaması nedeniyle 2014 yılı KPSS ortaöğretim veya ön lisans sınavına ilişkin puan ile başvuru yaptığı açık olup; davacının anılan başvuru tarihinden sonra 13/06/2017 tarihinde lisans eğitimini tamamlayarak lisans mezun olduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda, sözleşmesinin feshine dair dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının dava tarihi olan 20/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının dava tarihi olan 20/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 29/11/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Danıştay 12. Dairesi, eşinin yurt dışı görevi nedeniyle aylıksız izin kullanan bir memurun, izne esas mazeretin ortadan kalkmasına rağmen görevine dönmemesi halinde memuriyetten çekilmiş sayılabileceğine hükmetti.

Olayda, Orman ve Su İşleri Bakanlığında makine mühendisi olarak görev yapan davacı, eşinin yurt dışındaki görevi nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında aylıksız izin kullandı. Ancak davacının eşi 22 Kasım 2016 tarihinde meslekten çıkarıldı ve böylece yurt dışı görevine bağlı izin gerekçesi ortadan kalktı.

Davacı daha sonra istifa dilekçesi verdiğini, ancak dilekçesinin işleme alınmadığını belirterek memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemin iptalini istedi.

İdare Mahkemesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca aylıksız izin kullanan memurun, izni gerektiren mazeretin izin süresi dolmadan ortadan kalkması halinde 10 gün içinde görevine başlamak zorunda olduğunu, aksi halde memuriyetten çekilmiş sayılmasının kanuni sonuç olduğunu belirtti. Mahkeme, davacının eşinin meslekten çıkarılmasıyla birlikte izin gerekçesinin sona erdiğini, buna rağmen süresi içinde görevine başlamadığını tespit ederek davayı reddetti.

Bölge İdare Mahkemesinin bu kararı Danıştay 12. Dairesi tarafından da hukuka uygun bulundu. Daire, temyiz istemini reddederek memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olduğuna kesin olarak hükmetti.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/6141
Karar No : 2023/5568

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Orman ve Su İşleri Bakanlığında Makina Mühendisi olarak görev yapmakta iken eşinin yurtdışı görevinde bulunması nedeniyle aylıksız izne ayrılan davacı tarafından, 28/07/2017 tarihli istifa dilekçesinin işleme konulmayarak istifasının kabul edilmemesi sonucu memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacının izin süresinin bitiminden önce mazereti gerektiren sebebin ortadan kalkması halinde 10 gün içerisinde göreve dönmesinin zorunlu olduğu, dönmemesi üzerine memuriyetten çekilmiş sayılacağı açık olup, eşinin 22/11/2016 tarihinde meslekten çıkarılması üzerine davacının geçerli mazeretinin son bulduğu anlaşıldığından, bu tarihten itibaren göreve başlamayan davacının memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu, eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde verilen kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, 02/11/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kamuda memur olarak görev yapanların belli durumlarda aylıksız ücretsiz izin alma hakları vardır.Memurların ücretsiz aylıksız izin hakkından faydalanmaları 657 sayılı devlet memurları kanununda belli şartlara bağlanmıştır. Ücretsiz aylıksız izin hakkı olan memur doğum nedeniyle aylıksız izin alabilir, evlat edinme durumunda aylıksız izin kullanabilir, 5 yıllık hizmet süresinin dolması halinde ücretsiz izin alabilir, askerlik nedeniyle aylıksız izin alabilir. Memura verilecek bu aylıksız izinlere ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmiştir.

Doğum nedeniyle memurun aylıksız izin hakkı

Doğum yapan memura, 104 üncü madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilir.

Evlat edinen memurun aylıksız izin hakkı

Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, çocuğun ana ve babasının rızasının kesinleştiği tarihten veya vesayet dairelerinin izin verme tarihinden itibaren, istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilir. Evlat edinen her iki eşin memur olması durumunda bu süre, eşlerin talebi üzerine yirmidört aylık süreyi geçmeyecek şekilde, birbirini izleyen iki bölüm hâlinde eşlere kullandırılabilir.

Yurt dışına giden memurların aylıksız izin hakkı

Özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kendilerine aylıksız izin verilenler de dâhil olmak üzere burslu olarak ya da bütçe imkânlarıyla yetiştirilmek üzere yurtdışına gönderilen veya sürekli görevle yurtiçine ya da yurtdışına atanan veya en az altı ay süreyle yurtdışında geçici olarak görevlendirilen memurlar veya diğer personel kanunlarına tâbi olanlar ile yurtdışına kamu kurumlarınca gönderilmiş olan öğrencilerin memur olan eşleri ile 77 nci maddeye göre izin verilenlerin memur olan eşlerine görev veya öğrenim süresi içinde aylıksız izin verilebilir.

5 yıllık hizmet süresini dolduran memurun aylıksız izin hakkı

Memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.

Askerlik nedeniyle memurun aylıksız izin hakkı

Muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar askerlik süresince görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılır.

