mevzuatinyeri

SGK'dan asgari işçilik yönetmeliğinde değişiklik

Sat, 16 May 2026 11:43:00 +0300

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapıldı

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hazırlanan "Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" 16 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

Yönetmelikle, asgari işçilik araştırma işleminin tanımında değişiklik yapıldı.

Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatı işyerlerinde, parsellerin bitişik ya da yakın olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesine izin verilebileceği düzenlendi.

İhale konusu işlerde, geçici kabulün noksansız yapılması ancak toplam istihkak tutarının bildirilmemesi halinde, işveren talebiyle ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabileceği, bu durumda ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyeceği hüküm altına alındı. Toplam istihkak tutarının daha sonra bildirilmesi halinde ise kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucu ilişiksizlik belgesi düzenleneceği belirtildi.

İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılacağı, hakediş ödemesi yapılmamışsa araştırma yapılmayacağı düzenlendi.

İnşaat maliyeti hesabında, iş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatının esas alınacağı, başladığı yıl içinde bitirilen inşaatlarda inşaatın bittiği tarihteki birim maliyet bedelinin, başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilen inşaatlarda ise başlangıç yılı ile bitiş yılı arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalamasının esas alınacağı hükme bağlandı.

Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı halde en az iki yıl süreyle sigortalı çalıştırılmadığı tespit edilen özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, ünitece resen araştırma işlemi yapılacağı belirtildi.

Tescil edilmemiş veya işçilik bildiriminde bulunulmamış ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, ünitece yapılan araştırma işleminde esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme yapılmayacağı düzenlendi.

İhale konusu ve özel nitelikteki inşaat işlerinde hangi hallerde ünitece araştırma işlemi yapılacağının Kurumca belirleneceği hüküm altına alındı.

Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girerken, hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanının yürüteceği ifade edildi.

16 Mayıs 2026 CUMARTESİ

Resmî Gazete

Sayı : 33255

YÖNETMELİK

Sosyal Güvenlik Kurumundan:

SOSYAL SİGORTA İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 12/5/2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Asgari işçilik araştırma işlemi: Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ve özel nitelikteki inşaat işlerine yönelik ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda; asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağının ve yapılacaksa yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğine ilişkin Kurumca yapılan değerlendirme, kontrol ve hesaplama aşamalarını,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(8) Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatı işyerlerinde, parsellerinin bitişik ya da yakın olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesine ünitece izin verilebilir.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 110 uncu maddesinin birinci ve altıncı fıkralarına sırasıyla aşağıdaki cümleler eklenmiş, ikinci fıkrasında yer alan “sözleşmesinde” ibareleri “sözleşmesinde veya şartnamesinde” şeklinde, “sözleşmesi” ibaresi “sözleşme veya şartnamesi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“İşin geçici kabulü noksansız yapılmakla birlikte işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmemesi ve işverence talep edilmesi halinde, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilir. Ancak, ilişiksizlik belgesi düzenlenmez. Daha sonraki bir tarihte ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmesi durumunda, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülerek kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucu ilişiksizlik belgesi düzenlenir.”

“İhale makamı tarafından onaylanmış geçici kabul tutanağında ihale konusu işe ilişkin eksik veya kusur bulunmadığının belirtilmesi halinde tutanakta belirtilen iş bitim tarihi, tutanakta eksik veya kusur tespit edilmesi halinde ise eksik ve kusurların tamamlandığı tarih, iş bitim tarihi olarak kabul edilir. İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması durumunda ise ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılır.”

“(7) İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılır. Herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamış ise araştırma işlemi yapılmaz.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 111 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Bina maliyeti” ibaresi “İnşaat maliyeti” şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan “Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca” şeklinde, dördüncü ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(4) İş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınarak araştırma işlemi yapılır.”

“(6) Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyetinin hesaplanmasında inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınır. Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaat maliyetinin hesabında ise; inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması sonucu bulunan birim maliyet bedeli esas alınır. Birden fazla birim maliyet bedelinin yayımlandığı yıl olması halinde, aritmetik ortalama hesabında o yıl içerisinde yayımlanan son birim maliyet bedeli dikkate alınır.”

“(10) Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı hâlde en az iki yıl süre ile sigortalı çalıştırılmadığı işveren tarafından bildirilen veya Kurumca tespit edilen özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla ünitece re’sen araştırma işlemi yapılır.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 112 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmakla birlikte işçilik bildiriminde bulunulmamış olan ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, işin başlangıç ve bitiş tarihleri, ilgili idarelerden alınacak belgelerle tespit edilerek işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitine ilişkin araştırma işlemi ünitece yapılır. Ünitelerce bu nitelikteki işyerlerinde yapılan araştırma işleminde esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme yapılmaz.

(3) Ünitece ihale konusu işlerde yapılan araştırma sonucunda 110 uncu maddeye göre tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden, gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği haiz olmayan kurum ve kuruluşlarca yapılan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde ise 111 inci madde uyarınca hesaplanan prim tutarı, aksine bir tespit olmaması hâlinde, iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ olunur. İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır.”

“(11) İhale konusu ve özel nitelikteki inşaat işlerinde hangi hallerde ünitece araştırma işlemi yapılacağı Kurumca belirlenir.”

MADDE 6- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 7- Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür.

İş deneyim belgelerinde güncellemesi ile ilgili değişiklik

Wed, 13 May 2026 10:57:00 +0300

Kamu İhale Kurumu'ndan iş deneyim güncellemesinde kritik değişiklik

Kamu İhale Kurumu (KİK), Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde üç maddelik bir değişikliğe gitti. Resmî Gazete'nin bugünkü mükerrer sayısında yayımlanan düzenlemeyle, iş deneyim belgelerinin güncellenmesinde kullanılan katsayı hesabı artık ay bazlı yapılacak.

Yeni sistemle birlikte, sadece "sözleşme yılı" esas alınarak yapılan hesaplama yerini daha hassas bir yönteme bırakıyor. Özellikle enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde yıl içinde birden fazla fiyat güncellemesi yapılması, eski sistemin eleştirilmesine neden oluyordu.

İki farklı senaryo

Yönetmelik değişikliğine göre güncelleme katsayısı iki duruma göre belirlenecek:

- Birim fiyatların yıl içinde birden fazla kez yayımlandığı durumlarda:

Sözleşme birim fiyatlarına esas alınan aydan bir önceki aya ait endeks, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanacak.

- Birim fiyatların yılda bir kez yayımlandığı durumlarda:

Sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeks, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanacak.

Sektörden ilk yorumlar

Yapım sektörü temsilcileri, ay bazlı güncellemenin iş deneyim belgelerinin bugünkü fiyat düzeyine daha gerçekçi biçimde taşınmasını sağlayacağını belirtiyor. Özellikle yüksek enflasyon ortamında eski sistemin önemli fiyat farklılıklarına yol açtığı, yeni düzenlemenin bu riski azalttığı ifade ediliyor.

Yürürlük ve uygulama

Düzenleme, 13 Mayıs 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütecek.

YÖNETMELİK

Kamu İhale Kurumundan:

YAPIM İŞLERİ İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “sözleşme yılı” ibaresinden sonra gelmek üzere “/ayı” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “sözleşme yılı” ibaresinden sonra gelmek üzere “/ayı” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 49 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler;

1) Birim fiyatların yıl içerisinde birden fazla kez yayımlandığı ve/veya güncellendiği durumlarda, sözleşme birim fiyatlarına esas alınan aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse,

2) Birim fiyatların yıl içerisinde bir kez yayımlandığı durumda, sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse,

oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.”

MADDE 4- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

Danıştay varsayıma dayalı disiplin cezası verilemez dedi

Sun, 19 Apr 2026 10:57:00 +0300

Danıştay'dan KYK mühendisine ceza iptali: Varsayımla disiplin cezası verilmez

Danıştay 12. Dairesi, KYK'da elektronik mühendisi olarak görev yapan bir memura verilen 1/8 oranındaki aylıktan kesme cezasını, isnat edilen fiillerin somut delillerle kanıtlanamaması ve zamanaşımı nedeniyle iptal etti. Yüksek mahkeme, "ihalenin belli firmalar üzerinde kalması" gibi varsayımların ceza için yeterli olmadığını vurguladı.

Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Antalya Bölge Müdürlüğünde elektronik mühendisi olarak görev yapan davacı hakkında, 01/11/2011 - 20/08/2013 tarihleri arasında ihalelere ilişkin fiyat araştırması yaparken emir ve görevlerini tam ve zamanında yerine getirmediği, kurumun belirlediği usul ve esaslara uymadığı iddiasıyla soruşturma açıldı. İdare, 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi uyarınca 1/8 oranında aylıktan kesme cezası verdi. Davacının itirazı reddedildi.

İdare Mahkemesi, Danıştay'ın bozma kararına uyarak yaptığı incelemede iki önemli tespit yaptı.

Zamanaşımı: Davacıya isnat edilen eylemlerden 26/08/2012 tarihinden önceki kısmı zamanaşımına uğradı. Bu tarihten sonrası incelendi.

Varsayımla ceza: İdarenin, ihalelerin belli firmaların üzerinde kalmasını doğrudan davacının kusuruna bağladığı, ancak bunu somut delillerle kanıtlayamadığı ortaya çıktı. Mahkeme, "ihalenin belli firmalar üzerinde kalmasının, davacının kasten hareket ettiğine karine teşkil etmeyeceğini" belirtti.

Ayrıca davacı hakkında aynı eylemler nedeniyle yürütülen ceza soruşturmasında "kovuşturmaya yer olmadığına" karar verilmişti. Mahkeme bu nedenle disiplin cezasının dayanağının sübut bulmadığına hükmetti ve işlemi iptal etti.

Danıştay ne dedi?

Davalı idare temyiz etti. Danıştay 12. Dairesi, idare mahkemesinin bozma kararına uygun hareket ettiğini belirterek temyiz istemini reddetti ve iptal kararını onadı. Karar oybirliğiyle alındı.

(Danıştay 12. Dairesi, 2023/2243 E., 2023/4685 K.)

