Kamu Denetçiliği Kurumu | Karar No: 2026/6596-S.26.9191 | 17.04.2026

Muş İl Özel İdaresi'nde görev yapan bir kamu görevlisi, eşinin ağır hastalığı nedeniyle 16 Ağustos – 23 Kasım 2024 tarihleri arasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesi kapsamında refakat izni kullandı. Üç hekim imzalı ve yatarak tedaviye dayalı bu 99 günlük izin süresinde kurum, herhangi bir bildirim yapmaksızın 2024 yılına ait sosyal denge tazminatından toplam 34.151,27 TL kesti. Durumu tesadüfen öğrenen memur, kesilen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumu'na (Ombudsman) başvurdu.

Başvuranın İddiaları

Başvuran; Anayasa uyarınca devlet memurlarının mali haklarının kanunla düzenlenmesi gerektiğini, sosyal denge tazminatının yasal dayanağında refakat izni dönemlerinde ödeme yapılmayacağına dair açık ve bağlayıcı bir hükmün bulunmadığını öne sürdü. Sosyal Denge Sözleşmesi'nin ilgili maddesini hem hukuka hem hakkaniyete aykırı bularak 34.151,27 TL'nin yasal faiziyle iadesi talebinde bulundu.

Kesinti Nasıl Hesaplandı?

İdare, 99 günlük refakat izninin tamamı için aylık bazda şu kesintileri uyguladı:

• 15 Eylül 2024: 30 gün → 10.348,87 TL
• 15 Ekim 2024: 30 gün → 10.348,87 TL
• 15 Kasım 2024: 30 gün → 10.348,87 TL
• 15 Aralık 2024: 9 gün → 3.104,66 TL
• Toplam: 34.151,27 TL

İdarenin Savunması

Muş İl Özel İdaresi, Bem-Birsen Sendikası ile 31.12.2024'te imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesi'nin 5/g maddesine dayandı. Bu maddede; mazeret izinleri, sevkli olunan süreler ve refakat izinlerine ilişkin çalışılmayan günlere sosyal denge tazminatı ödenemeyeceği açıkça düzenlenmiştir. İdare ayrıca bu uygulamanın 2015 yılından bu yana kesintisiz sürdürüldüğünü ve söz konusu sözleşme hükmünün yalnızca başvurana yönelik oluşturulmadığını vurguladı.

İdare, Sayıştay'ın iki emsal kararına da atıfta bulundu: 6. Daire'nin 14.12.2017 ve 7. Daire'nin 28.04.2021 tarihli kararlarında, fiilen çalışılmayan izinli ve raporlu günlere yapılan sosyal denge ödemelerinin kamu zararı oluşturduğu tespit edilmiştir.

Ombudsman'ın Değerlendirmesi ve Kararı

Kamu Denetçisi Şerif Yılmaz'ın hazırladığı ret önerisi, Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca tarafından benimsendi. Kararda üç temel gerekçeye yer verildi:

Birincisi; kanun koyucunun sosyal denge tazminatını idarenin takdir yetkisine bıraktığı ve bu yetkinin sözleşme özerkliği çerçevesinde kullanılmasına imkân sağlandığı saptandı. İkincisi; sözleşmenin 5/g maddesinin refakat izinleri dahil fiilen çalışılmayan tüm günleri açıkça kapsadığı belirlendi. Üçüncüsü; yerleşik Sayıştay içtihadı uyarınca çalışılmayan günlere ödeme yapılmasının kamu zararı oluşturacağı ve idarenin bu zararı önleme sorumluluğu taşıdığı vurgulandı.

Ombudsman, sosyal denge tazminatının maaş gibi asli bir mali hak olmadığını, kazanılmış hak niteliği taşımadığını ve yalnızca sözleşmede öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde doğduğunu da kayıt altına aldı.

Sonuç olarak başvuranın refakat izni kullandığı sürelerde sosyal denge tazminatından kesinti yapılmasının mevzuata, hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucuna varılarak başvuru reddedildi.

İyi Yönetim İlkesine Aykırılık Tespiti

Ombudsman, esastan ret kararına rağmen idarenin tutumunda bir usul eksikliği saptadı: İdare, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi mercilere, hangi sürede başvurabileceğini göstermemişti. Bu durum, "karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi" ilkesinin ihlali olarak değerlendirildi ve idarenin bundan böyle bu ilkeye uyması beklentisi dile getirildi.

Sonuç: Kamu Görevlileri Ne Yapabilir?

Bu karar, sözleşmeli sosyal denge uygulamalarında önemli bir çerçeve çizmektedir. İdare ile sendika arasında imzalanan sözleşmeler, fiilen çalışılmayan günleri —refakat izni dahil— kapsam dışında tutabilmektedir. Hakkının ihlal edildiğini düşünen kamu görevlileri, Ombudsman yolunun tüketilmesinin ardından görevli ve yetkili idare mahkemelerinde dava açma hakkını korumaktadır.

Kaynak: T.C. TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu, Karar Sayısı: 2026/6596-S.26.9191, Karar Tarihi: 17.04.2026

T.C.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2026/6596-S.26.9191

BAŞVURU NO : 2025/20430

KARAR TARİHİ : 17/04/2026

RET KARARI

BAŞVURAN

Adres

BAŞVURUYA KONU İDARE : MUŞ İL ÖZEL İDARESİ

BAŞVURUNUN KONUSU : Kesilen Sosyal Denge Tazminatının yasal faiziyle birlikte tarafına iade edilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 12/11/2025

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Muş İl Özel İdaresinde görev yaptığını, eşinin hastalığı nedeniyle, 16.08.2024 – 23.11.2024 tarihleri arasında; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105 inci maddesinin son fıkrası ile 29.10.2011 tarihli ve 28099 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 10 uncu maddesi uyarınca, üç hekim imzalı ve yatarak tedaviye dayalı refakat izni kullandığını, bu süre zarfında eşinin hastanede yatarak tedavisinin devam etmiş olmasına ve usulüne uygun şekilde refakat izni bulunmasına rağmen, Kurumu tarafından herhangi bir yazılı ya da sözlü bildirim yapılmaksızın, 2024 yılına ait özlük haklarından olan Sosyal Denge Tazminatından 34.151,27TL tutarında kesinti yapıldığını, bu durumu da tesadüfen öğrendiğini belirtmektedir.

2024 yılında sözleşme ile “657 sayılı Kanun kapsamında olan mazeret izinli süreler (7 güne kadar olan mazeret izinleri hariç), sevkli olunan ve refakat izinlerine ilişkin durumlarda çalışılmayan günlere ilişkin Sosyal Denge Tazminatı ödemesi yapılamaz.” şeklinde bir hüküm getirildiğini ancak Anayasa uyarınca devlet memurlarının özlük ve mali haklarının Kanunla düzenlenmesi gerektiğini, mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin ise 4688 sayılı Kanun ve 375 sayılı KHK çerçevesinde belirlendiğini; Sosyal Denge Tazminatının dayanağı olan mevzuatta, refakat izni kullanılan sürelerde sosyal denge tazminatının ödenmeyeceğine ilişkin açık ve bağlayıcı bir kanuni düzenleme bulunmadığını ileri sürerek, 16.08.2024 – 23.11.2024 tarihleri arasında, usulüne uygun refakat izni kullandığı hâlde hukuka ve hakkaniyete aykırı şekilde kesilen 34.151,27TL Sosyal Denge Tazminatının yasal faiziyle birlikte tarafına iade edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Muş İl Özel İdaresi tarafından gönderilen 09.02.2026 tarihli ve ^^^M sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;

2.1. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 32. Maddesi ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15. maddesi uyarınca Sosyal Denge Sözleşmesinin ödenmesi hususunda idareye takdir yetkisi tanındığı ve idarenin bu çerçevede en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası ile sözleşme yapılabileceğinin hüküm altına alındığı, bu kapsamda İdare ile Bem-Birsen Sendikası arasında Sosyal denge sözleşmesinin 31.12.2024 tarihinde imzalandığı, Sosyal Denge Sözleşmesinin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları Başlığı kısmının, e) Fıkrasında; 657 sayılı devlet memurları kanununa tabi olarak kurumda çalışan memurlar ve kadro karşılığı sözleşmeli çalıştırılan personellerin almış oldukları sağlık kurulu ve istirahat raporlarında (heyet raporu) aşağıda belirtilen süreler kadar sosyal denge tazminatı ödemesi yapılamayacağının belirtildiği, *1-5 gün istirahat ve rapor alanlara 5 gün, *6-10 gün istirahat ve rapor alanlara 10 gün, *11-20 gün istirahat ve rapor alanlara 20 gün, *21- 30 gün istirahat ve rapor alanlara 30 gün,

2.2. İdarenin ödeme yapma hususundaki takdir yetkisini, personelin disiplin ve performans durumuna göre belirleyebileceğinden idarece, kamu yararı gözetilmesi amacıyla, kurumun hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve hizmetlerimizde aksaklıklara yol açılmaması ve personelin işe devamını teşvik etmek amacıyla, İdare ve Bem-Birsen Sendikası arasında imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları Başlığı kısmının e) Fıkrası Sosyal Denge Sözleşmesine eklendiği,

2.3. Sosyal Denge Sözleşmesinin ödenmesi hususunda idareye takdir yetkisi tanındığı ve idare ödeme yapma hususundaki takdir yetkisini, personelin disiplin ve performans durumuna göre belirleyebileceğinden, bu amaçla idarece 2015 ve 2025 yılları arasında olan tüm sosyal denge sözleşmelerimizde, raporlu günlerde sosyal denge ödemesi yapılamayacağının belirtildiği,

2.4. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebileceği, Sosyal Denge Sözleşmesinin ödenmesi hususunda idareye takdir yetkisi tanındığı ve idarenin bu çerçevede en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası ile sözleşme yapılabileceğinin mevzuatta hüküm altına alındığı,

2.5. Başvuranın eşinin tedavisi için 16.08.2024 - 23.11.2024 tarihleri arasında kullandığı doksan dokuz (99) gün Refakatçi Raporu izinleri için idarece;

- 15.09.2024 tarihinde 30 gün (10.348.87 TL)

- 15.10.2024 tarihinde 30 gün (10.348.87 TL)

- 15.11.2024 tarihinde 30 gün (10.348.87 TL)

- 15.12.2024 tarihinde 9 gün (3.104.66 TL)

Toplamda 34.151.27 TL Sosyal Denge kesintisi yapıldığı,

2.6. Raporlu ve İzinli günlerde ödenen Sosyal Denge Ödemesinin Kamu Zararına yol açıldığı ile ilgili T.C. Sayıştay Başkanlığı Daire No:6 Karar Tarihi:14.12.2017 kararında fiilen çalışılmayan izinli ve raporlu günler için Sosyal denge ödemesi yapılmaması gerekirken kesilmeyen Sosyal Denge ödemesi için kamu zararının faiziyle birlikte ödenmesi kararı ve yine T.C. Sayıştay Başkanlığı Daire No:7 Dosya No:44944 - 28.04.2021 Tutanak tarihli kararında, bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin sürelerinin toplamının 7 günü aşması halinde 1 gün dahi olsa raporun alındığı ayda Sosyal Denge Ödemesi yapılamayacağı ve Sosyal Denge Tazminatı ödenmesi neticesinde oluşan Kamu Zararının tazmine ilişkin hükmün tasdikine 28.04.2021 tarih ve 49569 sayılı tutanakla karar verildiği,

2.7. Başvuranın, Kurumun bugüne kadar hiçbir personele uygulamadığı uygulamanın tarafına uygulandığı ve eşinin sağlık sorunlarının kullanılarak tarafına karşı baskı yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, 657 sayılı Kanuna tabi olarak kurumda çalışan memurlar ve kadro karşılığı sözleşmeli çalıştırılan personellerin almış oldukları sağlık kurulu ve istirahat raporlarında (heyet raporu) belirtilen süreler kadar sosyal denge tazminatı ödemesi yapılamayacağının, 2015 yılından beri imzalanan tüm Sosyal Denge Sözleşmelerinde yer aldığı ve uygulandığı, personelin belirtiği uygulamanın 2024 yılında sadece kendisi için getirilen bir uygulama olmadığı,

açıklamalarına yer verilmektedir.

111. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,

5. 27.06.1986 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesi; “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir”

6. 25.06.2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32 nci maddesi; “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.

Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.

İlgili mahalli idarenin; vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmibeşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.”

7. Muş İl Özel İdaresi ile BEM-BİR-SEN Arasında Akdedilen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin “Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları” başlıklı 5 inci maddesi;

“… f) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak kurumda çalışan Memurlar ve kadro karşılığı Sözleşmeli çalıştırılan personellerin almış oldukları istirahat ve Sağlık Kurulu Raporlarından (Heyet Raporu), aşağıda belirtilen süreler kadar Sosyal Denge Tazminatı ödemesi yapılmaz.

• 1-5 gün arası istirahat ve rapor alanlara 5 gün,

• 6-10 gün arası istirahat ve rapor alanlara 10 gün,

• 11-20 gün arası istirahat ve rapor alanlara 20 gün,

• 21-30 gün arası istirahat ve rapor alanlara 30 gün.

g) 657 sayılı kanun kapsamında olan mazeret izinli süreler, sevkli olunan süreler ve refakat izinlerine ilişkin durumlarda çalışılmayan günlere ilişkin Sosyal Denge Tazminatı ödemesi yapılmaz.”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ŞERİF YILMAZ’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Başvuran özetle; usulüne uygun refakat izni kullandığı hâlde hukuka ve hakkaniyete aykırı şekilde kesilen 34.151,27TL Sosyal Denge Tazminatının yasal faiziyle birlikte tarafına iade edilmesini talep etmektedir.

10. Belediyeler, bağlı kuruluşları ve il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu kapsamında kamu görevlisi sayılan personelin sosyal denge tazminatından yararlandırılması mümkündür. Anılan tazminatın aylık tutarı, ilgili mevzuatta belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla, idare ile en çok üyeye sahip yetkili sendika arasında yapılacak sözleşme hükümleri çerçevesinde belirlenmektedir.

11. Bu kapsamda kanun koyucu, sosyal denge tazminatının ödenmesi hususunda idareye takdir yetkisi tanımış; bu yetkinin sınırlarının ise sözleşme özerkliği çerçevesinde belirlenmesine imkân sağlamıştır. Şikâyet başvurusu dosyasının incelenmesinde; İl Özel İdaresi ile yetkili sendika arasında imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesi’nin 5 inci maddesinin (g) fıkrasında, 657 sayılı Kanun kapsamındaki mazeret ve refakat izinleri dâhil olmak üzere fiilen çalışılmayan günler için sosyal denge tazminatı ödenmeyeceğinin açık bir biçimde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

12. Nitekim yerleşik Sayıştay denetim ve kararlarında da sosyal denge tazminatının fiilen görev yapılan süreler esas alınarak ödenmesi gerektiği, çalışılmayan (izinli veya raporlu) dönemler için yapılan ödemelerin kamu zararı teşkil edeceği vurgulanmaktadır. Bu çerçevede, idarenin aksi yönde işlem tesis etmesinin mümkün olmadığı; şikayet konusu kesinti işleminin yalnızca bir takdir yetkisinin kullanımı olarak değil, aynı zamanda kamu zararının önlenmesine yönelik bir sorumluluk olarak da değerlendirmek gerekmektedir.

13.Başvuranın, refakat izninin bir özlük hakkı olduğu ve bu süre zarfında mali haklarının kısıtlanamayacağı yönündeki iddiasına karşılık; sosyal denge tazminatının, maaş ve benzeri asli mali haklardan farklı olarak, idarenin bütçe imkânlarına ve sözleşme hükümlerine bağlı, koşullu bir ek ödeme niteliğinde olduğu açıktır. Bu yönüyle söz konusu ödeme, süreklilik arz eden ve kazanılmış hak teşkil eden bir mali hak olmayıp, ancak sözleşmede öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde doğmaktadır.

14.Yukarıda açıklanan tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde; idare ile yetkili sendika arasında imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesi hükümleri uyarınca, başvuranın refakat izni kullandığı sürelerde sosyal denge tazminatından kesinti yapılmasına ilişkin işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı, bu itibarla idarece tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15.İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İyi yönetim ilkeleri" başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16.14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede görevli ve yetkili mahkemelerde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURANA ve MUŞ İL ÖZEL İDARESİNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Mehmet AKARCA Kamu Başdenetçisi

İçişleri Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ortaklaşa hazırladığı yönetmelik değişikliği, 31 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. 127 maddelik düzenleme; hesap planını, bütçe sınıflandırmasını, varlık değerleme esaslarını ve mali raporlama çerçevesini eş zamanlı olarak değiştiriyor. Değişiklikler 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi; kurumların muhasebe sistemlerini yeni hükümlere uyarlaması için 31 Aralık 2026'ya kadar süre tanındı.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Değişikliği

Resmi Gazete | 31 Mart 2026 | Sayı: 33210

1. Tek Hazine Kurumlar Hesabı (135)

Madde 102/A-B-C ile getirilen yapı, kamu maliyesinde merkezi nakit yönetimi (cash pooling) modelinin mahalli idarelere uyarlanması. İşleyiş şöyle:

Kurum nakdi → Hazine hesaplarına aktarım → 135 hesabında alacak kaydı → Hazine onayıyla geri aktarım

Yardımcı hesap ayrımı da dikkat çekici. Gelir/gider bütçesine yönelik nakit hareketleri ile özel hesaplara ilişkin hareketler farklı yardımcı kodlarda izlenecek. Bu, konsolide raporlamada çok katmanlı bir izleme altyapısı gerektiriyor.