Kamuda çalışan memurların naklen memuriyet mahalli dışındaki yerlere atanmaları ve atanmış oldukları yere evlerini taşımaları ve bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklarını atandıkları yere götürmeleri durumunda harcırah almaları mümkündür. Memurun eşinin özel sektörde çalışıyor olması durumunda memura eşi için sürekli görev yolluğu ödemesi yapılıp yapılamayacağını açıklamaya çalışalım.

6245 sayılı Harcırah Kanununun 10 uncu maddesinde, yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışın­daki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki me­muriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerle­rine kadar sürekli görev yolluğu olarak yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı verileceği, hükme bağlanmıştır.

Bu hükme göre sürekli görev yolluğu, memuriyet mahalli değişen­lere evvelce yerleşmiş oldukları yerden yeni memuriyet yerlerine gitmelerine ve aynı zamanda ev eşyalarının taşıtılmasına ve diğer zorunlu giderlerine karşılık verilmektedir.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 3 üncü maddesinin (e) bendinde ise;

"Aile fertleri: Memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerekti­ren olay sırasında evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi ile bakmakla yü­kümlü olduğu usul ve füruu ve erkek ve kız kardeşlerini;" hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükme göre, bir göreve naklen atanan memur ve hizmetliye, ai­le fertleri için harcırah ödenebilmesi, bunların ikamet amacıyla me­mur veya hizmetlinin atandığı mahalle fiilen götürülmesine bağlı bulunmaktadır.

Dolayısıyla, sürekli görevle başka yere atanan memur ve hizmetli­lerin harcıraha müstehak aile fertlerinin yeni memuriyet mahallini fiilen götürülmesi halinde, harcırah verilmesi gerektiği, ancak yeni memuriyet mahalline götürülmeyen aile fertleri için hiç bir şekilde harcırah ödenmesinin mümkün değildir.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açık­lamalar çerçevesinde özel sektörde çalışan eş Harcırah Kanunu açı­sından aile ferdi kapsamında yer aldığından, özel sektörde çalışan eşin, memur tarafından fiilen yeni memuriyet mahalline götürülmesi halinde sürekli görev yolluğunun ödenmesi gerekmektedir

Danıştay 12. Dairesi, bir Cumhuriyet Başsavcılığı İdari İşler Müdürlüğünde görev yapan teknisyenin müstafi sayılmasına ilişkin işleme karşı açtığı davada Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı.

Davacı teknisyen, Nisan-Mayıs 2017 tarihleri arasında kesintisiz olarak 21 gün görevine gitmedi. Söz konusu süre içinde yalnızca 1 Mayıs'ın resmi tatil olduğu, bunun dışında göreve gelmemeyi haklı kılacak hukuken geçerli bir mazeretinin bulunmadığı tespit edilerek davacı hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş sayılma işlemi tesis edildi.

Davacı temyiz aşamasında, kullanılmamış yıllık izin hakkının bulunduğunu, dolayısıyla mazeretsiz devamsızlıktan söz edilemeyeceğini ileri sürdü. Ayrıca kurumun Adalet Kart sistemindeki kayıtların incelenmesi halinde göreve geldiğinin anlaşılacağını, bu kayıtların silinmiş olabileceği ihtimalinin de gözetilerek idarenin kayıtları ne kadar süre sakladığının sorulması yönündeki talebinin dikkate alınmadığını öne sürdü.

Danıştay 12. Dairesi, ileri sürülen bu gerekçelerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3364
Karar No : 2023/5564

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı - ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Cumhuriyet Başsavcılığı İdari İşler Müdürlüğünde teknisyen olarak görev yapan davacının, 03/04/2017-02/05/2017 tarihleri arasında mazeretsiz olarak 21 gün göreve gelmemesi nedeniyle müstafi sayılmasına ilişkin ... tarih ve ... BS sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacının kesintisiz olarak 03/04/2017-02/05/2017 tarihleri arasında 21 gün görevine gitmediği, anılan tarihler arasında sadece 01/05/2017 tarihinin resmi tatil olduğu ve davacının göreve gitmemesini haklı gösterecek başkaca hukuken geçerli bir mazeretinin bulunmaması karşısında, davacının görevden çekilmiş sayılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mevcutta yıllık izin hakkı bulunduğu halde, mazeretsiz görevine gelmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, Adalet Kart sistemine ilişkin kayıtların idare tarafından ibraz edilmediği, bu kayıtlarda göreve geldiğinin görüleceği, kayıtların silinmiş olabileceği de gözönünde bulundurulduğunda idarenin kayıtları ne kadar süre sakladığının sorulması yolundaki talebi ve diğer talepleri dikkate alınmadan verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Adalet Bakanlığı tarafından, temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuş; diğer idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 02/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Danıştay, görevden çekilmiş (müstafi) sayılan memurun açtığı davada önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, müstafi sayılma işleminin memurun babasına tebliğ edilmesiyle dava açma süresinin başladığını belirterek, yaklaşık 2,5 yıl sonra açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesini hukuka uygun buldu.