"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2243
Karar No : 2023/4685

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Antalya Bölge Müdürlüğünde elektronik mühendisi olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) alt bendi uyarınca 1/8 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 19/02/2019 tarih ve E:2015/5077, K:2019/1194 sayılı bozma kararına uyularak; soruşturma raporu ve eki belgelerin incelenmesinden, davacıya isnat edilen eylemlerin 01/11/2011 - 20/08/2013 tarihleri arasını kapsadığı, ancak eylemlerin 26/08/2012 tarihine kadar olan kısmı yönünden ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı, 26/08/2012 tarihinden sonra davacının dava konusu edilen eylemleri incelendiğinde ise; yapılan soruşturmada, davacının, verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek konusunda kasten hareket ettiğinin, hukuken kabul edilebilir, somut, objektif bilgi ve belgelerle, şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı, diğer bir ifade ile söz konusu disiplin cezasının, ihalenin belli firmaların üzerinde kaldığından hareketle çeşitli varsayımlarda bulunulmak suretiyle verildiği, ihalenin belli firmalar üzerinde kalmasının doğrudan davacının fiyat araştırması yaparken verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek konusunda kasten hareket ettiğine karine teşkil etmeyeceği; öte yandan, davacı hakkında görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle … Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan … nolu soruşturma sonucunda, 31/07/2015 tarihli kararla kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, bu durumda, davacı hakkında yürütülen soruştuma kapsamında incelenen ve dava konusu işleme gerekçe olarak gösterilen iddiaların sübut bulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Soruşturma raporu ve diğer bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının eyleminin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) alt bendi kapsamında değerlendirildiğinde, 1/8 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin dördücü fıkrasında, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Temyizen incelenen kararda, İdare Mahkemesince bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmış olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İhale mevzuatındaki değişikliklerle ilgili KİK'den açıklama

Thu, 09 Apr 2026 14:30:00 +0300

Kamu İhale Mevzuatındaki Değişiklikler Resmî Gazete’de Yayımlandı

Kamu ihale mevzuatında değişiklik yapan Yönetmelikler ve Tebliğler 09.04.2026 tarihli ve 33219 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu değişikliklerin ayrıntıları şu şekildedir:

A. İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yapılan değişiklikler ile;

1) Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler kapsamında sunulması istenen eşdeğer belgelerin kapsamının açıklığa kavuşturulmasına (Yürürlük: 09.05.2026),

2) EKAP ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyon vasıtasıyla ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin bilanço ve iş hacmine dair belgelerin her durumda teyit edilebilmesi için, ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait belgelerin sunulmasına (Yürürlük: 09.05.2026),

3) İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan diğer belgelerin yanında sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması, damga vergisinden istisna ya da muaf olunması durumunda ise istisna veya muafiyet gerekçesini açıklayan belgelerin ya da beyanlarını içeren imzalı ve/veya kaşeli bir dilekçenin sunulmasına (Yürürlük: 09.04.2026),

4) Uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla ihale uygulama yönetmeliklerinde hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümlerin niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanmasına (Yürürlük: 09.04.2026),

5) Malzemenin idare tarafından yükleniciye verildiği yapım işi sözleşmeleri kapsamında düzenlenecek iş deneyim belgelerinde, belge tutarına yansıtılacak malzeme bedeline ilk sözleşme bedelinin %20’si oranında sınır getirilmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

B. Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan değişiklikler ile;

1) Teklif edilecek veya kullanılacak malzemeye/cihaza/ürüne ilişkin olarak ihale dokümanında yer verilemeyecek hususların açıklığa kavuşturulmasına (Yürürlük: 09.04.2026),

2) Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, Kamu İhale Genel Tebliğindeki sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulmaması yönündeki mevcut kuralın uygulanabilmesi için kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyat ve rayiçlerin kullanılmasına, ayrıca ilan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçler kullanılmasına (Yürürlük: 09.04.2026),

3) İhale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak düzenlendiği yapım işi ihalelerinde, bileşenlerin uyumuna yönelik puanlama kriterinin, iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının ihale dokümanında öngörülen asgari ve azami oranlar arasında olacak şekilde belirlenmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

4) Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde hangi kuralların esas alınacağı hususunun netleştirilmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

5) Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan çalışma izni ve gıda sicili belgesi, kayıt belgesi veya bu belgelere eşdeğer belgelere ilişkin belgelerin isimlerinin güncellenmesi ve idari şartnamede birden fazla faaliyet konusuna ilişkin işletme kayıt belgesinin istendiği yemek hizmeti alımı ihalelerinde, faaliyet konularının birlikte ya da ayrı ayrı istenmesi durumlarına açıklık getirilmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

6) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, idare tarafından ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçların kapsamı ile genel esaslarının belirlenmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

7) İdarece aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken uyulması zorunlu kuralların belirlenmesine (Yürürlük: 09.05.2026),

8) Malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına ilişkin olarak açıklama isteme ve sunma sürecinin sadeleştirilerek iyileştirilmesine (Yürürlük: 09.05.2026),

C. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğde yapılan değişiklikler ile;

1) 25/12/2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 11 inci maddesi ile yeniden düzenlenen 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında yapılan değişiklikler uyarınca Kurum tarafından tesis edilecek işlemlerin belirlenmesine (Yürürlük: 09.04.2026),

Yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Ayrıca bu değişikliklere bağlı olarak ilgili e-formların uyumlaştırılması amacıyla KİK022 numaralı “Aşırı Düşük Teklif Açıklama Talebi” ve KİK103 numaralı “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli” e-formlarında değişiklik yapılmış ve KİK103.1 numaralı “Örnek Öğün Menüsü” e-formu eklenmiştir (Yürürlük: 09.05.2026).

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği değişti

Thu, 09 Apr 2026 11:48:00 +0300

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde Önemli Değişiklikler Yayımlandı

Yönetmelik: 9 Nisan 2026 | Resmî Gazete: Sayı 33219

Kamu İhale Kurumu tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde kapsamlı değişiklikler yapıldı. 9 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile özellikle alt endeks tanımı, bilanço ve gelir tablosu sunumunda esneklik ile iş deneyim belgelerinde SGK belgesi zorunluluğu dikkat çekiyor.

"Alt Endeks" Tanımı Değişti

Yönetmeliğin 3. maddesinde "alt endeks" tanımı yeniden düzenlendi:

- İşçilik için: Brüt asgari ücret esas alınacak.

- İşçilik dışındaki girdiler için: TÜİK tarafından aylık yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile seçilmiş sınıflar tablosunda yer alan alt sektörler itibarıyla ilgili endeks kullanılacak.

Bilanço Sunumunda Esneklik

Yönetmeliğin 35. maddesinde yapılan değişiklikle, yılın ilk dört ayında (Ocak-Nisan) gerçekleştirilen ihalelerde bilanço sunumuna ilişkin önemli bir esneklik getirildi:

- İhale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu sunulması esas.

- Bu belgelerle yeterlik kriterini sağlayamayanlar, iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini birlikte sunabilecek.

- Değerlendirme, sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yapılacak.

Gelir Tablosunda Ortalama İmkanı

Yönetmeliğin 36. maddesinde de benzer bir düzenleme yapıldı:

- İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, içinde bulunulan yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulması esas.

- Bu tabloyla yeterlik kriterini sağlayamayanlar, iki önceki yılın gelir tablosu ile üç önceki yılın gelir tablosunu birlikte sunabilecek.

- Yine sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden değerlendirme yapılacak.

İş Deneyim Belgelerinde SGK Belgesi Zorunluluğu

Yönetmeliğin 47. maddesinde, personel çalıştırılan işlerde iş deneyim belgelerine ilişkin önemli bir yenilik getirildi.

Yeni düzenlemeye göre iş deneyimini gösteren belgeler:

- Sözleşme

- Fatura örnekleri veya onaylı suretleri

- Serbest meslek makbuzu nüshaları veya onaylı suretleri

- Damga vergisinin ödendiğine ilişkin belgeler veya istisna/muafiyet belgeleri

- Personel çalıştırılan işlerde ek olarak: O işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler

Not: Yurt dışında gerçekleştirilen işler bu zorunluluğun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Hüküm Bulunmayan Haller

Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 4 ile, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümlerin niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanacağı hüküm altına alındı.

Geçici Hüküm

Eklenen Geçici Madde 32'ye göre, yeni Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihaleler, ilan/duyuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılacak. Ancak 5. madde (hüküm bulunmayan hallere ilişkin düzenleme) ilan/duyuru tarihlerine bakılmaksızın derhal uygulanacak.

Yürürlük Tarihleri

Yönetmeliğin yürürlük tarihleri maddelere göre farklılık göstermektedir:

- 2. ve 3. maddeler (bilanço ve gelir tablosuna ilişkin düzenlemeler) yayımı tarihinden bir ay sonra

- Diğer maddeler yayımı tarihinde (9 Nisan 2026) yürürlüğe girecek

Değerlendirme

Yapılan düzenlemeler, özellikle personel çalıştırılan hizmet alımlarında iş deneyiminin tevsikine yönelik SGK belgesi zorunluluğu getirilmesi açısından önem taşıyor. Bu düzenleme ile iş deneyim belgelerinde sahteciliğin önlenmesi ve kayıt dışı istihdamın tespitine yönelik bir adım atılmış oluyor.

Bilanço ve gelir tablosunda getirilen ortalama imkanı ise özellikle KOBİ'lerin ihalelere katılımını kolaylaştırmayı hedeflemektedir.

---

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde değişiklik yapmaktadır.

9 Nisan 2026 PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 33219

YÖNETMELİK

Kamu İhale Kurumundan:

HİZMET ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına 30/7/2025 tarihli ve 32971 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen (i) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“j) Alt endeks: İşçilik için brüt asgari ücreti, işçilik dışındaki girdiler için ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosunda yer alan alt sektörler itibarıyla ilgili endeksi,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu” ibaresi “Yıl sonu” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya bilançonun gerekli görülen bölümleri ya da bunlara eşdeğer belgeler sunulur. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini birlikte sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulur. Bu gelir tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın gelir tablosu ile üç önceki yılın gelir tablosunu birlikte sunabilirler. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler veya damga vergisinden istisna ya da muaf olunduğuna ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“Hüküm bulunmayan haller

EK MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümler niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanır.”

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Başlamış olan ihaleler

GEÇİCİ MADDE 32- (1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak, bu maddeyi yürürlüğe koyan Yönetmeliğin 5 inci maddesi, ilan veya duyuru tarihlerine bakılmaksızın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren uygulanır.”