2. 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı

Önceki sistemde gelir iadeleri doğrudan 600 Gelirler Hesabı'ndan düşülüyordu. Yeni yapıda gelir tablosu brüt/net ayrımına kavuşuyor:

600 Gelirler Hesabı → Brüt gelir

610 İndirim/İade → Düzeltici kalem

Net Gelir → 600 - 610

Madde 369/A-B-C-Ç ile düzenlenen işleyişe göre 610, aynı zamanda 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı ile çift taraflı çalışıyor. Vergi indirimi, erken ödeme indirimi ve satış iadeleri bu kanaldan geçiyor. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ndeki gelir sınıflandırmasına paralel yardımcı hesap açılması zorunlu tutulmuş.

3. Değer Düşüklüğü Karşılığı: 257 ve 268 Hesaplarının Genişlemesi

257 ve 268 numaralı hesapların adı "Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı" olarak değiştirildi. Madde 35/d ve 47/ç ile getirilen mekanizma IPSAS/TFRS terminolojisine yaklaşıyor:

• Nakit üretmeyen varlıklarda geri kazanılabilir hizmet tutarı
• Nakit üreten varlıklarda geri kazanılabilir tutar
• Her ikisinde de karşılaştırma kriteri: net defter değeri

Değer düşüklüğü tespiti kuruma bırakılmış.

4. Mali Duran Varlıklarda Öz Kaynak Yöntemi (Madde 29)

Madde 177'ye eklenen fıkralarla belediye iştirakleri öz kaynak yöntemine göre muhasebeleştirilecek. Yani iştirak edilen kuruluşun öz kaynağındaki değişimin kurum payına düşen kısmı, doğrudan belediyenin bilançosuna yansıyacak.

Ek olarak, nominal tutarın üzerinde yapılan sermaye katılımlarında fazla ödenen kısım için ayrı yardımcı hesap açılabilmesi hükme bağlandı.

5. Stok Yönetimi: FIFO ve Net Gerçekleşebilir Değer

Madde 114 tamamen yeniden yazılmış. Getirilen standartlar:

• Giriş: Maliyet bedeli (faiz hariç)
• Çıkış: FIFO (ilk giren-ilk çıkar)
• Dönem sonu: Net gerçekleşebilir değer ile maliyet karşılaştırması, düşük olan esas alınır
• Düzeltme: Karşılık ayırma yöntemiyle

Ticari mal niteliğindeki stoklar için net gerçekleşebilir değer tespiti zorunlu kılınmış; ancak bu değerin nasıl hesaplanacağı tamamen kuruma bırakılmış. Piyasa fiyatı referansı, bağımsız ekspertiz zorunluluğu gibi herhangi bir metodoloji belirlenmemiş.

6. Yapılmakta Olan Yatırımlar: Proje Bazlı Raporlama

Madde 35/b'ye göre yapılmakta olan yatırımlar artık proje numarası bazında taahhüt kartıyla izlenecek. Geçici kabul tarihi olarak 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 44. maddesi referans alınmış; tutanağın idarece onaylandığı tarih esas.

258 hesabından ilgili maddi duran varlık hesabına aktarım ancak geçici kabul tamamlandıktan sonra yapılabilecek. Bu, yatırım tamamlanmadan varlığın bilançoda aktifleştirilmesinin önüne geçiyor.

7. Kaldırılan Hesaplar ve Geçiş Düzenlemesi

Yürürlükten kaldırılanlar:

• 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı
• 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı
• 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı
• 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı

Geçici Madde 1'e göre 2025 yıl sonu kapanış işlemleri eski kurallara göre yapılacak. 2026 açılış kayıtlarında ise 165 → 160, 906-907 → 900-901 dönüşümü yapılacak. Sistem güncellemesi için son tarih 31 Aralık 2026.

8. Nazım Hesap Yapısının Genişlemesi

990 hesabının kapsamı genişletildi: "Kiraya Verilen Duran Varlıklar" yerine "Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı."

Buna ek olarak iki yeni hesap:

• 993: Kira ve irtifak hakkı gelirlerinin sözleşme bazında izlenmesi. Tek seferlik tahsilat ve taksitli yapılar için farklı yardımcı hesap kodlaması öngörülmüş.
• 998: Yüklenme senetleri, kat karşılığı inşaat anlaşmaları gibi tanımlanmamış işlemlerin izlenmesi için genel bir kap hesabı işlevi görüyor.

Her iki hesap da 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı ile çalışıyor.

9. Gelir Yansıtma Mekanizması: 805 Hesabının Genişleyen Rolü

Madde 383 ve 389'da 805 Gelir Yansıtma Hesabı'nın kullanım alanı önemli ölçüde genişledi. Şartlı bağış ve yardımların 380/480 hesaplarına alınması, yıl sonu harcanmayan özel ödeneklerin emanete devri ve bunların sonraki yıl açılışı dahil olmak üzere neredeyse tüm bütçe geliri hareketleri 805 üzerinden geçiyor. Salt teknik bir köprü olmaktan çıkıp fiilen bir kontrol noktasına dönüşüyor.

10. Bütçe Sınıflandırması Kodlarında Yapısal Dönüşüm

Madde 85, 91, 98, 109 ve 120'de bütçe kayıt kodlaması yeniden tanımlandı. "Kurumsal ve fonksiyonel kodlar" ifadesi yerini "program, kurumsal ve finansman kodları" kombinasyonuna bıraktı. Giderler, gelirler, ödenek ve faaliyet borçları hesap gruplarının tamamında bu üçlü kod zorunlu hale getirildi. Fonksiyonel sınıflandırmanın devre dışı bırakılması, harcama analitiklerini program bazlı izlemeye yöneltiyor. Strateji ve Bütçe Başkanlığı'na devredilen yetkilerle birlikte düşünüldüğünde bu değişiklik, bütçe analitiğinin merkezi planlama perspektifine kaydığını gösteriyor.

11. Emanetler Hesabı (333) ve Şartlı Bağış Döngüsü

Madde 62 ve 66'da 333 Emanetler Hesabı'nın işleyişi köklü biçimde yeniden yazıldı. Şartlı bağış ve yardımların tahsilinden iadesine kadar tüm döngü artık net muhasebe rotalarına kavuştu:

Tahsilat → 333 veya 380/480 → Şart gerçekleşince 600 → Şart gerçekleşmezse iade → 630 + ilgili hesap

Önceki düzenlemede bu döngünün muğlak kalan kısımları özellikle denetim raporlarında sık eleştiri konusuydu. Yeni yapı bu boşluğu kapatıyor ancak şartın "gerçekleşip gerçekleşmediğine" kimin karar vereceği hâlâ tanımsız.

12. Finansal Tabloların Genişlemesi

Madde 117 ile finansal tablo setine iki yeni tablo eklendi:

• Öz kaynak değişim tablosu
• Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu

Gider tarafında ise bütçe giderlerinin faaliyet sınıflandırılması tablosu zorunlu hale getirildi. Bu üç tablo birlikte değerlendirildiğinde mahalli idarelerin mali raporlaması, IPSAS 1 ve IPSAS 24 standartlarına belirgin biçimde yaklaşıyor. Ancak bu tabloların denetim kapsamına alınıp alınmayacağı yönetmelikte belirtilmemiş.

13. Terminoloji ve Yetki Devri

Teknik görünse de iki değişiklik yapısal sonuçlar doğuruyor:

Gelir kodlarının üçüncü ve dördüncü düzeylerini belirleme yetkisi "Maliye Bakanlığı"ndan "Bakanlık" yani İçişleri Bakanlığı'na geçti. Ödenek sınıflandırması ve bütçe analitikleri ise Strateji ve Bütçe Başkanlığı'na devredildi. Bu ikili yetki dağılımı, mahalli idareler üzerinde iki ayrı merkezi otoritenin eş zamanlı düzenleme yetkisi taşıdığı anlamına geliyor.

Danıştay Sekizinci Dairesi, görevden uzaklaştırılan belediye başkanlarının mali haklarına ilişkin önemli bir karara imza attı. Yüksek mahkeme, görevden uzaklaştırılan belediye başkanlarına, bu süreçte maaşlarının yalnızca üçte ikisinin ödenebileceğine, kalan üçte birlik kısmın ise görev süresinin sona ermesinin ardından talep edilemeyeceğine hükmetti.

İstanbul 1. İdare Mahkemesi’nin kararını hukuka uygun bularak onayan Danıştay, kararında belediye başkanlarının hukuki statüsüne ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Kararda, belediye başkanlarının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında memur veya müstahdem sınıfına dahil olmadığı vurgulandı.

“TAHSİSAT HİZMET KARŞILIĞIDIR”

Danıştay kararında, belediye başkanlarına yapılan ödemelerin “maaş” niteliği taşımadığı, “tahsisat” olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Söz konusu tahsisatın, belediye başkanlığı görevini fiilen yerine getiren kişiler için bütçeye konulan bir ödenek olduğuna dikkat çekilen kararda, şu ifadelere yer verildi:

*“Belediye başkanları için hizmet karşılığı olarak bütçeye konulan ödenekten, başkanlık görevini fiilen yerine getirenlerin yararlanması gerekir. Görevden uzaklaştırılması nedeniyle fiilen belediye başkanı olarak görev yapamayan davacıya, çalışmadığı dönem için başkan ödeneği ödenmesi mümkün değildir.”*

DAVANIN GEÇMİŞİ

Karara konu olan davada, belediye başkanı iken hakkında yürütülen adli soruşturma kapsamında tutuklanan ve görevden uzaklaştırılan davacı, görevden uzak kaldığı döneme ilişkin maaşının üçte ikilik kısmının ödendiğini ancak kalan üçte birlik kısmın ödenmediğini belirterek, söz konusu tutarın yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesi talebiyle dava açmıştı.

Davacı, belediye başkanlarının özlük hakları bakımından 657 sayılı Kanun’a tabi olduğunu ve görevden uzaklaştırılan memurlara maaşlarının üçte ikisinin ödendiğini ileri sürerek, bu düzenlemenin kendisi için de geçerli olması gerektiğini savunmuştu.

İstanbul 1. İdare Mahkemesi, 30 Eylül 2005 tarihli kararıyla davayı reddetmişti. Mahkeme, Danıştay Birinci Dairesi’nin 2 Nisan 2003 tarihli görüşü, Danıştay Sekizinci Dairesi’nin 7 Aralık 2004 tarihli kararı ve Sayıştay Dördüncü Dairesi’nin 18 Kasım 1993 tarihli kararı doğrultusunda hareket ederek, belediye başkanlarının memur statüsünde olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına hükmetmişti.

KARARIN HUKUKİ SONUÇLARI

Danıştay’ın onama kararıyla birlikte, görevden uzaklaştırılan belediye başkanlarının mali haklarına ilişkin şu ilkeler kesinlik kazandı:

* Görevden uzaklaştırılan belediye başkanlarına, görevden uzak kaldıkları süre boyunca aylık ödeneklerinin yalnızca üçte ikisi ödenir.
* Görevden uzaklaştırma tedbiri devam ederken belediye başkanının görev süresinin (seçim dönemi) sona ermesi halinde, daha önce ödenmeyen üçte birlik kısım için herhangi bir hak doğmaz.
* Bu tutarın, görev süresinin bitiminden sonra talep edilmesi hukuken mümkün değildir.

AZINLIK GÖRÜŞÜ

Danıştay Sekizinci Dairesi’nin oyçokluğuyla aldığı karara bir üye ise karşı oy yazdı. Azınlık görüşünde, davacının tutuklanmasına ve hakkında dava açılmasına sebep olan fiilin göreviyle ilgili olması nedeniyle, kamu davasının sonucunun beklenmesi gerektiği ifade edildi. Karşı oyda, yargılama sonucunda verilecek nihai hükmün davacı lehine olması durumunda farklı bir değerlendirme yapılabileceğine dikkat çekildi.

T.C.

D A N I Ş T A Y

Sekizinci Daire

Esas No : 2006/2066

Karar No : 2007/3002

Temyiz İsteminde Bulunan : …

Vekili : Av . …

Karşı Taraf : .......................................................................... Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : Belediye başkanı iken hakkındaki adli soruşturma nedeniyle tutuklanan ve görevden uzaklaştırılan davacının, aylıklarının 2/3 oranına isabet eden ve ödenmeyen toplam 18.895.000.000.-TL tutarındaki maaşının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada; Danıştay 1. Dairesinin 2.4.2003 gün ve 2003/34 sayılı sayılı görüşü, Danıştay 8. Dairesinin 7.12.2004 gün ve 4771 sayılı kararı ve Sayıştay 4 Dairesinin 18.11.1993 gün ve 27748 sayılı kararı doğrultusunda, belediye başkanları, memur ve müstahdem sınıfına dahil olmayıp, aldıkları paranın tahsisat niteliğinde olduğu ve belediye başkanları için hizmet karşılığı olarak bütçeye konulan ödenekten başkanlık görevini fiilen yerine getirenlerin yararlanmasının gerekeceğinden, görevden uzaklaştırılması nedeniyle fiilen belediye başkanı olarak görev yapamayan davacıya çalışmadığı dönem için başkan ödeneği ödenmesinin mümkün olmaması karşısında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddeden İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 30.9.2005 gün ve E:2004/2203, K:2005/1717 sayılı kararının, belediye başkanlarının özlük hakları itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi oldukları, dolayısıyla görevden uzaklaştırıldığı tarih itibariyle maaşının 2/3 oranının ödenmesi gerektiği öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi ...........................'in Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı ...........................................................in Düşüncesi : İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir. Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına ve yargılama giderlerinin temyiz isteminde bulunan üzerinde bırakılmasına 18.05.2007 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
AZLIK OYU
Uyuşmazlık, Belediye Başkanı olan davacının, göreviyle ilgili bir suçtan tutuklanması nedeniyle görevden uzaklaştırıldığı dönemde ödenmediği ileri sürülen maaş ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminden doğmuştur. Davacının tutuklanmasına ve hakkında dava açılmasına sebep olan fiilin görevi ile ilgili olması nedeniyle, öncelikle kamu davasının devam edip etmediği, dava sona ermiş ise, nihai hükmün davacı lehine olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden, yazılı gerekçe ile verilen davanın reddi kararının bozulması gerekeceği düşüncesiyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

Danıştay Birinci Dairesi, bir büyükşehir belediyesinin toplu taşıma hizmetini imtiyaz yoluyla devretme talebine ilişkin başvuruda, imtiyaz incelemesi için ihale sürecinin tamamlanmış olması gerektiğine hükmetti. 2024/1994 Esas ve 2024/1993 Karar sayılı ilamla alınan karar, kamu hizmeti imtiyazlarında Danıştay denetiminin kapsamını netleştirmesi açısından emsal niteliği taşıyor.

Bir büyükşehir belediyesi, sınırları içerisindeki dört toplu taşıma hattında 30 yıl süreyle şehir içi toplu taşıma hizmetini imtiyaz yoluyla devretmek için hazırlık başlattı. Belediye meclisinin 9 Eylül 2024 tarihli kararının ardından hazırlanan teknik şartname, idari şartname ve imtiyaz sözleşmesi taslakları, ilgili bakanlık aracılığıyla 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesi gereği görüş bildirilmesi için Danıştay'a gönderildi.

Danıştay Birinci Dairesi yaptığı incelemede, başvurunun usulüne uygun olmadığına karar verdi. Daire, kendisine gönderilen dosyanın hukuken geçerli bir imtiyaz sözleşmesi değil, ihale öncesi hazırlık aşamasında düzenlenmiş taslaklardan oluştuğunu tespit etti. Kararda, belediye tarafından söz konusu otobüs hatları için henüz ihaleye çıkılmadığı, Danıştay'a incelenmek üzere gönderilen sözleşme taslağının ise ihalesi sonuçlandırılmış, yükümlüsü belirlenmiş ve imzalanmış hukuken geçerli bir sözleşme olmadığı vurgulandı.

Danıştay, imtiyaz sözleşmelerinin incelenebilmesi için işin ihale edilerek sonuçlandırılması, ihale tutarı, süresi, yüklenici taraf, tarafların yükümlülükleri gibi tüm hususların belirlenmiş olması ve ihale sonucunda imtiyaz sahibi ile sözleşme imzalanmış olması gerektiğinin altını çizdi. Bu gerekçelerle Daire, "henüz ihalesi tamamlanmamış işe ilişkin ihaleye hazırlık aşamasında düzenlenen taslaklar üzerinde Danıştay tarafından imtiyaz incelemesi yapılmayacağı" sonucuna vardı.

Kararda, belediyeye iş için öncelikle ihaleye çıkması, ihale sürecini tamamlaması ve ihaleyi kazanan imtiyaz sahibi ile sözleşmeleri imzaladıktan sonra Danıştay'a başvurması gerektiği yönünde yol gösterildi. Daire, eksiklikler tamamlandıktan sonra incelenmek üzere dosyanın bakanlığa iade edilmesine oybirliğiyle karar verdi.

