Büro Hizmet Kolu Kamu Çalışanları Sendikası, 17/05/2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2024/7 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin dört maddesinin iptalini talep etmişti:

1. Zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti/nöbet ücreti alınmadan çalıştırma yasağı,
2. 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesine göre atamaların yalnızca yönetici kadrolarıyla (şef dahil) sınırlanması,
3. Toplu taşımanın bulunduğu yerlerde personel servisinin sonlandırılması,
4. Doluluk oranı %70'in altında olan servis hatlarının iptali.

Davacı sendika, toplu sözleşme hükümlerinin (7. Dönem TİS, 2024-2025) genelge ile bertaraf edilemeyeceğini, düzenlemenin Anayasa'nın 128. maddesine ve normlar hiyerarşisine aykırı olduğunu ileri sürmüştü.

Davalı idare ise düzenlemenin 657 sayılı Kanun'un 178. ve Ek 33. maddeleri ile 68/B maddesindeki idari takdir yetkisi çerçevesinde olduğunu, personel servisi konusunda da Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği'ne uygun davranıldığını savundu.

Yargılama sürecinde, personel servisi hizmetine ilişkin 1. fıkra yönünden Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü'nün yazısına dayanılarak konusuz kalma kararı verildi — zira ilgili kurumlara, genelgedeki kriterlere uymak kaydıyla servis hizmetine devam izni verildiği anlaşıldı.

Danıştay, geri kalan üç madde yönünden:

• Fazla mesai/nöbet ücreti düzenlemesinin, kanunda öngörülen çalışma süreleri içinde iş bitirilmesini teşvik ettiğini, üst norma aykırılık taşımadığını,
• 68/B maddesindeki atama yetkisinin zaten idarenin takdirinde olduğunu, bu takdirin "idarenin bütünlüğü ilkesi" çerçevesinde Cumhurbaşkanlığınca sınırlandırılabileceğini,
• %70 doluluk şartının da ilgili yönetmelik ve 2023/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'na uygun olduğunu

tespit ederek davanın reddine karar verdi (oybirliği, 18/12/2025).

Bilgi Kutusu

• Esas No: 2024/3181
• Karar No: 2025/5864
• Daire: Danıştay Onikinci Dairesi (2. Daire ile müşterek)
• Karar Tarihi: 18/12/2025
• Konu: 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'nin kısmi iptali istemi
• Sonuç: Bir madde yönünden konusuz kalma, diğerleri yönünden ret

KARARIN TAM METNİ

T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE

Esas No: 2024/3181 Karar No: 2025/5864

DAVANIN KONUSU:

17/05/2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2024/7 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin; "Personel Giderleri" başlıklı bölümünün, kamu personelinin zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacağına dair düzenlemesinin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68. maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamaların sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacağı, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacağına dair düzenlemesinin; "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün birinci fıkrasında yer alan, "Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir" ibaresinin, dördüncü fıkrasındaki "Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70'inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır." ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI:

Anayasa'nın 128. maddesinde memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği ve mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğunun belirtildiği, yasama organının düzenleme yapılması noktasında yürütmeyi yetkili kıldığı ölçüde düzenleyici işlem yapma yetkisinin bulunduğu, yürütme tarafından düzenlenerek yürürlüğe konulacak genelge, usul ve esasların veya yönetmeliğin Anayasa'da yer alan ilke ve hükümlerin önüne geçmesinin ya da bu ilke ve hükümlere göre öncelikle uygulanmasının mümkün olmadığı, toplu sözleşme hükümlerinin maddi anlamda kanun niteliğinde ve düzenlediği hususlarda geçerli olduğu, iki yıl boyunca öncelikli olarak uygulanması gerektiği, toplu sözleşme ile getirilen mali, ekonomik ve sosyal hakların, kanunla düzenlenen haklardan öncelikli olarak uygulanmasının kabul edildiği bir durumda bu hükümlerle getirilen hakların genelge ile sınırlanmasının evleviyetle mümkün olmadığı, iptali istenen düzenlemeler açısından 03/09/2023 tarih ve 32298 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşme hükümleriyle düzenlendiği ve dolayısıyla Genelge düzenlemesinin hukuka aykırı olduğu; iptali istenen Genelge'nin kamu personelinin zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılamayacağına ilişkin düzenlemesi ile 657 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamaların sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacağı şeklindeki düzenlemesinin Anayasa'nın 128. maddesi kapsamında hukuka aykırı olduğu, 4688 sayılı Kanun'un belirlediği sınırlar çerçevesinde bağıtlanmış bir toplu sözleşme hükmünün idarenin genelge adı altındaki düzenlemesi ile bertaraf edilmesi, yine genelge ile servis hizmetinin sonlandırılması, hizmet alımlarının sözleşme süresinin sonunda yenilenmemesi, servis hizmetinden yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70'inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacak olması şeklindeki düzenlemelerin Anayasa'ya, hukuka ve usule aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI:

Anayasa, Kanun ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkındaki Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri ile verilen görev ve yetkiler çerçevesinde Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin etmek maksadıyla düzenlenen dava konusu Genelge ile kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin olarak bir dizi tedbir alınmasının gerekli görüldüğü, iptali istenen Genelge'nin, Anayasa tarafından verilen yetki ve görevlerin bir sonucu olduğu, dolayısıyla normlar hiyerarşisine uygun olarak düzenlendiği; 657 sayılı Kanun'un 178. maddesinde personelin yaptığı fazla çalışmalardan hangilerinin ücretle karşılanacağının belirtildiği, kurumların gerektiği taktirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilecekleri ve bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verileceğinin hüküm altına alındığı, kamu hizmetlerinin sunumunda görevli personelin kamu idarelerinde atıl personel oluşmasına izin vermeyecek şekilde etkin ve verimli bir şekilde çalıştırılmasının esas olduğu, iptali istenilen Genelge'nin bu hususta düzenleme getirdiği, mesai saatleri dışında nöbet tutan veya fazla çalışma yaptırılan personele, ilgili hükümler uyarınca öncelikle bu çalışmalarının karşılığı olarak sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilmesi, bunun mümkün olmadığı durumlarda fazla çalışma ücreti veya nöbet ücreti ödenmesinin hedeflendiği, dolayısıyla toplu sözleşme hükümlerini kısıtlayan bir hususun bulunmadığı; 657 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (B) bendinde belirtilen özel şartlar dahilinde belirtilen derecelere atama yapılmasının, kamu kurum ve kuruluşlarının takdirine bırakıldığı, kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımına ilişkin olarak alınan tedbirlerle ilgili olarak getirilen madde hükmünün, 657 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (B) bendinin ilk düzenlenme gerekçesine uygun olduğu; Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği hükümleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarında personelin taşınmasının, öncelikle toplu taşıma araçlarıyla sağlanmasının esas olduğu, toplu taşımanın bulunmadığı ya da yetersiz olduğu yerlerde personel taşımanın kiralama yoluyla veya idarelerin kendi taşıtlarıyla yapılması için Bakanlığa izin başvurusunda bulunulabileceğinin belirtildiği, anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde toplu taşıma imkanının hiç bulunmaması veya yetersiz olması durumunda idarelere personel servisi hizmeti için izin verilmesinin mümkün olduğu, ayrıca servis hizmetinin kaldırıldığı bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların merkez teşkilatında görev yapan personele aylık toplu taşıma kartı temin edilmesi suretiyle sosyal devlet ilkesinin gereğinin yerine getirilmeye devam edileceği, personelin taşınması konusunda alternatif yöntemler arasında daha etkin olan toplu taşıma kartı temini yönteminin kullanılmasının, kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasına katkı sağlayacağı, dolayısıyla iptali istenen Genelge hükümlerinin normlar hiyerarşisine uygun olduğu ve kamu idareleri arasındaki farklı uygulamaların önlenerek uygulama birliğinin sağlanması ve böylece kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılarak harcamalarda tasarruf edilmesinin sağlanmasını amaçladığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI DÜŞÜNCESİ:

Dava, Büro Hizmet Kolu Kamu Çalışanları Sendikası tarafından, 17/05/2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2024/7 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin; "Personel Giderleri" başlıklı bölümünün 2. fıkrasının 1.cümlesinde yer alan ''Kamu personelinin zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacaktır.'' düzenlemesinin; 5. fıkrasında yer alan ''14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamaların sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacağı, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacaktır.'' düzenlemesinin; "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün 1. fıkrasında yer alan "Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarına toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir" düzenlemesinin, 4. fıkrasında yer alan "Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70'inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır." düzenlemesinin iptali istemiyle açılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Cumhurbaşkanı tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceğine işaret edilmiş, 104. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, ''Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder.'' hükmü yer almıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 30. maddesinin birinci fıkrasında, ''Cumhurbaşkanı, merkezi yönetim bütçe kanununun uygulamasına ilişkin olarak; harcamalarda tasarrufu sağlamak, tutarlı, dengeli ve etkili bir bütçe politikası yürütmek için gelir ve giderlere ilişkin kanun ve diğer mevzuatla belirlenmiş konularda uygulamaları düzenlemek üzere gerekli önlemleri almaya, standartları belirlemeye, sınırlamalar koymaya, kamu istihdam politikasının belirlenmesine ve uygulanmasına yön vermeye, bütçe harcama ve gerçekleşmelerini izlemeye, ödeneklerin dağıtım ve kullanımını belirli esaslara bağlamaya ve bu hususlarda kamu idareleri için uyulması zorunlu düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.'' hükmüne yer verilmiştir.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 8. maddesinde, Devlet Teşkilatının düzenli ve etkin bir şekilde işlemesini sağlayıcı prensiplerin tespit edilmesi, direktiflerin verilmesi, önlemler alınması ve koordinasyonun sağlanması için gerekli işlemleri yapmak, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen temel hedef ve amaçlar çerçevesinde; memur ve diğer kamu görevlilerinin tabi olacakları personel rejimlerinin temel ilke ve esaslarının belirlenmesine, hukuki ve mali statülerinin ve uygulama esaslarının tespit edilmesine, düzenlenmesine, geliştirilmesine, personel rejimleri arasında uyum, denge ve koordinasyonun sağlanmasına ilişkin iş ve işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek, memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermek Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.

17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2024/7 sayılı ve ''Tasarruf Tedbirleri'' konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Personel Servisi Hizmetine ilişkin Giderler" başlıklı kısmının 1. fıkrasında, ''Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir.'' düzenlemesine yer verilmiş ise de Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğünün E-75929249-934.02-254320 sayılı yazısında, yapılan değerlendirme neticesinde, kamu hizmetlerinin aksatılmaması ve personel mağduriyetinin giderilmesi amacıyla personel servisi hizmeti sunması Cumhurbaşkanlığı iznine tabi bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına, mezkur genelgede yer alan personel servislerine ilişkin kriterlere uyulması ile kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması kaydıyla personel servisi hizmeti sağlaması hususunda izin verildiğinin belirtildiği anlaşıldığından 2024/7 sayılı ve ''Tasarruf Tedbirleri'' konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı kısmının 1. fıkrası yönünden davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.

Kamu kaynaklarının maksadına uygun azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılması, kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımı amacıyla anılan mevzuat hükümleri ile verilen yetki ve görev çerçevesinde düzenlemeler içerdiği ve üst normlara aykırılık taşımadığı anlaşıldığından, 2024/7 sayılı ve ''Tasarruf Tedbirleri'' konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin dava konusu diğer kısımlarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 1- 2024/7 sayılı ve ''Tasarruf Tedbirleri'' konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı kısmının 1. fıkrasında yer alan "Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarına toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir" düzenlemesi yönünden karar verilmesine yer olmadığı,

2- "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı kısmının 5. fıkrasında yer alan ''14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamaların sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacağı, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacaktır.'' düzenlemesi, "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün 1. fıkrasında yer alan "Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarına toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir" düzenlemesi, 4. fıkrasında yer alan "Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70'inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır." düzenlemesi yönünden ise davanın reddi, gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci ve İkinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanun' un 10. maddesiyle eklenen Ek 1. madde uyarınca yapılan müşterek toplantıda, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:

17/05/2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2024/7 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin; "Personel Giderleri" başlıklı bölümünün, kamu personelinin zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacağına dair düzenlemesinin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68. maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamaların sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacağı, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacağına dair düzenlemesinin; "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün birinci fıkrasında yer alan, "Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir" ibaresinin, dördüncü fıkrasındaki "Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70'inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır." ibaresinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:

İLGİLİ MEVZUAT:

Anayasa'nın 8. maddesinde, "Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı (.) tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir"; 104. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, ''Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasa'nın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder.'' hükümlerine yer verilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 30. maddesinin birinci fıkrasında, ''Cumhurbaşkanı, merkezi yönetim bütçe kanununun uygulamasına ilişkin olarak; harcamalarda tasarrufu sağlamak, tutarlı, dengeli ve etkili bir bütçe politikası yürütmek için gelir ve giderlere ilişkin kanun ve diğer mevzuatla belirlenmiş konularda uygulamaları düzenlemek üzere gerekli önlemleri almaya, standartları belirlemeye, sınırlamalar koymaya, kamu istihdam politikasının belirlenmesine ve uygulanmasına yön vermeye, bütçe harcama ve gerçekleşmelerini izlemeye, ödeneklerin dağıtım ve kullanımını belirli esaslara bağlamaya ve bu hususlarda kamu idareleri için uyulması zorunlu düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.'' hükmü yer almıştır.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 8. maddesinde, Devlet Teşkilatının düzenli ve etkin bir şekilde işlemesini sağlayıcı prensiplerin tespit edilmesi, direktiflerin verilmesi, önlemler alınması ve koordinasyonun sağlanması için gerekli işlemleri yapmak, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen temel hedef ve amaçlar çerçevesinde; memur ve diğer kamu görevlilerinin tabi olacakları personel rejimlerinin temel ilke ve esaslarının belirlenmesine, hukuki ve mali statülerinin ve uygulama esaslarının tespit edilmesine, düzenlenmesine, geliştirilmesine, personel rejimleri arasında uyum, denge ve koordinasyonun sağlanmasına ilişkin iş ve işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek, memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermek Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.

17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2024/7 sayılı ve ''Tasarruf Tedbirleri'' konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Personel Giderleri" başlıklı bölümünün ikinci paragrafında, "Kamu personeli zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacaktır. Kamu kurum ve kuruluşları, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma giderlerini asgari seviyede tutmak amacıyla 22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nda yer alan serbest zaman ve denkleştirme süresi hükümleri öncelikle uygulanacaktır."; "Personel Giderleri" başlıklı bölümünün beşinci paragrafında, "14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68. maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamalar sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacak, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacaktır."; "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün birinci paragrafında, "Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir."; "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün dördüncü paragrafında, "Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70'inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılamayacaktır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde genişletip daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir.

Anayasa'da düzenleyici işlem olarak sadece yönetmelikler belirtilmiş ise de, idarenin düzenleme yetkisi bununla sınırlı olmayıp, idareler, değişik adlar altında da (genelge, tamim, sirküler vb.) düzenleyici işlemler yapmakta olup, bunlar bir yönetmeliğin veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasını göstermek amacıyla üst hukuk normlarının daraltılması ve genişletilmesi sonucunu doğurmayacak şekilde, uygulamaya ilişkin konularda açıklayıcı ve tamamlayıcı nitelikte olan genel düzenleyici işlemlerdir.