Sağlık Bakanlığına bağlı bir acil yardım istasyonunda memur olarak görev yapan davacı, göreve gelmediği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş (müstafi) sayıldı.

Davacı, söz konusu işlemin iptali ile açıkta kaldığı döneme ilişkin maaş ve özlük haklarının ödenmesi istemiyle dava açtı. Ancak idare mahkemesi davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle davayı reddetti.

Dosya kapsamında yapılan incelemede, davacının müstafi sayıldığına ilişkin işlemin adres araştırması sonucunda tespit edilen adrese gönderildiği ve tebligatın 28 Ocak 2015 tarihinde davacının babasına yapıldığı tespit edildi.

"İşlemden haberdar değildim" savunması kabul edilmedi

Davacı, işlemin kendisine tebliğ edilmediğini, babasına yapılan tebligattan haberdar olmadığını ve savunmasının alınmadığını ileri sürdü.

Ancak mahkeme, işlemin davacının adresine usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, bu nedenle dava açma süresinin tebliğ tarihinden itibaren başladığını değerlendirdi.

İlk derece mahkemesi, davanın en geç 28 Ocak 2015 tarihini izleyen 60 günlük süre içinde açılması gerekirken yaklaşık 2 yıl 5 ay sonra dava açıldığını belirterek davayı süre aşımı nedeniyle reddetti. Bölge İdare Mahkemesi de bu kararı hukuka uygun buldu.

Danıştay kararı onadı

Uyuşmazlığı temyiz incelemesinde değerlendiren Danıştay 12. Dairesi, Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaştı.

Daire, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirterek temyiz istemini reddetti ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararı onadı.

Karar, idari işlemlere karşı dava açma süresinin belirlenmesinde usulüne uygun tebligatın önemini bir kez daha ortaya koydu.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1948
Karar No : 2023/5846

TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... numaralı Acil Yardım İstasyonunda memur olarak görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş (müstafi) sayılmasına ilişkin Sağlık Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle açıkta kalınan süreye ilişkin maaş ve özlük haklarının işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, davacının 30/06/2014-09/07/2014 tarihleri arasında raporlu olduğu, İstanbul ilinde bulunan bir özel hastaneden alınmış olan raporun dava dilekçesi ekinde yer aldığı görülmekle birlikte Sason TSM Sorumlu Hekiminin konu ile ilgili alınan ifadesinde, davacı tarafından çalıştığı kuruma herhangi bir rapor sunulmadığının belirtildiği, yine dava dosyasında mevcut olan tutanaklarda mesai arkadaşları tarafından davacının temmuz ayı boyunca hiçbir nöbete gelmediğinin belirtildiği, 26/08/2014 tarihli yazı ile .... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, davacının adresinin tespiti amacıyla ... Valiliği İl Nüfus Müdürlüğüne başvurulduğu, nüfus müdürlüğünün 27/08/2014 tarihli yazısında davacının adresinin ... ili, ... ilçesi olarak tespit edildiği, 04/09/2014 tarihli yazı ile ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün davacının istinabe yoluyla ifadesinin alınmasını istemesi üzerine, ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 10/09/2014 tarihli yazısında; anılan yazı doğrultusunda davacıya cep telefonundan ulaşıldığı ancak İstanbul'da olduğunu belirterek ifade vermeye gelmeyeceğini beyan ettiğinden ifadesinin alınamadığının belirtildiği, ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü'nün ... sayılı ve davacının ... tarihinden itibaren müstafi sayıldığı ve 9.386,56 TL maaş iadesi için kuruma başvurması gerektiğini bildiren yazısının ise adres araştırması sonucu tespit edilen adrese tebligata çıkılmak suretiyle 28/01/2015 tarihinde davacının babası H.B.'ye tebliğ edildiğinin görüldüğü, bu durumda, davacının müstafi sayılmasına ilişkin Sağlık Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminden ... tarihinde haberdar olduğunu belirterek 19/06/2017 tarihinde iş bu davanın açıldığı görülmekle birlikte, davacının müstafi sayıldığının ve bu sebeple kendisine yapılan fazladan ödemenin iade edilmesini konu edinen işlemin 28/01/2015 tarihinde davacının babası H.B.'ye tebliğ edildiği dikkate alındığında, davacının en geç bu tarihte dava konusu işlemi öğrendiğinin kabulü gerekmekte olup, 28/01/2015 tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içerisinde dava açması gerekmekte iken, bu süreler geçtikten sonra yaklaşık 2 yıl 5 ay sonra açılan iş bu davanın süre aşımı nedeniyle inceleme olanağı bulunmadığı, ayrıca yaklaşık üç yıldır maaş ödemesi yapılmayan davacının müstafi sayılma işlemini 30/04/2017 tarihinde öğrendiğini iddia etmesi hayatın olağan akışıyla da bağdaşmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdari işlemin tarafına tebliğ edilmediği, babasına yapılan tebligattan haberdar olmadığı ve savunması alınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.