Bu karar, kamu hizmeti imtiyazlarında Danıştay'ın denetim işlevinin zamanlamasına ilişkin önemli bir ilke oluşturmaktadır. Karar, imtiyaz incelemesinin ancak ihale tamamlandıktan sonra yapılabileceğini, Danıştay'ın ihaleye hazırlık taslakları üzerinde görüş bildirmeyeceğini ve idarelerin önce ihaleyi tamamlayıp sonra Danıştay'a başvurması gerektiğini ortaya koymaktadır.

T.C.

D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE

Esas No : 2024/1994 Karar No : 2024/1993

K A R A R

............................................Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dört adet toplu taşıma hattında 30 yıl süreyle şehir içi toplu taşıma hizmetinin imtiyaz yoluyla devredilmesi hususunda görüş bildirilmesi istemini içeren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının tarihsiz ve 11024938 sayılı yazısında aynen:

"İlgi : ............................................................ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 05.11.2024 tarihli ve 10892701 sayılı yazısı.

.................................................. Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve aynı maddenin beşinci fıkrası uyarınca 4 adet toplu taşıma hattının 30 yıl süre ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale edilerek imtiyaz usulü ile yaptırılması için hazırlanan dosya ekte sunulmuştur.

2575 Sayılı Danıştay Kanunu’nun 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre dosyanın incelenerek görüşlerinizin Bakanlığımıza bildirilmesi hususunda;

Bilgilerini ve gereğini arz ederim." denilmekte olduğundan konu incelenerek;

Gereği Görüşülüp Düşünüldü;

...................................................... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dört adet toplu taşıma hattında 30 yıl süreyle şehir içi toplu taşıma hizmeti gördürülmesinin imtiyaz yoluyla devredilmesi hususunda 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesi gereğince uygun görüş bildirilmesi istenilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, toplu taşıma yapmak, bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dahil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek faaliyetlerinin, belediyenin görev ve yetkileri arasında yer aldığı; bu maddenin ikinci fıkrasında da belediyenin, (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen hizmetlerinin Danıştayın görüşü ve İçişleri Bakanlığının kararıyla süresi kırk dokuz yılı geçmemek üzere imtiyaz yoluyla devredebileceği hükmüne yer verilmiştir.

Dilekçe ve eklerinin incelenmesinden, ..........................................Büyükşehir Belediye Meclisinin 9.9.2024 tarih ve 2024/400 sayılı kararıyla, ......................................................... Büyükşehir Belediye il sınırlarında çalıştırılmak üzere dört hattın 30 yıl süreyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale edilmesine karar verildiği, anılan Meclis kararıyla birlikte hazırlanan "..................................................Büyükşehir Belediyesine ait ... Hat Numaralı ... .................................. Raylı Sistem İstasyonu Hattından 4 Adet Otobüs İçin İmtiyaz Hakkının Devredilmesi İşi" ile ilgili teknik şartname, idari şartname ve imtiyaz sözleşmesi taslaklarının ......................................... Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne gönderildiği, İl Müdürlüğü tarafından konunun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına iletilmesi üzerine Bakanlık tarafından da dosyanın 2575 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre görüş bildirilmesi istemiyle Dairemize gönderildiği belirlenmiştir.

Ancak Danıştaya yapılan bu başvurunun, Danıştayın görüşü alınabilecek usulüne uygun bir imtiyaz sözleşmesi içermediği, Belediye tarafından söz konusu dört adet otobüs hattında toplu taşıma hizmetinin gördürülmesi için henüz ihaleye çıkılmadığı, Dairemize incelenmek üzere gönderilen sözleşme taslağının ihalesi sonuçlandırılmış, yükümlüsü belirlenmiş işe ait yüklenici ile Belediye Başkanlığı arasında imzalanmış, hukuken geçerli bir sözleşme taslağı olmadığı, henüz hukuken uygulamaya konulmamış, geçerliliği olmayan sözleşme taslağının Dairemize gönderildiği, oysa imtiyaz sözleşmelerinin incelenebilmesi için söz konusu işin ihale edilerek sonuçlandırılmış, ihale tutarı, süresi, yüklenici tarafı, tarafların yükümlülükleri gibi işle ilgili bütün hususların belirlenmiş, ihale sonucunda işin üzerine bırakıldığı imtiyaz sahibi ile sözleşme imzalanmış olması, bu sözleşmenin ve sonuçlanmış ihaleye ait bütün bilgi ve belgelerin Dairemize gönderilmesi gerektiği, dolayısıyla henüz ihalesi tamamlanmamış işe ilişkin ihaleye hazırlık aşamasında düzenlenen taslaklar üzerinde Danıştay tarafından imtiyaz incelemesi yapılmayacağı açıktır.

Bu durumda, ......................................Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dört adet toplu taşıma hattında 30 yıl süreyle şehir içi toplu taşıma hizmetinin imtiyaz yoluyla devredilmesi için ihaleye çıkılması, ihale sürecinin tamamlanması, ihaleyi kazanan imtiyaz sahibi ile imtiyaz sözleşmesi/sözleşmeleri imzalandıktan sonra Dairemize başvurulması gerekmektedir.

Açıklanan nedenle, söz konusu eksiklikler tamamlandıktan sonra incelenmek üzere Dairemize gönderilmesi için "........................................... Büyükşehir Belediyesine ait ... Numaralı ... ............ Raylı Sistem İstasyonu Hattından 4 Adet Otobüs İçin İmtiyaz Hakkının Devredilmesi İşi"ne dair taslaklar ile eki dosyanın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına iade edilmek üzere Danıştay Başkanlığına sunulmasına

tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Cevap: Anayasa’nın 128’nci maddesinde; genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinin gerektirdiği görevlerden asli ve sürekli nitelik taşıyanların, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup Belediyelerin sunmuş olduğu zabıta hizmetleri ile itfaiye hizmetlerinin de bu nitelikte olduğu aşikârdır.

Zabıta teşkilatının amacı ve mevzuatta belirtilen görevleri dikkate alındığında, kamu güvenliğine katkı sağlamak gibi bir vazifesinin de bulunduğu, bu nedenle idari kolluk görev ve yetkisi olduğu da görülmektedir. Bundan dolayı, zabıta teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları, görevde yükselmeleri gibi hususlar 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.

Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, (b) fıkrasında, Belediye zabıtasının; Beldenin düzenini muhafaza eden, belde halkının esenlik, sağlık ve huzurunu koruyan, yetkili organların bu amaçla alacakları kararları uygulayan özel zabıta kuvvetini, (c) fıkrasında, Belediye zabıta personelinin; ise Belediye zabıta teşkilatındaki daire başkanı, müdür, şube müdürü, amir, komiser ve memurlarını, (f) fıkrasında da Zabıta teşkilatının Belediye bünyesinde zabıta görev ve hizmetlerini yürütmek üzere, 22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde oluşturulan birimi,

İfade ettiği belirtilmiştir.

Aynı yönetmelik’in “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’e göre belirlenmiş; zabıta daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşacağı ifade edilmiştir.

Aynı şekilde, İtfaiye teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları gibi hususlar da 21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde düzenlenmiş olup, belediye şirketinde istihdam edilen işçilerin fiilen zabıta ve itfaiye personeli olarak görev yapmalarının mevzuata uygun düşmediği değerlendirilmektedir.

Bu hususta; 11.09.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2019/27 Esas, 2019/56 Karar Sayılı ve 26/06/2019 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı’nda da; genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir görev niteliği taşıyan itfaiye hizmetinin Anayasa ’nın 128. Maddesi uyarınca kamu görevlileri eliyle yürütülmesi zorunlu olup devletin söz konusu görevi ifa ederken anılan kamu hizmetini kamu görevlisi olmayan kişilere gördürmesine yol açacak düzenleme yapılabilmesi mümkün değildir. ” denilmektedir.

Zabıta teşkilatında olduğu gibi atama, mesleğe kabul, görevde yükselme gibi hususların ayrıca yönetmelikle düzenlendiği itfaiye hizmetlerinde de bu durum aynen geçerli olup bu hizmetlerin dışardan hizmet alımı suretiyle gerçekleştirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Buradan da anlaşılacağı üzere, itfaiye birimi ve zabıta biriminde kendi yönetmelikleri gereğince mesleğe kabul edilen, asli görevi olan bu hizmetleri sürekli olarak yürütmekle görevlendirilen personel istihdam edilmektedir. Bunun haricinde idarenin kendi şirketinde istihdam ettiği asli görevi zabıta hizmetleri olmayan ve Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde öngörülen şartlara tabi tutulmamış personeli hizmet alımı suretiyle zabıta olarak görevlendirebilmesi mümkün olmadığı gibi idari kolluk yetkilerinin kullanılmasında da bazı sıkıntılara yol açacaktır.

Dolayısıyla, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, genel idare esaslarına göre yürütülen ve süreklilik arz eden ve kamu hizmeti özelliği olan zabıta ve itfaiye hizmetlerinin ilgili yönetmeliklerde belirtilen şartları sağlayan kişiler tarafından yerine getirilmesi gerektiğini değerlendirmekteyiz.

İl Genel Meclisi İhtisas Komisyonlarına Katılan Uzmanlara Huzur Hakkı Ödenemez

Denetim Komisyonu İçin Kanunda Sınırlı Ödeme İstisnası Bulunuyor

İl Genel Meclislerine bağlı ihtisas komisyonlarına davet edilen uzman kişilere huzur hakkı ödenmesi mümkün değilken, denetim komisyonlarında ise kanunda açıkça düzenlenen sınırlı bir ödeme istisnası bulunmaktadır.

İhtisas Komisyonlarında Uzmanlara Ödeme Yok

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 16’ncı maddesinde, İl Genel Meclisinin kendi üyeleri arasından ihtisas komisyonları kurabileceği, komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabileceği hükme bağlanmıştır.

Ancak aynı maddede, komisyonlara katılan uzman kişilere herhangi bir ödeme yapılacağına dair bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Kanunun 24’üncü maddesinde ise huzur hakkı;

• İl Genel Meclisi Başkanı ve

• İl Genel Meclisi üyeleri

için öngörülmüş olup, meclis üyesi olmayan kişilerin huzur hakkından yararlanmasına imkan tanınmamıştır.

Bu çerçevede, ihtisas komisyonu toplantılarına oy hakkı olmaksızın katılan kamu görevlileri, meslek kuruluşu temsilcileri, STK temsilcileri veya uzman kişilere huzur hakkı ödenmesi hukuken mümkün değildir.

Denetim Komisyonunda Açık Kanuni İstisna

5302 sayılı Kanunun 17’nci maddesinde düzenlenen denetim komisyonu bakımından ise farklı bir durum söz konusudur.

Madde 17’de yapılan düzenlemeye göre;

• Denetim komisyonu, çalışmalarında uzman kişi ve kuruluşlardan yararlanabilir.

• Ayrıca il özel idaresi dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilenlere,
  5393 sayılı Belediye Kanununun 25’inci maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen tutarı geçmemek üzere,
  il genel meclisince belirlenecek miktarda günlük ödeme yapılabilir.

Bu ödeme;

• Huzur hakkı niteliğinde olmayıp,

• Kanundan kaynaklanan özel ve sınırlı bir günlük ödeme niteliği taşımaktadır.

• Görevlendirilecek kişi ve gün sayısı da il genel meclisince belirlenmektedir.

Maliye Bakanlığı Görüşü: İhtisas – Denetim Ayrımı Net

Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 30/11/2007 tarihli ve B.07.0.BMK.0.15-115468-27 sayılı görüş yazısında da;

• İhtisas komisyonlarına katılan uzman kişilere huzur hakkı ödenemeyeceği,

• Huzur hakkının yalnızca meclis üyeleri için öngörüldüğü

açıkça belirtilmiştir.

Bu görüş, denetim komisyonları için Kanunun 17’nci maddesinde sonradan getirilen özel ödeme hükmünü ortadan kaldırmamakta, ancak ihtisas komisyonları yönünden ödeme yasağını teyit etmektedir.

Sonuç

Mevzuat birlikte değerlendirildiğinde;

• İhtisas komisyonlarına davet edilen uzman kişilere huzur hakkı veya başka bir ad altında ödeme yapılamaz.

• Denetim komisyonlarında ise, yalnızca Kanunun 17’nci maddesinde belirtilen şartlar ve sınırlar dahilinde günlük ödeme yapılabilir.

• Bu iki komisyon türü arasında ödeme bakımından açık bir kanuni ayrım bulunmaktadır.

Sayı : B.07.0.BMK.0.15-115468-27 30/11/2007*23990

Konu:

SAKARYA İL ÖZEL İDARESİ

İL GENEL MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

İlgi: 04/09/2006 tarihli ve 41 sayılı yazı.

İlgi yazı ile il ve ilçeler arasında görevlendirilen İl Genel Meclisi Üyelerine harcırah, İl Genel Meclislerine bağlı İhtisas Komisyonları ve Denetim Komisyonlarına davet edilecek uzman kişilere ise huzur hakkı verilip verilemeyeceği hususlarında Bakanlığımız görüşü istenilmektedir.

1) 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 16 ncı ve 17 nci maddelerinde ihtisas ve denetim komisyonlarının çalışmalarında uzman kişilerin çalışmalarından yararlanılabileceği hükme bağlanmış, aynı Kanunun 24 üncü maddesinde ise;

“Meclis ve komisyon toplantılarına katıldıkları her gün için; il genel meclisi başkanına 6000 gösterge, diğer meclis üyelerine 2200 gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.

…”

denilmek suretiyle meclis ve komisyon toplantılarına katıldıkları her gün için il genel meclisi başkanına 6000 gösterge, diğer meclis üyelerine 2200 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenmesi hükme bağlanmıştır.

Ancak, söz konusu madde hükmünde komisyon çalışmalarına meclis üyeleri dışından katılan uzman kişilerin de huzur hakkından yararlandırılmaları öngörülmemiştir.

Dolayısıyla İl Genel Meclislerine bağlı ihtisas ve denetim komisyonlarının çalışmalarına meclis üyeleri dışından katılan uzman kişilerin 5302 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde meclis üyeleri için öngörülen huzur hakkından yararlandırılmalarına imkan bulunmamaktadır.

2) 6245 sayılı Harcırah Kanununun “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinin (g) bendinde “Memuriyet mahalli”;

“Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri;”

(c) bendinde “Memur”;

“Personel kanunları hükümlerine göre aylık alan kimseleri (Yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel hariç);”

(d) bendinde “Hizmetli”;

“Personel kanunlarına göre yardımcı hizmetler sınıfına dahil personeli, kurumlarda yalnız ödenek mukabili çalışanlarla kurumlarda çalıştırılan tarım ve orman işçilerini ve iş kanunlarına göre işçi sayılan kimseleri;”

(h) bendinde ise “Başka yer”;

“Yukarıda (g) bendinde yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri;”

ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Kanunun “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde ise; kurumlara ait bir vazifenin yapılması amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev yolluğu olarak yol gideri ve gündelik verileceği hükme bağlanmıştır.

Bu hükümlere göre, kuruma ait bir görevin yapılması amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilen personele geçici görev yolluğu verilebilmesi için, bu görevlendirmelerin memuriyet mahalli dışına yapılmış olması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, memuriyet mahalli içine yapılacak görevlendirmeler için harcırah verilmesine imkan bulunmamaktadır.

Bu itibarla, memuriyet mahalli dışında görevlendirilen İl Genel Meclisi Üyelerine, 6245 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine göre geçici görev yolluğu ödenmesi mümkün bulunmaktadır.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Soru: "Belediye'de banka işlemlerinin yürütülmesinde görevliyim. Belediyemiz gelirlerinin tamamını bir banka hesabında takip edip ödemeleri de bu hesaptan yapıyoruz. İdaremizin gelirlerinin bir kısmı haczedilemeyen gelirlerden oluşmaktadır. Bu gelirlerin ayrı bir hesapta izlenmesi mi gerekiyor?"

Cevap: Bildiğiniz üzere, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “Haczi caiz olmayan mallar ve haklar” başlıklı 82’nci maddesinde; özel kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczedilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde; “Belediyenin proje karşılığı borçlanma yoluyla elde ettiği gelirleri, şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez. ” denilmek suretiyle belediyenin haczi mümkün olmayan varlıkları sayılmıştır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 20.03.2012 tarihli ve E.2011/22082 K.2012/8629 sayılı Kararında, borçlu belediyece haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraların aynı hesapta toplanmasının ve birbirine karıştırılmasının, haczedilemezlik hakkından feragat olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.

Göndermiş olduğunuz e postada, belediyenizin vergi, resim ve harç gelirlerinin tahsil edildiği banka hesabında, haczi kabil diğer para, alacak ve gelirlerin de bulunduğunu ifade etmişsiniz edilmiştir.