Dava, "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Personel Giderleri" başlıklı bölümünün ikinci paragrafının birinci cümlesinin iptali istemi yönünden incelendiğinde;

Anayasa, Kanun ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesindeki görev ve yetkiler çerçevesinde Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin etmek maksadıyla düzenlenen dava konusu Genelge ile kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azalması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin olarak tedbir alınmasının amaçlandığı görülmektedir.

2024/7 sayılı Genelge'de yer alan düzenleme ile, kamu hizmetlerinin sunumunda görevli personelin etkin ve verimli bir şekilde çalıştırılmasının esas olduğu ve idarelerin bunu sağlamak üzere gerekli tedbirleri alacağı belirtilmiştir. Kamu kurumlarınca, haftalık çalışma süresi içinde tamamlanamayan zaruri iş ve işlemleri ile olağanüstü durumlar için kanunda düzenlenen şekilde personele fazla çalışma yaptırılmakta, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 178. maddesinde yer verilen düzenleme kapsamında fazla çalışma ücreti, Ek 33. maddesi kapsamında ise nöbet ücreti ödemesi yapılmaktadır.

Dava konusu Genelge'de yer verilen "Kamu personeli zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacaktır." düzenlemesi ile zaruri haller dışında iş ve işlemlerin kanunlarda öngörülen çalışma süreleri içinde tamamlanarak kamu kaynaklarının etkin, etkili ve verimli kullanımının temin edilmesi ile iş ve işlemlerin kamu hizmetini aksatmayacak şekilde kanunda yer verilen çalışma süreleri içinde tamamlanmasının amaçlandığı anlaşıldığından anılan düzenlemede üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu Genelge'nin "Personel Giderleri" başlıklı bölümünün beşinci paragrafının iptali istemi yönünde incelendiğinde;

657 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (B) bendinde sayılan hizmet sınıfı haricindeki hizmet sınıflarındaki personelin; 1, 2, 3 ve 4. derecelerindeki kadrolarına derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın atama yapılacağı belirtilmiştir. Memurların derece yükselmesi; Kanun hükmünün (A) bendi kapsamında yapılması esas olmakla birlikte (B) bendinde belirtilen özel şartlar dahilinde de belirtilen derecelere atama yapılması, kamu kurum ve kuruluşlarının takdirine bırakılmıştır.

Derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın sınıfların 1, 2, 3 ve 4. derecelerindeki kadrolarına atanma imkanı veren Kanun hükmü 31/07/1970 tarih ve 1327 sayılı Kanun'un 28. maddesi ile 657 sayılı Kanun'un 68. maddesinde yapılan değişiklikle getirilmiş olup, anılan değişikliğin gerekçesinde, "Maddeye eklenen yeni hükümlerle derece yükselmesinde süre kaydı aranmaksızın yönetici kadrolara atanabilme olanağı getirilmektedir. Bilindiği üzere Türk kamu idaresi statik bir bünye göstermekte ve derece yükselmesinde belli derecelere yükselebilme Kanunla belirtilmiş sürelerin geçirilmesine bağlı kalmaktadır... Bu durumun Devlet hizmetlerinin gerektiğinde iyi yetişmiş genç personele gördürülebilmesini imkansız kılacağı açıktır. Bu sakıncaları ortadan kaldırmak üzere belli şartlar içinde daha kısa sürede üst derecelere tahsis edilmiş görevlere yükselebilme olanağı sağlanarak en az 10 yıl Devlet hizmeti yapmış olanların işgal ettikleri derecelere bakılmaksızın Devlet hizmeti yapmış olanların işgal ettikleri derecelere bakılmaksızın üst yönetici kadrolara atanabilme esası kabul edilmiştir. Bu şekilde atanan kimselerin yeni görevlerinde alacakları aylıklar emeklilikte ve başka göreve atanmada kazanılmış hak sayılmayacaktır." açıklamaları yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68/A maddesinde normal derece yükselmesine (her üç yılda bir yapılan derece yükselmesine) ilişkin koşullara yer verildiği; 68/B maddesinde de belirtilen sınıflar hariç, idarelerin 1 ila 4. dereceli kadrolarına, takdir yetkisi kapsamında daha alt derecelerden, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, belirtilen şartları taşımak kaydıyla atama yapılabilmesinin öngörüldüğü; idarenin takdir yetkisi bulunan bir hususta, tasarruf tedbirleri kapsamında kamu harcamalarında en önemli kalemlerden olan personel giderlerinde tasarruf sağlanması amacıyla Cumhurbaşkanlığınca, "idarenin bütünlüğü ilkesi" çerçevesinde idarelerin bu takdir yetkisinin sınırlandırılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu olan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin, "Personel Giderleri" başlıklı kısmının son cümlesinde yer alan; "14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamalar sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacak, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacaktır." şeklindeki düzenlemede, üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.

Dava konusu Genelge'nin "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün birinci ve dördüncü paragraflarının iptali istemi yönünden incelendiğinde;

25/02/2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrasında, "Kamu kurum ve kuruluşları, kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletebilmeleri için, aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurarak izin almak zorundadır. (a) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin taşınması hizmetinin, öncelikle belediyelere ait toplu taşıma araçları ve belediyelerce toplu taşıma yapılması konusunda ruhsat, uygunluk ve güzergah izni verilen gerçek ve tüzel kişilere ait, belediyelerce belirlenen fiyat tarifelerine göre taşıma yapan halk otobüsü, minibüs ve benzeri araçlardan yararlanılarak yerine getirilmesi esastır..." hükmüne; toplu sözleşme hükmündeki 31/08/2023 tarih ve 2023/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın "Servis hizmeti" başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde, "..Servis hizmetinin sağlanamadığı durumlarda bu personele mesai günleri bir gidiş, bir geliş esas alınarak aylık toplu taşıma kartı verilir..." hükmüne yer verildiği; bu düzenlemelerden hareketle, personelin öncelikli olarak toplu taşıma araçlarıyla taşınmasının sağlanması konusunda ilkenin ortaya konulduğu, toplu taşıma imkanının hiç bulunmaması veya yetersiz olması durumunda idarelere personel servis hizmeti sağlaması konusunda izin alınmasının, servis hizmetinin sağlanamaması durumunda ise personelin taşıma masraflarının idare tarafından karşılanacağının öngörüldüğü, Genelge'yle getirilen personel servis hizmetine yönelik düzenlemelerin ise, kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlayacak şekilde Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ve 2023/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'na uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, anılan Genelge'nin "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün dava konusu birinci ve dördüncü paragraflarında hukuka, üst normlara ve kamu yararına aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Devlet Memuru olarak görev yapanlar çeşitli nedenlerle göreve son verme, görevden çekilmiş sayılma ya da benzeri işlemlerin iptali istemiyle İdare Mahkemesinde dava açanlarla ilgili olarak Mahkemelerce işlemin Yürütülmesinin Durdurulması kararı verilmesi üzerine bu kararların uygulanması sonucunda Kuruma geri dönenlerin açıkta kaldıkları sürelere ilişkin olarak maaş ve diğer mali haklarını talep etmektedirler.Dava konusu işlemin iptalinde göreve geri dönenlere özlük haklarının ödenmesinde idarelerce herhangi bir sıkıntı yaşanmamakla birlikte yürütmeyi durdurma kararı ile göreve dönen memurlara bazı idareler davanın halen devam ettiği gerekçesi ile memurun görevinden uzak kaldığı dönemlere ilişkin mali haklarını ödemekte sıkıntı yaratmaktadır.Konuya ilişkin olarak Maliye Bakanlığı Bütçe Mali Kontrol Müdürlüğünce yürütmeyi durdurma kararı ile göreve dönen memurlara yapılacak ödemelere ilişkin verilen görüş yazımız ekindedir.İlgili görüşte Bütçe Mali Kontrol Genel Müdürlüğü "Danıştay Birinci Dairesinin 21.6.1983 gün ve Esas No: 1983/116, Karar No: 1983/144 sayılı îstişari Kararına atıfta bulunarak ilgili kararda yer alan " haklarında tesis edilen göreve son verme, görevden çekilmiş sayılma ya da benzeri işlemlerin yürütmenin durdurulması kararıyla durdurulması üzerine, görevine döndürülen memurlara fiilen görev yapmadıkları döneme ait aylık ve diğer özlük haklarının ödenmesi gerektiği " yönünde ki kararına göre yürütmeyi durdurma kararı alanlara görevden ayrı kaldıkları döneme ilişkin alamadıkları özlük ve mali haklarının ödenmesi gerektiğini bildirmiştir.Ayrıca yine ilgili görüş yazısında memurun görevden uzak kaldığı dönemlerde çalışmak suretiyle her hangi bir gelir elde ettiğinin tespit edilmesi durumunda elde edilen gelirlerinde memura ödenecek olan tutarlardan düşülmesi gerektiği bildirilmiştir.

Yürütmeyi Durdurma Kararı İle Göreve Dönenlerin Özlük Hakları ile İlgili Görüş yazısı yazımız ekindedir.

T.C.

MALİYE BAKANLIĞI

Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü

Sayı : B.07.0.BMK.0.21.115580-24 30.06.1 0* 9742

Konu : ........

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA

İlgi: 13/4/2010 tarihli ve B.30.0.HKM.06.03.001 -2401 /012857 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ve ekinin incelenmesinden, yargı organlarınca verilen yürütmenin durdurulması kararı üzerine görevine döndürülen memurların açıkta geçirdikleri sürelere ilişkin mali haklardan yararlandırılıp yararlandırılamayacağı hususunda tereddüde düşüldüğü anlaşılmış olup, konuya ilişkin Bakanlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir.

Bilindiği üzere, Anayasanın 138 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında;

“Yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarım hiçbir suretle değiştiremez, ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez, ”

denilmek suretiyle yargı organlarınca verilen kararlara idarenin uyma zorunluluğu belirtilmiş bulunmaktadır.

Diğer taraftan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinde, idarenin, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlığımızca yayımlanan 81 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde ise; idare tarafından görevine son verilen, görevinden çekilmiş sayılan ya da benzeri işlem tesis edilenlerden yargı yoluna giderek bu işlemlerin iptali yönünde karar almaları üzerine yeniden göreve döndürülenlere, dava dilekçelerinde aylık ve diğer özlük haklarına ilişkin bir istemde bulunup bulunmadıklarına bakılmaksızın işlemin tesisi tarihinden sonraki bütün maddi haklarının ödenmesi gerektiği belirtilmiş bulunmaktadır.

Öte yandan Bakanlığımızca yayımlanmış olan 81 ’e Ek Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde;

"Danıştay Birinci Dairesinin 21.6.1983 gün ve Esas No: 1983/116, Karar No: 1983/144 sayılı îstişari Kararında; haklarında tesis edilen göreve son verme, görevden çekilmiş sayılma ya da benzeri işlemlerin yürütmenin durdurulması kararıyla durdurulması üzerine, görevine döndürülen memurlara fiilen görev yapmadıkları döneme ait aylık ve diğer özlük haklarının ödenmesi gerektiği belirtilmektedir.

Bu itibarla, Yargı Organlarından «Yürütmeyi Durdurma» kararı alanlara da anılan Genelgemiz esasları çerçevesinde iptal kararı alanlar gibi işlem yapılması gerekmektedir. ”

ifadesine yer verilmiştir.

1967/727 ve Karar No: 1968/78 sayılı kararında ise tazminat istenen dönemde davacının çalışarak elde ettiği bir geliri varsa, bu gelirin kamu kuruntundan ya da özel teşebbüsten elde edilmiş olup olmadığına bakılmaksızın ödenecek tazminat miktarından düşülmesi gerektiğine karar verilmiştir.

İlgililer hakkında yapılacak iş ve işlemlerin yukarıda açıklandığı üzere yapılması gerekmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bilindiği üzere kamu kurumlarınca memurlarına veya personellerine bazı zamanlarda yersiz ve fazla ödemeler yapılmaktadır.Memurlara yapılan maaş,ek ödeme,tazminat v.b ödemelerin tahsilinde ise Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce yayımlanmış olan 16.sıra nolu Kişilerden Alacaklar tebliğine göre işlem yapılmaktadır.

İlgili tebliğde "Kişilerden alacaklar konusunu oluşturan yersiz, fazla ve haksız ödemelerin geri alınmasına ilişkin olarak tesis edilen işlemlerin borçlular tarafından dava konusu edilmemesi veya idare aleyhine sonuç doğuracak işlem tesis edilmemesi bakımından, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun, 14/6/1974 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 22/12/1973 tarihli ve E. No. 1968/8, K.No.1973-14 sayılı kararının göz önünde bulundurulması gerekmektedir " şeklinde hüküm bulunmaktadır.Yine ilgili tebliğde Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararında yer alan hükümlere göre

- İdarenin, yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde, süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayanarak ödediği meblağı her zaman geri alabileceği,

- Yukarıda belirtilen istisnalar dışında kalan hatalı ödemelerin geri alınmasının, hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere 60 gün içinde mümkün olduğu, 60 günlük süre geçtikten sonra geri istenmesinin mümkün olamayacağı," hükmüne yer verilmiştir.

İlgili Danıştay Kararında yer alan hüküm doğrultusunda tebliğde yapılan açıklamaya göre yapılan ödemenin geri alınabilmesinde iki durum öngörülmüştür.

Bunlardan birincisi memurun yanlış beyan vermesi,gerçek dışı beyanı, hilesi ya da idareyi aldatıcı belge ibraz etmesi veya idarece yapılan yanlışın memurun kolayca anlayabileceği kadar açık bir hata mevcut olduğu halde idareyi haberdar etmediği durum olup bu durumda idare memura fazla yersiz ve fazla ödenen tutarları genel zamanaşımı süresi içinde her zaman geri alabilecektir.

İkinci durum ise idarenin kendi ihmali ve bilgi azlığı gibi nedenlerden kaynaklanan idari işlemlere dayanılarak yapılan fazla ve yersiz ödemelerin ise (Örneğin; bir memura, memurun bilgisi dışında idarece fazla ve yersiz maaş, ücret, tazminat ... ödenmesi gibi), ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere 60 günlük dava açma süresi içinde geri istenmesi mümkün olabilecektir.

Burada idarelerce duraksama yaşanan sorunlardan en önemlisi yapılan hatanın açık hata kapsamında olup olmadığı,memurun yapılan fazla ödemeyi kolayca bilme durumunun olup olmadığı hususunda yaşanmaktadır.

Çünkü aynı ödemenin açık hata olarak nitelendirilmesi halinde genel zaman aşımı içinde fazla ödenen miktarların tümünün tahsili mümkünken açık hata durumu mevcut değilse fazla ödenen tutarın 60 günlük dava açma süresi içinde istenecek olduğudur.Bu nedenle idarelerin açık hata kavramından ne anlaşılması gerektiğini bilmeleri gerekmektedir.

Danıştay 10. Dairesi, E:2003/4745 K.2005/2591 nolu kararında Açık Hata Kavramı “Diğer taraftan, mevzuat hükmünün yoruma ihtiyaç göstermeyecek kadar açık olduğu, idare edenlerin kasıt ya da ihmal içinde olmadıkları sürece, hükmü uygularken hataya düşmelerinin beklenemeyeceği hallerde, maddi olaya ve mevzuatın açık hükmüne aykırı davranılmış ve bu durum da işlemi yok denilecek kadar sakatlamış ise, idarenin açık hatasından söz edilebilir." şeklinde tanımlanmıştır.