MADDE 7- Bu Yönetmeliğin;

a) 2 nci ve 3 üncü maddeleri yayımı tarihinden bir ay sonra,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 8- Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

İhalelere Yönelik Başvurular Yönetmeliği'nde değişiklik

Thu, 09 Apr 2026 11:15:00 +0300

İhalelere Yönelik Başvurular Yönetmeliği'nde Köklü Değişiklik

Yönetmelik No: ... | Tarih: 19.11.2025

Kamu İhale Kurumu tarafından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'te önemli değişiklikler yapıldı. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile itirazen şikayet başvurularında usul esasları yeniden belirlenirken, başvuru bedelinin kısmen iadesi imkanı getirildi.

"Tek İddia Tek Husus" Zorunluluğu

Yönetmeliğin 8. maddesine eklenen 12. fıkra ile itirazen şikayet başvuru dilekçelerinin içeriğine ilişkin önemli kurallar getirildi:

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda:

- Bir iddia kapsamında tek bir hususa yer verilecek.

- Dokümandaki her bir kriter ve/veya madde ayrı bir husus olarak kabul edilecek.

- Birden fazla kritere yönelik aykırılık sebepleri, ancak aynı hususa ilişkin olması kaydıyla tek bir iddia kapsamında belirtilebilecek.

Tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına yönelik başvurularda:

- Her bir aday veya istekliye yönelik her bir husus ayrı iddia olarak kabul edilecek.

- Birden fazla hususa yönelik aykırılık sebepleri, yine aynı hususa ilişkin olması kaydıyla tek bir iddia kapsamında belirtilebilecek.

Kurumun Ayrıştırma ve Birleştirme Yetkisi

Yönetmeliğin 18. maddesine eklenen 6. fıkra ile Kamu İhale Kurumu'na önemli bir takdir yetkisi tanındı:

- Dilekçede birden fazla hususun tek bir iddia altında toplanması halinde, her bir husus Kurum tarafından ayrı birer iddia şeklinde ayrıştırılarak incelenecek.

- Aynı hususa ilişkin birden fazla aykırılık sebebinin farklı iddialar kapsamında ileri sürülmesi halinde, bu iddialar Kurum tarafından tek bir iddia altında toplanarak incelenecek.

- Başvuru bedelinin iadesine ilişkin işlemlerde, bu şekilde tespit edilen iddia sayısı esas alınacak.

Başvuru Bedelinin Kısmen İadesi Dönemi

Yönetmeliğe eklenen 18/A maddesi ile itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine ilişkin yeni bir düzenleme getirildi. Bu düzenleme, Türkiye'de ilk kez "haklılık oranı" üzerinden başvuru bedeli iadesini mümkün kılıyor.

İadenin şartları:

Başvuru bedelinin iadesi için başvuru sahibinin talebi gerekiyor. İade, başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısım için yapılacak.

İade edilmeyecek haller:

Kurum tarafından aşağıdaki durumlarda başvuru bedeli iade edilmeyecek:

- Başvurunun reddine karar verilmesi (Kanun'un 54/11-c maddesi)

- Eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi (Kanun'un 54/11-a ve b maddeleri)

Haklılık oranının hesaplanması:

Haklılık oranı = (Kurul kararında başvuru sahibinin haklı olduğu tespit edilen iddia sayısı) / (Toplam iddia sayısı)

Önemli: Bir iddia kapsamında aynı hususa ilişkin birden fazla aykırılık sebebine yer verilmesi ve bu sebeplerin herhangi birinde haklı bulunulması halinde, başvuru sahibinin bu iddiasında haklı olduğu kabul edilecek.

Kısmi teklife açık ihalelerde özel hesaplama:

Kısmi teklife açık ihalelerde iade edilecek başvuru bedeli iki kalemin toplamından oluşacak:

1. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar

2. Haklılık oranı ile başvuruya konu kısım/kısımların yaklaşık maliyetine karşılık gelen başvuru bedelinin çarpımı sonucu bulunan tutar

Kararlarda Belirtilecek Hususlar

Yönetmeliğin 22. maddesine eklenen (f) bendi ile Kurul kararlarında aşağıdaki hususlara yer verilmesi zorunlu hale getirildi:

- İtirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilip edilmeyeceği

- İade edilecekse başvuru sahibinin iddialarındaki haklılık oranı

- İade edilecek başvuru bedeli

Değerlendirme

Yapılan düzenlemeler, itirazen şikayet sürecinde usul ekonomisi ve öngörülebilirlik sağlamayı hedefliyor. "Tek iddia tek husus" zorunluluğu, başvuru sahiplerinin dilekçelerini daha sistematik ve anlaşılır bir şekilde hazırlamalarını gerektirecek.

En dikkat çekici yenilik ise başvuru bedelinin kısmen iadesi imkanı. Bu düzenleme ile başvuru sahiplerinin, haklı bulundukları iddiaları oranında yatırdıkları bedeli geri alabilmelerinin önü açılıyor. Uygulamanın, kötü niyetli veya mesnetsiz başvuruları caydırırken, haklı başvuruları teşvik etmesi bekleniyor.

Ancak başvurunun reddedilmesi veya ihalenin iptali/düzeltici işlem kararlarında bedel iadesi yapılmayacak olması, başvuru sahipleri açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir husus.

---

Yürürlük: Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 3/1/2009 tarihli ve 27099 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yapmaktadır.

YÖNETMELİK

Kamu İhale Kurumundan:

İHALELERE YÖNELİK BAŞVURULAR HAKKINDA YÖNETMELİKTE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 3/1/2009 tarihli ve 27099 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(12) İtirazen şikayet başvuru dilekçelerinin içeriğine ilişkin olarak aşağıdaki kurallara uyulması zorunludur:

a) İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurulara ilişkin dilekçelerde, bir iddia kapsamında tek bir hususa yer verilir. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanındaki her bir kriter ve/veya madde ayrı bir husus olarak kabul edilir. Birden fazla kriter ve/veya maddeye yönelik mevzuata aykırı bulunma sebepleri, aynı hususa ilişkin olması kaydıyla, tek bir iddia kapsamında belirtilir.

b) Başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına yönelik başvurulara ilişkin dilekçelerde, her bir aday veya istekliye yönelik her bir hususa ayrı iddia olarak yer verilir. Birden fazla hususa yönelik mevzuata aykırı bulunma sebepleri, aynı hususa ilişkin olması kaydıyla, tek bir iddia kapsamında belirtilir.”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(6) 8 inci maddenin on ikinci fıkrası kapsamında;

a) Dilekçede birden fazla hususun tek bir iddia altında toplanması halinde, her bir husus Kurum tarafından ayrı birer iddia şeklinde ayrıştırılarak incelenir.

b) Aynı hususa ilişkin birden fazla aykırılık sebebinin farklı iddialar kapsamında ileri sürülmesi halinde, bu iddialar Kurum tarafından tek bir iddia altında toplanarak incelenir.

c) İtirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine ilişkin işlemlerde, (a) ve (b) bentlerindeki hükümler uyarınca tespit edilen iddia sayısı esas alınır.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğe 18 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“İtirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi

MADDE 18/A- (1) İtirazen şikayet başvuru bedelinin, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının başvuru sahibinin talebi halinde Kurul kararı ile iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından Kanunun 54 üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda Kanunun 54 üncü maddesinin on birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez.

(2) İtirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinde esas alınacak haklılık oranı ile bu orana göre iade edilecek başvuru bedeli aşağıdaki şekilde belirlenir:

a) Haklılık oranı; Kurul kararında başvuru sahibinin haklı olduğu tespit edilen iddia sayısının, 18 inci maddenin altıncı fıkrasına göre belirlenen toplam iddia sayısına oranlanması suretiyle bulunur. Bu oran virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanır. Bir iddia kapsamında aynı hususa ilişkin birden fazla aykırılık sebebine yer verilmesi ve bu sebeplerin herhangi birinde haklı bulunulması halinde, başvuru sahibinin bu iddiasında haklı olduğu kabul edilir.

b) İade edilecek başvuru bedeli; (a) bendine göre belirlenen haklılık oranı ile itirazen şikayet başvuru bedelinin çarpımı sonucunda bulunan tutarın virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanması suretiyle bulunur.

(3) Kısmi teklife açık ihalelerde tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına yönelik başvurularda iade edilecek başvuru bedeli;

a) Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutarla,

b) İkinci fıkranın (a) bendine göre belirlenen haklılık oranı ile başvuruya konu kısmın/kısımların yaklaşık maliyetine karşılık gelen itirazen şikayet başvuru bedelinin çarpımı sonucunda bulunan tutarın virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanması suretiyle bulunan tutar,

toplanarak tespit edilir.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasına (e) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.

“f) İtirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilip edilmeyeceği, iade edileceği hallerde başvuru sahibinin iddialarındaki haklılık oranı ile iade edilecek başvuru bedeli,”

MADDE 5- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 6- Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

Mal Alımı İhaleleri Yönetmeliği değişti

Thu, 09 Apr 2026 11:02:00 +0300

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde Önemli Değişiklikler Yayımlandı

Yönetmelik No: ... | Tarih: 19.11.2025

Kamu İhale Kurumu tarafından Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde kapsamlı değişiklikler yapıldı. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile özellikle bilanço ve gelir tablosu sunumunda esneklik sağlanırken, özel sektör iş deneyim belgelerinde fatura ve damga vergisi şartı getirildi.

"Alt Endeks" Tanımı Yenilendi

Yönetmeliğin 3. maddesinde "alt endeks" tanımı değiştirildi. Yeni düzenlemeye göre, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile seçilmiş sınıflar tablosunun alt sektörler itibarıyla ilgili endeksi esas alınacak.

Bilanço Sunumunda Esneklik

Yönetmeliğin 33. maddesinde yapılan değişiklikle, yılın ilk dört ayında (Ocak-Nisan) gerçekleştirilen ihalelerde bilanço sunumuna ilişkin önemli bir esneklik getirildi:

- İhale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu sunulması esas.

- Bu belgelerle yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini birlikte sunabilecek.

- Değerlendirme, sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yapılacak.

Gelir Tablosunda Ortalama İmkanı

Yönetmeliğin 34. maddesinde yapılan değişiklikle de benzer bir düzenleme gelir tablosu için getirildi:

- İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, içinde bulunulan yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulması esas.

- Bu tabloyla yeterlik kriterini sağlayamayanlar, iki önceki yılın gelir tablosu ile üç önceki yılın gelir tablosunu birlikte sunabilecek.