Anılan Yargıtay Kararı’nda bu tür hesaplar “havuz hesap” olarak nitelendirilmektedir. Belediyenin haczedilemeyen gelirlerini ayrı hesapta tutmayarak haczi kabil gelirlerle ortak havuz hesabında birleştirmesi, bu hesaptaki bakiyenin vergi, resim ve harç gelirlerinden mi yoksa haczedilebilir gelirlerden mi oluştuğunun belirlenmesini imkânsız hale getirmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar doğrultusunda, icra hukukunda haczedilemezlik kuralı istisna olup 5393 sayılı Kanun’da belirtilen hükmün, kamu hizmeti gören ve kamu tüzel kişiliğini haiz belediyeler için hukuk devletinde teminat altına alınmış bir güvence oluşturmayı amaçladığı kuşkusuzdur. Ancak söz konusu güvencenin tesis edilebilmesi için, “havuz hesabı” uygulamasının sonlandırılması, haczedilemeyen gelirler ile haczi kabil varlıkların ayrı hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.

Netice itibariyle; belediyenize ait hazcedilemeyen gelirlerinin ayrı bir hesapta izlenmesi gerekmekte olup bu hususta azami dikkati göstermeniz olası riskleri önleyecektir.

Soru: "Belediyede muhasebe işlemlerinde görevlendirildim. Uzun süredir başka birimde görev yaptığım için yanlış hatırlıyor olabilirim diye size sormak istiyorum. Belediyemizin binasının , ek hizmet binasının elektirik bedeli ödemelerinde elektrik tüketim vergisi ödenmez diye hatırlıyorum. Ancak belediyemizde uzun süredir bu vergiler ödenmiş. Doğrusu nedir?"

Cevap: " Mailinizde göndermiş olduğunuz bilgi ve belgelerden belediyenizinn kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık alanlara ait elektrik faturalarında muaf olmanıza karşın elektrik tüketim vergisi ödendiğiniz bu sebeple de KDV külfetine katlanıldığınız anlaşılmıştır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun "Çeşitli Vergiler" başlıklı beşinci bölümünde elektrik tüketim vergisinden bahsedilmiştir. Bu verginin mükellefinin elektriği tüketenler olduğu, bu vergiden istisna edilen tüketimlerin neler olduğu, elektrik enerjisini tedarik eden kuruluşların bu vergiyi elektrik enerjisi satış bedeli üzerinden elektriğin kullanıldığı işlerin konusuna göre %1 ve %5’lik oranlar üzerinden hesaplayıp tahsilini yaparak tahsil tarihini takip eden ayın 20'nci günü akşamına kadar belediyeye bir beyanname ile bildirmeye ve vergiyi aynı sürede ödemeye mecbur oldukları ifade edilmiştir.

Diğer yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyeye tanınan muafiyet” başlıklı 16’ncı maddesinde belediyenin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmazları ile bunların inşa ve kullanımları katma değer vergisi ile özel tüketim vergisi hariç her türlü vergi, resim, harç, katılma ve katkı paylarından muaf olduğu hüküm altına alınmıştır. Bununla birlikte 2464 sayılı Kanun’da muafiyet ve istisnalara ilişkin düzenlemelerin yalnızca Belediye Gelirleri Kanunu ile düzenlenmesi gerektiği yönünde bir hüküm de bulunmamaktadır. Kaldı ki ödenen elektrik tüketim vergileri mevzuatta belirtilen sürelerin sonunda belediyeye geri gönderilmektedir.

Bana gönderdiğiniz listede yer alan taşınmazlardan aşağıdaki listede yer alanların kamu hizmetinde kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Kamu Hizmetinde Kullanılmasına Rağmen Elektrik Tüketim Vergisi Ödenen Taşınmazlar Listesi

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, Belediyenizin kamu hizmetindeki taşınmazlarında kullandığı elektrik sebebiyle elektrik tüketim vergisini ve bu vergiden kaynaklanan katma değer vergisini ödememesi gerekmekte olup bu kapsamda gerekli çalışmaların başlatılması ve elektrik alımı yaptığınız tedarik şirketleri ile yazışma, görüşme gibi prosedürlerin tamamlanarak konunun çözüme ulaştırılması gerekmektedir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediyeler ve bağlı kuruluşlar ile mahalli idare birliklerinde çalışan personeli yakından ilgilendiren bir yönetmelik değişikliğini Resmî Gazete’de yayımladı.

2 Temmuz 2020 tarihli “Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” üzerinde yapılan değişiklikle birlikte, bazı yeni meslek grupları görevde yükselme ve unvan değişikliği kapsamına alındı.

Üç Yeni Unvan Yönetmeliğe Eklendi

Değişiklik kapsamında, Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine “tıbbi teknolog” ibaresinden sonra gelmek üzere şu unvanlar eklendi:

• Gerontolog

• Ergoterapist

• Dil ve konuşma terapisti

Aynı meslek grupları, Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine de eklenerek ilgili unvanlar için sınav ve ilerleme süreçlerinde düzenleme bütünlüğü sağlandı.

Bu düzenlemeyle birlikte, belediyelerde ve mahalli idare birliklerinde görev yapan söz konusu meslek mensupları artık unvan değişikliği ve görevde yükselme mekanizmaları kapsamında değerlendirilecek.

YÖNETMELİK

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından:

BELEDİYE VE BAĞLI KURULUŞLARI İLE MAHALLİ İDARE BİRLİKLERİ PERSONELİNİN GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ ESASLARINA DAİR YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

MADDE 1- 2/7/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “tıbbi teknolog,” ibaresinden sonra gelmek üzere “gerontolog, ergoterapist, dil ve konuşma terapisti,” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “tıbbi teknolog” ibaresinden sonra gelmek üzere “, gerontolog, ergoterapist, dil ve konuşma terapisti” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 3- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01/10/2025 tarih ve E:2024/68, K:2025/61 sayılı kararı ile Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, "İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin belediye encümeni kararında, söz konusu fıkranın (ç) bendi uyarınca ilave idari para cezasına da yer verilmesi halinde; anılan maddede yer alan 'Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez.' ifadesine yönelik bir açıklamaya encümen kararında yer verilmemesinin, anılan işlemin (ç) bendi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kısmını hukuka aykırı hale getirmeyeceği" doğrultusunda giderilmesine hükmetti.

T.C.

D A N I Ş T A Y

İDARİ DAVA DAİRELERİ

KURULU

Esas No : 2024/68 Karar No : 2025/61

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ

HAKKINDA KARAR

Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 02/12/2024 tarih ve E:2024/46, K:2024/48 sayılı kararıyla;

Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi tarafından, Dairelerinin 23/10/2024 tarih ve E:2024/662, K:2024/1439 sayılı kararı ile Bursa Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 14/10/2024 tarih ve E:2023/2770, K:2024/1896 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi 'ın açıklamaları

dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I-AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI :

A- KONYA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 2. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2024/662 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Antalya ili, Kemer ilçesi, Göynük Mahallesi, 355 ada, 4 sayılı parselde imar mevzuatına aykırı imalat yapıldığından bahisle düzenlenen 02/02/2023 tarihli yapı tatil zaptının, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi kapsamında davacının toplam 95.372,79 TL tutarında para cezasıyla tecziyesine ilişkin 08/02/2023 tarih ve 92 sayılı Belediye Encümeni kararının ve davacının bu cezaya yaptığı itirazın reddi ile 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesi hükmü gereği yapı sahibince mevzuata aykırılıkların yıkılmasına, yapı sahibince yıkılmaması durumunda idarece yıkılarak masrafların tahsiline ilişkin 15/03/2023 tarih ve 166 sayılı Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

Antalya 3. İdare Mahkemesinin 29/02/2024 tarih ve E:2023/698, K:2024/273 sayılı kararının özeti:

Mevzuatta belirtilen şartları taşıdığı görülen dava konusu yapı tatil zaptında hukuka aykırılık bulunmadığı; yapı tatil tutanağında belirtilen ve 31/12/2017 tarihinden sonra inşa edilen 3. katın yapı kayıt belgesinin sağladığı haklardan faydalanamayacağı, dolayısıyla ruhsatsız yapının yıkılmasına yönelik tesis edilen işlemde aykırılık bulunmadığı,

08/02/2023 tarih ve 92 sayılı Belediye Encümeni kararının 51.655,69-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden;

Ruhsatsız yapıya yönelik verilecek idari para cezası miktarının belirlenmesindeki temel ölçüt olan aykırılıktan etkilenen alanın, yapı tatil zaptı ve para cezası hesaplama raporunda açık ve kesin olarak belirlendiği, temel para cezasının (16.142,401805) ve cezanın artırımına ilişkin maddelerin (yapının uygulama imar planı bulunan alanda yapılmış olmasından 3.228,480361 TL, ruhsatsız olmasından 29.056,323249 TL, inşai faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılıyor olmasından 3.228,480361 TL) doğru uygulandığı ve hesaplandığı görüldüğünden, anılan Belediye Encümeni kararının ruhsatsız yapı için toplam 51.655,69-TL para cezası verilmesine yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı,

08/02/2023 tarih ve 92 sayılı Belediye Encümeni kararının, İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca ilave para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden;

3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasına eklenen (ç) bendinde, aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa ve arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezasının, hesaplanan cezaya ilave edileceği belirtilmekte ise de; metnin devamında ''Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca verilen para cezası tahsil edilmez.'' denilmek suretiyle para cezası verilmesine neden olan aykırılığın giderilmesi ve mevzuata uygun hale getirilmesi için ilgilisine bir aylık süre tanındığı, dolayısıyla hükmün konulma amacının, ruhsatsız imalatın giderilmesi veya mevzuata uygun hale getirilmesi olduğu, anılan (ç) bendi uyarınca verilen para cezasının, anılan Kanun kuralı belirtilmek suretiyle ilgilisine tebliğ edilmesi, böylece para cezasına muhatap olan kişinin, bir aylık bir sürede ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapısında aykırılığı mevzuata uygun hale getirmesi halinde söz konusu cezayı ödemeyeceğini, aksi halde cezanın ödenmesinden sorumlu olacağını bilmesi gerektiği, uyuşmazlıkta, dava konusu para cezasına ait hesaplama raporu incelendiğinde "Aykırılığa Konu Alan İçin Hesaplanan Ceza Tutarı" adı altında idari para cezasına ekleme yapıldığı, ancak dava konusu Belediye Encümeni kararında, "Bu fıkraya göre verilen İdarî para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hâle getirilmesi hâlinde bu bent uyarınca ilâve edilen para cezası tahsil edilmez." şeklinde bir ihtar ve kayda yer verilmediği, yukarıda izah edildiği üzere Kanun ile belirlenen ihtarın yerine getirilmediği anlaşıldığından, 08/02/2023 tarih ve 92 sayılı Belediye Encümeni kararının, İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca 43.717,10-TL ilave para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle,

yapı tatil zaptı, yıkıma yönelik işlem ve 08/02/2023 tarih ve 92 sayılı Belediye Encümeni kararının 51.655,69-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca 43.717,10- TL ilave para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 23/10/2024 tarih ve E:2024/662, K:2024/1439 sayılı kararının özeti:

Davacının istinaf başvurusu yönünden;

İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın bu kısmının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği,

Davalı idarenin, 08/02/2023 tarih ve 92 sayılı Belediye Encümeni kararının İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca 43.717,10-TL ilave para cezası verilmesine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusu yönünden;

İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendinde yer alan, ''Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca verilen para cezası tahsil edilmez.'' şeklindeki ifadenin belediye encümeni kararına yazılmamasının, belediye encümeni kararını hukuka aykırı hale getirip getirmeyeceğinin açıklığa kavuşturulması gerektiği,

İlk olarak; idari yargı tarafından yapılan hukuka uygunluk incelemesinde idari işlemlerin hukuka uygunluğunun, işlemin pozitif hukuk kurallarına uygun olarak tesis edilip edilmediği yönünden hukuki denetiminin yapılmasını ihtiva ettiği, dolayısıyla işlem pozitif hukukta (o işlem sahasıyla ilgili kanunlarda, yönetmeliklerde vd mevzuatta) yazılı olan kurallara göre yapılmışsa, işlemde bir hukuka aykırılık bulunmayacağı, ancak pozitif hukukta yer alan kurallara uygun olmayan şekilde yapılmışsa işlemin hukuka aykırı olacağı, dava konusu işlemle ilgili mevzuat olan İmar Kanunu'nda "encümen kararına, kararın tebliğinden itibaren mevzuata aykırılığın bir ay içinde yıkılması ya da yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde aykırılığa konu alan için İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) maddesi uyarınca ilave edilen miktarın tahsil edilmeyeceğinin yazılması gerektiği" yönünde bir hüküm mevcutsa, bu hükme rağmen söz konusu ifade encümen kararına yazılmamışsa, bu durumda işlemin hukuka aykırı olacağı, ancak İmar Kanunu'nda bu yönde bir hüküm mevcut değilse, bu durumda olmayan hükmü idarenin uygulaması mümkün olmadığından, bu ifadenin encümen kararına yazılmaması halinde, işlemin hukuka aykırı olmayacağı,

İkinci olarak; İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi hükmü bir bütün olarak ele alındığında; maddenin tahsilatla ilgili bir hususu düzenlediği, verilen para cezasının tahsilatı aşamasında dikkate alınacak bir meseleye yer verildiği,

Nitekim maddede, aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgarî metrekare birim değerinin çarpımı sonucu bulunan değerin, İmar Kanunu'nun 42/2. maddesi kapsamında hesaplanan para cezasına ilâve edileceği, para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın ortadan kaldırılması durumunda, Kanun'un 42/2-(ç) maddesine göre hesaplanan ve para cezasına ilâve edilen bu kısmın tahsilat aşamasında tahsil edilmeyeceği hususunun düzenlendiği, dolayısıyla maddede bir ceza verme şartının değil; cezadan sonraki aşama olan tebliğden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve aykırılık bir ay içinde giderilmişse ilave miktarın tahsil edilmemesi hususlarının düzenlendiği, yani yapı bir ay içerisinde mevzuata uygun hale getirilirse bu bende göre ilâve edilen miktarın hukuken mevcut olmaya devam edeceği, ancak bu miktarın tahsilatının yapılmayacağı; bu miktarın tahsilata konu olmayacağı,

Şayet Kanun'da, "para cezasının tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu ilâve kısmın tahsil edilmeyeceğinin encümen kararına yazılacağı, aksi halde (ç) bendinin uygulanamayacağı" şeklinde bir hüküm olsa idi; bu durumda söz konusu ibarenin yazılmadığı belediye encümeni kararının hukuka aykırı olacağı, ancak böyle bir ifade Kanun'da olmadığı müddetçe, Kanun'da böyle bir hüküm varmış gibi yargılama yapılamayacağı, Kanun'da olmayan bir hükmün, mahkemenin kanun koyucu yerine geçerek getirilmesinin de hukuken mümkün olmadığı,

Üçüncü olarak; mevzuatta, "para cezasının tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu ilave kısmın tahsil edilmeyeceğinin encümen kararına yazılıp yazılmaması"nın, İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) bendine göre hesaplanan miktarın para cezasına ilave edilmesinin hukuka uygunluğunun incelenmesinde kullanılacak bir hukuka uygunluk ölçü normu olarak düzenlenmediği, bu yönde bir kanun hükmü konulmadığı, hukuka uygunluk incelemesinin pozitif hukuka (yazılı mevzuata) göre yapılması gerektiği dikkate alındığında, para cezasının düzenlendiği İmar Kanunu'nda yazmayan bir hususa göre hukuka uygunluk incelemesi yapılmasının hukuken mümkün olmadığı,

Dördüncü olarak; 26/03/2020 tarih ve 31080 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 39. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasına (ç) bendinin eklendiği,

Bir kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasının, objektif ve düzenleyici yasama işlemi olan kanunun içeriğinden ve yürürlüğe girmesinden herkesi haberdar ederek kamu düzeninin ve hukuki güvenliğin sağlanmasını hedeflediği, Resmî Gazete'nin, statü hukuku gereği yasama işlemi olan kanunlardaki aleniyeti ve tebligatı sağladığı, bir kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasının, bu kanunun herkes tarafından bilinmesi (bilindiğinin varsayılması) sonucunu doğurduğu, kanun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdikten sonra ilgilinin Resmi Gazete'de yayımlanan bir kanunu bilmediğini, haberinin olmadığını ileri sürmesinin dinlenecek ve hukuken kabul edilecek bir iddia olmadığı,

Bu kapsamda; Kanun'da yazılı olan ve ilgilinin kanun gereği zaten yerine getirmekle mükellef olduğu bir hususun, bir de ilaveten ve yeniden belediye encümeni kararına yazılmamasının İmar Kanunu'nda bir hukuka aykırılık nedeni olarak düzenlenmediği, ilgilinin Kanun gereği yapmakla yükümlü olduğu bir hususun belediye encümeni kararına yazılıp yazılmamasının İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) maddesine göre yapılan ilavenin hukuka uygunluğuna maddi hukuk yönüyle bir etki etmeyeceği,

Beşinci olarak, İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla başvurulması üzerine Anayasa Mahkemesinin 26/01/2022 tarih ve E:2020/95, K:2022/3 sayılı kararında, "para cezasının tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu ilave kısmın tahsil edilmeyeceğinin belediye encümeni kararına (da) yazılacağı, aksi halde (ç) bendinin uygulanamayacağı" yönünde bir değerlendirmeye yer verilmediği, Anayasa Mahkemesinin özetle, imar mevzuatına aykırı yapılaşmanın her yerde aynı etki ve sonucu doğurmadığı, (...) değeri daha yüksek olan alanlarda kurallara uymadan yapı yapmanın önlenmesi ve daha fazla caydırıcılık sağlanması bakımından 42/2-(ç) maddesinin ölçülü bir ceza değeri olduğu gerekçesiyle, İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) maddesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verildiği,