Danıştay Başkanlığınca açık hata kavramı bu şekilde tanımlanmışken Danıştay Başkanlığınca çeşitli tarihlerde memurlara fazla ve yersiz ödenen tuturlara ilişkin olarak verilen kararlarda benzer durumlar bazen açık hata olarak değerlendirilmiş bazen ise ilgili durumun açık hata olmadığı yönünde kararlar verilmiştir.

Konuya ilişkin iki farklı Danıştay Kararını yazımız ekinde yayımlıyoruz.

Danıştay Başkanlığı bir kararında makam tazminatı almaması gereken bir kişiye ödenen makam tazminatı ödemesini açık hata olarak değerlendirmiş ve fazla ödenen tutarları tahsiline hükmetmiştir.

Yine Danıştay Başkanlığı Denetim tazminatı almaması gereken bir kişiye ödenen denetim tazminatında açık hata olmadığını değerlendirmiş ve fazla yapılan ödemenin 60 günlük kısmının alınabileceğine hükmetmiştir.

İlgili kararlar aşağıda gösterilmiştir.

Yersiz Ödenen Makam Tazminatı Ödemesinin Açık Hata olduğu hk. Danıştay 11. Dairesinin 11.06.2015 tarih ve E.2015/2048, K.2015/3062 sayılı kararı

"Buna göre, davacıya makam ve görev tazminatı ödeneceğine ilişkin mevzuatta bir düzenleme yer almadığından dolayı mevzuatın yanlış yorumlanmasından da bahsetme imkanı bulunmadığı dikkate alındığında, davacıya yapılan yersiz ödemelerin "açık hata" kapsamında yapılan olduğu açıktır.

Bu durumda, açık hata kapsamında kabul edilmesi gereken söz konusu fazla ödemenin dava açma süresi ile bağlı olmaksızın geri hukuka aykırılık bulunmadığından, işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır."

Yersiz Ödenen Denetim Tazminatının Açık Hata Olmadığı Hk. Danıştay İkinci Daire Esas No: 2012/8229 Karar No : 2012/9842

Yapılan ödemenin her zaman geri alınabilmesi olanağını tanıyan "Açık hata" halinin ise; yapılan ödemede, ödemenin muhatabı olan kişinin (idare edilenin) kolayca anlayabileceği kadar açık bir hatanın mevcudiyetini ifade ettiği kabul edilmektedir. Uygulamada bu çoğu kez ilgili mevzuata aykırı bir şekilde ve hiç gereği yokken yapılan ödemeler şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Bu durumda; Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı'nca mevzuatın yanlış yorumlanması nedeniyle 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca davacıya denetim tazminatı ödenmesinde, davacının hilesinin, gerçek dışı beyanının neden olmadığı, ayrıca açık hatanın da bulunmadığı görüldüğünden; söz konusu ödemelerin, yukarıda yer verilen Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararı ile belirlenen ilkeler uyarınca idari dava açma süresi içerisinde geri istenmesi mümkün iken, anılan ödemelerin bu süre geçtikten sonra geri istenilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Yukarıda yer alan mahkeme kararlarından da anlaşılacağı üzere iki benzer durumda iki farklı karar bulunmaktadır

Danıştay 12. Dairesi, E: 1995/2082 K.1996/263 nolu kararında da açık hatanın tespitine ilişkin bir karar verilmiştir.İlgili karara göre müfettişlerce yapılan inceleme neticesinde tespit edilen fazla ve yersiz ödemenin açık hata kapsamında değerlendirilemeyeceğine karar verilmiştir.
“Olayda davacıya fazla ödeme yapılmasında davacının gerçek dışı beyanı ve hilesi bulunmadığı gibi ancak teftiş kuruluna yaptırılaninceleme sonucu saptanabilen fazla ödeme işleminde açık hatadan da sözedilemiyeceği ve yapılan fazla ödemenin Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararında öngörülen süre içerisinde davalı idarece geri istenmediği de anlaşıldığından idare mahkemesince bu karar gözönüne alınmadan ve idarenin açık hataya dayalı işlemlerini her zaman geri alabileceğinden bahisle davanın reddedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.”

İlgili mahkeme kararlarından anlaşılacağı üzere açık hatanın konusunda danıştay olayların oluş durumuna göre çeşitli zamanlarda farklı kararlar vermiştir.İdarelerin açık hata konusunda işlem yaparken işlemleri açık hatanın tanımında yer hususlara göre değerlendirmesi ve ona göre işlem yapması gerekmektedir.

Konuya ilişklin başka bir mahkeme kararında ise aşağıda yer alan karar verilmiştir.

“Davacı Afyonkarahisar Valiliği (Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü) vekili, davalının, İl Müdürlüklerinde veteriner hekim unvanı ile çalışmakta iken 2008 yılından itibaren Bakanlık Olur’u ile 657 sayılı Kanun’un 86. maddesi gereğince Hayvan Sağlığı Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü’ne vekaleten atandığını; bu dönemde kendisine 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı’nın 9. maddesi (cc) fıkrası gereğince, vekalet ettiği kadro ve görev için zam ve tazminatların toplam net tutarının, asil kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olan tutar vekalet ücreti olarak ödenmekte iken, 15/07/2013 tarihinden itibaren müdür vekilliği artış, zam ve tazminatının güncellenmesi sırasında özel hizmet tazminatı % 145 (veteriner şube müdürü oranı) olması gerekirken 15/11/2014 tarihine kadar sehven % 155 (mühendis şube müdürü oram) üzerinden hesaplanarak ödendiğini; yapılan 10 puanlık özel hizmet tazminatından kaynaklanan hatanın fark edilmesinin ardından öncelikle davalıya bilgi verilerek iadesinin istendiğini, ilgilinin itirazı üzerine Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’ndan konu ile ilgili görüş talebinde bulunulduğunu, Başkanlığın 13/10/2015 tarih ve 2460 sayılı görüş bildirme yazısında, mevzuat hükmü gereği, kişiye herhangi bir ad altında ayrıca bir vekalet ücreti ödenmesinin mümkün olmadığı ve kişiye hatalı olarak yapılan özel hizmet tazminatı ödemesi sonucu oluşan alacak tutarının 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerine göre tahsil edilmesi gerektiğinin bildirildiğini; bu yazının davalıya 26/01/2015 tarih ve 966 sayılı yazı ve 09/03/2015 tarih ve 2567 sayılı yazı ile tebliğ edilerek 15/07/2013-15/11/2014 tarihleri arasında kendisine sehven hatalı ödenen 1.075,19 TL’nin bir ay içerisinde iadesinin istendiğini; 03/04/2015 tarih ve 3706 sayılı yazı ile yeniden istenildiğini ancak işbu tarihe kadar davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını; davalının, idarenin yaptığı maddi hata sonucu hatalı olarak ödediği miktar kadar sebepsiz zenginleştiğini ve haklı bir sebep olmaksızın edindiği bu miktarı, idarenin iade talebinin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 82. maddesinde yer alan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri ödemekle yükümlü bulunduğunu; Yargıtay içtihatlarının da, herhangi bir şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemelerin, idare tarafından borçlar hukukunun haksız iktisap kurallarına dayanılarak geri istenebileceği yönünde olduğunu ifade ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıya özel hizmet tazminatı adı altında hatalı olarak ödenen 1.075,19 TL tutarındaki alacağın, idarenin iade talebinin davalıya tebliğinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle 22/05/2015 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.”
Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 30/03/2016 tarihli ve E.2015/424, K.2016/305 sayılı kararıyla, davanın kabulüne, 1.075,19 TL’nin, idarenin iade talebinin davalıya tebliğinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, miktar itibariyle kesin olmak üzere, karar vermiştir.
Buna karşılık ilgilinin açtığı idari dava sonucunda, Balıkesir İdare Mahkemesi 31/05/2017 tarihli ve E.2017/693, K.2017/1671 sayılı kararıyla; davanın, davacı adına 1.075,19 TL kişi borcu çıkartılması işlemine ilişkin kısmının iptaline, davanın zam ve tazminat fark bordrolarından yapılan yan ödeme tazminatı kesintileri ile bu kesintilerle ilgili olan fazla vergilendirmelerin yasal faizi ile geri ödenmesi talebine dair kısmının ise reddine karar vermiştir. İstinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2. İdare Dava Dairesi 14/02/2018 tarihli ve E.2018/180, K.2018/368 sayılı kararıyla, tarafların istinaf başvurularının reddine kesin olarak karar vermiş ve Mahkeme kararı kesinleşmiştir.
Bu iki farklı karar üzerine verilen Uyuşmazlık Mahkemesinin 18.10.2021 tarih ve E: 2020/686, K.2021/487 sayılı Kararında şu hususlara yer verilmiştir.
“34. Bu bakımdan, parasal hak ödemesini düzenleyen mevzuatın yorumunda hataya düşülerek memurlara fazla ödeme yapılması suretiyle oluşan kamu zararının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 12. maddesi ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71. maddesi kapsamında sayılıp sayılamayacağı yönünden değerlendirilmesi gerekmektedir.
35. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 12. maddesindeki düzenleme ile, devlet memurlarının görevleri sırasında sebebiyet verdikleri zararlardan dolayı sorumlulukları ile zararın nasıl tahsil edileceği açıklanmış olmakla birlikte; mali hakları düzenleyen mevzuatın yorumunda hataya düşülerek memurlara fazla ödeme yapılması suretiyle oluşan kamu zararının, münhasıran kamu mallarına verilen zararın tahsilini düzenleyen bu madde ile çözümlenmesi mümkün bulunmamaktadır.
36. Devlet memurlarına sehven ya da mevzuatın yorumunda hataya düşülerek yapılan aylık ve ücret farkı ödemelerinin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında tahsil edilip edilemeyeceği hususuna gelince; 5018 sayılı Kanun’un yukarıda açıklanan 71. maddesinde öncelikle kamu zararının tanımı yapılmış, sonrasında kamu zararının belirlenmesindeki kriterler sayılarak kapsam belirlenmiştir. Somut uyuşmazlığa bakıldığında ise, bu madde kapsamında oluşan bir kamu zararından söz etmek mümkün bulunmamaktadır. Ortada mevzuatta olmayan bir ödemenin yapılması değil mevzuatta öngörülen bir ödemenin yapılması sırasında idarece hataya düşülmesi söz konusu olduğundan, uyuşmazlığın 5018 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi mümkün değildir.
37. Bu durumda kamu görevlilerine sehven yapılan fazla ödemelerin geri alımında 501 8 sayılı Kanun öncesinde olduğu gibi Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 22/12/1973 tarihli, E. 1968/8, K. 1973/14 sayılı kararının uygulanması gerektiği açıktır.
38. Söz konusu İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı hatalı ödemelere ilişkin olmakla beraber getirdiği ilkelerin idari işlemlerin geri alınmasına dair genel ilkeler olduğu kuşkusuzdur. Dolayısıyla idare yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın hatalı işlemini her zaman geri alabilecek, ancak bunun dışında kalan hallerde hatalı işlemini sadece dava açma süresi içinde geri alabilecek, bu süre geçtikten sonra idari istikrar ve hukuki güvenlik ilkesi gereği geri alamayacaktır.
39. Olayda; idarece davacıya yersiz ödenen döner sermaye ek ödeme tutarının mevzuat hükümlerinin yanlış yorumlandığından bahisle geri alınmak istenildiği dikkate alındığında, idarenin açık hataya düştüğünden söz edilemeyeceği gibi, söz konusu ek ödemenin ödenmesinde, davacının hilesi veya gerçek dışı beyanının da olmadığı görülmektedir.
40. Bu itibarla; kamu görevlilerine sehven yapılan fazla ödemelerin geri alınmasında, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarihli ve E: 1968/8, K: 1973/14 sayılı kararının uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmakla, dava açma süresi geçtikten sonra, idarenin ancak yok hükmündeki idari işlemleri ile ilgililerin gerçeğe aykırı beyanı veya hilesi nedeniyle veya açıkça hataya düşerek tesis ettiği idari işlemlerini geri alabileceği, dava konusu işlemde ise sayılan şartların hiçbirisi bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Balıkesir İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
41. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/03/2016 tarihli ve E.2015/424, K 2016/305 sayılı kararının kaldırılmasına, Balıkesir İdare Mahkemesinin 31/05/2017 tarihli ve E.2017/693, 14.2017/1671 sayılı kararının (davalı idarece 09/03/2015 tarih ve 2567 sayılı vekalet ücreti konulu işlem ile davacı adına çıkarılan 1.075, 19 TL kişi borcunun iptaline ilişkin kısmının benimsenmesi suretiyle hüküm uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmiştir.”
Sonuç itibariyle; idare başvurusunu (alacak takibini) haklı bulan Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/03/2016 tarihli ve E.2015/424, K . Bilgi: Okuduğunuz bu yazı 20.02.2026 22:02 tarihinde Salim Demirel resmi sitesinde şu sayfadan alınmıştır: https://salimdemirel.com.tr/2021/12/29/memurlara-yapilan-fazla-odemeler-ne-zamana-kadar-geri-alinabilir/ Tüm hakları salimdemirel.com.tr'ye aittir.2016/305 sayılı kararının KALDIRILMASINA, kendisine yapılan özel hizmet tazminatı farkları geri istenen memurun başvurusunu doğru bulan Balıkesir İdare Mahkemesinin 31/05/2017 tarihli ve E.2017/693, K.2017/1671 sayılı KARARININ “‘davalı idarece 09/03/2015 tarih ve 2567 sayılı vekalet ücreti konulu işlem ile davacı adına çıkarılan 1.075,19 TL kişi borcunun iptaline ilişkin kısmının” KABULÜNE karar verilmiştir.

yapım işlerinde iş artışı yapılması durumunda sözleşme damga vergisi alınması gerektiği yönünde sayıştay daire kararı yazımız ekindedir.

8.Daire - Karar No:237

Sözleşme damga vergisi

… İnşaat Taahhüt’ün yükleniminde bulunan “… İşi”nde; iş artışı yapılması üzerine artan sözleşme bedeli üzerinden sözleşme damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 2’nci maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin damga vergisine tabi olacağı; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği; 4’üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı verginin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda ise üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı; 8’inci maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı; 10’uncu maddesinde, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı ve nispi vergide kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide ise kağıtların mahiyetlerinin esas olduğu ve belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade ettiği; 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı, hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I. Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin binde 9,48 nispetinde vergiye tabi olduğu belirtilmiştir.

Bu kapsamda yapılan incelemede, … ihale kayıt numaralı “… İşi” ile ilgili olarak, … Müdürlüğü’nün … tarih ve …. sayılı yazısına istinaden başkanlık makamının uygun görüşü (Olur) ile … TL tutarında iş artışına karar verilmiş olmasına rağmen, söz konusu iş artış miktarı üzerinden binde 9,48 nispetindeki sözleşme damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu (…*0,00948) … TL tutarında vergi ziyaına sebebiyet verildiği görülmüştür.

Ancak, sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, bu tutarın … tarihli … sıra numaralı tahsilat makbuzu ile yüklenici … İnşaat Taahhüt’ten tahsil edildiği anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine, oy birliğiyle karar verildi.

yapı denetim hizmet bedeli ödeme işlemlerinde, vergi ve sosyal güvenlik primi kesintisi yapılıp yapılmayacağı hususlarında tereddüt yaşandığı anlaşılmış olup konu hakkında uygulama birliğinin sağlanması İçin Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce verilen görüş yazısı ektedir.