- Yine sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden değerlendirme yapılacak.

Özel Sektör İş Deneyim Belgelerinde Yeni Şartlar

Yönetmeliğin 46. maddesinde özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde iş deneyim belgesi şartları yeniden düzenlendi.

Yeni düzenlemeye göre iş deneyimini gösteren belgeler:

- İşe ilişkin sözleşme

- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında düzenlenen fatura örnekleri veya noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesi onaylı suretleri

- Serbest meslek makbuzu nüshaları veya onaylı suretleri

- Sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler veya damga vergisinden istisna/muafiyet belgeleri

Hüküm Bulunmayan Haller

Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 4 ile, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümlerin niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanacağı hüküm altına alındı.

Geçici Hüküm

Eklenen Geçici Madde 26'ya göre, yeni Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihaleler, ilan/duyuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılacak. Ancak 5. madde (hüküm bulunmayan hallere ilişkin düzenleme) ilan/duyuru tarihlerine bakılmaksızın derhal uygulanacak.

Yürürlük Tarihleri

Yönetmeliğin yürürlük tarihleri maddelere göre farklılık göstermektedir:

- 2. ve 3. maddeler (bilanço ve gelir tablosuna ilişkin düzenlemeler) yayımı tarihinden bir ay sonra

- Diğer maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girecek

Değerlendirme

Yapılan düzenlemeler özellikle yılın ilk çeyreğinde ihaleye çıkan istekliler için önemli kolaylıklar sağlıyor. İki önceki yılın bilanço ve gelir tablolarının yeterli olmaması durumunda üç önceki yılın verileriyle ortalamaya gidilebilmesi, özellikle KOBİ'lerin ihalelere katılımını artırmaya yönelik bir düzenleme olarak değerlendiriliyor.

Özel sektör iş deneyim belgelerinde fatura ve damga vergisi şartı getirilmesi ise belgelendirme sürecinde standardizasyonu sağlamayı ve sahte belge kullanımının önüne geçmeyi amaçlıyor.

---

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde değişiklik yapmaktadır.

YÖNETMELİK

Kamu İhale Kurumundan:

MAL ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına 30/7/2025 tarihli ve 32971 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen (k) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“l) Alt endeks: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan endekslerden Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosunun alt sektörler itibarıyla ilgili endeksi,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu” ibaresi “Yıl sonu” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 34 üncü maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(8) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulur. Bu gelir tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın gelir tablosu ile üç önceki yılın gelir tablosunu birlikte sunabilirler. Bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler veya damga vergisinden istisna ya da muaf olunduğuna ilişkin belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“Hüküm bulunmayan haller

EK MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümler niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanır.”

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Başlamış olan ihaleler

GEÇİCİ MADDE 26- (1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak, bu maddeyi yürürlüğe koyan Yönetmeliğin 5 inci maddesi, ilan veya duyuru tarihlerine bakılmaksızın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren uygulanır.”

MADDE 7- Bu Yönetmeliğin;

a) 2 nci ve 3 üncü maddeleri yayımı tarihinden bir ay sonra,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 8- Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

Yapım işleri uygulama yönetmeliğinde değişiklik

Thu, 09 Apr 2026 10:37:00 +0300

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde Kritik Değişiklikler Resmen Yayımlandı

Yönetmelik No: ... | Tarih: 19.11.2025

Kamu İhale Kurumu tarafından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde önemli değişiklikler yapıldı. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeler ile özellikle bilanço ve gelir tablosu sunumuna ilişkin esneklikler getirilirken, iş deneyim belgelerine ilişkin önemli bir sınırlama da dikkat çekiyor.

"Alt Endeks" Tanımı Değişti

Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan "alt endeks" tanımı yeniden düzenlendi. Buna göre:

- Rayiçler için: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından aylık yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile seçilmiş sınıflar tablosunun alt sektörler itibarıyla ilgili endeksi esas alınacak.

- İşçilik rayiçleri için: Tüketici Fiyat Genel Endeksi (TÜFE) kullanılacak.

Bilanço Sunumunda Esneklik

Yönetmeliğin 35. maddesinde yapılan değişiklikle, yılın ilk dört ayında (Ocak-Nisan) gerçekleştirilen ihalelerde bilanço sunumuna ilişkin önemli bir esneklik getirildi.

Yeni düzenlemeye göre:

- İhale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu sunulması esas.

- Bu belgelerle yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini birlikte sunabilecek.

- Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapılacak.

Gelir Tablosunda 6 Yıla Kadar Ortalama İmkanı

Yönetmeliğin 36. maddesinde yapılan değişiklikle de benzer bir esneklik gelir tablosu için getirildi:

- İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, içinde bulunulan yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulması esas.

- Bu tabloyla yeterlik kriterini sağlayamayanlar, iki önceki yıldan başlamak üzere son altı yıla kadarki gelir tablolarını birlikte sunabilecek.

- Yine sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden değerlendirme yapılacak.

İş Deneyim Belgelerinde %20 Sınırı

Yönetmeliğin 46. maddesinin beşinci fıkrasına önemli bir sınırlama getirildi. İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde, ilk sözleşme bedelinin %20'sini aşmamak üzere ifadesi eklendi. Bu düzenleme, iş deneyim belgelerine konu iş tutarının sınırlandırılması açısından kritik öneme sahip.

Hüküm Bulunmayan Haller

Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 4 ile, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümlerin niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanacağı hüküm altına alındı. Bu düzenleme, mevzuattaki boşlukların giderilmesi açısından önemli bir tamamlayıcı hüküm niteliği taşıyor.

Geçici Hükümler

Yönetmeliğe eklenen geçici maddelerle uyum süreci düzenlenmiştir:

Geçici Madde 35: Yeni Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihaleler, ilan/duyuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılacak. Ancak 5. madde (hüküm bulunmayan hallere ilişkin düzenleme) ilan/duyuru tarihlerine bakılmaksızın derhal uygulanacak.

Geçici Madde 36: 4. madde ile yapılan değişiklikler (%20 sınırı), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihalelere ilişkin sözleşmeler kapsamında düzenlenen veya düzenlenecek iş deneyim belgeleri için uygulanmayacak.

Yürürlük Tarihleri

Yönetmeliğin yürürlük tarihleri maddelere göre farklılık göstermektedir:

- 2. ve 3. maddeler (bilanço ve gelir tablosuna ilişkin düzenlemeler) yayımı tarihinden bir ay sonra

- Diğer maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girecek

Değerlendirme

Yapılan düzenlemeler özellikle mevsimsel ekonomik dalgalanmalardan etkilenen yükleniciler için önemli kolaylıklar sağlıyor. Yılın ilk çeyreğinde gerçekleştirilen ihalelerde, henüz ilgili yılın bilanço ve gelir tabloları hazır olmadığından, iki önceki yılın verilerinin yeterli gelmemesi halinde daha geriye dönük yılların ortalamasının alınabilmesi, sektör temsilcileri tarafından olumlu karşılandı.

Diğer taraftan, iş deneyim belgelerinde getirilen %20'lik sınırlama ise özellikle büyük ölçekli projelerde deneyim puanlamasını etkileyebilecek nitelikte. Bu düzenlemenin, aşırı yüksek tutarlı iş deneyim belgelerinin rekabeti bozucu etkisini sınırlamayı amaçladığı değerlendiriliyor.

---

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

Bu Yönetmelik, 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde değişiklik yapmaktadır.

YÖNETMELİK

Kamu İhale Kurumundan:

YAPIM İŞLERİ İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına 30/7/2025 tarihli ve 32971 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen (j) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“k) Alt endeks: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan endekslerden; rayiçler için Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosunun alt sektörler itibarıyla ilgili endeksini, işçilik rayiçleri için ise Tüketici Fiyat Genel Endeksini,”

“(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya bilançonun gerekli görülen bölümleri ya da bunlara eşdeğer belgeler sunulur. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini birlikte sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin beşinci fıkrasının birinci ve ikinci cümleleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait gelir tablosu sunulur. Bu gelir tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yıldan başlamak üzere son altı yıla kadarki gelir tablolarını birlikte sunabilirler ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin beşinci fıkrasına “tespitinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “ilk sözleşme bedelinin %20’sini aşmamak üzere” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“Hüküm bulunmayan haller

EK MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, diğer ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümler niteliğine uygun düştüğü takdirde uygulanır.”

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

“Başlamış olan ihaleler

GEÇİCİ MADDE 35- (1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak, bu maddeyi yürürlüğe koyan Yönetmeliğin 5 inci maddesi, ilan veya duyuru tarihlerine bakılmaksızın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren uygulanır.

Uygulanmaya başlama süresi

GEÇİCİ MADDE 36- (1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Yönetmeliğin 4 üncü maddesi ile yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihalelere ilişkin sözleşmeler kapsamında düzenlenen veya düzenlenecek iş deneyim belgeleri için uygulanmaz.”

MADDE 7- Bu Yönetmeliğin;

a) 2 nci ve 3 üncü maddeleri yayımı tarihinden bir ay sonra,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 8- Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

Kamu İhale Genel Tebliğinde değişiklik

Thu, 09 Apr 2026 10:25:00 +0300

Kamu İhale Genel Tebliği’nde Önemli Değişiklikler Resmî Gazete’de Yayımlandı

Kamu İhale Kurumu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği'nde kapsamlı değişiklikler yapıldı. Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ ile ihale süreçlerine ilişkin birçok önemli düzenleme yürürlüğe girdi.

Eşdeğer Belge Düzenlemesi

Tebliğin 10.1 maddesinde yapılan değişiklikle "yayımlanması zorunlu" ibaresi yürürlükten kaldırıldı. Aynı maddeye eklenen 10.1.4 bendine göre, serbest meslek erbabı aday veya istekliler eşdeğer belge kapsamında sadece ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetini sunabilecek. Bu belge dışında hiçbir belge eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecek.

İhale Dokümanında Yer Verilmeyecek Hususlar

Tebliğe eklenen 15.4 maddesi ile ihale dokümanında aşağıdaki düzenlemelere yer verilmesi yasaklandı:

- Makale yayımlanması veya yayın yapılması şartı

- Literatüre girmiş klinik çalışmalarla desteklenme zorunluluğu

- Yabancı ülkelerde ürünün piyasaya arzı için alınması zorunlu belgelerin veya yurt dışındaki belgelendirme kuruluşlarınca düzenlenen belgelerin sunulması şartı

- Yerli malı teklif edilmesini engelleyen veya yabancı menşeli ürünleri doğrudan teşvik eden düzenlemeler

İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Haller

Eklenen 22/B maddesiyle, iş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgelerin usulü belirlendi. Sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin sunulması zorunlu hale getirildi.