Altıncı olarak; İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) maddesinin, cezanın verilmesi ile ilgili bir hususu değil, verilen cezanın tahsiliyle ilgili bir hususu düzenlediği, benzer bir hükmün 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda da yer aldığı, Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesinin 6. fıkrasında; "Kabahat dolayısıyla idarî para cezası veren kamu görevlisi, ilgilinin rıza göstermesi halinde bunun tahsilatını derhal kendisi gerçekleştirir. Kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş olan idari para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. İdari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi halinde, cezadan %25 oranında indirim yapılır. Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez" hükmüne yer verildiği, Kabahatler Kanunu'nda da, ödeme süresi içerisinde cezanın ödenmesi durumunda %25 oranında indirim yapılmasının, ceza verilip verilmeyeceği ile değil tahsilatla ilgili bir husus olduğu, nasıl ki; Kabahatler Kanunu'na göre verilen para cezasına, "ödeme süresi içerisinde ödeme yapılması durumunda cezanın %25 oranında indirilerek bu kısmın tahsil edilmeyeceği" ifadesinin yazılmamasının, bütün bir cezayı ya da cezanın %25'lik kısmını hukuka aykırı hale getirmiyorsa; benzer şekilde İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) maddesinin işleme yazılmamasının da belediye encümeni kararını başlı başına hukuka aykırı hale getirmeyeceği, aksi halde, Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulandığı bütün idari para cezalarının sadece bu ifade yazılmadığından iptaline karar verilmesi gerekeceği ki böyle bir iptal gerekçesinin mahkemenin kanun koyucu yerine geçerek kanunla getirilmeyen bir durumun ihdası sonucunu doğuracağı,

Sonuç olarak, belediye encümeni kararına "bir ay içerisinde mevzuata aykırılıkların giderilmesi halinde İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) maddesine göre eklenen meblağın tahsil edilmeyeceği hususu yazılmadan, İmar Kanunu'nun 42/2-ç maddesinin uygulanamayacağı" yönünde bir değerlendirme yapmanın hukuken mümkün olmadığı; davaya konu para cezası hesabında,

1.Aykırılığa konu alan üzerinden temel para cezasının hesaplanması,

2.Ardından İmar Kanunu'nun 42/2-(c) maddesinde 13 bent olarak sayılan artırımlardan 3 adedinin uygulanması,

3. Daha sonra da İmar Kanunu'nun 42/2-(ç) maddesine göre belirlenen (43.717,10 TL tutarındaki) miktar ilavesinin yapılarak toplam cezanın 95.372,79 TL olarak hesap edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, kaldı ki olayda dosya kapsamına göre, davacının bir ay içerisinde aykırılıkları mevzuata uygun hale getirmeyeceği iradesini gösterdiği dikkate alındığında, söz konusu ifadenin belediye encümeni kararına yazılıp yazılmamasının davacının durumuna bu yönden de bir etkisinin olmadığı gerekçesiyle;

İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının bu kısmının kaldırılmasına ve 08/02/2023 tarih ve 92 sayılı Belediye Encümeni kararının İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca 43.717,10- TL ilave para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise reddine kesin olarak karar verilmiştir.

B- BURSA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 5. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2023/2770 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, Keskin Mahallesi, 11072 ada, 17 parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız olarak mevcut eski binanın giriş kısmına ilave oda, yan cephesine yüzme havuzu ve arka cephesine garaj yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız ilave yapıların bir ay içerisinde ruhsatlandırmasına, ruhsat işlemlerinin tamamlanmaması durumunda yıkımına, yıkım masraflarının yapı sahibinden tahsil edilmesine ilişkin 06/10/2022 tarih ve 2032 sayılı Belediye Encümeni kararı ile 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacıya toplam 51.063,41-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 06/10/2022 tarih ve 2031 sayılı Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

Eskişehir 2. İdare Mahkemesinin 06/07/2023 tarih ve E:2022/1134, K:2023/776 sayılı kararının özeti:

3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinin 3. alt bendi ile (c) bendinin 8. alt bendi ve 2. fıkranın (ç) bendi uyarınca davacıya toplam 51.063,41-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 06/10/2022 tarih ve 2031 sayılı Belediye Encümeni kararının, havuz nedeniyle verilen (1.829,31-TL+23.040,00-TL) toplam 24.869,31-TL'lik para cezasına ilişkin kısmı yönünden;

İmar para cezası hesaplama raporunda, ruhsatsız inşa edilen yapının inşaat alanının 144 metre kare olarak ve I/A grubu yapı sınıfı üzerinde tespit edilerek bunun üzerinden temel para cezası ve buna bağlı olarak mevzuatta öngörülen artırım sebebi uygulanarak toplam imar para cezasının hesaplandığı, bilirkişi raporunda ise, söz konusu yapının inşaat alanının 145,07 metre kare olduğu ve yapı sınıfı ve grubunun II/B olduğu tespitine yer verilerek bunun üzerinden temel para cezası ve buna bağlı olarak mevzuatta öngörülen artırım sebebi uygulanarak toplam imar para cezasının hesaplandığı, yapının toplam inşaat alanı ile yapı sınıfı ve grubunun davacının lehine sonuç doğuracak şekilde bilirkişi raporunda yer verilen tespitten daha az olarak belirlenmesinin ise dava konusu işlemi sakatlayacak bir durum oluşturmadığı, davacının uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde havuz yönünden yapı ruhsatı almadan inşai faaliyette bulunulduğunun mahallinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24/09/2022 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği görüldüğünden, davacının, havuz yönünden aykırılıktan etkilenen alan ve yapı sınıfı dikkate alınarak hesaplanan temel 1.829,31-TL imar para cezası ile tecziyesi ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmemesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmemesi halinde ilave olarak 23.040,00-TL para cezası ile tecziyesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı,

3194 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca ruhsatsız ilave yapıların bir ay içerisinde ruhsatlandırılmasına, ruhsat işlemlerinin tamamlanmaması durumunda yıkımına, yıkım masraflarının yapı sahibinden tahsil edilmesine ilişkin 06/10/2022 tarih ve 2032 sayılı Belediye Encümeni kararında hukuka aykırılık bulunmadığı,

3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinin 3. alt bendi ile (c) bendinin 8. alt bendi ve aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca davacıya toplam 51.063,41-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 06/10/2022 tarih ve 2031 sayılı Belediye Encümeni kararının, ana binaya giriş bölümü yönünden verilen 11.949,42-TL, kapalı garaj-depo bölümü yönünden verilen 10.951,92-TL ve havuz yönünden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendinde belirtilen artırım hükmünün uygulanması suretiyle verilen 3.292,76-TL olmak üzere toplam 26.194,10-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle,

3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinin 3. alt bendi ile (c) bendinin 8. alt bendi ve aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca davacıya toplam 51.063,41-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 06/10/2022 tarih ve 2031 sayılı Belediye Encümeni kararının, ana binaya giriş bölümü yönünden verilen 11.949,42-TL, kapalı garaj-depo bölümü yönünden verilen 10.951,92-TL ve havuz yönünden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendinde belirtilen artırım hükmünün uygulanması suretiyle verilen 3.292,76-TL olmak üzere toplam 26.194,10-TL'lik kısmının iptaline, söz konusu kararın, havuz nedeniyle verilen (1.829,31-TL+23.040,00-TL) toplam 24.869,31-TL'lik para cezasına ilişkin kısmı ile 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca ruhsatsız ilave yapıların bir ay içerisinde ruhsatlandırılmasına, ruhsat işlemlerinin tamamlanmaması durumunda yıkımına, yıkım masraflarının yapı sahibinden tahsil edilmesine ilişkin 06/10/2022 tarih ve 2032 sayılı Belediye Encümeni kararı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bursa Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 14/10/2024 tarih ve E:2023/2770, K:2024/1896 sayılı kararının özeti:

Davalı idarenin istinaf başvurusu yönünden;

İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın bu kısmının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği,

Davacının, havuz imalatı nedeniyle 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca davacıya verilen 23.040,00-TL idari para cezasına yönelik istinaf başvurusu yönünden;

3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendinde, anılan fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezasının (a), (b) ve (c) bentlerine göre verilen para cezalarına ayrıca ilave edileceğinin hükme bağlandığı, verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ise (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği öngörülerek, ilgilisi açısından yeni bir imkan getirildiği, anılan şartın yerine getirilmesi halinde ilgililere ilave edilen para cezasından kurtulma imkanının sağlandığı,

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42. maddesinin 2. fıkrasına 25/03/2020 tarih ve 7226 sayılı Kanun’un 39. maddesiyle eklenen (ç) bendinin Anayasa’nın 2., 10. ve 35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptali için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulması üzerine, Anayasa Mahkemesinin 26/01/2022 tarih ve E:2020/95, K:2022/3 sayılı kararıyla, anılan hükmün Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verildiği, söz konusu kararda; "Hukuk devletinin temel unsurlarından biri de belirlilik ilkesidir. Bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup kişinin kanundan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini verdiğini bilmesini zorunlu kılmaktadır. Kişi ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlayabilir. Hukuki güvenlik ilkesi bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar.

Düzenli, sağlıklı ve çevre koşullarına uygun yapılaşmanın temini ile imar mevzuatına aykırı yapıların bir an önce ortadan kaldırılmasının kişilerin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakları üzerindeki olumlu etki ve sonuçları gözetildiğinde kuralın imar mevzuatına aykırı yapılaşmanın önlenmesi, cezai yaptırım öngörülmesi suretiyle caydırıcılığın sağlanması, gerçekleşmiş olan aykırılıkların ise bir an önce bizzat ilgilisi tarafından ortadan kaldırılmasının teşvik edilmesi amacıyla ihdas edildiği anlaşılmaktadır." değerlendirmelerine yer verildiği,

Belirlilik ilkesinin, düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade ettiği, belirlilik ilkesi gereği; idari yaptırımların belirli, açık ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği,

Para cezasına muhatap olan kişinin, hangi fiili sebebiyle ve hangi yasaya dayanılarak yaptırım uygulandığını, para cezasının nasıl belirlendiğini, sonuçlarını ve varsa hangi hallerde para cezasının tahsilinden vazgeçileceği hususlarını, yani para cezasının sebebini ve ne gibi sonuçları olduğunu bilmesi gerektiği,

Anılan hüküm ile, imar mevzuatına aykırılıkların yapı sahipleri tarafından giderilmesinin ve mevzuata uygun hale getirilmesinin amaçlandığı dikkate alındığında, anılan (ç) bendi uyarınca verilen para cezasında, Kanun hükmü belirtilmek suretiyle ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği yönündeki uyarının ilgilisine tebliğ edilmesi, dolayısıyla ilgililere hem yapısını mevzuata uygun hale getirme imkanı, hem de anılan bent uyarınca ilave edilen para cezasından kurtulma imkanı tanınması gerektiği, yani, anılan (ç) bendi uyarınca para cezasına muhatap olan kişinin, bir aylık bir sürede ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapısındaki aykırılığı mevzuata uygun hale getirmesi halinde söz konusu para cezasını ödemeyeceğini, aksi halde para cezasının ödenmesinden sorumlu olacağını bilmesi gerektiği,

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlem ile verilen idari para cezasına esas hesaplama raporunda; atfına yer verilen (ç) bendi hükmü uyarınca aykırılığa konu 144 m2 alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan para cezasının ilave edildiğinin belirtildiği, dava konusu işlemde anılan bent uyarınca verilen idari para cezası miktarının ve idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ise (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği hususuna yer verilmediği, dolayısıyla anılan hususta davacıya gerekli ikazın yapılmadığı görüldüğünden, dava konusu idari para cezasının anılan bent kapsamında yapılan ilave artırıma isabet eden 23.040,00-TL'lik kısmında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı,

Davacının, 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca ruhsatsız ilave yapıların bir ay içerisinde ruhsatlandırılmasına, ruhsat işlemlerinin tamamlanmaması durumunda yıkımına, yıkım masraflarının yapı sahibinden tahsil edilmesine ilişkin 06/10/2022 tarih ve 2032 sayılı Belediye Encümeni kararına yönelik istinaf başvurusu yönünden;

İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının anılan işlem yönünden davanın reddine ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın bu kısmının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçeleriyle,

İdare Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, 06/10/2022 tarih ve 2031 sayılı Belediye Encümeni kararının ''havuz'' imalatı nedeniyle 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca davacıya verilen 23.040,00-TL idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına, 06/10/2022 tarih ve 2031 sayılı Belediye Encümeni kararının anılan kısmının iptaline, davacı tarafından kararın diğer kısımlarına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

II-İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Uyuşmazlıklarda; İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin belediye encümeni kararında, söz konusu fıkranın (ç) bendi uyarınca ilave idari para cezasına da yer verilmesi halinde; anılan maddede yer alan "Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez." ifadesine yönelik bir açıklamaya encümen kararında yer verilmemesinin, anılan işlemin (ç) bendi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kısmını hukuka aykırı hale getirip getirmeyeceği yönünde farklı kararlar verilmesi üzerine aykırılığın oluştuğu görülmüştür.

1-3194 sayılı İmar Kanunu:

Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar

Madde 32- Bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapu kayıtlarının beyanlar hanesine kaydedilmek üzere ilgili idaresince tapu dairesine en geç yedi gün içinde yazılı olarak bildirilir. Aykırılığın giderildiğine dair ilgili idaresince tapu dairesine bildirim yapılmadan beyanlar hanesindeki kayıt kaldırılamaz.

Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası muhtara bırakılır, bir nüshası da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir.

Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.

Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.

Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. Yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapılar, yıkım maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça yıkılabilir veya yıktırılabilir. Yıkım maliyetleri %100 fazlası ile ilgili idaresinden tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde ilgili idarenin 5779 sayılı Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunur. Tahsil olunan tutarlar, Bakanlığın döner sermaye işletmesi hesabına gelir olarak kaydedilir.

İdare tarafından ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılıkların giderilemeyeceği tespit edilen yapıların ruhsatı üçüncü fıkrada düzenlenen bir aylık süre beklenmeden iptal edilir ve mevzuata aykırı imalatlar hakkında beşinci fıkra hükümleri uygulanır.'' kuralı yer almıştır.

İdari müeyyideler

Madde 42- Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır.

Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır:

a)Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için;

1)I. sınıf A grubu yapılara üç, B grubu yapılara beş Türk Lirası,

2)II. sınıf A grubu yapılara sekiz, B grubu yapılara onbir Türk Lirası,

3)III. sınıf A grubu yapılara onsekiz, B grubu yapılara yirmi Türk Lirası,

4)IV. sınıf A grubu yapılara yirmiüç, B grubu yapılara yirmibeş, C grubu yapılara otuzbir Türk Lirası,

5)V. sınıf A grubu yapılara otuzsekiz, B grubu yapılara kırkaltı, C grubu yapılara elliiki, D grubu yapılara altmışüç Türk Lirası,

idari para cezası verilir. Bu miktarlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılarak uygulanır.

b)Mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verilir.

c)(a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı;

1)Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış ise cezanın % 30’u,

2)Kamuya veya başkasına ait bir parselde yapılmış ise cezanın % 40’ı,

3)Uygulama imar planında veya parselasyon planında "Kamu Tesisi Alanı veya Umumî Hizmet Alanı” olarak belirlenmiş bir alanda yapılmış ise cezanın % 60’ı,

4)Mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ediyor ise cezanın % 100’ü,

5)Uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılmış ise cezanın % 20’si,

6)Yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış ise cezanın % 80’i,

7)Özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda yapılmış ise cezanın %

50’si,

8)Ruhsatsız ise cezanın % 180’i,

9)Ruhsatı hükümsüz hale gelmesine rağmen inşaatı sürdürülüyor ise cezanın % 50’si,

10)Yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, ruhsat alınmaksızın yeni inşaî faaliyete konu ise cezanın % 100’ü,

11)İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılmıyor ise cezanın % 10’u,

12)İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılıyor ise cezanın % 20’si,

13) Çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet veriyor ise cezanın % 20’si,

(a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunur. Para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır.

ç) Bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez.

2- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:

Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:

Madde 3/C- ...

4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:

c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.

5. Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılığı, İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin belediye encümeni kararında, söz konusu fıkranın (ç) bendi uyarınca ilave idari para cezasına da yer verilmesi halinde; anılan maddede yer alan "Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez." ifadesine yönelik bir açıklamaya encümen kararında yer verilmemesinin, anılan işlemin (ç) bendi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kısmını hukuka aykırı hale getirip getirmeyeceği hususu oluşturmaktadır.