T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Muhasebat Genel Müdürlüğü

Sayı :E-90192509-210.06.01-4725607

Konu :Yapı Denetim Hizmet Bedeli

DAĞITIM YERLERİNE 15.05.2026

Bakanlığımıza intikal eden bilgi ve belgelerden yapı denetim hizmet bedeli ödeme işlemlerinde, vergi ve sosyal güvenlik primi kesintisi yapılıp yapılmayacağı hususlarında tereddüt yaşandığı anlaşılmış olup konu hakkında uygulama birliğinin sağlanması açısından aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun; "Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri" başlıklı 5 inci maddesinde, "Yapı denetimi hizmeti için yapı denetim kuruluşuna ödenecek hizmet bedeli, yapı denetimi hizmet sözleşmesinde belirtilir. Yapı denetim hizmet bedeli, yapı denetim kuruluşlarının hizmet bedellerinin ödenmesinde kullanılmak üzere yapı sahibince il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılır. Yatırılan tutarların %3'ü ruhsatı veren idarenin, %3'ü Bakanlık bünyesinde bulunan döner sermaye işletmesinin hesabına aktarılır.", Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin; "Yapı denetimi hesabı" başlıklı 25 inci maddesinde, "(1) Kanun ile öngörülen hizmet bedellerini karşılamak üzere, Bakanlıkça Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü ve Mal Müdürlüklerinde emanet hesapları açılır.

Yapı denetim kuruluşunun hizmet bedelleri, yapı sahibince bu hesaplara yatırılır. Yapı denetim hizmetine ait her hakediş bedelinin % 3'ü ruhsatı veren ilgili idarenin ve % 3'ü ise Bakanlık bünyesindeki döner sermaye işletmesinin hesabına aktarılır. (2) Bu hesap başka maksatlarla kullanılamaz. 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ", belirtilen borçlar da dâhil olmak üzere haczedilemez ve tedbir konulamaz. düzenlemeleri yer almaktadır.

Konuyla ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığından alınan görüşlerde özetle;

a) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun "Amme alacağı ödenmeden " başlıklı 22/A maddesi uyarınca yapı denetim yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları kuruluşlarına yapılacak ödemelerde vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgenin aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması; yatırılan tutarlardan % 3 oranında ruhsatı veren ilgili idare ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesine aktarılacak tutarlarda ise bu belgenin aranılmaması,

b) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında ilgili sosyal güvenlik biriminden bildirilen haciz kararı olmadığı müddetçe yapı denetim kuruluşlarına yapılacak ödemeler sırasında, kuruluşun Kuruma vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belge aranılmaması, gerektiği ifade edilmiştir.

Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim

T.C.

MALİYE BAKANLIĞI
Muhasebat Genel Müdürlüğü

Sayı : 90192509-220.05-14411 26.07.2016

Konu : E-Arşiv Fatura

İlgi: 27/01/2016 tarihli ve 90192509-220.05/827 sayılı yazı.

İlgi yazımızda, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde düzenleme yapılıncaya kadar 5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerdeki idarelerce; e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerden mal teslimi veya hizmet ifası durumunda, genel hükümler çerçevesinde düzenlenmiş kâğıt faturanın, e-Arşiv Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerden mal teslimi veya hizmet ifası durumunda ise, harcama birimlerince Gelir İdaresi Başkanlığımn http://www.efatura.gov.tr/earsivsorgula.html adresinden sorgulanarak ilgili birim yetkilisinin adı, soyadı, unvanı, imzası ve resmi mühür ile onay tarihini taşıyan kâğıt ortamındaki e-Arşiv Faturanın ödeme belgesine bağlanacağı belirtilmişti.

Konuyla ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığından alınan 20/05/2016 tarihli ve 53674 sayılı yazıda, e-Arşiv Fatura uygulaması kapsamında düzenlenen e-Arşiv Faturaların, e-Fatura ve matbu kağıt faturada olduğu gibi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabi ve aynı hukuki değere sahip bulunduğu, faturanın hüküm ifade etmesi bakımından Başkanlıkları sisteminden sorgulanıp raporlanması ve doğrulanmasının zorunlu olmadığı, aynca 433 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde de e-Arşiv Faturanın Başkanlıkları sisteminden sorgulanmasının gerekliliği hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı belirtmiştir.

Buna göre, e-Arşiv Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerden mal teslimi veya hizmet ifası durumunda, harcama birimleri tarafından öncelikle http://www.efatura.gov.tr/earsivkayitlikullanicilar.html internet adresinden fatura düzenleyen satıcımn e-Arşiv Fatura uygulamasına kayıtlı kullanıcı olup olmadığımn sorgulanması ve e- Arşiv Faturanm kâğıt olarak ibrazı halinde, bu kâğıt nüsha üzerinde satıcımn kaşesi ile birlikte ıslak veya noter onaylı hazır baskılı imzasımn bulunduğu kontrol edildikten sonra, e-Arşiv Faturanın başkaca bir işleme gerek olmaksızın ödeme belgesi ekine bağlanması uygun görülmüştür.

Bilgilerini ve gereğini arz ve rica ederim.

(e-İmzalıdır)

Ertan ERÜZ
Bakan a.

Genel Müdür

T.C.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı (III)

Sayı : E-82690061-220.02-75973

Konu : Döner Sermayeli İşletmelerin e-Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu Hk.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA
(Muhasebat Genel Müdürlüğü)

İlgi : 24/06/2021 tarihli ve 3 87428 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınız incelenmiş ve özetle, Mersin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin aynı vergi kimlik numarası altında 41 birimin faaliyet gösterdiği, bu birimlerden sadece Mersin Üniversite Hastanesinin, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucusu olduğu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura düzenlediği belirtilerek " Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde (Sıra No: 509) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 526)*' kapsamında e-Fatura uygulamasına geçişinin öngörüldüğü ancak 509 nolu Tebliğde döner sermayeler sayılmamış olmakla birlikte. Bakanlığımızca (Muhasebat Genel Müdürlüğü) 2013 yılından bu yana işletilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sisteminde (DMİS) yürütülen iş ve işlemlerin, döner sermayeli işletmeler için 2021 yılı içerisinde belli bir takvim doğrultusunda Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemine (BKMYBS) geçişinin planlandığı, 12.03.2021 tarihinde açıklanan "Ekonomi Reformları" çerçevesinde döner sermayelerin 2022 yılı bütçesinden başlamak üzere aşamalı olarak merkezi yönetim bütçesine dahil edilmesinin düşünüldüğü, bu çerçevede döner sermayelerin e-Fatura uygulamasına geçme zorunluluğu hususunun, söz konusu işletmelerin BKMYBS sistemine geçişlerinin tamamlanarak kamu e-Fatura uygulamasına dahil edilinceye kadar ertelenmesi konusunda Başkanlığımızdan görüş istediğiniz anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; 509 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde ise konuyla ilgili olarak "İV 1.4. e-Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu" başlıklı bölümünün (c) bendinde;

"10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar ile iktisadi kamu kuruluşlannın e-Fatura uygulamasından yararlanma zorunluluğu, usul ve esasları Muhasebat Genel Müdürlüğü'nce tespit edilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi çerçevesinde belirlenir." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2'nci maddesinde; "İktisadi kamu kuruluşları: Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup, faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmeler iktisadi kamu kuruluşudur." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan; "IV2.4.1. e-Fatura Uygulamasına Dâhil Olan Mükelleflerin e-Arşiv Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu" başlıklı bölümünde;

"14/12/2012 tarihli ve 28497 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:421) ile 20/06/2015 tarihli ve 29392 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:454)'nde yer alan açıklamalara göre, e-Fatura uygulamasma dahil olma zorunluluğu bulunan mükellefler ile isteğe bağlı olarak e-Fatura uygulamasına bu Tebliğin yayım tarihi itibarıyla geçmiş olan mükellefler (faaliyetleri gereği fatura yerine geçen diğer belgeler düzenleyenler hariç) 1/1/2020 tarihine kadar, bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren isteğe bağlı olarak ya da bu Tebliğin "IV.1.4’’ numaralı bölümü ile e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu nedeniyle e-Fatura uygulamasına

dahil olan mükelleflerin ise, bu Tebliğin "IV.1.5." numaralı bölümünde belirtilen süreler içinde ve/veya c- Fatura uygulamasına isteğe bağlı olarak dahil oldukları süre içinde başvurularını ve fiili geçiş hazırlıklarını tamamlayarak e-Arşiv Fatura uygulamasına da geçmek ve bu tarihten itibaren düzenleyecekleri faturaları, bu Tebliğin "V.7.” ve "VIII." numaralı bölümlerinde belirtilen istisnai durumlar haricinde, e-Fatura veya e-Arşiv Fatura olarak düzenlemeleri zorunludur." açıklamaları bulunmakta olup, e-Fatura uygulamasına geçen mükelleflerin e-Arşiv uygulamasına de geçmeleri gerektiği vurgulanmıştır.

Öte yandan; ilgili Tebliğin "IV.2.4.3. e-Arşiv Fatura Olarak Düzenlenme Zorunluluğu Getirilen Diğer Faturalar" başlıklı bölümünde ise;

"e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olmayan mükelleflerce, 1/1/2020 tarihinden itibaren düzenlenecek faturaların, vergiler dahil toplam tutarının 30 Bin TL'yi (vergi mükelleflerine düzenlenenler açısından vergiler dahil toplam tutarı 5.000 TL'yi) aşması halinde, söz konusu faturaların, bu Tebliğin "V.7." ve "VIII." numaralı bölümlerinde belirtilen istisnai durumlar haricinde, "e-Arşiv Fatura" olarak Başkanlıkça sunulan e-Belge düzenleme portalı üzerinden düzenlenmesi zorunludur..." açıklamaları mevcuttur.

Ayrıca kamuya düzenlenen faturaların elektronik ortamda gönderimine ilişkin açıklamalara www.ebelge.gib.gov.tr adresinde yer alan "Kamu Harcama Süreçlerinde UBL-TR e-Fatura Uygulaması" teknik kılavuzunda yer verilmiş olup, kamu kurumlarına düzenlenen faturaların e-Fatura olarak düzenlenmesi uygulaması süreci Muhasebat Genel Müdürlüğü ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Bu süreçte GİB e-Fatura Uygulamasına kayıtlı olan vergi mükellefleri, merkezi yönetim kapsamında yer alan ve Muhasebat Genel Müdürlüğü (MGM) tarafından geliştirilen Yeni Harcama Yönetim Sistemini (MYS) kullanan kamu idareleri ve bunlara bağlı harcama birimleri adına, GİB e- Fatura Uygulaması aracılığı ile e-Fatura düzenleyip gönderebilmektedirler.

Bu kapsamda ilgili Kılavuzun "2. Kamu İdarelerine e-Fatura Gönderimi" başlıklı bölümünde ise; mezkur tebliğin "V.7. e-Belge Olarak Düzenlenme Zorunluluğu Getirilen Belgelerin Kâğıt Olarak Düzenlenebileceği Haller" başlıklı bölümünün "ç" bendi hükmüne atıf yapılarak kamuya düzenlenen faturaların e-Fatura olarak düzenlenme zorunluluğunun bulunmadığı, kamu idarelerinin e-Fatura Uygulamasına geçişi sürecinde, gerek özel cntegratörlcrin, gerekse de kendi bilgi işlem sistemlerini entegre etmek suretiyle e-Fatura uygulamasından yararlanan mükelleflerin, bu kılavuzda açıklanan usul ve esaslara uygun geliştirmeleri yapana ya da bu kılavuzda aksi belirtilene kadar, e-Fatura mükellefi kamu idareleri adına c-Arşiv ya da kağıt fatura düzenlemelerinin de mümkün bulunduğu, yine söz konusu hüküm kapsamında, e-Fatura düzenleyici kamu idarelerinin e-Fatura mükellefiyeti bulunmayanlar adına bu kılavuzda açıklanan usul ve esaslarda bir değişiklik yapılana kadar kağıt fatura düzenlemeye devam edebilecekleri. Mezkur Genel Tebliğin IV.2.4.3 bölümünde yapılan düzenlemeler kapsamında e-Arşiv Fatura düzenlemelerine de gerek bulunmadığı bilgisine yer verilmiştir.

Buna göre; konuyla ilgili olarak Başkanlığımıza yönetilen bu tür sorularda Bakanlıklara ve Üniversitelere bağlı Döner Sermaye İşletmelerinin Kurumlar Vergisi Kanununun 2 inci maddesi kapsamında İktisadi Kamu Kuruluşu tanımına uyduğu görüldüğünden, 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde Genel Müdürlüğünüzce bir düzenleme yapılana kadar e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına geçme zorunluluğu bulunmamaktadır.

Öte yandan; bu kapsamdaki kamu kurum ve kuruluşlarının, vergiler dahil toplam tutarı 30.000 TL (alıcı vergi mükellefi ise vergiler dahil toplam tutar 5000 TL) üzeri satışları için de Genel Müdürlüğünüzce düzenleme yapılana kadar Başkanlık c-Bclge Portalı üzerinden e-Arşiv Fatura düzenleme zorunluluğu da bulunmamakta olup, isteğe bağlı olarak ilgili e-Belge Portalı üzerinden e-Arşiv Fatura düzenlenebileceği tabiidir.

Ayrıca söz konusu Döner Sermaye İşletmelerinin tarafınızca e-Bclge uygulamalarına geçirilmesi halinde ilgili işletmelere e-Arşiv Fatura düzenlenebileceği gibi kağıt fatura düzenlenmesinde de herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini arz ederim

Mal Memurlarının Kayyımlık Ücretleri Yeniden Belirlendi

19 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile, kayyım olarak görevlendirilen il müdürleri ile millî emlak personeline ödenecek kayyımlık ücretleri yeniden düzenlendi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı teşkilatında, mahallin en büyük mal memuru sıfatıyla kayyımlık görevi yürüten il müdürleri ile bu kapsamda görevlendirilen millî emlak personeline ödenecek aylık ücret oranları yeniden tanımlandı.

Düzenlemeye göre kayyımlık ücretlerinin hesabında esas alınan tutar, 15.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması suretiyle belirleniyor. 2026 yılı ilk yarısında geçerli olan 1,387871 katsayısı dikkate alındığında baz tutar yaklaşık 20 bin 818 TL olarak hesaplanıyor.

Yeni Kayyımlık Ücretleri

Ücretler Bütçeden Karşılanmayacak

Yönetmelikte yer alan hükümlere göre kayyımlık ücretleri genel bütçeden ödenmiyor. Ödemeler, kayyımlıkla yönetilen malvarlığından ayrılan yönetim gideri payından karşılanıyor.

Bu kapsamda;

• taşınır ve taşınmaz mallar ile diğer haklardan elde edilen gelirlerin yüzde 35’i,
• menkul varlıklar ve faiz gelirlerinin ise yüzde 5’i

yönetim hesabına aktarılıyor.

Düzenleme Danıştay Kararı Sonrası Yapıldı

Yeni düzenleme, 2022 yılında yürürlüğe konulan 6366 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’ndaki benzer ücret hükümlerinin Danıştay 10. Dairesi tarafından 9 Aralık 2025 tarihinde iptal edilmesinin ardından hazırlandı.

Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandığı 19 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi.

19 Mayıs 2026 tarihli ve 33258 sayılı Resmî Gazete’de, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından “Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 345)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 425)” yayımlanmıştır.

Yapılan düzenleme ile, 4/7/2012 tarihli ve 28343 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği’nin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası tamamen yeniden kaleme alınmıştır.