Aşırı Düşük Teklif Açıklamalarında Yeni Usul

Tebliğin 79.2.1 maddesi değiştirilerek, aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklama taleplerinde e-form kullanımı zorunlu kılındı. İdarelerin önemli teklif bileşenlerini belirlerken "ve diğer giderler", "her türlü gider", "vb." gibi açık ve net olmayan ibareler kullanması yasaklandı. Bu tür ibarelerin kullanılması halinde açıklamalar dikkate alınmayacak.

Malzemeli Yemek Hizmet Alımı İhalelerinde Özel Düzenleme

Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin kapsamlı bir düzenleme yapıldı. İki haftalık örnek menü düzenlemesi zorunlu hale getirilirken, (Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı oranının 0,80'den az ve 0,95'ten çok olmaması gerekiyor. Bu şartı sağlamayan teklifler reddedilecek.

Yürürlük Tarihleri

Tebliğin yürürlük tarihleri farklılık gösteriyor:

- 1, 7, 12 ve 13. maddeler yayımı tarihinden bir ay sonra

- Diğer maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girecek

Geçici Madde

Tebliğden önce ilanı veya yazılı duyurusu yapılmış ihaleler, ilan veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılacak. Ancak 2, 4, 5, 8 ve 10. maddeler, ilan veya duyuru tarihlerine bakılmaksızın yeni Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren uygulanacak.

Kamu İhale Kurumu Başkanı yetkilendirilmiştir.

---

Bu tebliğ, 22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği'nde yapılan değişiklikleri içermektedir.

TEBLİĞ

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE GENEL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

MADDE 1- 22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 10.1 inci maddesinde yer alan “yayımlanması zorunlu” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı maddede yer alan “yoksa” ibaresi “ya da” şeklinde değiştirilmiş, aynı Tebliğe 10.1.3 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiş ve 10.6 ncı maddesinin birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“10.1.4. Serbest meslek erbabı aday veya istekliler eşdeğer belge kapsamında sadece ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetini sunabileceklerdir. Bu belge dışında, aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.”

“İhale Uygulama Yönetmeliklerinde ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait belgelerin sunulacağına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.”

MADDE 2- Aynı Tebliğe 15.3 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“15.4. İhale dokümanında yer verilmeyecek hususlar

15.4.1. İhale dokümanında, ihalede teklif edilecek veya kullanılacak malzemeye/cihaza/ürüne ilişkin “makale yayımlanmış olması ya da yayın yapılması” veya “literatüre girmiş klinik çalışmalarla desteklenmesi” gibi düzenlemelere yer verilmeyecektir.

15.4.2. İhale dokümanında, teklif edilecek veya kullanılacak malzemeye/cihaza/ürüne ilişkin yabancı ülkelerde ürünün piyasaya arzı için alınması zorunlu belgelerin ve onayların veya yurt dışındaki bir belgelendirme kuruluşu ya da dernek ve benzeri kuruluşlarca düzenlenen belgelerin sunulmasına yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir.

15.4.3. İhale dokümanında, yerli malı teklif edilmesini ya da kullanılmasını engelleyen veya doğrudan yabancı menşeli ürünlerin teklif edilmesine veyahut kullanılmasına yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir.”

MADDE 3- Aynı Tebliğe 22/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“22/B– İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler

22/B.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerine göre iş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyiminin tevsikine ilişkin olarak sunulan belgeler kapsamında sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin sunulması gerekmektedir. Ancak damga vergisinden istisna ya da muaf olunması durumunda aday veya istekliler tarafından konuya ilişkin açıklayıcı belgelerin başvuru veya teklifleri kapsamında sunulması zorunludur. Bu belgelerden, ilgili kurum veya kuruluş tarafından düzenlenen belgeler veya adayın/isteklinin beyanını içeren imzalı ve/veya kaşeli dilekçe anlaşılır.”

MADDE 4- Aynı Tebliğin 45.1.5 inci maddesinin birinci paragrafının birinci cümlesi ve son paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.”

“İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir.”

MADDE 5- Aynı Tebliğin 45.1.6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir.”

MADDE 6- Aynı Tebliğin 53.3.4 üncü maddesinin sonuna aşağıdaki paragraf eklenmiştir.

“(ğ) bendinde yer alan fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin; iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı dikkate alınarak ihale dokümanında asgari ve azami oranlar belirlenir. Bu durumda iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, belirlenen asgari ve azami oranlar arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair düzenleme yapılır. Puanlamaya ilişkin düzenleme, iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, aynı iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlığının belli oranları arasında olması halinde istekliye puan verileceği şeklinde yapılamaz. Örneğin; yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı %30 olan ve puanlama yapılması öngörülen “Plentmiks temel temin edilmesi (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)” iş kalemi için, bu iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, bu iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlığının %90’ı ile %110’u arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair düzenleme yapılamaz. Aynı iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, %27 ile %33 oranları arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair aşağıdaki örnek tabloya göre düzenleme yapılabilir:

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması	Asgari Oran	Azami Oran	Fiyat Dışı Unsur Puanı
Plentmiks temel temin edilmesi (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)	%27	%33	5
…	…	…	…

”

MADDE 7- Aynı Tebliğin 58.3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “Gıda Sicil Belgesi (Sertifikası) ya da aday ve istekli adına ve teklif edilen ürüne ilişkin düzenlenen Gıda Üretim Sertifikası/Gıda Üretim İzin Belgesi” ibaresi “İşletme Kayıt Belgesi” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8- Aynı Tebliğin 62.5 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 9- Aynı Tebliğin 62/A.1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve 62/A.1.1 inci ve 62/A.1.2 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

“62/A.1. Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde 79 uncu maddedeki hükümler uygulanır.”

MADDE 10- Aynı Tebliğin 75.3 üncü maddesinde yer alan “Gıda Üretim İzni Belgesi’nin” ibaresi “İşletme Kayıt Belgesinin” şeklinde değiştirilmiş, “Çalışma İzni ve Gıda Sicil Belgesi,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki cümleler eklenmiştir.

“İdari şartnamede birden fazla faaliyet konusuna ilişkin işletme kayıt belgesinin istendiği ihalelerde, faaliyet konularının işletme kayıt belgesinde bulunması hususunun birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı istendiğinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması durumunda belirlenen faaliyetlerden herhangi birine dair belge sunulması yeterli kabul edilecektir.”

MADDE 11- Aynı Tebliğin 75.7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“75.7. Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, 17/3/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, idare tarafından ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin istenecek listeye anılan Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinde sayılan taşıtlar bakımından ihale dokümanında yer verilmesi ve istekliler tarafından bu listenin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösterecek şekilde doldurularak teklifleri kapsamında sunulması gerekmektedir.”

MADDE 12- Aynı Tebliğin 79.2.1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda;

a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi,

b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi,

c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi,

zorunludur.

İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz.”

MADDE 13- Aynı Tebliğin 79.2.6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı girdi” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form kullanılır. Bu cetvelde belirtilen “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), ambalajlı su, ekmek ile bu girdilerin dışında yemeğin içeriğinde bulunan tali girdiler dışındaki tüm malzemeler ana girdi olarak dikkate alınır. Yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir.

79.2.6.1. İdarece, örnek öğün menüsüne ilişkin e-forma uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek girdiler belirtilir ve bu form aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilir.

Açıklama istenecek girdilerin belirlenmesinde aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) Örnek menüdeki öğünlerde yer alan ve reçetesi düzenlenen her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan yalnızca bir ana girdisi, açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Ancak idarece yemeğin türü ve niteliğine göre ihtiyaç duyulması halinde, en fazla bir ana girdi daha açıklama istenecek girdi olarak belirlenebilir. Ana girdi; bakliyat yemeklerinde ağırlıklı kullanılan bakliyat ürününü, sebze yemeklerinde ağırlıklı kullanılan sebze ürününü ifade eder. Ancak bir yemeğin içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünlerinin bulunması durumunda, yemeğin ana girdisi olarak sadece bu girdilerin belirlenmesi zorunludur. İçeriğinde yemek bulunmayan kahvaltı, ara öğün gibi öğünlerde ise yalnızca bir ana girdi açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Herhangi bir öğünde açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen bir girdi için, yer aldığı tüm öğünlerde de açıklama istenir.

b) (a) bendine göre belirlenen girdilerin yanında varsa her bir öğün içindeki ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli gıdalar ile meyve ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların da her durumda açıklama istenecek girdiler olarak belirlenmesi zorunludur.

c) İşçilik girdisine açıklama istenecek girdiler içinde yer verilir.

ç) Yardımcı girdiler için açıklama istenmez.

Örneğin;

Tulum peyniri, zeytin, domates, salatalık, çay, ambalajlı su ve ekmek girdilerinden oluşan bir kahvaltı öğününde; öğün girdilerinden tulum peyniri ile ekmek ve ambalajlı su girdileri,

Omlet, beyaz peynir, zeytin, çay, ambalajlı su ve ekmekten oluşan bir kahvaltı öğününde; omlet yemeğinin karakteristiğini yansıtan yumurta ile ekmek ve ambalajlı su girdileri,

Yeşil mercimek çorbası, haşlama tavuk, yoğurtlu semizotu salatası, armut, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir öğle öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan yeşil mercimek, tavuk but ve yoğurt girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve armut girdileri,

Ezogelin çorba, etli karışık dolma, kış salatası, hazır baklava, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir akşam öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan kırmızı mercimek, dana eti, kıvırcık girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve hazır baklava girdileri,

Cevizli kurabiye, elma, çay ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir ara öğünde; ceviz içi girdisi ile elma ve ambalajlı su girdileri,

İşçilik girdisi,

açıklama istenecek girdiler olarak belirlenebilecektir.