Ülke genelinde düzenli ve planlı yapılaşmanın sağlanması bakımından inşa edilecek yapılarda uyulması gereken usul ve esaslar bu konuda genel Kanun niteliğinde bulunan 3194 sayılı İmar Kanunu ile düzenlenmiş, anılan Kanun'un 42. maddesinde imar mevzuatına aykırılık bulunması halinde uygulanacak idari yaptırımlara yer verilmiş, anılan maddenin 1. fıkrasında, maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari yaptırımların uygulanacağı belirtilmiş, 2. fıkrasında ise; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan veya Kanun’un 27. maddesi kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan bu maddede belirtilen şartlar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal güvenliğini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre bin Türk lirasından az olmamak üzere idari para cezası uygulanacağı belirtilmiş; bu kapsamda verilecek idari para cezası tutarının ne şekilde hesaplanacağı ise fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde düzenlenmiştir.

Anılan fıkranın (a) bendinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca (Bakanlık) belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanacak idari para cezaları belirlenmiştir. Buna göre mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için I., II. ve III. sınıf (A) ve (B) grubu yapılar; IV. sınıf (A), (B) ve (C) grubu yapılar ile V. sınıf (A), (B), (C) ve (D) grubu yapılar yönünden verilecek idari para cezası tutarları ayrı ayrı hükme bağlanmış; (b) bendinde, mevzuata aykırılığın yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar sebebiyle verilecek idari para cezaları düzenlenmiş; (c) bendinde ise, (a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırı uygulamalara eklenen bazı haller sebebiyle (a) ve (b) bentlerine göre belirlenen para cezalarının artırılması ve artırım oranları düzenlenmiştir.

İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasına, 26/03/2020 tarih ve 31080 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 25/03/2020 tarih ve 7226 sayılı Kanun'un 39. maddesiyle eklenen (ç) bendinde; anılan fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezasının (a), (b) ve (c) bentlerine göre verilen para cezalarına ayrıca ilave edileceği hükme bağlanmış; verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ise (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği düzenlenmiştir.

Bu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulması üzerine verilen Anayasa Mahkemesinin 26/01/2022 tarih ve E:2020/95, K:2022/3 sayılı kararıyla; imar mevzuatına aykırı yapılaşmanın her yerde aynı etki ve sonucu yaratacağının söylenemeyeceği, değeri yüksek olan alanlar ile değeri düşük olan alanlarda idari para cezasının aynı tutarda olmasının, değeri yüksek olan alanlarda kişilerin ceza tutarını göze alarak imar mevzuatına aykırı davranışlara girişebilmelerine sebebiyet verebileceği, ilave edilecek idari para cezasının emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri üzerinden hesaplanması, değerinin daha yüksek olduğu objektif olarak belirlenen alanlarda gerçekleştirilen aykırılıkların değeri daha düşük belirlenen alanlarda gerçekleştirilen aynı aykırılıklara göre daha yüksek tutarlarla cezalandırılması sonucunu doğurarak her somut olayda caydırıcılığı sağlayacak bir ceza tutarının belirlenmesini sağlayabileceği, buna göre ilave idari para cezasının belirlenmesinde aykırılığa konu alanın değerine göre yapılacak ayrımın nesnel ve makul bir temele dayandığı, ayrıca aykırılığın yaratacağı etki ve sonuçlardan hareketle suç ve ceza dengesini gözeten ayrımın ölçüsüz bir yönünün de bulunmadığı, mevzuata aykırı yapılaşmanın varlığı halinde ilave idari para cezasının öngörülmesinin bu konudaki caydırıcılığı artıracağı, mevzuata aykırılığın belirli bir süre içinde giderilmesi veya yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumlarında ise ilave idari para cezasının tahsilinden vazgeçilmesinin mevzuata uyumu teşvik edeceği gözetildiğinde kuralın ulaşılmak istenen amaç yönünden elverişli ve gerekli olduğu, aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesine yönelik iradenin ortaya konulması ile buna yönelik icrai faaliyetlerde bulunulabilmesi bakımından bentte öngörülen bir aylık sürenin makul ve yeterli olmadığının da söylenemeyeceği gerekçesiyle anılan bendin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verilmiştir.

3194 sayılı Kanun’un 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendinde, imar mevzuatına aykırılık nedeniyle verilecek idari para cezalarına ayrıca bentte sayılan durumların varlığı halinde ayrıca ilave para cezası verilmesi düzenlenmiş olup, 42. maddenin 2. fıkrasına göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ilave olunan para cezasının tahsil olunmayacağı hükme bağlanmıştır. Yani anılan kuralda , 3194 sayılı Kanun’un 42. maddesinin 2. fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri uyarınca hesaplanacak olan para cezasına ilave yapılması suretiyle nihai olarak verilecek idari para cezası tutarının belirlenmesi öngörülmüş olup, diğer yandan hesaplanan ilave para cezasının tahsilinden vazgeçilebilmesine imkan tanınmıştır.

İmar mevzuatına aykırı yapılaşmanın varlığı halinde ilave idari para cezası öngörülmesinin bu konudaki caydırıcılığı artıracağı, mevzuata aykırılığın belirli bir süre içinde giderilmesi veya yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumlarında ise ilave idari para cezasının tahsilinden vazgeçilmesinin, aykırılıktan sorumlu kişileri imar mevzuatına aykırılıkların biran önce giderilmesi hususunda teşvik edeceği açıktır.

İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendinde; bu fıkraya göre ayrıca ilave edilecek para cezasının tahsil edilmemesinin, idari para cezasına konu aykırılığın cezanın ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde giderilmesi ve yapının imar mevzuatına uygun hale getirilmesi şartına bağlandığı, şartın yerine getirilmesi halinde sorumlu kişilere ilave edilen para cezasından kurtulma imkanı sağlandığı, anılan bentte yer alan ''Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez.'' şeklindeki ifadenin, para cezasının tahsilatına ilişkin olduğu, bu ifadenin yazılmasının işlemin geçerlilik şartı olmadığı, bu ifadenin idari para cezası verilmesine ilişkin belediye encümeni kararında yazılmamasının anılan işlemin (ç) bendi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kısmını hukuka aykırı hale getirmeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

III- SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, "İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin belediye encümeni kararında, söz konusu fıkranın (ç) bendi uyarınca ilave idari para cezasına da yer verilmesi halinde; anılan maddede yer alan 'Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez.' ifadesine yönelik bir açıklamaya encümen kararında yer verilmemesinin, anılan işlemin (ç) bendi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kısmını hukuka aykırı hale getirmeyeceği" doğrultusunda giderilmesine, kesin olarak, 01/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

Belediye nüfuslarına göre belirlenen 2026 yılı aylık maktu fazla çalışma ücreti üst sınırları netleşti. Zabıta ve itfaiye personeline ödenecek tutarlar, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda belirlendi.

2026’da Maktu Fazla Çalışma Ücretleri Nasıl Uygulanacak?

2026 yılı bütçe kanununun belli olması ile birlikte belediyelerde ödenecek olan maktu mesai ödemeleri belli oldu. 2026 yılı bütçesi k cetvelinde yer alan verilere göre belediyeler ile bunlara bağlı bütçeli kuruluşlarda fiilen zabıta ve itfaiye hizmetlerinde çalışan personele ödenen aylık maktu fazla çalışma ücretlerini aşağıda tablo halinde gösterdik.

2026 Yılı Belediye Nüfusuna Göre Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücretleri (Üst Sınırlar)

Bu tutarlar, belediyelerin nüfus verilerine göre belirlenmiş olup yıl boyunca uygulanacak maksimum rakamları ifade ediyor.

Hangi Durumlarda Ödeme Kesilmeden Devam Edecek?

• Görev nedeniyle yaralanma veya sakatlanma durumunda tedavi süresince

• Bir takvim yılında 30 günü aşmayan hastalık izinleri

• İtfaiye personelinin görev kaynaklı hastalanması halinde tedavi süresi boyunca

• Yurt içi hizmet içi eğitim veya geçici görev hâlleri

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinin "Mahallî idarelerin disiplin kurulu" başlıklı 13 üncü maddesinde değişiklik yapıldı. Yapılan değişiklikle norm kadro standartları cetvelinde başkan yardımcısı bulunmayan ilçe belediyeleri ile belde belediyelerinde disiplin kurulunun, belediye encümeni ile varsa memurun üyesi olduğu sendikanın temsilcisinden oluşacağı belirtildi.

YÖNETMELİK

Karar Sayısı: 10566

Ekli “Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”in yürürlüğe konulmasına, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 134 üncü maddesi gereğince karar verilmiştir.

DEVLET MEMURLARI DİSİPLİN YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 29/4/2021 tarihli ve 3935 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) Norm kadro standartları cetvelinde başkan yardımcısı bulunmayan ilçe belediyeleri ile belde belediyelerinde disiplin kurulu, belediye encümeni ile varsa memurun üyesi olduğu sendikanın temsilcisinden oluşur.”

MADDE 2- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

(B) Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti: 1- Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. Ancak, bunlara ödenecek aylık fazla çalışma ücreti en son yapılan resmi nüfus sayımına göre belediye nüfusu;

- 10.000’e kadar olanlar için 2.184 Türk lirasını,

- 10.001’den 50.000’e kadar olanlar için 2.336 Türk lirasını,

- 50.001’den 100.000’e kadar olanlar için 2.580 Türk lirasını,

- 100.001’den 250.000’e kadar olanlar için 2.915 Türk lirasını,

- 250.001’den 1.000.000’a kadar olanlar için 3.480 Türk lirasını,

- 1.000.001’den fazla olanlar için 4.045 Türk lirasını,

- Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyeleri dışındaki diğer büyükşehirlerin belediye sınırları içerisindekiler için 4.045 Türk lirasını,

- Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehirler belediye sınırları içerisindekiler için 5.371 Türk lirasını, geçemez.

2- Aylık maktu fazla çalışma ücreti alanlara, her ne ad altında olursa olsun ayrıca fazla çalışmaya yönelik olarak başkaca bir ödeme yapılmaz. 3- Yukarıdaki hükümlere göre ödenecek aylık maktu fazla çalışma ücretleri;

a) Görevin yapılması sırasında veya görevden dolayı yaralanma ve sakatlanma hallerinde tedavi süresince,

b) Bir yılda toplamı 30 günü geçmeyen hastalık izni sürelerinde,

c) İtfaiye hizmetlerinde çalışan personel için görevin yapılması sırasında veya görevden dolayı hastalanma hallerinde tedavi süresince,

ç) Yurt içinde yapılacak hizmet içi eğitime katılma ve geçici görevli olarak bulunma durumlarında, ödenmeye devam olunur. Diğer hallerde ise, fiilen çalışıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ödenir.

5393 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesi uyarınca resmi ve hizmet gereği kullanılan Belediye tüzel kişiliğine ait telefonların giderlerinin haberleşme giderleri kapsamında ödenmesi mümkünken, belediye personeline yönelik cep telefonu faturalarının ödenmesine müsaade edilmediği açıktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı - 4. Daire

Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

Yıl: 2021

İlam no.: 205

Karar No.: 344

Tutanak tarihi: 01.07.2025

Kararın Konusu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

CEP TELEFONU KULLANIM BEDELİ

160 sayılı Ek İlamın 1 inci maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunca alınan bozma kararı üzerine, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca düzenlenen ek raporun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 49 uncu maddesi gereğince görüşülmesine karar verildi.

160 sayılı Ek İlamın 1 inci maddesiyle; ... Belediyesinde görev yapan personelin cep telefonu kullanım bedellerinin mevzuatında öngörülmediği halde Belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlularından tazminen tahsiline karar verilmiştir.

Bu defa, 160 sayılı Ek İlamın yukarıda anılan hükmüne karşı harcama yetkilisi ... (Yazı İşleri Müdürü), gerçekleştirme görevlileri … ile diğer sorumlu …’nun (Belediye Başkan Yrd.) yapmış olduğu temyiz başvurusu üzerine Kurulca alınan kararda özetle;

Belediyede görev yapan personelin hizmete özel ve resmi görüşme kapsamındaki cep telefonu faturalarının haberleşme giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve sorumluların esasa ilişkin iddia ve itirazlarının kabulü ile 160 sayılı Ek İlamın 1 inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca bozulmasına ve açıklanan hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesine,

Karar verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinde, Belediyenin giderleri;

“a) Belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler.

b) Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler.

c) Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.

d) Vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler.

e) Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler.

f) Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri.

g) Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler.

h) Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri.

i) Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar.

j) Dava takip ve icra giderleri.

k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.

l) Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.

m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.

n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.

o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.

p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.

r) Şartlı bağışlarla ilgili yapılacak harcamalar.

s) İmar düzenleme giderleri.

t) Her türlü proje giderleri.” şeklinde sıralanmıştır.

Söz konusu madde metninde, Belediye personelinin cep telefonu faturalarının belediye bütçesinden ödenebileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Sorumluların ortak savunmalarında özetle;

Söz konusu cep telefonu hatlarının; 100.000 nüfuslu, ciddi bir sanayi birikimine sahip ve personel sayısı 500’ün üzerinde olan Belediyede görevli personele (belediye başkanı, belediye başkan yardımcıları, birim müdürleri, şube müdürleri, ilgili birimlerin iletişim kurulması gerekli görevlileri) zimmetle verildiği,

Belediye Başkanı, belediye başkan yardımcıları ve birim müdürleri haricindeki görevlilerde bulunan hatların sadece kısa kodla görüşme yapabilme özelliğine sahip, dış görüşmelere kapalı hatlar olduğu,

Bu giderlerin "haberleşme giderleri" olarak değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla Belediyenin giderleri arasında sayılacağı, nitekim Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Ulaştırma ve haberleşme giderleri” başlıklı 33 üncü maddesi çerçevesinde telefon giderlerinin mahalli idarelerin harcamaları arasında yer aldığının görüleceği, Belediye bütçesinde 01 03 05 02 02 kodlu “Telefon abonelik ve kullanım ücretleri” kalemi başlığı altına Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ödenek konulduğu ve bu tertipten ödeme yapıldığı; söz konusu ödeneğin her yıl belediye meclisince karara bağlanarak mülki idare amirliğine gönderildiği,

Bildirilmiş ise de;

5393 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesi uyarınca resmi ve hizmet gereği kullanılan Belediye tüzel kişiliğine ait telefonların giderlerinin haberleşme giderleri kapsamında ödenmesi mümkünken, belediye personeline yönelik cep telefonu faturalarının ödenmesine müsaade edilmediği açıktır.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği, mahalli idarelerde malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesinde, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri ve bunlardan bu Yönetmelik’te düzenlenmesi gerekenlerin şekil ve türlerini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik’in “Ulaştırma ve haberleşme giderleri” başlıklı 33 üncü maddesinde; cep telefonlarına ait faturalara ilişkin ayrıntı listeleri (görüşme yapılan telefon numaraları) ile kullanıcıların beyanına dayalı konuşmaların resmi özel ayırımını gösterir daire amirlerince usulünce onaylanmış listelerin ödeme emri belgesine bağlanması gerektiği belirtilmektedir. Söz konusu hüküm ile haberleşme giderleri ödenirken faturaların ilgili daire amiri tarafından kontrol edilmesi ve yapılan kontrol neticesinde resmi niteliği olmayan telefon görüşme bedellerinin tespit edilerek bunların belediye bütçesinden ödenmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

Sorumlularca, savunma ekinde yapılan görüşmelerin özel içerik taşımadığı, resmi ve hizmet gerekleri ile ilgili olduğu yönündeki, çok az bir kısmı hariç kullanıcıların tamamı tarafından imzalanmış, kullanıcı beyanlarının bir tablo halinde ve müdürlükler bazında personelin aylık kullanım bedellerini ve toplamını gösterecek şekilde savunma ekinde sunulmuş olduğu ifade edilmiş ise de; söz konusu listelerin daire amirlerince usulünce onaylanmadığı görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, Belediyede görev yapan personelin cep telefonu faturalarının tamamının belediye bütçesinden ödenmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, kamu zararının; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olduğu ve aynı maddenin (g) bendinde mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.

Buna göre, mevzuatında öngörülmediği halde cep telefonu kullanım bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesi ile “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesi gereğince, ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte ödemeye dayanak teşkil eden ... tarihli sözleşmede imzası bulunan yetkili Belediye Başkan Yardımcısının sorumluluğu bulunmaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar çerçevesinde; ... Belediyesinde görev yapan personelin cep telefonu faturalarının Belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlularına,

Müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy çokluğuyla,

Karar verildi.

Azınlık Görüşü

Üye …‘ın karşı oy gerekçesi;

“160 sayılı Ek İlamın 1 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün, Temyiz Kurulunca esas yönünden bozulduğu anlaşılmaktadır.

Temyiz Kurulunun vermiş olduğu (çoğunluk) karar çerçevesinde belirtilen sebeplere binaen ilişiksiz kararı verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.”

Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği 375 sayılı KHK ile hükme bağlanmıştır. Ödemeden yararlanacak kamu görevlisi tanımının kapsamı ise 4688 sayılı yasada yer almaktadır. Kanunda yer alan kamu görevlisi tanımına; 4688 sayılı yasa kapsamında yer alan kurum ve kuruluşların kadro veya pozisyonlarında istihdam edilenlerden işçi statüsü dışında çalışan personel girmektedir.

Belediye ve özel idarelerde görevli geçici personellere sosyal denge tazminatı ödenmeyecektir.

Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında yapılacak sözleşmeyle belirlenecektir.

Sosyal denge tazminatı tutarı, kurumla sendika arasında yapılacak sözleşme ile belirleneceğine göre, sendika üyesi olmayan personeller bu ödemeden faydalanmayacak mıdır? Bu sorunun cevabı ise 4688 sayılı yasanın 28. maddesinde yer almaktadır. Söz konusu maddede, toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı düzenlenmesine yer verilmiştir. Dolayısıyla, kurumla yapılan sözleşmede yer alan sosyal denge tazminatından anlaşmanın yapıldığı kurumda görev yapan, sendika üyesi olsun veya olmasın çalışanların tamamı faydalanır.

7 Dönem Toplu Sözleşme metninde sosyal denge sözleşmesi imzalayan sendikanın üyesi olmayan kamu görevlilerinden aynı unvanlı personelden alınacak aidatın iki katına kadar taraf sendika sosyal denge sözleşmesi aidatı alınabileceğine dair düzenleme yapılmıştır. Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri söz konusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanabilecektir.

Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı yetkili sendika ile yapılacak toplu sözleşme ile belirlenecektir.

Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararının Yerel Yönetim Hizmet kısmında 2024-2025 yılında ödenecek sosyal denge  tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %120'si  olarak belirlenmiştir. Buna göre, 2025 Yılı Temmuz Aralık döneminde ödenebilecek sosyal denge tazminatı tavanı brüt 13.340,41-TL oldu.

Sosyal denge tazminatı olarak belirlenen aylık tavan tutarı brüt tutar olup memura ödenecek miktar bu rakam değildir. Sosyal denge tazminatından vergi kesintisi yapılmayacağına dair bir düzenleme yer almadığına göre toplu sözleşme sonucunda belirlenecek tutardan ilgilinin ay içinde elde ettiği  gelir 7349 sayılı yasaya göre vergi istina sınırını aşıyorsa gelir vergisi ile damga vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Sosyal denge tazminatından sgk kesintisi yapılıp yapılmayacağı konusu da idareleri tereddüde düşüren hususlardan birisidir. Sayıştay Temyiz Kurulu ve Sayıştay 6. Dairesinin 27.03.2014 tarihli ve D6/2014-14/B nolu kararlarında sosyal denge tazminatından sgk kesintisi yapılması yönünde karar verilmiştir. Bu kararlara katılmamakla birlikte idarelerin sorumluluk altına girmemeleri için bu kesintiyi yapmalarının daha doğru olacağını düşünüyoruz.

Ayrıca, sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilmesine imkan tanınmıştır.

Sosyal denge tazminatı için imzalanan sözleşmenin süresi toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olup bu süre hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Ancak, Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.

Sosyal denge tazminatı ödemelerinde süreyle ilgili bir diğer husus ise, 4688 sayılı yasanın geçici madde 14 maddesindeki sürenin 31.12.2023 tarihine kadar uzatılmış olmasıdır.

Kamu Hakem Kurulu Kararı ile 4688 sayılı yasanın geçici 14. maddesine göre yapılan sosyal denge tazminatı ödemeleri ile ilgili önemli bir kısıtlama getirilmişti. .2015 yılından toplu sözleşme imzalayan mahalli idareler,  4688 sayılı yasanın geçici 14 üncü maddesi hükmünü gerekçe göstererek Kanunun 32. maddesinde yer alan tavan tutarın üzerinde sosyal denge tazminatı ödüyordu. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı ile tavan tutarın üzerinde sosyal denge tazminatı ödenmesinin önüne geçilmiştir.  Bu düzenleme, 6. dönem toplu sözleşmesinde de aynen yer almaktadır. 

Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'na göre, 2023-2024 yılında ödenecek sosyal denge tazminatı tutarı hiçbir personel için Devlet memuru aylığının %120'ünü geçemeyecek.

27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen yedi  ay içerisinde sözleşme yapılabilecek.

Sosyal Tazminatı ödeyen mahalli idarenin;

a- vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması

b-ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması

c- gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu( 7 dönem toplu sözleşme  bu oran toplu sözleşme dönemi boyunca yüzde otuzbeş olarak uygulanacaktır.), il özel idaresinde yüzde yirmibeşini (7 dönem toplu sözleşme  bu oran toplu sözleşme dönemi boyunca yüzde otuz olarak uygulanacaktır.) aşması

hallerinde kurumlar yetkili sendikalarla sosyal denge tazminatı ödemesi için sözleşme yapamazlar.

Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır. Bu koşullar oluştuktan sonraki aylarda sosyal denge tazminatı ödenemez.

Konuya nihayet vermeden önce, sosyal denge tazminatı ile ilgili olarak gerek mevzuat hükümlerinin uygulanmasında, sgk kesintisi, vergi kesintisi örneğinde olduğu gibi, kurumların uygulamalarındaki farklılıklara son verilmesi için yeni bir yasal düzenleme yapılmasının yerinde olacağını düşündüğümüzü ifade etmek istiyoruz.

Bu yazının tüm hakları www.mevzuatinyeri.com a  aittir.. ” www.mevzuatinyeri.com” şeklinde aktif link verilmesi kaydıyla içerik kullanılabilir. Link vermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır

Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü, 2025 yılı temmuz ayından itibaren mahalli idarelerde görevli sözleşmeli personele verilecek ücret tavanlarını belirledi.

Belediyenin Özel Kalem Müdürü kadrosunda görev yapmakta iken görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı sağlanmaksızın İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atanan kişiye müdür kadrosu için öngörülen ek ödeme ile zam ve tazminatların ödenmesinin mümkün olmadığına ve  yapılan ödemin kamu zararı olduğu belirtilerek sorumlularından tahsili yönünde karar verilmiştir.

Sorumlar bahsi  yapılan atamanın (mülga) Devlet Personel Başkanlığının 04.02.2011 tarihli ve 282 sayılı görüşü doğrultusunda gerçekleştirildiği, söz konusu görüş yazısında, Özel Kalem Müdürü kadrosundan müdür unvanlı kadrolara yapılan atamaların görevde yükselme mahiyetinde olmadığının belirtildiğini gerekçe göstererek temyiz talebinde bulunmuşlardı.

Konuyu temyizen inceleyen Sayıştay Temyiz Kurulu; atamadaki hukuka aykırılığın Yönetmelik hükümlerine uyulmamasından kaynaklandığı açık olup, normlar hiyerarşisi gereği öncelikle mevzuat hükümlerinin dikkate alınmasının ve uygulanmasının gerekli olduğu ve bu çerçevede, Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile verilmemiş/ihdas edilmemiş olan bir mali hak ile ilgili idari işlemin, Devlet Personel Başkanlığının (o tarihte) "uygun görüş verdiği" gerekçesiyle tesis edilmesinin, söz konusu işlemi mevzuata uygun hale getirmeyeceğine hükmetti

TEMYİZ KURULU KARARI

Tarih : 20.11.2024 No : 57516

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

40 sayılı İlamın 7'nci maddesiyle; Belediyenin Özel Kalem Müdürü

kadrosunda görev yapmakta olan ................. 'nın, görevde yükselme sınavında

başarılı olma şartı sağlanmaksızın ... tarihinde İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atanması ve ilgiliye müdür kadrosu için öngörülen ek

ödeme ile zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle oluşan toplam......... TL kamu

zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.

Esas yönünden inceleme ve değerlendirme

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve atamanın yapıldığı 25.02.2013 tarihinde yürürlükte olan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in "Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar" başlıklı 5'inci maddesinde, müdür kadrosunun görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında olduğu hüküm altına alınmış olup,

Anılan Yönetmeliğin;

"Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 6'ncı maddesinde;

"Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar

aranır.

b) Görevde yükselme eğitimini tamamlayarak, sınavında başarılı olmak.

Aynı Yönetmeliğin "Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise;

"Müdür kadrosuna atanabilmek için;

1)  657 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartları taşımak,

2)    Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

..." hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, görevde yükselmeye tabi müdür kadrosuna atanabilmek için Yönetmelikte sayılan genel ve özel şartların bir arada sağlanması gerekmektedir. Bu itibarla, görevde yükselme sınavında başarılı olma şartını sağlamayan ........................................................I'nın, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in yukarıda yer verilen maddeleri kapsamında İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna asaleten atanması mümkün olmadığı halde, bahse konu kadroya atanması ve 2022 yılında bu kadroya ait ek ödeme ile zam ve tazminatların kendisine ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.

Fiili durum ve atama işleminin mahiyeti

Temyiz dilekçesinde, Özel Kalem Müdürü kadrosunun, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosu ile aynı düzeyde olduğu, bu nedenle Özel Kalem Müdürü kadrosunda bulunan ilgilinin İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atanmasının görevde yükselme mahiyetinde olmadığı ifade edilmişse de;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "İstisnai Memurluklar" başlıklı 59'uncu maddesinin ikinci fıkrasında;

"Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atananlarda herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz." hükmüne yer verilmiş olup, istisnai bir memuriyet kadrosu olan Özel Kalem Müdürü kadrosunda bulunan kişilerin diğer memurluklara naklen atanmalarında, bu kadro herhangi bir sınıf için kazanılmış hak oluşturmamaktadır.

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in yürürlüğe girdiği ilk halinde mevcut olan "Hizmet Grupları Arasında

Geçişler" başlıklı 20'nci maddesinin (ç) bendinde, istisnai memurluklarda çalışanlar için ayrıca bir düzenlemeye yer verilmiştir. Ancak, Yönetmelik'in anılan 20'nci maddesinin (ç) bendinde yer alan hükmün yürütülmesi, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun (YD. İtiraz No:2010/70) 01.04.2010 tarihli Kararı ile durdurulmuştur. Bu nedenle, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atamanın yapıldığı 25.02.2013 tarihi itibarıyla, istisnai memuriyet kadrolarının Yönetmelik'in diğer kısımlarında ifade bulan "aynı düzey" veya "üst düzey" görev tanımları kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla Yönetmelik'in anılan 20'nci maddesinin üst düzeyden alt düzey görevlere veya aynı düzey görevler arasında yapılan atamalar için sınav şartına istisna getiren (b) ve (c) bentlerinin, Özel Kalem Müdürü kadrosundan, görevde yükselmeye tabi olan diğer müdürlüklere yapılan atamalar bakımından uygulanmasına, imkân bulunmamaktadır.

Konu ile alakalı (ödeme işleminin yapıldığı tarihteki) Devlet Personel Başkanlığı görüşü

Ayrıca dilekçede, yapılan atamanın (mülga) Devlet Personel Başkanlığının 04.02.2011 tarihli ve 282 sayılı görüşü doğrultusunda gerçekleştirildiği, söz konusu görüş yazısında, Özel Kalem Müdürü kadrosundan müdür unvanlı kadrolara yapılan atamaların görevde yükselme mahiyetinde olmadığının belirtildiği ifade edilmişse de;

Atamadaki hukuka aykırılığın Yönetmelik hükümlerine uyulmamasından kaynaklandığı açık olup, normlar hiyerarşisi gereği öncelikle mevzuat hükümlerinin dikkate alınmasının ve uygulanmasının gerekli olduğu ve bu çerçevede, Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile verilmemiş/ihdas edilmemiş olan bir mali hak ile ilgili idari işlemin, Devlet Personel Başkanlığının (o tarihte) "uygun görüş verdiği" gerekçesiyle tesis edilmesinin, söz konusu işlemi mevzuata uygun hale getirmeyecektir.

Konu ile ilgili Yönetmelik hükmüne ilişkin İdari Yargı süreci

Temyiz dilekçesinde, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in bahsi geçen 20'nci maddesi birinci fıkrasının (ç) bendine ilişkin iptal kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19.06.2014 tarih ve 2012/1672 E. 2014/2742 K. sayılı Kararı ile onandığı ve 25.02.2013 tarihinde yapılan atamanın, ilgili hükmün yürütmesinin durdurulduğu 01.04.2010 tarihine göre değil, hükmün iptal kararının onandığı 19.06.2014 tarihine göre değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmişse de;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 138'inci maddesinin son fıkrasında;

“Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." hükmü,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Kararların Sonuçları" başlıklı 28'inci maddesinin birinci fıkrasında ise;

“... Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." hükmü yer almaktadır.

Bu itibarla yürütmenin durdurulması kararlarının İdare tarafından ivedilikle uygulanması gerektiği açıktır. Yönetmelik'in anılan 20'nci maddesinin (ç) bendinde yer alan hükmün yürütülmesi, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun (YD. İtiraz No:2010/70) 01.04.2010 tarihli Kararı ile durdurulmuş ve hüküm, Danıştay 5'inci Dairesinin 14.11.2011 tarih ve 2009/4677 E. 2011/6294 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. Sonrasında bu iptal kararı, Danıştay idari Dava Daireleri Kurulunun 19.06.2014 tarih ve 2012/1672 E. 2014/2742 K. sayılı Kararı ile onanmıştır. Mer'i mevzuat olan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında da istisnai memur kadrosundan, müdür kadrosuna sınavsız atama yapılabilmesine cevaz veren bir hükme yer verilmemiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2010 tarihli yürütmenin durdurulması kararı uyarınca, söz konusu hükmün uygulanması askıya alınarak hukuken uygulanabilirliği ortadan kaldırılmış olduğundan, bu tarihten itibaren İdarenin, “istisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir" hükmü uyarınca özel kalem müdürü kadrosundan diğer kadrolara, atama yapılacak kadroların gerektirdiği şartlar karşılanmaksızın atama yapmasına imkan bulunmamaktadır.

Temyiz dilekçesinde............. 'nın Özel Kalem Müdürü kadrosuna açıktan

atanmadığı, istisnai kadronun memurluğa sınavsız bir giriş yöntemi olarak kullanılmadığı, ilgilinin çalışmalarının liyakate değer bulunması ile üst yönetici tarafından İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atandığı ve 2010 ve 2011 yıllarında görevde yükselme sınavı açılmadığından, görevde yükselmeye tabi kadroların, personelce vekaleten yürütüldüğü ifade edilmişse de;

Somut olayda, temyiz dilekçesinde belirtilen bu hususların aksini ortaya koyan herhangi bir tespit bulunmayıp, kamu zararı, görevde yükselmeye tabi bir kadroya, bu kadrolar için öngörülmüş olan görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı sağlanmaksızın yapılan asaleten atamaya ilişkindir. Dilekçede ifade edilen bu hususların, yapılan atama işleminin hukuka aykırılığını ortadan kaldırabilecek herhangi bir yönü bulunmamaktadır.

Bu itibarla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen karşı görüş ve itirazların

REDDİNE ve Özel Kalem Müdürü kadrosunda görev yapmakta olan.............. 'nın,

görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı sağlanmaksızın ......... tarihinde

İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü kadrosuna atanması sonucu ilgiliye müdür kadrosu için öngörülen ek ödeme ile zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle

oluşan toplam ...... -TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki

Daire İlam hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildi.

Danıştay Birinci Dairesi, Hazine taşınmazı üzerindeki müdahalenin men-i işleminin 3091 sayılı Kanun kapsamında mülki idare görevlendirilecek infaz memuru tarafından sağlanması gerektiğine, belediye görevlilerinin bu konudan tutulamayacağına hükmetti.

T.C.

D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE

Esas No: 2023/442

Karar No: 2023/333

KARAR

Haklarında Ön İnceleme

Yapılanlar :

1-           ... - ................................................Belediye Başkanı

2-           ... - Aynı Belediyede Fen İşleri Müdürü

İtiraz Edilen Karar : Haklarında ön inceleme yapılanların tümü için soruşturma izni verilmesine ilişkin İçişleri Bakanının 10.12.2021 tarih ve Kont.Bşk.2021/286 sayılı kararı.

Karara İtiraz Edenler : Haklarında soruşturma izni verilenlerin

tümü.

Soruşturulacak Eylemler : Hazineye ait ....................İli, ......................... İlçesi, ................................................ Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı üzerinde ... tarafından ruhsatsız inşa edilen yapılar bulunan mera vasfındaki taşınmaza yapılan müdahalenin men'ine ilişkin Köprübaşı Kaymakamlığının 6.8.2019 tarih ve 2019/15 sayılı kararını uygulamamak ve anılan yapıları yıktırmamak.

Eylem Tarihi : 2019 ve devamı.

İçişleri Bakanlığının 21.2.2023 tarih ve 74510 sayılı yazısı ekinde gönderilen dosya, İçişleri Bakanının 10.12.2021 tarih ve Kont.Bşk.2021/286 sayılı soruşturma izni verilmesine ilişkin kararı ve bu karara yapılan itirazlar, Tetkik Hâkimi .'ın açıklamaları dinlenildikten sonra, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;

Gereği Görüşülüp Düşünüldü :

3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun 9’uncu maddesinde, tecavüz veya müdahalenin önlenmesi hakkındaki kararların, karar vermeye yetkili amirce görevlendirilecek infaz memuru tarafından, taşınmaz malın yerinde ve o andaki durumu ile zilyedine, tüzelkişiliğe veya kamu idareleri, kamu kurumları ve kuruluşlarına teslim edilmesi suretiyle yerine getirileceği, karar vermeye yetkili makamın gerekli göreceği durumlarda, infaz memuruna teknik yönden yardımcı olmak üzere yeteri kadar memur görevlendirileceği hüküm altına alınmıştır.