Yeni düzenlemeye göre, hak sahipliği kesinleştiği hâlde satışı gerçekleştirilemeyen taşınmazlar için hak sahibinin talebi üzerine, genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere, öncelikle aynı il sınırları içinde bulunan 2/B taşınmazlarından, bedeli hak sahibi olduğu taşınmazın rayiç bedeline eşdeğer başka bir taşınmazın doğrudan satılabileceği, Tebliğ ekinde (EK8/A) yer alan yazıyla bildirilecektir.

Aynı il sınırları içinde eşdeğer taşınmaz bulunmaması hâlinde, farklı il sınırları içerisinde bulunan taşınmazların eşdeğer olarak değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Satışa konu edilemeyen taşınmazın üzerinde kişiye ait muhdesat (bağımsız bölüm, bina, tesis gibi yapı) bulunması durumunda, anılan Tebliğ’in 17 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında belirlenecek muhdesat bedelinin zemin bedeline ekleneceği; ancak bu bedelin eşdeğer taşınmaz satışında taşınmazın rayiç bedelinden düşüleceği belirtilmiştir.

Düzenlemede ayrıca, satışa konu edilemeyen taşınmaz ile önerilen taşınmazın rayiç bedelleri arasında en fazla yüzde yirmi fark olabileceği, bu orana kadar Hazine lehine oluşan farkların herhangi bir indirim uygulanmaksızın defaten ve nakden tapu işlemleri öncesinde ilgili kişi tarafından ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup, hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütmektedir.

19 Mayıs 2026 SALI

Resmî Gazete

Sayı : 33258

TEBLİĞ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından:

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 345)’NDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

(SIRA NO: 425)

MADDE 1 4/7/2012 tarihli ve 28343 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 345)’nin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

“(3) Hak sahipliği kesinleşen ancak satışı mümkün olmayan taşınmazlara karşılık olmak üzere hak sahipleri tarafından talep edilmesi halinde, genel hükümlere göre değerlendirilecek 2/B taşınmazlarından öncelikle aynı il sınırları içinde bulunanlardan bedeli hak sahibi oldukları taşınmazın rayiç bedeline eşdeğer başka bir taşınmazın doğrudan satılabileceği örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK8/A) yer alan yazıyla bildirilecektir. Aynı il sınırları içinde değerlendirilebilecek eşdeğer taşınmaz bulunmaması durumunda farklı il sınırları içerisinde bulunan taşınmazların eşdeğer olarak değerlendirilmesine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenecektir. Satışa konu edilemeyen taşınmazın üzerinde kişiye ait muhdesat bulunması durumunda, bu Genel Tebliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında belirlenecek muhdesat bedeli zemin bedeline eklenecektir. Ancak bu bedel eşdeğer taşınmaz satışında taşınmazın rayiç bedelinden düşülecektir. Satışa konu edilemeyen taşınmaz ile önerilen taşınmazın rayiç bedelleri arasında en fazla yüzde yirmi fark olabilecektir. Bu orana kadar Hazine lehine olan farklar indirim uygulanmaksızın defaten ve nakden tapu işlemleri öncesinde ilgilisi tarafından ödenecektir.”

MADDE 2 Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

18 Mayıs 2026 tarihli ve 11362 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile “Mal Memurlarının Kayyımlığı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu düzenleme, 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanun’un 2 nci maddesi gereğince Cumhurbaşkanı tarafından imzalanmıştır.

Bilindiği üzere, anılan yönetmelikte daha önce 8/11/2022 tarihli ve 6366 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla da değişiklik yapılmış; ancak bu değişiklikler, Danıştay Onuncu Dairesinin 9/12/2025 tarihli ve E.:2022/7516, K.:2025/5847 sayılı kararıyla iptal edilmişti. İptal kararının ardından yeniden hazırlanan metin, yeni bir Cumhurbaşkanlığı Kararıyla ihdas edilmiştir.

Yapılan düzenlemeler özetle şu şekildedir:

Yönetmeliğin 4 üncü maddesiyle, “Bakanlık” tanımı “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı” olarak; “Kayyımlık bürosu” tanımı, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürüne bağlı olarak kurulan millî emlâk teşkilatı bünyesindeki birimler şeklinde; “Mahallin en büyük mal memuru” tanımı ise ilgili il müdürü olarak yeniden düzenlenmiştir.

9 uncu maddede, denetim yetkisine ilişkin “defterdarlık muhasebe” ibaresi “Bakanlık müfettişlerine ve milli emlak” şeklinde değiştirilmiş; ayrıca bazı fıkralarda yer alan “Bakanlıkça” ibareleri “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” olarak tadil edilmiştir. Benzer şekilde, 16 ncı maddede yer alan “Bakanlıkça” ibaresi de “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.

17 nci maddede “defterdarlık birimleri” ibaresi “milli emlak” olarak, 18 inci maddede ise “defterdar yardımcısına veya kayyımlık bürosu görevlilerine” ibaresi “millî emlâk dairesi başkanına, millî emlâk/emlâk müdürüne, ilçelerde milli emlâk müdürüne veya milli emlâk müdür yardımcısına” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

21 inci maddede, kayyım tarafından yetki devredilen veya görevlendirilen personele ödenecek tazminat oranları yeniden belirlenmiştir: Milli emlâk dairesi başkanı için yüzde yüz, millî emlâk/emlâk müdürleri ve kayyımlık bürosu başkanı için yüzde yetmiş beş, millî emlâk/emlâk müdür yardımcıları için yüzde altmış beş, diğer milli emlâk görevlileri için yüzde altmış olarak tespit edilmiştir.

Yönetmelik hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu Yönetmeliği Cumhurbaşkanı yürütmektedir.

YÖNETMELİK

Karar Sayısı: 11362

Ekli “Mal Memurlarının Kayyımlığı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”in yürürlüğe konulmasına, 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanunun 2 nci maddesi gereğince karar verilmiştir.

18 Mayıs 2026

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

MAL MEMURLARININ KAYYIMLIĞI HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 15/4/2009 tarihli ve 2009/14954 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Mal Memurlarının Kayyımlığı Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (f) bentleri aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

“a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,”

“d) Kayyımlık bürosu: Kayyımlık işlemlerini yürütmek üzere doğrudan çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürüne bağlı olarak kurulan millî emlâk dairesi başkanlığı, millî emlâk müdürlüğü veya millî emlâk şefliğinde görevli memurlardan oluşturulan büroyu,”

“f) Mahallin en büyük mal memuru: Her ilin merkez ve ilçeleri için çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürünü,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “defterdarlık muhasebe” ibaresi “Bakanlık müfettişlerine ve milli emlak” şeklinde ve dördüncü fıkrasında yer alan “Bakanlıkça” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlıkça” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “defterdarlık birimleri” ibaresi “milli emlak” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “defterdar yardımcısına, veya kayyımlık bürosu görevlilerine” ibaresi “millî emlâk dairesi başkanına, millî emlâk/emlâk müdürüne, ilçelerde milli emlâk müdürüne veya milli emlâk müdür yardımcısına” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

“c) Kayyım tarafından yetki devredilen veya görevlendirilen;

1) Milli emlâk dairesi başkanı için yüzde yüzünü,

2) Millî emlâk/emlâk müdürleri ve kayyımlık bürosu kurulan illerde büro başkanı için yüzde yetmişbeşini,

3) Millî emlâk/emlâk müdür yardımcıları için yüzde altmışbeşini,

4) Diğer milli emlâk görevlileri için yüzde altmışını,”

MADDE 7- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 8- Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Hazine ve Maliye Uzmanlığı Yönetmeliği'nde önemli değişiklikler yapıldı

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Hazine ve Maliye Uzmanlığı Yönetmeliği'nde kapsamlı değişiklikler gerçekleştirdi. 25 Ocak 2020 tarihli orijinal yönetmelikte yapılan bu güncellemeler; giriş sınavı sürecinden uzman yardımcılığı eğitimine, yabancı dil koşullarından engelli adaylara yönelik düzenlemelere kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Giriş sınavı ve başvuru süreci

Giriş sınavının yazılı bölümü artık ÖSYM veya konuya uzmanlaşmış diğer kamu kurumlarına yaptırılabilecek; bu durumda sınava ilişkin hususlar protokolle belirlenecek. Sınav duyuruları, Resmî Gazete'ye ek olarak e-Devlet portalı ve ilgili kurumun internet sitesinde de yayımlanacak. Başvurular elektronik ortamda alınacak; Bakanlık duyuruda belirtmek kaydıyla şahsen veya posta yoluyla da başvuru kabul edebilecek.

Yabancı dil şartı güncellendi

Giriş sınavına başvurabilmek için son başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl içinde YDS veya e-YDS'den en az C düzeyi almak ya da denkliği ÖSYM tarafından tanınan uluslararası geçerlilikte bir belgeye sahip olmak zorunlu hale getirildi. Bu şart, ilanda belirtilmesi kaydıyla uygulanacak.

Uzman yardımcılığı ve yeterlik süreci

Uzman yardımcılığı dönemi en az üç yıl olarak belirlendi. Yeterlik sınavında başarılı olan adayların uzman kadrolarına atanabilmesi ise sınav sonucunun ilanından itibaren en geç iki yıllık fiili hizmet süresi içinde YDS'den en az C düzeyinde veya denk uluslararası belgede belge sahibi olma şartına bağlandı.

Tez jürisi yeniden yapılandırılarak başkan dahil en az beş asıl, üç yedek üyeden oluşacak şekilde düzenlendi. Sınav sonuçları artık yalnızca Bakanlığın resmî internet sitesinde duyurulacak; adaylara ayrıca tebligat yapılmayacak.

Engelli adaylar için yeni düzenleme

Yönetmeliğe eklenen ek maddeyle, yönetmelik kapsamındaki sınavların engellilerin engellilik durumuna göre gerekli tedbirler alınmak suretiyle düzenlenmesi zorunlu kılındı.

Geçiş hükümleri

Eklenen geçici maddeyle değişiklikten önce yapılan giriş sınavlarında başarılı olan adayların eski hükümlere göre işlem göreceği güvence altına alındı. Hizmet süresi hesabı ve sınav sonuçlarının ilanına ilişkin yeni kurallar ise mevcut uzman yardımcıları için de geçerli olacak.

Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlandığı 29 Nisan 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Resmi Gazete'de yayımlanan 7577 sayılı Kanun'la, defterdarların görev ve sorumlulukları netleştirildi.

Kanun'un 9. maddesiyle, 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un mülga 26. maddesi başlığıyla birlikte yeniden düzenlendi.

Buna göre defterdar, bulunduğu ilde Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın en büyük memuru ve il ve bağlı ilçeler teşkilatının amiri sıfatını haiz olacak.

Defterdarın görev ve sorumlulukları şunlardır:
- Bulunduğu ilde Bakanlığın taşra teşkilatındaki işlemlerin mevzuat hükümlerine göre yürütülmesini sağlamak,
- İşlemleri denetlemek,
- Merkez ve taşradan sorulan soruları cevaplandırmak,
- Kanuna aykırı hareketi görülenler hakkında takibatta bulunmak.

Düzenleme, 16 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Sayıştay Temyiz Kurulu, bir belediyede tahakkuk etmiş para cezalarının zamanaşımına uğratılması suretiyle kamu zararı oluşturulduğuna hükmetti. Kurul, 441 sayılı Ek İlam'ın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünü oy birliğiyle tasdik etti.

Kararda, 6183 sayılı Kanun'un 102 ve 103. maddeleri hatırlatılarak, para cezalarının tahakkuk tarihinden itibaren yasal 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde tahsil edilmesi gerektiği vurgulandı. Bu sürede 103. maddede sayılan (ödeme, haciz, ödeme emri tebliği vb.) zamanaşımını kesen işlemlerin yapılmaması halinde alacağın zamanaşımına uğrayacağı belirtildi.

5018 sayılı Kanun'un 71. maddesinin (e) bendi gereğince, idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun yapılmaması kamu zararı kapsamında değerlendirildi.

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 17. maddesi (d) bendi uyarınca ise, kamu zararının zamanaşımının gerçekleştiği tarihte oluşmuş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Sorumlunun Savunması Reddedildi

Temyiz talebinde bulunan sorumlu, kamu zararının bir kısmını hüküm tarihinden (16.05.2024) sonra, 12.11.2024 tarihinde banka dekontu ile ilgili belediyenin Vakıflar Bankası hesabına yatırdığını bildirmiş; ayrıca bazı ahizlere ait kişi borçlarının da hüküm tarihinden sonra düzenlenen tahsilat fişi, mahsup alındısı ve mahsup fişi ile tahsil edildiğini iddia etmiştir.

Ancak Temyiz Kurulu, bu ödemelerin hüküm tarihinden sonra yapıldığını ve muhasebeleştirilse dahi ancak hükmün infazı mahiyetinde olacağını, bu nedenle esastan bir değerlendirme yapılamayacağını belirterek savunmayı reddetmiştir.

Kurul Kararı

"Sorumlunun itirazının esas ve usule ilişkin olmayıp, tahsilat bildirimlerini içerdiği görüldüğünden; 441 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE"

Karar, belediyelerin para cezası tahsilat süreçlerini zamanaşımı süresi dolmadan tamamlamaları gerektiğini, aksi halde oluşan her bir kaybın doğrudan tazmin sorumluluğu doğuracağını bir kez daha ortaya koymuştur.

Bu karar, Sayıştay Temyiz Kurulu'nun resmi içtihatları arasına girmiş olup, benzer uyuşmazlıklarda emsal teşkil etmektedir.

Tarih : 19.11.2025

No : 58655

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesi sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 102’nci maddesinde:

“Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvimi yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur. Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.”

Hükmüne, aynı Kanun’un 103’üncü maddesinde ise:

“Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:

1. Ödeme,

2. Haciz tatbiki,

3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,

4. Ödeme emri tebliği,

5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,

6. Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması,

7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

8. Amme alacağının teminata bağlanması,

9. Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,

10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.

11. (Ek: 25/12/2003-5035/5 md.) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.

Kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararıyla kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rastladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.”

Hükmüne yer verilerek, zamanaşımını kesen süreler tek tek belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” kenar başlıklı 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinde; “İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması” hükmüne yer verilerek, kamu gelirlerinin mevzuatla belirlenmiş olan esaslara ve usullere uygun biçimde tahakkuk ve tahsil edilmesi zorunluluğu vurgulanmıştır.

Yine Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kamu zararının oluştuğu tarih” kenar başlıklı 17’nci maddesinin (d) bendinde de; “İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte” şeklindeki hükümle, kamu zararının oluşmuş kabul edileceği belirtilmektedir.

Başta 6183 sayılı Kanun, ikincil mevzuat ve diğer ilgili mevzuat hükümleri ile belirlenmiş olan tarh, tahakkuk ve tahsilata dair tarihler, yine mevzuat hükümlerinin cevaz verdiği istisnai durumlar haricinde, kesindir ve bu tarihler sonrasında hiç gerçekleşmeyen tutarlar veya eksik kalan (gerçekleşmeyen) tarh-tahakkuk-tahsilat tutarları, kamu zararına sebebiyet vermektedir.