Örnek:

Öğle Yemeği
Yemekler	Girdiler	Miktar	Birim Fiyat	Tutar
Yeşil Mercimek Çorbası	Yeşil mercimek	30 gr			Açıklama istenecektir.
	Domates salçası	10 gr			-
	Domates	10 gr			-
	Ayçiçek yağı	5 gr			-
	Şehriye	10 gr			-
	Buğday unu	5 gr			-
Haşlama Tavuk	Tavuk but	250 gr			Açıklama istenecektir.
	Patates	100 gr			-
	Havuç	30 gr			-
	Ayçiçek yağı	5 gr			-
	Buğday unu	10 gr			-
	Limon	5 gr			-
Yoğurtlu Semizotu Salatası	Yoğurt	100 gr			Açıklama istenecektir.
	Süzme yoğurt	50 gr			-
	Semizotu	100 gr			-
	Zeytinyağı sızma	5 gr			-
	Kuru sarımsak	1 gr			-
	Armut	200 gr			Açıklama istenecektir.
	Ekmek	1 adet			Açıklama istenecektir.
	Su	1 adet			Açıklama istenecektir.
Öğün Maliyeti Toplamı

79.2.6.2. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından yapılan açıklamalar kapsamında malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form sunulur. Bu cetvelde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranını belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 100 TL teklif veren bir isteklinin, 100.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 90.000 TL’sinin ana girdi ile işçilik toplamını içerdiği ve teklifin 10.000 TL’lik kısmının ise yardımcı girdilere ilişkin olduğu kabul edilir.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece gönderilen sorgulama yazısı ekindeki forma uygun şekilde yapılması gerekmekte olup işin tamamı için toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. İsteklilerce her bir öğün için teklif edilen birim fiyatın, iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ile bu menünün üretimi için gerekli işçilik girdisi üzerinden ulaşılan ortalama öğün maliyetleri esas alınarak açıklanması gerekmektedir. Yardımcı girdiler ile örnek menüde açıklama istenmeyen ana girdiler için fiyat öngörülmesi yeterli olup bu girdilere ilişkin açıklama sunulmayacaktır.

Açıklama istenecek ana girdi fiyatlarının tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

Açıklama istenen ana girdilere ilişkin istekliler tarafından öngörülen fiyatın, 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemlere uygun olarak tevsik edilmesi koşuluyla, teknik şartname ve/veya örnek menü düzenlemeleri ile aşırı düşük teklif açıklamaları arasında bu ana girdilerin nitelikleri bakımından uyumsuzluk bulunması durumunda, uyumsuzluk bulunan ana girdilerin iki haftalık örnek menüdeki toplam tutarının, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde birinin altında olması halinde açıklama uygun kabul edilir.

Örneğin; açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen “baldo pirinç” fiyatının tevsiki için “pirinç” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanıldığı bir aşırı düşük teklif açıklamasında, örnek menünün tüm öğünlerinde yer alan “baldo pirinç” girdisine ilişkin miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda 25 TL olarak bulunan toplam girdi tutarı, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde gösterilen iki haftalık menünün tüm ana girdilerinin toplam maliyeti olarak hesaplanan 3.000 TL tutarının yüzde biri olan 30 TL’nin altında olduğu için açıklama uygun kabul edilecektir. Bununla birlikte, aynı açıklama kapsamında “sızma zeytinyağı” fiyatının tevsiki için “zeytinyağı” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanılması durumunda, toplam girdi tutarının 10 TL olarak hesaplanması ile uyumsuzluk bulunan girdilerin (baldo pirinç ve sızma zeytinyağı) toplam tutarı, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde biri olan 30 TL’lik tutarı aşacağından (25 TL + 10 TL = 35 TL) açıklama reddedilecektir.”

MADDE 14- Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Başlamış olan ihaleler

GEÇİCİ MADDE 23- (1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak, bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin 2 nci, 4 üncü, 5 inci, 8 inci ve 10 uncu maddeleri, ilan veya duyuru tarihlerine bakılmaksızın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren uygulanır.”

MADDE 15- Bu Tebliğin;

a) 1 inci, 7 nci, 12 nci ve 13 üncü maddeleri yayımı tarihinden bir ay sonra,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 16- Bu Tebliğ hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

KİK'den teminat mektupları hakkında iki düzenleyici karar

Sun, 05 Apr 2026 18:21:00 +0300

KİK'den teminat mektupları hakkında iki düzenleyici karar

KİK, teminat mektupları ile ilgili almış olduğu 12/03/2026 tarihli ve 2026/DK.D-88 ile aynı tarihli 2026/DK.D-89 sayılı düzenleyici kurul kararlarını yayımladı.

12/03/2026 tarihli ve 2026/DK.D-88 sayılı Kurul Kararı uyarınca;

- 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ve ilan veya duyuru tarihi 1/4/2026 ve bu tarihten sonra olan ihalelerde sözleşme sürecine ilişkin ek kesin, avans, kesin hesap ve geçici kabul noksanları teminatlarına ilişkin mektup ve kefalet senetleri EKAP-Takasbank entegrasyonu aracılığıyla elektronik ortamda düzenlenecektir.

12/03/2026 tarihli ve 2026/DK.D-89 sayılı Kurul Kararı uyarınca;

- Yabancı para birimi cinsinden düzenlenen teminat mektubunun tazmini halinde; mektup tutarı ilgili yabancı para birimi cinsinden ödenecektir. Ancak idarenin mali mevzuatı gereği yalnızca Türk parası cinsinden tahsilatın yapılabildiği durumlarda teminat mektubunun tazmini halinde; mektup tutarı tazmin tarihinde geçerli Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ödenecektir.

- Teminat mektuplarına ilişkin olarak kullanılan ilgili elektronik formlarda (geçici teminat mektubu, kesin teminat mektubu, avans teminat mektubu, kesin hesap teminat mektubu, geçici kabul noksanları teminat mektubu, geçici kefalet senedi, kesin kefalet senedi, avans kefalet senedi, kesin hesap kefalet senedi, geçici kabul noksanları kefalet senedi) gerekli değişiklikler yapılmıştır.

12/03/2026 tarihli ve 2026/DK.D-88 sayılı karara erişim için tıklayınız.

12/03/2026 tarihli ve 2026/DK.D-89 sayılı karara erişim için tıklayınız.

KİK'den rekabeti ve ihaleyi etklileyen filler kararı

Wed, 11 Mar 2026 09:36:00 +0300

Kamu İhale Kurumu (KİK), geçen yıl 3 Eylül 2025'te aldığı ve rekabeti ya da ihale kararını etkileyen fiil veya davranışları konu alan 2025/DK.D-310 sayılı kararını iptal etmek zorunda kaldı. Danıştay 13. Dairesi'nin söz konusu karara ilişkin yürütmeyi durdurma kararı üzerine KİK, 25 Şubat 2026 tarihli ve 2026/DK.D-66 sayılı Kurul kararıyla yaptırımı geri aldı ve mahkeme kararının gerekçesini kamuoyuyla paylaştı.

Kararların Künyesi

İptal Edilen Karar 2025/DK.D-310 | 03.09.2025
İptal Eden Karar 2026/DK.D-66 | 25.02.2026
Yürütmeyi Durduran Mahkeme Danıştay 13. Dairesi
İlgili Kanun Maddeleri 4734 s.K. md. 17/1-(a)-(b) ve md. 58
Konu Rekabeti/ihale kararını etkileyen fiil veya davranışlar

Mahkemenin Gerekçesi

Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararının çekirdeğinde bir yetki sınırı tartışması yatmaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri, rekabeti engelleyen veya ihale kararını bozan fiil ve davranışları yasaklamakta; aynı Kanun'un 58. maddesi ise bu fiilleri gerçekleştirenlere uygulanacak ihalelere katılma yasağı yaptırımını düzenlemektedir.

Mahkemeye göre somut ihalede anılan bentlerin ihlal edilip edilmediğini değerlendirme yetkisi KİK'e değil, ihaleyi gerçekleştiren idareye ya da ilgili Bakanlığa aittir. Bu çerçevede KİK'in doğrudan bu tespiti yaparak yasaklama kararı vermesi, hukuki yetkiyi aşan bir işlem olarak değerlendirilmiştir.

Somut ihaledeki fiillerin 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesini ihlal edip etmediğini değerlendirme yetkisi, ihaleyi yapan idareye veya ilgili Bakanlığa aittir.

Bundan Sonra Ne Olacak?

KİK'in kamuoyu duyurusunda, yasaklama yaptırımının uygulanmasını gerektirebilecek fiil veya davranışların varlığının ilgili makamlarca tespit edilmesi hâlinde, Danıştay kararının gerekçesi de gözetilerek gerekli idari işlemlerin tesis edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Bu durum uygulamada önemli bir prosedürel adım anlamına gelmektedir: Bundan böyle yasaklama sürecinin işletilebilmesi için önce ihaleyi yapan idarenin veya ilgili Bakanlığın 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesi kapsamında ihlal tespiti yapması, ardından 58. madde uyarınca KİK'e bildirmesi zorunludur. KİK bu bildirim üzerine yasaklama kararı verebilecektir.

Uygulayıcılar İçin Çıkarım

Kamu ihalesi süreçlerini yürüten birimler ve ihale komisyon başkanları açısından karar şu mesajı içermektedir: İhale sürecinde 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesinin (a) ve (b) bentleri kapsamına girebilecek fiil veya davranışlarla karşılaşıldığında, bu hususun idare tarafından tutanağa bağlanması, belgelenmesi ve ilgili bakanlıkla koordineli biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Söz konusu tespit yapılmadan yalnızca KİK'e ihbarda bulunmak, yasaklama mekanizmasını harekete geçirmek için artık yeterli olmayacaktır.

Avukatlar ve ihale danışmanları cephesinde ise kararın, benzer uyuşmazlıklarda itiraz yollarını genişlettiği değerlendirilmektedir. KİK'in doğrudan yaptırım uyguladığı işlemlerde yetki unsuru bakımından itiraz güçlenmiş olup bu gerekçenin önümüzdeki süreçte daha sık ileri sürülmesi beklenmektedir.

Kurulun sitesinde yer alan duyuru şu şekilde:

"Rekabeti veya ihale kararını etkileyen fiil veya davranışlar hakkında alınan 03/09/2025 tarihli ve 2025/DK.D-310 sayılı Kurul kararının Danıştay 13. Dairesi tarafından yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen alınan 25/02/2026 tarihli ve 2026/DK.D-66 sayılı Kurul kararı ile anılan karar iptal edilmiştir.