4342 sayılı Mera Kanununun 19’uncu maddesinde, muhtarlar ve belediye başkanlarının, mera, yaylak ve kışlaklara tecavüz olduğu takdirde durumu derhal Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne, il ve ilçe müdürlüklerinin de valiliğe veya kaymakamlığa bildirmekle yükümlü oldukları, bu makamlarca 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun veya 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75’inci maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, mera vasfındaki söz konusu taşınmaza yapılan müdahalenin men'ine ilişkin ................................................... Kaymakamlığının 6.8.2019 tarih ve 2019/15 sayılı kararının uygulanması konusundaki sorumluluğun, 3091 sayılı Kanun gereğince Kaymakama ait olduğu, Kaymakamın infaz memuru görevlendirerek kararın infazını sağlaması, mevcut haliyle taşınmazı Hazineyi temsilen ............................................... Malmüdürlüğüne teslim etmesi gerektiği, mevzuat gereğince Belediyenin anılan kararın uygulanması hususunda görevli ve yetkili olmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle ilgililere isnat edilen eylemin, haklarında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, itirazların kabulüyle ... ve ... için soruşturma izni verilmesine ilişkin İçişleri Bakanının 10.12.2021 tarih ve Kont.Bşk.2021/286 sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın karar ekli olarak İçişleri Bakanlığına, kararın birer örneğinin itiraz edenlere gönderilmesine 8.3.2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY

4342 sayılı Mera Kanununun 27 nci maddesinde, meraya zarar verici filleri işleyenleri zamanında duyurmayan muhtar, belediye başkanı gibi bu Kanunun uygulanmasında görev ve sorumluluk verilen kişiler hakkında genel hükümlere göre işlem yapılacağının hükme bağlandığı, ilgiliye isnat edilen eylemin de bu hüküm uyarınca genel hükümlere göre doğrudan soruşturulması gerektiği, isnat edilen eylem nedeniyle ilgili hakkında ön inceleme yapılamayacağı ve yetkili merci kararı alınamayacağı anlaşıldığından, itirazların kabulüyle ... ve ... için soruşturma izni verilmesine ilişkin İçişleri     Bakanının 10.12.2021 tarih ve

Kont.Bşk.2021/286 sayılı kararının kaldırılması, isnat edilen eylem nedeniyle ilgililer hakkında genel hükümlere göre işlem yapılması için dosyanın Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü, 1/1/2025 - 30/6/2025 döneminde geçerli olmak üzere Mahalli İdare Sözleşmeli Personel Ücret Tavanlarını belirledi.

T.C.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü

Sayı : 27998389-010.06.02-6/1/2025

Konu : Mahalli İdare Sözleşmeli Personel Ücret Tavanları

GENELGE

(Sıra No:3)

3/9/2023 tarihli ve 32298 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan 31/8/2023 tarihli ve 2023/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararının İkinci Kısım Birinci Bölümünün 4 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca Bakanlığımız Genelgesi ile 1/1/2025 - 30/6/2025 döneminde geçerli olmak üzere;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 154 üncü maddesi uyarınca aylık gösterge tablosunda yer alan rakamlar ile ek gösterge ve kıdem aylığı gösterge rakamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak aylık katsayısı (1,012556) memuriyet taban aylığı göstergesine uygulanacak taban aylık katsayısı (15,848415), iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak yan ödeme katsayısı ise (0,321115) olarak belirlenmiştir.

Bu itibarla, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi çerçevesinde 2025 yılında sözleşmeli personel olarak çalıştırılacakların sözleşmelerinin düzenlenmesinde, sözleşme ücretlerinin tespitinde ve ödenmesinde aşağıda belirtilen hususlara uygun olarak işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

1- 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları gereğince düzenlenecek sözleşme örnekleri ilgisine göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığına gönderilecektir.

2-5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi çerçevesinde çalıştırılacak sözleşmeli personel için 1/1/2025 tarihinden itibaren geçerli olan aylık net ücret tavanları yukarıda belirtilen katsayı rakamları dikkate alınmak suretiyle unvanlar itibarıyla hesaplanmış ve ekli (1) Sayılı Cetvel’de gösterilmiştir.

Buna göre;

a)Belediyeler ve il özel idareleri ile mahalli idare birliklerinin meclisleri veya büyükşehir belediyeleri bağlı kuruluşlarının yönetim kurulları, 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi çerçevesinde 1/1/2025 tarihinden sonra da çalıştırılmaya devam olunacak veya 2025 yılında ilk defa istihdam edilmeye başlanacak sözleşmeli personel için ekli (1) Sayılı Cetvel’de gösterilen ücret tavanlarını aşmamak kaydıyla net ücret tespitine yetkilidir.

b) 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi çerçevesinde 2024 yılında çalıştırılan sözleşmeli personelden 2025 yılında da görevlerine devam etmeleri uygun görülenlerin net ücretlerinin tespitine ilişkin yetkili meclis veya yönetim kurulu kararı 2025 yılı Ocak ayı içerisinde alınacak ve ilgililerle 1/1/2025 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde yapılacak sözleşmelerin yenileme işlemleri de yine 2025 yılı Ocak ayı içerisinde tamamlanacaktır. Yenilenen bu sözleşme örnekleri ile birlikte sözleşmenin imzalandığı tarihteki memur kadrolarının kadro unvan ve dereceleri itibarıyla dolu-boş durumlarını gösteren cetvellerin, sözleşmeli personele ödenecek net ücretin tespitine ilişkin meclis kararının ve sözleşmeli personel olarak çalıştırılacakların öğrenim durumlarını gösterir belgenin bir örneği de en geç 1/2/2025 tarihine kadar ilgisine göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığına gönderilecektir.

Ayrıca, 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi çerçevesinde tam zamanlı sözleşmeli personel istihdamına ilişkin uygulamaların ilgili meclis veya yönetim kurulu kararı ile verilen iznin amacına uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin tespiti için, tam zamanlı sözleşmeli personel istihdamına yönelik olarak alınacak meclis veya yönetim kurulu kararlarında her bir kadro unvanı için kaç adet tam zamanlı sözleşmeli personel istihdamına izin verildiği de açıkça karara bağlanacaktır.

c) (1) sayılı Cetvel’de gösterilen tutarlar 22/12/2021 tarihli ve 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile getirilen vergi istisnası dikkate alınmak suretiyle hesaplandığından, ilgili personel için belirlenen net sözleşme ücretlerine anılan Kanun ile getirilen istisna tutarının ayrıca ilave edilmesine imkan bulumnamaktadır.

3- 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde tam zamanlı sözleşmeli personel olarak istihdam edilenlere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre ek ödeme verilmesine ilişkin uygulama, 3/9/2023 tarihli ve 32298 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 Yıllarını Kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşmenin İkinci Kısım Dördüncü Bölümünün 2 nci maddesinde farklı bir düzenlemeye tabi tutulmuştur. Bu çerçevede, ilgili personel hakkında uygulanması gereken ek ödeme oranları ile bu oranların karşılığı olan ek ödeme tutarı tavanları ekli (2) Sayılı Cetvel’de gösterilmiştir. Ekli (2) Sayılı Cetvel’de unvanları yer alan personelden anılan Hakem Kurulu Kararı ile Toplu Sözleşmenin ilgili bölümlerinde ek ödeme oranlarına ilave puan eklenmesi öngörülenlerin anılan Cetveldeki ek ödemeleri söz konusu puanlar ilave edilerek ödenecektir. Öte yandan, söz konusu sözleşmeli personelin ek ödeme uygulamasından yararlandırılmasında, 3/1/2012 tarihli ve 2012/2665 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Karar’da belirtilen usul ve esaslar ile birlikte aşağıdaki hususlara uyulacaktır.

a) İlgili personel için ayrıca bir meclis kararı veya yönetim kurulu kararı alınmaksızın ve 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere; 2025 yılına ilişkin sözleşmesinde belirtilen kadro unvanı ile sınırlı olmak kaydıyla sözleşmeli personelin aynı mahalli idarede geçen hizmet süresi hesaplanmak suretiyle ve hesaplanan hizmet sürelerine karşılık olarak bu Genelgeye ekli (2) Sayılı Cetvel’de denk gelen ek ödeme oranı üzerinden ek ödeme hesabı yapılacaktır.

b) 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde kısmi zamanlı olarak çalıştırılan sözleşmeli personel ek ödeme uygulamasından yararlandırılmayacaktır.

c)Ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmayacaktır.

ç) Ek ödeme tutarı, mevcut sözleşme örneğinin ücret maddesinden sonra gelmek üzere yeni bir madde olarak sözleşmede gösterilecektir.

d) Ek ödeme tutarı, maaş bordrosunda sözleşme ücreti ile birleştirilmeksizin ayrı bir sütun halinde ayrıca gösterilecektir.

4-375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye, 30/3/2023 tarihli ve 7447 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile eklenen ek 39 uncu madde ile anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesine göre ek ödeme yapılan uzman tabip ve uzman diş tabibi kadro veya pozisyonlarında bulunanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %370’i, tabip ve diş tabibi kadro veya pozisyonlarında bulunanlara ise %185’i tutarında ilave ödeme yapılacağı hüküm altına alınmış olup söz konusu unvanlarda 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tam zamanlı olarak istihdam edilen sözleşmeli personelin de anılan ek 39 uncu maddede yer verilen usul ve esaslar çerçevesinde ilave ödemeden yararlandırılması gerekmektedir. Bu ödeme, fiilen görev yapılan süreyle orantılı olmak üzere her takvim ayı için hesaplanacak olup yılda 30 günü geçmeyen izin süreleri için fiilen görev yapma şartı aranmayacaktır. İlave ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmayacak ve maaş bordrosunda sözleşme ücreti ile birleştirilmeksizin ayrı bir sütun halinde ayrıca gösterilecektir.

5-375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye, 14/7/2023 tarihli ve 7456 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle eklenen ek 40 mcı madde ile kapsamdaki personele (15.965) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılacağı; ilave ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında personelin aylık ve ücretlere ilişkin tabi olduğu hükümlerin uygulanacağı, bu ödemenin, ilgili mevzuatı uyannca ödenmekte olan veya mali ve sosyal haklarının tespitine esas alman aylık, ücret, zam, tazminat, ödenek, döner sennaye ödemesi, ikramiye ve diğer herhangi bir ödeme unsurunun ya da ücret tavanının hesabmda dikkate alınmayacağı ve damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmayacağı hüküm altma alınmıştır. 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde istihdam edilen tam zamanlı sözleşmeli personelin de anılan ek 40 mcı maddede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde ilave ödemeden yararlandırılması gerekmekte olup söz konusu ilave ödeme maaş bordrosunda sözleşme ücreti ile birleştirilmeksizin ayrı bir sütun halinde ayrıca gösterilecektir.

6- Anılan Hakem Kurulu Kararının İkinci Kısım Birinci Bölümünün 8 inci maddesinde, sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilenlerin, 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde yararlandırılması hükme bağlandığından, 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi çerçevesinde mahalli idarelerde sözleşmeli personel olarak istihdam edilenlerin anılan Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde 31/12/2025 tarihine kadar yiyecek yardımından yararlandırılması gerekmektedir.

7-           Anılan Hakem Kurulu Kararının İkinci Kısım Birinci Bölümünün 30 uncu maddesinde, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli (II) sayılı Cetvelin “E- Teknik Hizmetler” bölümünün 6 ncı sırasında ek özel hizmet tazminatı ödenmesi öngörülen yerlerde fiilen çalışan ve anılan 30 uncu maddede sayılan unvanlarda istihdam edilen sözleşmeli personelden ilgili mevzuatı veya sözleşmesi uyarınca benzeri mahiyette ödeme yapılmayanlara ilave ücret ödeneceği hükme bağlandığından; söz konusu 30 uncu maddede sayılan unvanlarda 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istihdam edilen tam zamanlı sözleşmeli personelin de anılan 30 uncu maddede yer verilen usul ve esaslar çerçevesinde ilave ücret ödemesinden yararlandırılması gerekmektedir.

Bilgilerini ve gereğini rica ederim.

' Mehmet ŞİMŞEK

Hazine ve Maliye Bakanı

Ek:

1- (1) Sayılı Sözleşme Ücret Tavanları Cetveli (1 sayfa)

(2) Sayılı Ek Ödeme Oranları Cetveli (1 sayfa)

1-      

(1) SAYILI CETVEL

(2) SAYILI CETVEL

Danıştay Birinci Dairesi, Belediye Başkanının üst yönetici sıfatıyla genel cezai sorumluluğundan söz edilemeyeceğine hükmetti

T.C.

D A N I Ş T A Y

BİRİNCİ DAİRE

Esas No : 2021/1818

Karar No : 2021/1733

K A R A R Haklarında Ön İnceleme Yapılanlar :

1- .

. - ... Büyükşehir Belediye Başkan Vekili

2- .

. - Aynı Belediyede İtfaiye Daire Başkan Vekili

3- .

. - Aynı Belediyede Müdahale ve Kurtarma Şube Müdür Vekili

4- .

. - Aynı Belediyede Zabıta Daire Başkanı

5- .

. - Aynı Belediyede İtfaiye Amiri

6- .

. - Aynı Belediyede Eğitim Amiri

7- .

. - Aynı Belediyede İtfaiye Amiri

8- .

. - Aynı Belediyede Destek Hizmetleri Daire Başkan Vekili

İtiraz Edilen Karar : Haklarında ön inceleme yapılanlardan ., . ve . için soruşturma izni verilmesine, diğerleri için soruşturma izni verilmemesine ilişkin İçişleri Bakanının 15.3.2021 tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk.2021/59 sayılı kararı.

Karara İtiraz Edenler : . dışında haklarında soruşturma izni verilenlerin tümü.

Karara İtiraz Etmeyen : Hakkında soruşturma izni verilen_____

Birinci Daire

İçişleri Bakanının 15.3.2021 tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk.2021/59 sayılı kararına yapılan itirazlar bağlamında, soruşturulacak eylemler ve ilgilileri aşağıda belirtilmiştir.

Soruşturulacak Eylemler :

...........................................................'un;

1/a- 2019/92142 ihale kayıt numaralı Yangından Koruyucu Malzeme (6 Kalem) Alım işine ait ihaleyi mevzuata aykırı olarak pazarlık usulüyle gerçekleştirerek rekabet şartlarının oluşmasını engellemek, yeterli ödenek olmadan ihaleye çıkmak, teklif mektupları ekinde yer alan imza sirküleri ve Ticaret Sicil Gazetesinin eklerinin idari şartnameye aykırı olduğu hususu ön mali kontrol formunda belirtildiği halde ihaleyi iptal etmemek, yaklaşık maliyeti mevzuata aykırı hesaplatarak 433.465,39 TL kamu zararına neden olmak.

.....................................................'ın;

1/b- Belediye teşkilatının en üst amiri sıfatıyla yönetim ve denetim görevlerini gereği gibi yerine getirmeyerek söz konusu ihaledeki mevzuata aykırılıkların gereği işlemlerin yerine getirilmesini sağlamamak.

Eylem Tarihi : 2020 Yılı.

İçişleri Bakanlığının 22.10.2021 tarih ve 23248 sayılı yazısı ekinde gönderilen dosya, İçişleri Bakanının 15.3.2021 tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk. 2021/59 sayılı kısmen soruşturma izni verilmesine, kısmen soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı ve bu kararın soruşturma izni verilmesine ilişkin kısmına . dışında haklarında soruşturma izni verilenler tarafından yapılan itirazlar, Tetkik Hakimi .....................................................................'ın açıklamaları dinlenildikten sonra, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;

Gereği Görüşülüp Düşünüldü:

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, 1/a maddesinden .'a isnat edilen eylemlerin, hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, İçişleri Bakanının 15.3.2021 tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk.2021/59 sayılı kararının; 1/a maddesinden . için soruşturma izni verilmesine ilişkin kısmına adı geçen tarafından yapılan itirazın reddine,

Diğer taraftan, 1/b maddesinden .'a isnat edilen eylemle ilgili olarak, söz konusu ihalenin mevzuata aykırı gerçekleştirilmesi hususunda adı geçenin dahlinin, yazılı veya sözlü talimatının bulunmadığı, sadece üst yönetici olması nedeniyle söz konusu ihalenin mevzuata aykırı gerçekleştirilmesinden hareketle adı geçenin cezai sorumluluğundan söz edilemeyeceği, bu nedenle 1/b maddesinden adı geçene isnat edilen eylemin, hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, itirazın kabulüyle İçişleri Bakanının 15.3.2021 tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk.2021/59 sayılı kararının; 1/b maddesinden ... için soruşturma izni verilmesine ilişkin kısmının kaldırılmasına,

Dosyanın, 1/a maddesinden itirazı esastan reddedilen ile hakkında soruşturma izni verilmekle birlikte bu dosyada itirazı bulunmayan 1/a maddesinden . yönünden gereği yapılmak üzere karar ekli olarak ................................................. Cumhuriyet Başsavcılığına, kararın birer örneğinin İçişleri Bakanlığı ile itiraz edenlere gönderilmesine 24.11.2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

T