Yapılan incelemede, para cezalarının tahakkuk ettirilerek ödeme tarihinin belirlendiği tarihten zamanaşımına uğradığı tarihe kadar geçen sürede, 6183 sayılı Kanun uyarınca gerekli işlemler yapılmayarak para cezalarının zamanaşımına uğratılması suretiyle 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

Konunun esası yönünden yukarıda yapılan açıklamalar dışında, temyiz talebinde bulunan sorumlu, tazmin hükmündeki kamu zararının, kendisi

tarafından ilgili Belediyenin Vakıflar Bankasındaki Hesabına banka dekontu ile yatırılarak tahsil edildiğini bildirmekte ise de; -buna ilişkin muhasebe kaydı yapılmamış olmakla birlikte- temyiz dilekçesinde bildirilen ve hüküm tarihi olan 16.05.2024 tarihinde sonra 12.11.2024 tarihinde gerçekleştiği anlaşılan tahsilat, muhasebeleştirildiği takdirde dahi ancak temyize konu Ek İlamdaki hükmün infazı mahiyetinde olacak olup, bu konuda Kurulumuzca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır. (Sorumlu tarafından ayrıca, tam olarak kamu zararı tutarına denk gelen bu tahsilat dışında, kamu zararı tablosundaki bazı ahizlere ait kişi borçlarının da yine hüküm tarihinden sonra düzenlendiği anlaşılan tahsilat fişi, mahsup alındısı ve mahsup fişi gibi birtakım belgelerle tahsil edildiği bildirilmiştir.)

Bu itibarla, sorumlunun itirazının esas ve usule ilişkin olmayıp, tahsilat bildirimlerini içerdiği görüldüğünden; yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda 441 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE,

Kararın Özeti:
Sayıştay 1. Dairesi, bir üniversite tarafından yürütülen danışmanlık hizmeti kapsamında öğretim üyelerine yapılan döner sermaye ek ödemelerinin, “doğrudan mesleki katkı bulunmadığı” gerekçesiyle kamu zararı oluşturduğu iddiasını incelemiş; somut olayda kamu zararı bulunmadığına karar vermiştir. Karar, akademik katkının kapsamının belirlenmesi bakımından denetim pratiğine yönelik ölçütler içermektedir.

İddianın Çerçevesi

Uyuşmazlık, üniversite ile üçüncü bir taraf arasında imzalanan danışmanlık hizmet alımı sözleşmesi kapsamında yürütülen işten elde edilen gelirlerin dağıtımına ilişkindir.

İş kapsamında; çok sayıda ilde bulunan yapıların zemin etüdü, deprem performans analizi ve güçlendirme raporlarının hazırlanmasına yönelik faaliyetler yürütülmüş; sondaj ve laboratuvar testleri gibi teknik işlemler hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilmiştir.

Sorgu konusu iddia, öğretim üyelerinin bu faaliyetlerde doğrudan üretici rol üstlenmediği, yalnızca koordinasyon sağladığı ve bu nedenle döner sermaye gelirine katkı şartını karşılamadığı yönündedir.

Mevzuat Çerçevesi

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinde, döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesi için “gelire katkı” veya “hizmetin ifası” kriterleri esas alınmıştır.

Düzenleme, katkının niteliğine ilişkin açık bir sınırlama getirmemekte; uygulamada bu hususun somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesini gerektirmektedir.

Sayıştay Değerlendirmesi

Daire kararında, katkının varlığı değerlendirilirken işin bütünlüğü esas alınmış ve aşağıdaki unsurlar belirleyici kabul edilmiştir:

• İşin niteliği: Faaliyetlerin yalnızca fiziki üretim süreçlerinden ibaret olmadığı; bilimsel analiz, teknik değerlendirme ve raporlama aşamalarını içerdiği,

• Akademik katkı: Öğretim üyelerinin verilerin yorumlanması, teknik raporların hazırlanması ve sürecin bilimsel sorumluluğunun üstlenilmesinde aktif rol aldığı,

• Hizmet alımı ile ilişki: Dışarıdan temin edilen hizmetlerin, nihai teknik çıktının hazırlanmasına yönelik veri üretimiyle sınırlı olduğu,

• Katma değer unsuru: Nihai ürünün (analiz ve raporlar) akademik değerlendirme süreci sonucunda ortaya çıktığı

tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, öğretim üyelerinin katkısı “yardımcı” değil, işin sonucunu belirleyen esaslı mesleki katkı olarak nitelendirilmiştir.

Mali Sürece İlişkin Tespit

Kararda ayrıca ödeme sürecinin mali yönü de incelenmiş;

• Gelirden kanuni kesintilerin (%15 kurum payı, %5 BAP payı, %1 Hazine payı) yapıldığı,

• Hizmet alım giderlerinin düşüldüğü,

• Kalan tutarın katkı oranına göre dağıtıldığı

tespit edilerek mali işlemlerin mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç

Daire, yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda kamu zararı bulunmadığına hükmetmiştir.

Karar, denetim uygulamaları bakımından şu ilkeleri ortaya koymaktadır:

• “Doğrudan katkı” kavramı, yalnızca fiziki üretim faaliyetleriyle sınırlı değildir; bilimsel değerlendirme ve analiz süreçleri de bu kapsamda yer alabilir.

• Hizmet alımı yapılmış olması, kamu personelinin katkısını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

• Katkının varlığı, işin nihai çıktısına olan etkisi üzerinden değerlendirilmelidir.

• Ek ödeme süreçlerinde mali hesaplama ve kesinti usullerine uygunluk, ayrıca ve öncelikle denetlenmelidir.

KARAR

Döner Sermaye Ek Ödemesi

… ile Üniversite arasında … tarihinde imzalanan … TL sözleşme bedelli … Danışmanlık Hizmeti Alımı İşi’nde görevli öğretim üyelerine doğrudan mesleki katkılarının bulunmadığı faaliyetler için ek ödeme yapıldığı iddia edilmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin;

(c) fıkrasında,

“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, … diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, (…) geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…” hükmü,

(d) fıkrasında,

“Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.” hükmü ve

(e) fıkrasında,

“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.

…” hükmü

yer almaktadır.

Bu hükümlere göre;

Bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına,

Yükseköğretim kurumlarının diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden, hizmeti veren öğretim elemanlarına

döner sermaye ek ödemesi yapılır.

Yapılan incelemede;

- … tarihinde … ile Üniversite arasında imzalanan sözleşmenin bedelinin …TL, işe başlama tarihinin … ve işin süresinin … gün olduğu,

- İşe ait Sözleşmenin, Elazığ, Tunceli, Malatya, Adıyaman, Trabzon, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane, Erzurum, Kars, Bayburt, Şırnak, Diyarbakır, Batman, Mardin, Siirt, Bitlis, Ağrı, Iğdır, Muş, Van ve Hakkâri illerinde bulunan 154 adet lojman ve hizmet binasını kapsadığı,

- İşin aşağıda yer alan sekiz kalemden oluştuğu:

1) Her zeminde ve derinlikte sondaj yapılması (11.550 adet x …= …TL),

2) Laboratuvar ve saha deneylerinin yapılması (Her bina için bir set, şartnamede belirtilen tüm deneyler-154 adet x …= … TL),

3) Mevcut binalarda projesi bulunmayan binaların rölevelerinin çıkarılması ve projesi bulunanlar için projenin yerinde kontrolü (154 adet x …= …TL),

4) Beton kalitesi ve donatı durumunun belirlenmesi (154 adet x …= …TL),

5) Sondaj veri raporu hazırlanması (Her yapı için ayrı ayrı hazırlanacaktır-154 adet x …= …TL),

6) Geoteknik değerlendirme raporu hazırlanması (154 adet x …= …TL),

7) Mevcut binaların deprem değerlendirme analizlerinin yapılması (154 adet x …= …TL),

8) Güçlendirme öneri raporunun hazırlanması (154 adet x …= …TL),

- İş programını, yapılan çalışmaları ve iş tamamlanma sürecini gösteren … Genel Müdürlüğü Çalışmalarına Ait Çalışma Programı Detaylarına göre işin iller bazında altı gruba ayrıldığı ve çalışmanın ön inceleme, zemin analizi, mimari proje, performans analizi ve raporlama olmak üzere beş aşamada … gün içinde tamamlandığı,

- İşin yerine getirilmesi sırasında idare bünyesinde yaptırılamayacak bazı iş ve işlemlerin (zemin analizine yönelik sondajların alınması, laboratuvar testlerinin yapılması, raporların yazılması, mimari projeye ilişkin mimari röleve için binaların gezilmesi, mimari rölevelerin alınması ve detay çizimlerin hazırlanması, performans analizine yönelik statik rölevenin alınması, detay çizimlerin hazırlanması, binaların sonlu eleman modellerinin hazırlanması ve belirlenen malzeme özellikleri ile binaların performans analizlerinin yapılması) hizmet alımı yapılmak suretiyle yerine getirildiği,

- … yılında iş kapsamında elde edilen KDV hariç … TL’lik gelirin, dışarıdan temin edilen hizmet bedelleri ile kanuni kesintiler (%15 kurum payı, %5 bilimsel araştırma projeleri payı ve %1 Hazine payı) minha edildikten sonra kalan … TL’sinin öğretim üyelerine işe olan katkıları dikkate alınmak suretiyle belirlenen oranlar üzerinden ek ödeme olarak ödendiği,

görülmüş olup yapılan savunmalardan ve savunma eki belgelerden anılan iş kapsamında yapılan faaliyetlerin/işlerin tamamının mesleki birikim ve yetkinlik gerektiren faaliyetler olduğu, bütün raporların sorumlu öğretim üyeleri tarafından bilimsel ve teknik değerlendirmeler yapılarak hazırlandığı, adı geçen öğretim üyelerinin hizmet alımı konusu işlerde de gerekli yönlendirmeleri yaparak koordinasyonu sağladıkları ve sahada bilfiil çalıştıkları, elde edilen gelirden yürürlükteki mevzuat uyarınca yapılması gereken kanuni kesintilerin yapıldığı ve bu kesintiler ile iş kapsamında yapılan hizmet alımı bedelleri düşüldükten sonra kalan tutarın öğretim üyelerine işe olan katkıları dikkate alınmak suretiyle belirlenen oranlar üzerinden döner sermaye ek ödemesi olarak ödendiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, sorguda kamu zararı olduğu iddia edilen … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.

Sayıştay 8. Dairesi, SGK tarafından kesilen idari para cezasının kurum bütçesinden ödenmesine rağmen cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmemesi nedeniyle oluşan kamu zararından, rücu işlemini başlatmakla yükümlü olan harcama yetkilisinin sorumlu olduğuna hükmetti. Daire, üst yönetici ve gerçekleştirme görevlisine ise sorumluluk atfedilmedi.

Sayıştay 8. Dairesi, kamu zararının tahsiline ilişkin usul ve esaslar açısından önemli bir karara imza attı. Bir kamu kurumunda, 5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari para cezasının kurum bütçesinden ödenmesine rağmen, cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmemesi nedeniyle oluşan kamu zararından, rücu işlemini başlatmakla yükümlü olan harcama yetkilisinin sorumlu tutulmasına karar verildi.

Kamu kurumunda, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde belirtilen yükümlülüklerin (4/c’li sigortalıların hizmet bilgilerinin elektronik ortamda Kuruma gönderilmemesi) yerine getirilmemesi nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından idari para cezası kesildi. Kesilen idari para cezası, kurum bütçesinden ödendi.

Sayıştay denetiminde, söz konusu idari para cezasının bütçeden ödenmesine rağmen, bu cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmediği tespit edildi. Bunun üzerine düzenlenen ilamla, kamu zararının sorumlulardan tahsiline hükmedildi. Sorumlulardan birinin temyizi üzerine Temyiz Kurulu bozma kararı verdi. Bozma kararı çerçevesinde konuyu yeniden görüşen 8. Daire, nihai kararını verdi.

Sayıştay 8. Dairesi’nin Hukuki Değerlendirmesi

Kararda, kamu zararının tespiti ve sorumluların belirlenmesine ilişkin mevzuat hükümleri ayrıntılı olarak ele alındı:

- Kamu Zararının Tanımı: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi ile Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinin (g) bendi uyarınca, kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine para cezası gibi ek mali külfet yüklenmesi kamu zararı olarak nitelendirildi.

- Rücu Zorunluluğu: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 10, 12 ve 5018 sayılı Kanun’un 31’inci maddeleri çerçevesinde, kamu görevlilerinin görevlerini gereği gibi yapmamaları sonucu oluşan idari para cezalarının buna sebep olan kişilerce karşılanması, cezanın bütçeden ödenmesi halinde ise zarara sebebiyet veren ilgililerinden tahsil edilmesi gerektiği vurgulandı.

- Harcama Yetkilisinin Yükümlülüğü: Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 7/A maddesi uyarınca, idari para cezasının kurum bütçesinden ödenmesini takiben harcama yetkilisi tarafından Değerlendirme Formu düzenlenmesi, kamu zararının oluştuğuna kanaat getirilmesi halinde zararın oluşumunda kusuru olanlara rücu edilmesi ve sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği belirtildi.
- Sorumluluk Tespiti: Olayda, idari para cezasının kurum bütçesinden ödendiği ancak harcama yetkilisi tarafından rücu işlemlerinin hiç başlatılmadığı tespit edildi. Bu nedenle, oluşan kamu zararından harcama yetkilisinin sorumlu olduğuna karar verildi.
- Üst Yönetici ve Gerçekleştirme Görevlisinin Durumu: Rücu işlemlerinin hiç başlatılmaması nedeniyle üst yöneticinin konudan haberdar olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı değerlendirilerek üst yöneticiye sorumluluk atfedilmedi. Gerçekleştirme görevlisinin ise rücu işlemlerini başlatmakla ilgili herhangi bir yükümlülüğü bulunmadığından sorumluluğunun olmadığı belirtildi.

Kararın Sonucu

Sayıştay 8. Dairesi, bu gerekçelerle, kurum bütçesinden ödenen idari para cezasına ilişkin olarak cezaya sebebiyet veren kişilere rücu edilmemesinden kaynaklanan kamu zararının, rücu işlemini başlatmakla yükümlü olduğu halde bu sorumluluğu yerine getirmeyen harcama yetkilisinden, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte tahsiline oybirliğiyle karar verdi.

Daire Karar Detayı

KARAR

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari para cezasının Kurum bütçesinden ödenmesine rağmen cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmemesi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari para cezasının Kurum bütçesinden ödenmesine rağmen cezaya sebebiyet veren sorumlulara rücu edilmemesinden kaynaklanan … TL kamu zararı hakkında … Kurumu 2017 yılı hesabının 8. Dairede yargılanması sonucu düzenlenen … sayılı İlamın …’nci maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak sorumlulardan (…) … tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan dilekçe üzerine Temyiz Kurulu tarafından verilen … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararı çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine 04.04.2015 tarih ve 6645 sayılı Kanun’un 48’inci maddesi ile eklenen paragrafta; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunan sigortalıların hizmet bilgilerinin 100 üncü madde kapsamında Kurumca oluşturulan yazılım programına bilgi girişi yapması gereken işyerlerince, Kurumca belirlenen süre içinde elektronik ortamda Kuruma hiç gönderilmemesi hâlinde sigortalı başına aylık brüt asgari ücretin beşte biri, geç gönderilmesi hâlinde ise sigortalı başına aylık brüt asgari ücretin onda biri tutarında, idari para cezası uygulanır. Ancak, idari para cezası ilgili yılın aralık ayında geçerli olan brüt asgari ücretin yirmi dört katını geçemez.” denilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;

“Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.”

“Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde ise; “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. …” hükümlerine yer verilmiştir.

Yine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde; bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmış olup, kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esasların, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.