Yürütmenin durdurulmasına ilişkin Danıştay 13. Dairesi’nin kararında; somut ihaledeki fiillerle, soyut norm olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirme yetkisinin, anılan Kanun’un 58 inci maddesi uyarınca ihaleyi gerçekleştiren idareye veya ilgili Bakanlığa ait olduğu belirtilmiştir. Bu çerçevede, yasaklama yaptırımının uygulanmasını gerektiren fiil veya davranışların ilgili makamlarca tespit edilmesi hâlinde, anılan kararın gerekçesi de dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2026/009

Gündem No : 95

Karar Tarihi : 25/02/2026

Karar No : 2026/DK.D-66

Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 9

Gündem Konusu : Danıştay 13. Dairesi'nin 03/12/2025 tarihli ve E:2025/2249 sayılı; 03/12/2025 tarihli ve E:2025/2337 sayılı; 17/12/2025 tarihli ve E:2025/2351 sayılı; 14/01/2026 tarihli ve E:2025/2485 sayılı Kararlarına ilişkin işlem tesis edilmesi.

Rekabeti veya ihale kararını etkileyen fiil veya davranışlar hakkında alınan 03/09/2025 tarihli ve 2025/DK.D-310 sayılı Kamu İhale Kararı’nın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davalar sonucunda; Danıştay 13. Dairesi’nin 03/12/2025 tarihli ve E:2025/2249 sayılı; 03/12/2025 tarihli ve E:2025/2337 sayılı; 17/12/2025 tarihli ve E:2025/2351 sayılı Kararları ile anılan Kurul Kararının; 14/01/2026 tarihli ve E:2025/2485 sayılı Kararı ile anılan Kurul Kararının ikinci kısmının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa'nın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle, anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

1)Danıştay 13. Dairesi’nin 03/12/2025 tarihli ve E:2025/2249 sayılı; 03/12/2025 tarihli ve E:2025/2337 sayılı; 17/12/2025 tarihli ve E:2025/2351 sayılı ve 14/01/2026 tarihli ve E:2025/2485 sayılı Kararlarında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 03/09/2025 tarihli ve 2025/DK.D-310 sayılı Kurul kararının iptaline,

2)Kararın ilgili kısmının Kurumun resmi internet adresinde yayımlanmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

Danıştay Kararına Erişmek İçin Tıklayınız

KİK'den ihalelerde vergi ve sgk borcu hakkında karar

Sat, 07 Mar 2026 00:25:00 +0300

Son Dakika Kurul Kararı

İhalelerde Vergi ve SGK Borç
Sorgulaması Yeniden Düzenlendi

Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararının ardından Kamu İhale Kurulu, 2 Mart 2026 itibarıyla geçerli olacak yeni kuralları belirledi. İsteklilere en az iki iş günü süre verilecek.

Kaynak: Kamu İhale Kurumu | Karar No: 2026/DK.D-70 | Tarih: 27.02.2026

⏱ Okuma Süresi: ~4 dk

Kamu İhale Kurulu, 27 Şubat 2026 tarihinde aldığı 2026/DK.D-70 sayılı karar ile kamu ihalelerinde sosyal güvenlik prim ve vergi borçlarının sorgulanmasına ilişkin uygulamayı yeniden düzenledi. Danıştay 13. Dairesi'nin daha önce yürütmesini durdurduğu 2025/DK.D-293 sayılı kararın iptali üzerine hukuki boşluğu gidermek amacıyla acilen hayata geçirilen bu düzenleme, 2 Mart 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere tüm ihalelerde uygulanacak.

Kararların Hukuki Arka Planı

27 Ağustos 2025

KİK, 2025/DK.D-293 sayılı kararla borç sorgulama yöntemini ilk kez belirledi.

1 Ekim 2025

2025/DK.D-361 sayılı karar ile düzenleme güncellendi ve kapsamı genişletildi.

14 Ocak 2026

2026/DK.D-18 sayılı üçüncü karar yürürlüğe girdi.

27 Şubat 2026 — Bugün

Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararı üzerine KİK, önceki kararları iptal ederek yeni düzenlemeyi (2026/DK.D-70) yürürlüğe koydu.

Danıştay 13. Dairesi'nin 2025/DK.D-293 sayılı karara ilişkin yürütmeyi durdurma kararı, uygulamada ciddi bir belirsizlik yarattı. Kurul, bu belirsizliği aşmak ve ihale süreçlerinin aksamadan sürdürülebilmesi için aynı gün hem önceki kararların tümünü iptal eden 2026/DK.D-69 sayılı kararı hem de yeni kuralları belirleyen 2026/DK.D-70 sayılı kararı aldı.

Yeni Uygulamanın Esasları

Yeni düzenlemenin merkezinde, EKAP (Elektronik Kamu Alımları Platformu) üzerinden SGK ve Gelir İdaresi Başkanlığı entegrasyonları aracılığıyla gerçekleştirilecek otomatik sorgulama yer alıyor. Borç tespit edilen isteklilere doğrudan EKAP üzerinden bildirim yapılacak ve belge sunmaları için en az iki iş günü süre tanınacak.

Temel Kural

İstekliye Bildirim ve Belge Sunma Hakkı

Sorgulama sonucunda borcu olduğu görülen her istekli, EKAP üzerinden bilgilendirilecek; ihale tarihi itibarıyla borcunun bulunmadığını ispatlayan doğrulanabilir belgeleri süresinde sunması hâlinde teklifi geçerli sayılacaktır.

İki Farklı Senaryo İçin Ayrı Kurallar

Kurul kararı, ilanın tarihine göre iki ayrı uygulama çerçevesi belirliyor. Bu ayrım, geçiş dönemindeki ihalelerin mağduriyet yaratmadan sonuçlandırılabilmesi açısından kritik önem taşıyor.

1 2 Mart 2026 ve sonrasında ilan edilen ihaleler: Tekliflerin açılması aşamasında EKAP üzerinden sorgu yapılacak; borç tespit edilen istekliye bildirim yapılarak belge sunması için en az iki iş günü süre verilecek. Süresinde belge sunamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılacak ve geçici teminatları gelir kaydedilecek.
2 2 Mart 2026 öncesinde ilan edilen, henüz sözleşmeye bağlanmamış ihaleler: Eski kararlara göre yapılmış işlemler geri alınacak; ihaleye katılım belgesinde borcu yoktur belgesi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın tüm isteklilere EKAP üzerinden bildirim yapılarak yeni süreç işletilecek.

"Süresinde doğrulanabilir belge sunmayan isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilecektir." KİK · 2026/DK.D-70 Sayılı Karar

Ertelenen İhaleler İçin Özel Düzenleme

Teknik sorunlar nedeniyle ihale tarihinin ertelendiği durumlar için de özel bir kural getirildi. Erteleme öncesinde teklif veren isteklilerin belgelerinin, ihale dokümanında yazılı özgün ihale tarihinde borcu olmadığını göstermesi yeterli sayılacak. Ertelemeden sonra teklif verenlerde ise fiili ihale tarihinin esas alınması öngörülüyor. Birden fazla erteleme yaşandığında her istekli için kendi teklif verme anındaki ihale tarihi dikkate alınacak.

⚠ Dikkat: Geçici Teminat Riski

Verilen süre içinde ihale tarihi itibarıyla vergi veya SGK borcunun bulunmadığını kanıtlayan belgeleri sunmayan isteklilerin yalnızca teklifleri geçersiz sayılmakla kalmayacak; geçici teminatları da idarece gelir kaydedilecektir. Süre takibinin titizlikle yapılması büyük önem taşımaktadır.

Uygulama Takvimi

Karar, 27 Şubat 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşıldı. 2 Mart 2026 tarihi ve sonrasında ilan edilecek ihaleler doğrudan yeni kurallara tabi olacak. Sözleşmeye bağlanmamış mevcut ihaleler için ise idarelerin ivedilikle işlemlerini gözden geçirerek gerekli bildirimleri yapması bekleniyor.

Kaynak: KİK Resmi Web Sitesi · Karar No: 2026/DK.D-69 & 2026/DK.D-70

Sosyal Güvenlik Prim ve Vergi Borçlarının Sorgulanması Hakkında 27 Şubat 2026 İhalelerde sosyal güvenlik prim ve vergi borçlarının sorgulanmasına ilişkin olarak 27/8/2025 tarihli ve 2025/DK.D-293 sayılı, 1/10/2025 tarihli ve 2025/DK.D-361 sayılı ile 14/1/2026 tarihli ve 2026/DK.D-18 sayılı Kurul kararları alınmıştır. Ancak, Danıştay 13. Dairesi tarafından 2025/DK.D-293 sayılı Kurul kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş olup bu çerçevede 27/2/2026 tarihli ve 2026/DK.D-69 sayılı Kurul kararı ile anılan kararların iptaline karar verilmiştir. Söz konusu kararların iptali nedeniyle uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek üzere alınan 27/2/2026 tarihli ve 2026/DK.D-70 sayılı Kurul kararı ile de ihalelerde sosyal güvenlik prim ve vergi borçlarının sorgulanmasına ilişkin olarak kurallar yeniden belirlenmiştir. Buna göre konuyla ilgili işlemlerin aşağıdaki şekilde yürütülmesi gerekmektedir: 1) İlanı veya duyurusu 2/3/2026 tarihi ve sonrasında yapılacak olan ihalelerde, ihale komisyonu tarafından tekliflerin açılması aşamasında Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu ve Gelir İdaresi Başkanlığı entegrasyonları aracılığıyla yapılan sorgulamalar neticesinde vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcu olduğu bilgisine ulaşılan isteklilere EKAP üzerinden bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verilecek, a) Verilen sürede, ihale tarihi itibarıyla vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgeleri idareye sunan isteklilerin teklifleri mevzuatta öngörülen diğer şartları sağlaması kaydıyla geçerli kabul edilerek ihale işlemlerine devam edilecek, b) Verilen sürede, ihale tarihi itibarıyla vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacak ve geçici teminatları gelir kaydedilecektir. 2) İlanı veya duyurusu 2/3/2026 tarihinden önce yapılmış olan ihalelerde, ihalenin sözleşmeye bağlanmamış olması kaydıyla (pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise idarece isteklilerden son yazılı fiyat tekliflerini vermelerinin istenmemiş olması kaydıyla); ihale komisyonu tarafından tekliflerin açılması aşamasında yapılan sorgulamalar neticesinde vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcu olduğu bilgisine ulaşılan isteklilere, (27/8/2025 tarihli ve 2025/DK.D-293 sayılı Kurul kararı ile 1/10/2025 tarihli ve 2025/DK.D-361 sayılı Kurul kararına göre gerçekleştirilen işlemler geri alınarak) ihaleye katılım belgesine borcu yoktur belgesi yükleyip yüklemediklerine bakılmaksızın EKAP üzerinden bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verilecek, a) Verilen sürede ihale tarihi itibarıyla vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgeleri idareye sunan isteklilerin teklifleri mevzuatta öngörülen diğer şartları sağlaması kaydıyla geçerli kabul edilerek ihale işlemlerine devam edilecek, b) Verilen sürede ihale tarihi itibarıyla vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacak ve geçici teminatları gelir kaydedilecektir. 3) Teknik sorunlar nedeniyle teklifler açılmaksızın Kurum tarafından ihale tarihinin ertelendiği ihalelerde; yukarıdaki esaslara göre istenen ve sunulan vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgelerin geçerli kabul edilebilmesi için; a) İhale dokümanında yer verilen ihale tarih ve saatinden önce teklif veren istekliler tarafından sunulan belgelerin ihale dokümanında yer alan ihale tarihinde borcu olmadığını göstermesi, b) İhale dokümanında yer verilen ihale tarih ve saatinden sonra teklif veren istekliler tarafından sunulan belgelerin erteleme sonucunda belirlenen ihale tarihinde (teknik sorunlar nedeniyle ihale tarihinin zorunlu nedenlerle birden fazla kez ertelendiği ihalelerde her bir isteklinin teklif verme anında geçerli olan ihale tarihinde) borcu olmadığını göstermesi gerekmektedir. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No :2026/010