Bu hükme dayanılarak 19.10.2006 tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in; “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde; kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet yüklenmesi kamu zararı olarak değerlendirilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin, “Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zararın değerlendirilmesi” başlıklı 7/A maddesinde; kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zarara ilişkin hususların, ilgili harcama yetkilisinin görüşünü de içeren ve harcama birimi tarafından düzenlenen Ek-1’deki Değerlendirme Formu ile birlikte merkezde üst yöneticinin, taşrada ise idarenin taşrada bulunan en üst yöneticisinin değerlendirmesine sunulacağı; üst yönetici veya idarenin taşrada bulunan en üst yöneticisi tarafından yapılan değerlendirmede, kamu zararının oluştuğuna karar verilmesi halinde anılan Değerlendirme Formu ile zararın tespitine ilişkin belgelerin takibe yetkili birime gönderileceği; tespit edilen zararın, sorumlular ve/veya ilgililerce defaten ödenmesi veya ödeneceğinin yazılı olarak taahhüt edilmesi halinde söz konusu alacağın, yukarıda belirtilen işlemlere gerek kalmaksızın borç tahakkuk kaydı yaptırılarak tahsil edileceği; kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zararın, yapılan değerlendirme sonucunda kamu zararı niteliği taşımamakla birlikte, tahsili gereken bir alacak olduğuna karar verilmesi halinde ise bu alacağın genel hükümlere göre takip ve tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kamu görevlilerinin görevlerini gereği gibi yapmamaları sonucu oluşan idari para cezalarının buna sebep olan kişilerce karşılanması, söz konusu cezaların bütçeden ödenmesi halinde ise zarara sebebiyet veren ilgililerinden tahsil edilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, Rapora konu edilen söz konusu idari para cezasının ilgili Kurum bütçesinden ödenmesini takiben, harcama biriminin en üst yöneticisi konumunda olan harcama yetkilisi tarafından yukarıda adı geçen formun düzenlenmesi, kamu zararının oluştuğuna kanaat getirilmesi halinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 12’nci maddesi çerçevesinde bu zararın oluşumunda kusuru olanlar var ise bunlara rücu edilmesi ve sonucuna göre işlem tesis edilmesi, son olarak da yapılan değerlendirmenin üst yöneticiye sunulması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, idari para cezasının Kurum bütçesinden ödendiği, ancak bu cezaya sebebiyet veren kişilerle ilgili olarak harcama yetkilisi tarafından mevzuatın öngördüğü rücu işlemlerinin hiç yapılmadığı tespit edilmiştir.

Konuyla ilgili olarak gönderilen savunmalarda ve dilekçede, bilgi girişi yapmakla görevli personelin kamu görevinden ihraç edilmesi nedeniyle sorumlunun/sorumluların tespit edilemediği belirtilmişse de, ilgili harcama biriminin en üst amiri konumunda bulunan harcama yetkilisi tarafından yapılması gereken Kurum bütçesinden ödenen söz konusu idari para cezasının ödenmesine sebebiyet verenlerle ilgili bir kusur tespitinin yapılması ve bu kusur sorumluluğu çerçevesinde söz konusu cezanın sorumlularından takip ve tahsili yoluna gidilmesidir. Ancak, harcama yetkilisi tarafından bu yönde bir işlemin yapılmadığı görüldüğünden, oluşan kamu zararı nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, harcama yetkilisi tarafından rücu işlemlerinin hiç başlatılmaması nedeniyle üst yöneticinin konudan haberdar olmasını beklemenin hayatın olağan akışına uygun olmadığı değerlendirildiğinden, üst yöneticiye sorumluluk atfedilmesi mümkün bulunmamaktadır. Nitekim, konuyla ilgili olarak üst yöneticiye sorgu tebliğ edilmemiştir.

Diğer taraftan, Kurum adına kesilmiş olan idari para cezasını ödemekle yükümlü olan gerçekleştirme görevlisinin de, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, rücu işlemlerini başlatmakla ilgili hiçbir yükümlülüğü bulunmadığından, oluşan kamu zararı ile ilgili bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Kurum Bütçesinden ödenen idari para cezası ile ilgili olarak bu cezaya sebebiyet veren kişilere rücu edilmemesinden kaynaklanan … TL kamu zararının,

İdare adına rücu işlemini başlatmakla yükümlü olan ancak bu sorumluluğu yerine getirmeyen Harcama Yetkilisi (…) …’a, münferiden,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.

Sayıştay Birinci Dairesi, bir üniversitede görevli merkez müdürü ve yardımcısına özel kurslardaki idari faaliyetleri nedeniyle yapılan döner sermaye ek ödemelerine ilişkin önemli bir karara imza attı. 20.11.2025 tarihli ve 10970 Karar No'lu ilamla alınan karar, yükseköğretim kurumlarında döner sermaye ek ödemelerinin hangi şartlarda yapılabileceğini netleştirmesi açısından önemli bir içtihat örneği niteliği taşıyor.

Bir üniversite bünyesindeki merkezde düzenlenen özel kurslarda, merkez müdürü ve müdür yardımcısına öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi gibi idari işler nedeniyle döner sermaye ek ödemesi yapıldı. Bu ödemeler, üniversite yönetim kurulu tarafından yürürlüğe konulan usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirildi.

Daire, daha önce bu ödemeler nedeniyle kamu zararı tespit etmiş ve tazmin hükmü kurmuştu. Ancak Sayıştay Temyiz Kurulu söz konusu hükmü bozarak dosyayı yeniden değerlendirmek üzere Daireye geri gönderdi. Temyiz Kuruluna göre ödemeler, yönetici payı mahiyetinde olmayıp 2547 sayılı Kanun'un 58/(c) fıkrası kapsamında öğretim üyesi sıfatıyla döner sermayeye doğrudan katkı karşılığında yapılmıştı ve bu nedenle mevzuata aykırılık bulunmuyordu. Daire ise yeniden yaptığı inceleme sonucunda oy çokluğuyla ilk kararında ısrar ederek kamu zararının varlığını korudu.

Sayıştay Dairesi yaptığı incelemede, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58. maddesine göre döner sermaye ek ödemelerinde iki temel ayrım bulunduğunu vurguladı. Buna göre, yönetici konumunda olanlar ile yönetim fonksiyonu kapsamına giren faaliyetler için (f) fıkrasında düzenlenen yönetici payı ödenebiliyor. Bunun dışındaki gelir getirici faaliyetlerde ise kişinin doğrudan mesleki katkısı esas alınıyor.

Daire, söz konusu işlerin idari işlem ve eylem konusu olması nedeniyle yöneticilik faaliyetleri içerisinde yer aldığını, doğrudan bir mesleki katkı içermediğini tespit etti. Ek ödemeler, öğretim üyelerinin mesleki bilgi ve birikimleriyle ilgili olmayıp öğrencilerin eğitim sürecine adaptasyonunun sağlanmasına yönelik yönetimsel işlere ilişkin olduğundan, bu işler için yalnızca yönetici katkı payına hak kazanan öğretim elemanlarına ödeme yapılabileceği sonucuna varıldı.

Kararda, 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (f) fıkrası kapsamında bulunmayan merkez müdürü ve yardımcısına, yöneticilik sıfatları gereğince yürütmeleri gereken iş ve işlemlerin mesleki katkı olarak değerlendirilerek ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle yapılan ödemelerin kamu zararı oluşturduğu belirtildi.

Bu kapsamda Daire, oluşan kamu zararının harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve diğer sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine hükmetti. Ancak üniversite yönetim kurulu kararında imzası bulunmakla birlikte oy hakkı olmayan rektör yardımcılarının sorumluluğunun bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.

Karara, ödemelerin asli görev kapsamında yer almayan işler için yapıldığı ve yönetici payı da ödenmediği için katkı payı alınmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle karşı oy şerhi de konuldu.

Daire Karar Detayı

KARAR

Döner Sermaye Ek Ödemesi

… tarihli ve … sayılı ilamın 3’üncü maddesiyle tazmin hükmolunan konuya ilişkin Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı bozma kararları üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.

… Üniversitesi … yılı hesabının … tarihinde Dairemizde yargılanması sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın 3’üncü maddesiyle … Merkezi Müdürü … ile Müdür Yardımcısı …’e, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri için döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmişti.

Söz konusu tazmin hükmünün temyiz edilmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararlarda;

“…

Yapılan incelemede, … Merkezi Müdürü … ile Müdür Yardımcısı …’e, … yılında Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Ek ödemelerin hesaplanması ve ödenmesinin; Merkez tarafından hazırlanan ve Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararıyla yürürlüğe konulan … Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki EK-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden yapıldığı görülmektedir.

… Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri nedeniyle “yönetici payı” ek ödemesi verilemeyeceği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte; söz konusu yöneticilere yapılan ek ödemenin Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı toplantısında görüşülerek yürürlüğe konulan … Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki Ek-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında “öğretim üyesi” vasıfları nedeniyle yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu açıdan, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrasının birinci bendinde; gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine ödeme matrahının yüzde 800'ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü geçmeyecek şekilde döner sermayeden aylık ek ödeme yapılmasına izin verildiğinden; … Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına bir öğretim üyesi olarak bu oranları aşmayacak şekilde yapılan ek ödemede mevzuata aykırılıktan söz edilemez.

Yönetici payı olarak değil de döner sermaye gelirine olan doğrudan katkıları nedeniyle ek ödeme aldıkları ödemeye esas belgelerle sabit olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, söz konusu ödeme nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesi kapsamında herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemiştir.

Bu itibarla, … Merkezi Müdürü … ile Müdür Yardımcısı …’e Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında döner sermaye gelirine olan doğrudan katkıları nedeniyle döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığından ve söz konusu ödeme ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verilmediğinden, temyiz talebinde bulunan sorumlunun itirazının kabul edilerek … sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oy çokluğuyla,”

denilmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin; (e) fıkrasında,

“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir…” hükmü,

(f) fıkrasında;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” hükmü,

yer almaktadır.

Bu hükümlere göre, döner sermaye faaliyetleri nedeniyle yapılacak ek ödemelerde ikili bir ayrım bulunmaktadır. Bu ayrımda, yönetici konumunda olanlar ile yönetim fonksiyonu kapsamına giren faaliyetlere istisnai bir düzenleme olarak yer verilmiş ve (f) fıkrasında unvanları sayılan personele, yöneticilik faaliyetleri nedeniyle ek ödeme yapılmasına cevaz verilmiştir. Bunun dışındaki gelir getirici faaliyetlerde ise katkı esas tutulmuştur. Dolayısıyla bir öğretim elemanının, işletme faaliyetleri nedeniyle ek ödemeye müstehak olabilmesi için ya yöneticilik faaliyetleri hariç gelir getirici işlemlere katkıda bulunması ya da yöneticilik faaliyetleri nedeniyle söz konusu maddenin (f) fıkrası kapsamına girmesi gerekmektedir.

Ayrıca, 2547 sayılı Kanun’un 58’nci maddesinin (f) fıkrasının son paragrafıyla yönetici payına mesai saatleri içerisinde verilen mesleki hizmetler de dâhil edilmiştir. Buradan kanun koyucunun yöneticilik faaliyetlerini ve buna ilişkin ek ödemeleri mesai içi ve mesai dışı tüm süreleri kapsar şekilde düzenlediği, yönetici payına müstehak olanlar da dâhil olmak üzere öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeleri sadece sahip olunan meslek nedeniyle verilen katkılar açısından mesai içi ve dışı olarak ayrıma tabi tuttuğu açıktır.

Yapılan incelemede, Merkez Müdürü … ile Müdür Yardımcısı …’e … yılında Merkezde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre anılan işler, idari işlem ve eylem konusu olması nedeniyle yöneticilik faaliyetleri içerisinde yer almakta, doğrudan bir mesleki katkıyı içermemektedir. Başka bir ifade ile, söz konusu olayda ek ödemeler, öğretim üyelerinin mesleki bilgi, deneyim ve birikimleri olan … ile ilgili olmayıp düzenlenen kurslardaki öğrencilerin eğitim sürecine adaptasyonunun sağlanmasına yönelik öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi, öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi gibi yönetimsel işlere ilişkindir. Bu işler için sadece yönetici katkı payına müstehak öğretim elemanlarına ödeme yapılabilmektedir. Kaldı ki, anılan Temyiz Kurulu Kararlarında da … Merkezinde görevli olan Müdür ve Müdür Yardımcısına, Merkezde düzenlenen özel kurslarda yaptıkları yöneticilik faaliyetleri nedeniyle “yönetici payı” ek ödemesi verilemeyeceği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamında bulunmayan adı geçen öğretim elemanlarına yöneticilik sıfatları gereğince yürütmeleri gereken iş ve işlemlerin mesleki katkı olarak değerlendirilerek ek ödeme yapılması imkanı bulunmadığından, ek ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.

Ek ödemelerin hesaplanması ve ödenmesi, Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı toplantısında görüşülerek yürürlüğe konulan … Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar’ın “Genel İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi ile Esaslar eki Ek-1 Gelir Getirici Faaliyet Cetveline istinaden yapıldığından söz konusu Üniversite Yönetim Kurulu Kararında imzası olanlar ile harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri oluşan kamu zararından birlikte sorumludurlar.

Diğer taraftan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 15’inci maddesinde; üniversite yönetim kurulunun rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört yıl için seçilecek üç profesörden oluştuğu ve rektör yardımcılarının oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu toplantılarına katılabilecekleri ifade edilmiş olup Üniversite yönetim kurulu toplantılarına oy hakkı bulunmaksızın katılan rektör yardımcıları …, … ve …’nın anılan kararda sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu itibarla,

söz konusu Üniversite Yönetim Kurulu Kararında imzası olmakla birlikte oy hakkı bulunmayan rektör yardımcılarının sorumluluklarının bulunmadığına oy birliğiyle,

anılan Merkezde düzenlenen özel kurslarda idari iş ve işlemler esas alınarak ek ödeme yapılması sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL’nin;

Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Diğer Sorumlular …’a,

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

Üye …’ün karşı oy gerekçesi:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (e) fıkrasında;

“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir…”

denilmek suretiyle hizmet karşılığı ve hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermeye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkı payı ödenebilmesine imkan tanınmıştır.

Yapılan incelemede, … Merkezinde düzenlenen kurslardaki öğrenci karşılama, yurda yerleştirme, ikametgâh işlemleri, öğrenci belgelerinin düzenlenmesi ve öğrenci sertifikalarının düzenlenmesi işleri için ek ödeme yapıldığı görülmüştür. Söz konusu işler, eğitim-öğretim süreci dışında olup ödemenin yapıldığı kişilerin asli görevleri kapsamında yer almadığından ve kendilerine yönetici payı da ödenmediğinden katkı payı almalarında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle, yapılan ödeme mevzuata uygun olduğundan ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği'nde (Sıra No: 100) değişikliğe gitti. Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğle, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planlarında köklü güncellemeler yapıldı.

Ne değişti?

Tebliğin en kritik düzenlemesi muhasebe kayıt yükümlülüklerine ilişkin. Buna göre, Detaylı Hesap Planı Ortak Yardımcı Hesaplar Tablosu'nun 7 numaralı dipnotunda yer alan hesaplara kayıt yapılırken artık yalnızca yardımcı hesap kodları değil; bütçe sınıflandırmasındaki program, kurumsal ve finansman kodlarının da birlikte kullanılması zorunlu hale getirildi.

Bunun yanı sıra tebliğde yer alan "Maliye Bakanlığı" ve "Maliye Bakanı" ibareleri, kurumsal yapılanmayı yansıtacak şekilde "Hazine ve Maliye Bakanlığı" ve "Hazine ve Maliye Bakanı" olarak güncellendi. Tebliğin eki olan hesap planı tabloları da yeniden düzenlendi.

Yürürlük tarihi

Tebliğ, 1 Ocak 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütecek.

Hazine ve Maliye Bakanlığından:

MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL TEBLİĞİ

(SIRA NO: 99)

(PARASAL SINIRLAR)

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve diğer mevzuat kapsamında uygulanacak olan parasal sınırları ve alındı birim fiyatlarını belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 27/12/2014 tarihli ve 29218 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 12 nci, 27 nci, 549 uncu ve 552 nci, 31/12/2005 tarihli ve 26040 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7 nci, 8/6/1988 tarihli ve 19836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pul ve Değerli Kağıtların Bayiler ve Yetkili Memurlar Vasıtası ile Sattırılmasına ve Bayilere Satış Aidatı Verilmesine Dair Yönetmeliğin 12 nci, 30/12/2005 tarihli ve 2005/9912 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 26 ncı, 31/12/2005 tarihli ve 26040 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5 inci, 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin 40 ıncı, 14/3/2025 tarihli ve 9600 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7 nci, 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 75 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Kasa işlemleri

MADDE 3- (1) Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 12 nci maddesi gereğince, muhasebe birimlerince kasadan yapılacak ödeme sınırı bu Tebliğ ekinde yer alan Tablo I’in (A) bölümünün Kasa İşlemleri kısmında gösterilmiştir.

(2) Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 12 nci ve 27 nci maddeleri gereğince, ertesi gün yapılacak ödemeleri karşılamak üzere ve kişi malı emanet dövizlerden kasada bulundurulacak miktarlar ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. şubesi bulunmayan ilçelerde gerekli güvenlik önlemleri alınmak şartıyla veznede bulundurulacak azami miktar Tablo I/A’nın Kasa İşlemleri kısmında gösterilmiştir.

(3) Tablo I/A Kasa İşlemleri kısmında gösterilen parasal sınırların yetersiz kalması durumunda, muhasebe birimlerinin gerekçeli başvuruları üzerine Bakanlıkça (Muhasebat Genel Müdürlüğü) tespit edilen sınırlar uygulanır. Daha önce bu kapsamda Bakanlıkça artırılmasına izin verilen sınırların, bu Tebliğle belirlenen sınırların üzerinde olması halinde özel olarak izin verilmiş sınırların uygulanmasına devam edilir.

Kaybedilen alındılara ilişkin işlemler

MADDE 4- (1) Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 552 nci maddesi gereğince, muhasebe birimlerince, her ne suretle olursa olsun alınan para ve değerlere karşılık verilmiş olan alındılardan kaybedilmiş olanlar için ilan verilmesine gerek görülmeyen tutar, Tablo I/A’nın Kaybedilen Alındılar İçin İlan kısmında gösterilmiştir.

Muhasebe yetkilisi mutemedi işlemleri

MADDE 5- (1) Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesi gereğince, muhasebe birimleri dışında görev yapan muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından yedi günlük süre beklenilmeksizin muhasebe birimi veznesine teslim edilmesi gereken tahsilat tutarı ile mahkeme başkanlıkları, icra ve iflas daireleri ve izale-i şüyu memurluklarındaki muhasebe yetkilisi mutemetlerince 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun eki (1) ve (3) sayılı tarifelere göre makbuz karşılığı tahsil edilip yedi günlük süre beklenilmeksizin muhasebe birimi veznesine veya banka hesabına yatırılması gereken tahsilat tutarı, Tablo I/B’nin Muhasebe Yetkilisi Mutemedi İşlemleri kısmında gösterilmiştir.

(2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde görev yapan muhasebe yetkilisi mutemetleri için belirtilen sınırın yetersiz kalması durumunda, gerekçeli tekliflerle Bakanlığa başvurularak alınacak izne göre işlem yapılır. Bu teklif yazısında muhasebe yetkilisi mutemedinin son iki ayda muhasebe veznesine veya banka hesabına yatırdığı tutarlar ve yatırılma tarihleri de belirtilir.

(3) Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 549 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili ülkedeki bankacılık mevzuatının gerekleri ve bankacılık sisteminin etkinliği de dikkate alınarak Dışişleri Bakanlığının yurt dışı temsilciliklerinde yapılan tahsilatın muhasebe biriminin banka hesabına yatırılmasına ilişkin süre ile parasal sınır, Tablo I/B’de belirlenen sınırlara bağlı olmaksızın, Dışişleri Bakanlığının talebi üzerine Bakanlıkça belirlenir.

(4) İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında daha önce Bakanlıkça artırılmasına izin verilen sınırların, bu Tebliğ ile belirlenen sınırların üzerinde olması halinde özel olarak izin verilmiş sınırların uygulanmasına devam edilir.

Yetkili memurlarla ilgili işlemler

MADDE 6- (1) Pul ve Değerli Kağıtların Bayiler ve Yetkili Memurlar Vasıtası ile Sattırılmasına ve Bayilere Satış Aidatı Verilmesine Dair Yönetmeliğin 12 nci maddesi gereğince, değerli kağıt verilen yetkili memurlar tarafından on beş günlük süre beklenilmeksizin muhasebe biriminin veznesine teslim edilmesi gereken satış hasılatı tutarı Tablo I/B’nin Yetkili Memurlarla İlgili İşlemler kısmında gösterilmiştir.

(2) Yetkili Memurlarla İlgili İşlemler için belirtilen sınırın yetersiz kalması durumunda, ilgili idare tarafından gerekçeli teklifle Bakanlığa başvurularak alınacak izne göre işlem yapılır. Bu teklif yazısında yetkili memurların son iki ayda muhasebe veznesine yatırdığı tutarlar ve yatırılma tarihleri de belirtilir.

Muhasebe yetkilisi yardımcılarına devredilecek görev ve yetkiler

MADDE 7- (1) Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince görev, yetki ve sorumlulukların yardımcılara devredilmesinde Tablo I/C bölümünde gösterilen parasal sınırlar dikkate alınır.

Kaybolan faturalarla ilgili işlemler

MADDE 8- (1) Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5 inci maddesi gereğince, kamu idarelerince alınan mal, hizmet ve yapım işleri karşılığında özel kişiler tarafından düzenlenen faturaların kaybedilmesi halinde, noter onaylı fatura örneklerinin kabul edileceği parasal alt sınır Tablo I/Ç bölümünde gösterilmiştir.

Taşınırların kayıtlardan çıkarılması

MADDE 9- (1) Taşınır Mal Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi gereğince, taşınırların satış suretiyle kayıtlardan çıkarılmasında Tablo I/D bölümünde gösterilen parasal sınırlar dikkate alınır. Taşınırların kayıtlardan çıkarılması, söz konusu sınırlar dâhilinde ise harcama yetkilisinin, üzerinde ise ilgili üst yöneticinin onayı ile yapılır.

Ön ödeme işlemleri

MADDE 10- (1) Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesi gereğince merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerince harcama yetkilisi mutemetlerine verilebilecek avans sınırı Tablo II/A bölümünde gösterilmiştir.

(2) Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden Tablo II/B bölümünde gösterilenler, kendileri için belirlenen sınır dâhilinde avans verebilirler.

(3) Millî İstihbarat Teşkilâtı mutemetleri ile dış temsilcilikler emrine ve askerî daire, Jandarma ve Sahil Güvenlik mutemetlerine verilecek avans sınırları Tablo II’nin (C), (Ç) ve (D) bölümlerinde gösterilmiştir. 21/12/2025 tarihli ve 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda gösterilen sınırlar aşılmamak kaydıyla, belirlenen sınırların üzerinde avans verilmesine ihtiyaç duyulması halinde gerekçeli olarak Bakanlığa başvurularak izin alınır.

(4) Millî Savunma Bakanlığına bağlı birlik ve kurumlardan tümen ve daha üst birlikler ile eşiti kurum ve kuruluşlar kapsamına giren askerî birimler Tablo III’te gösterilmiştir. Bunların dışında kalan birlikler, tugay ve eşitine kadar olan askerî kurum ve kuruluşlar kapsamında sayılır.

Muhasebe kayıtlarından çıkarılacak alacaklar

MADDE 11- (1) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 106 ncı maddesi gereğince, yapılacak takip sonunda tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamına giren amme alacakları ile diğer amme alacaklarından, amme idarelerinde terkin yetkisini haiz olanlar tarafından tahsil zaman aşımı süresi beklenilmeksizin terkin olunabilecek miktarlar Tablo IV’te gösterilmiştir.

(2) 5018 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi hükmü gereğince, kayıtlardan çıkarılacak tutarlar Tablo IV’te gösterilmiştir.

Eski yıllara ait teminat mektuplarının tasfiyesi

MADDE 12- (1) 6728 sayılı Kanunun 75 inci maddesi uyarınca, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idareler tarafından ilgili mevzuatı gereğince alınmış olup, düzenlenme tarihi itibarıyla on yılı geçen ve çeşitli nedenlerle iadesi sağlanamayan veya gelir kaydedilemeyen teminat mektuplarından muhasebe birimince kayıtlarından çıkarılarak ilgili bankalara iade edilecek tutar Tablo V’te gösterilmiştir.

Faiz oranları

MADDE 13- (1) Genel hükümlere göre takip ve tahsil edilecek kişilerden alacaklara, 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanır.

Alındılar ve alındı birim fiyatları

MADDE 14- (1) Bakanlıkça bastırılan ve genel bütçe kapsamı dışındaki idareler ile döner sermaye ve fonlar tarafından mevzuatları gereğince kullanılması gereken alındıların birim satış fiyatları Tablo VI’da gösterilmiştir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 15- (1) 8/2/2025 tarihli ve 32807 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 94) (Parasal Sınırlar) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 16- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Kamu idarelerinde harcama birimleri arasında yapılan taşınır mal devirlerinde muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı, mali tabloların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. Yapılan denetimlerde, harcama birimleri arasında gerçekleştirilen bedelsiz taşınır mal devirlerinde 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabının kullanılmadığı, bunun yerine hatalı şekilde 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir.

Bu uygulama, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine açıkça aykırıdır.

Mevzuat Ne Diyor?

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170’inci maddesinde, aynı kamu idaresine bağlı harcama birimleri arasında yapılan maddi duran varlık aktarmalarının,
511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı kullanılarak yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca Yönetmeliğin;

• 178’inci maddesi (253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı)

• 180’inci maddesi (254 Taşıtlar Hesabı)

• 182’nci maddesi (255 Demirbaşlar Hesabı)

hükümlerinde, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin harcama birimleri arasında bedelsiz olarak devredilen maddi duran varlıkların nasıl muhasebeleştirileceği ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.

Buna göre:

Devreden Muhasebe Birimi Tarafından Yapılacak Kayıtlar

• Taşınırın kayıtlı değeri → İlgili varlık hesabına alacak

• Aynı tutar → 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına borç

• Birikmiş amortisman tutarı → 511 Hesaba alacak,

• Aynı amortisman tutarı → 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç

Devralan Muhasebe Birimi Tarafından Yapılacak Kayıtlar

• Taşınırın kayıtlı değeri → İlgili varlık hesabına borç

• Aynı tutar → 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına alacak

• Birikmiş amortisman tutarı → 511 Hesaba borç,

• Aynı amortisman tutarı → 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak

Uygulamada Yapılan Hata

Denetimlerde;

• Harcama birimleri arasındaki bedelsiz taşınır devirlerinde,

• Sadece taşınır kaydının ve birikmiş amortismanın aktarılması gerekirken,

• Hatalı biçimde 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabının kullanıldığı

tespit edilmiştir.

Oysa bu tür işlemler bir satış veya harcama niteliği taşımamakta, yalnızca aynı idare içindeki birimler arasında yapılan muhasebe aktarımıdır. Bu nedenle gelir ve gider hesaplarının kullanılması, mali tabloların gerçeği yansıtmasını engellemektedir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 yılında kamu kurumlarında öğle yemeği hizmetinden faydalanacak memur ve sözleşmeli personelden alınacak asgari yemek bedellerini belirleyen Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama Tebliği (Sıra No: 2)’yi yayımladı.

Tebliğ, 15 Ocak 2026 – 14 Ocak 2027 tarihleri arasında uygulanacak yemek ücretlerini kapsıyor.

Tebliğin Amacı ve Kapsamı

Yayımlanan Tebliğ ile;

• Öğle yemeği servisinden yararlanan personelden alınacak asgari günlük yemek bedelleri belirlendi.

• Düzenleme; genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler, KİT’ler, döner sermayeli kuruluşlar ve diğer kamu idarelerini kapsıyor.

Tebliğ hükümleri, hem memurlara hem de sözleşmeli personele uygulanacak.

Yemek Giderlerinin Karşılanma Usulü

Tebliğe göre;

• Ankara, İstanbul ve İzmir’de yemek maliyetlerinin üçte ikisine kadar olan kısmı,

• Diğer illerde ise yemek maliyetlerinin yarısına kadar olan kısmı,

kurum bütçelerinden karşılanacak. Bütçeden karşılanamayan tutar ise yemek yiyen personelden tahsil edilecek.

Kurumlar, asgari tutarların altında olmamak kaydıyla, daha yüksek yemek bedeli belirleyebilecek.

2026 Yılı Memurlar İçin Günlük Yemek Bedelleri

15/1/2026 – 14/1/2027 dönemi için memurlardan alınacak asgari günlük yemek bedelleri:

• 600’e kadar (600 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlar:
  12,86 TL

• 1700’e kadar (1700 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlar:
  21,86 TL

• 2800’e kadar (2800 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlar:
  27,16 TL

• 4200’e kadar (4200 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlar:
  35,19 TL

• 5400’e kadar (5400 dahil) ek göstergeli görevlerde bulunanlar:
  46,86 TL

• 5400’den daha yüksek ek göstergeli görevlerde bulunanlar:
  52,46 TL

2026 Yılı Sözleşmeli Personel Yemek Ücretleri

Sözleşmeli personelden alınacak asgari günlük yemek bedelleri ise şöyle:

• Aylık brüt ücreti 34.135 TL’ye kadar olanlar:
  15,65 TL

• Aylık brüt ücreti 57.620 TL’ye kadar olanlar:
  27,16 TL

• Aylık brüt ücreti 79.600 TL’ye kadar olanlar:
  49,28 TL

• Aylık brüt ücreti 79.600 TL üzerinde olanlar:
  62,71 TL

Önceki Tebliğ Yürürlükten Kaldırıldı

9 Ocak 2025 tarihli ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama Tebliği yürürlükten kaldırıldı. Yeni Tebliğ, 15 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

DEVLET MEMURLARI YİYECEK YARDIMI YÖNETMELİĞİ

UYGULAMA TEBLİĞİ

(SIRA NO: 2)

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 2026 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olan memurlardan ve sözleşmeli personelden alınacak asgâri yemek bedellerine ilişkin esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeli kuruluşlar ve diğer kamu idarelerindeki memurlar ile sözleşmeli personeli kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Alınacak bedeller

MADDE 4- (1) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerine konulan ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.

(2) 2026 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olanlardan en az Ek-1’de belirlenen tutarlar üzerinden günlük yemek bedeli alınır.

(3) Kuruluşlar, personelin kadro veya pozisyon unvanını, hizmetlerinin özelliğini, yemek maliyetlerini ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi şartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak Ek-1’de belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edebilir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 5- (1) 9/1/2025 tarihli ve 32777 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama Tebliği (Sıra No: 2) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ 15/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Ek-1

Alınacak Bedeller