Gündem No:1

Karar Tarihi:27/02/2026

Karar No: 2026/DK.D-69

Toplantıya Katılan Üye Sayısı:9

Gündem Konusu: Danıştay Onüçüncü Dairesinin "yürütmenin durdurulması" kararlarına ilişkin işlem tesis edilmesi.

1)Danıştayın 19/1/2026 tarihli ve E:2025/2548, E:2025/2354 ve E:2025/2355 sayılı yürütmenin durdurulması kararları uyarınca 27/8/2025 tarihli ve 2025/DK.D-293 sayılı Kurul kararının iptaline,

2)Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 2025/DK.D-293 sayılı karar ile bağlantılı olarak alınan, "Vergi borcunun sorgulanması" konulu 1/10/2025 tarihli ve 2025/DK.D-361 sayılı Kurul kararı ile "EKAP'ta yaşanan teknik sorunlar nedeniyle ertelenen ihalelerde vergi ve sosyal güvenlik prim borcu sorgulamalarında esas alınacak ihale tarihinin belirlenmesi" konulu 14/1/2026 tarihli ve 2026/DK.D-18 sayılı Kurul kararının iptaline,

3)İhaleye Katılım Belgesi e-formunun "Sosyal Güvenlik Prim Borcu Yoktur Belgesi" ve "Vergi Borcu Olmadığına İlişkin Belge" başlıklı satırlarının kaldırılmasına,

4)Kararın ilgili kısmının Kurumun resmi internet adresinde yayımlanmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No :2026/010

Gündem No : 2

Karar Tarihi : 27/02/2026

Karar No :2026/DK.D-70

Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 9 Gündem Konusu : Vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borçlarının sorgulanması

1) İlanı veya duyurusu 2/3/2026 tarihi ve sonrasında yapılacak olan ihalelerde, ihale komisyonu tarafından tekliflerin açılması aşamasında Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu ve Gelir İdaresi Başkanlığı entegrasyonları aracılığıyla yapılan sorgulamalar neticesinde vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcu olduğu bilgisine ulaşılan isteklilere EKAP üzerinden bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verilmesi,

a) Verilen sürede, ihale tarihi itibarıyla vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgeleri idareye sunan isteklilerin tekliflerinin mevzuatta öngörülen diğer şartları sağlaması kaydıyla geçerli kabul edilerek ihale işlemlerine devam edilmesine,

b) Verilen sürede, ihale tarihi itibarıyla vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgeleri sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine,

2) İlanı veya duyurusu 2/3/2026 tarihinden önce yapılmış olan ihalelerde, ihalenin sözleşmeye bağlanmamış olması kaydıyla (pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise idarece isteklilerden son yazılı fiyat tekliflerini vermelerinin istenmemiş olması kaydıyla); ihale komisyonu tarafından tekliflerin açılması aşamasında yapılan sorgulamalar neticesinde vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcu olduğu bilgisine ulaşılan isteklilere, (27/8/2025 tarihli ve 2025/DK.D-293 sayılı Kurul kararı ile 1/10/2025 tarihli ve 2025/DK.D-361 sayılı Kurul kararına göre gerçekleştirilen işlemler geri alınarak) ihaleye katılım belgesine borcu yoktur belgesi yükleyip yüklemediklerine bakılmaksızın EKAP üzerinden bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verilmesi,

a) Verilen sürede ihale tarihi itibarıyla vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgeleri idareye sunan isteklilerin tekliflerinin mevzuatta öngörülen diğer şartları sağlaması kaydıyla geçerli kabul edilerek ihale işlemlerine devam edilmesine,

b) Verilen sürede ihale tarihi itibarıyla vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgeleri sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine,

3) Teknik sorunlar nedeniyle teklifler açılmaksızın Kurum tarafından ihale tarihinin ertelendiği ihalelerde; yukarıdaki esaslara göre istenen ve sunulan vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını gösterir doğrulanabilir belgelerin geçerli kabul edilebilmesi için;

a) İhale dokümanında yer verilen ihale tarih ve saatinden önce teklif veren istekliler tarafından sunulan belgelerin ihale dokümanında yer alan ihale tarihinde borcu olmadığını göstermesi gerektiğine,

b) İhale dokümanında yer verilen ihale tarih ve saatinden sonra teklif veren istekliler tarafından sunulan belgelerin erteleme sonucunda belirlenen ihale tarihinde (teknik sorunlar nedeniyle ihale tarihinin zorunlu nedenlerle birden fazla kez ertelendiği ihalelerde her bir isteklinin teklif verme anında geçerli olan ihale tarihinde) borcu olmadığını göstermesi gerektiğine,

4) Kararın ilgili kısmının Kurumun resmi internet adresinde yayımlanmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

Yaklaşık maliyet değiştirilerek ihale iptal edilemez

Fri, 06 Mar 2026 04:05:00 +0300

İhale Sonrasında Yaklaşık Maliyetin Değiştirilmesine Dayalı İptal İşlemi: Danıştay’ın Değerlendirmesi

Kamu ihale hukukunda idarelerin ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi bulunduğu kabul edilmekle birlikte, bu yetkinin sınırsız olmadığı ve kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği yerleşik yargı içtihatlarında vurgulanmaktadır.

Nitekim Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından verilen 16/09/2025 tarihli ve E.2025/2057, K.2025/2668 sayılı karar, ihale sonrasında yaklaşık maliyet hesabında yapılan değişikliklere dayanılarak tesis edilen iptal işlemlerinin hukuka uygunluğu bakımından dikkat çekici değerlendirmeler içermektedir.

Uyuşmazlığın Konusu

Uyuşmazlık, Karayolları Bursa 14. Bölge Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Devlet ve İl Yollarında Düşey İşaretleme Yapılması Yapım İşi” ihalesinin iptal edilmesine ilişkindir.

İhale kapsamında bazı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetini belirlemek amacıyla piyasada faaliyet gösteren dört firmadan fiyat teklifi alınmış, ilk hesaplamada en yüksek fiyat teklifini veren firmanın teklifi değerlendirme dışı bırakılarak yaklaşık maliyet belirlenmiştir.

Bu şekilde hesaplanan yaklaşık maliyet 98.767.874,30 TL olarak tespit edilmiştir.

İhaleye toplam 45 isteklinin teklif verdiği görülmüştür.

Yaklaşık Maliyet Yeniden Hesaplandı

İhalenin gerçekleştirilmesinin ardından ihale komisyonu, tekliflerin dağılımı nedeniyle yaklaşık maliyetin yeniden incelenmesini istemiştir.

Yapılan inceleme sonucunda bazı iş kalemlerinde birim fiyatların sehven hatalı hesaplandığı belirtilmiş ve yaklaşık maliyet yeniden hesaplanmıştır.

Bu ikinci hesaplamada:

Önceki hesaplamada dışarıda bırakılan firmanın teklifi hesaplamaya dahil edilmiş,
Buna karşılık ilk hesaplamada dikkate alınan en düşük teklif sahibi firmanın fiyatı hesaplama dışında bırakılmıştır.

Bu yöntem sonucunda yaklaşık maliyet 104.862.939,51 TL olarak belirlenmiştir.

Yeni hesaplamaya göre sınır değerin değiştiği ve geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihale komisyonu tarafından ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurulu Başvuruyu Reddetti

İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusu Kamu İhale Kurumu tarafından reddedilmiş, bunun üzerine işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk derece mahkemesi, idarenin ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi bulunduğunu belirterek davayı reddetmiştir.

Danıştay’ın Değerlendirmesi

Dosyayı inceleyen Danıştay Onüçüncü Dairesi, idarenin yaklaşık maliyet hesabında izlediği yöntemin tutarlı olmadığını tespit etmiştir.

Kararda özellikle şu hususlara dikkat çekilmiştir:

İlk hesaplamada en yüksek fiyat teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,
İkinci hesaplamada ise bu teklifin dikkate alındığı,
Buna karşılık ilk hesaplamada dikkate alınan en düşük teklifin bu kez hesaplama dışında bırakıldığı görülmüştür.

Danıştay’a göre idare tarafından bu yöntemin neden tercih edildiği somut ve makul gerekçelerle açıklanamamıştır.

Ayrıca yaklaşık maliyetin bu şekilde yeniden belirlenmesinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda zorunlu olduğunu gösteren herhangi bir bilgi veya belge de dosyada yer almamaktadır.

Mahkeme Kararı Bozuldu

Bu değerlendirmeler doğrultusunda Danıştay, ihalenin iptaline ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Daire, temyiz istemini kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını bozmuş ve dava konusu işlemin iptaline hükmetmiştir.

Kararın Önemi

Söz konusu karar, kamu ihale hukukunda idarelerin ihaleyi iptal etme konusundaki takdir yetkisinin keyfi biçimde kullanılamayacağını açık biçimde ortaya koymaktadır.

Danıştay’a göre;

İdareler ihaleyi iptal edebilir,
Ancak bu karar somut, makul ve hukuki gerekçelere dayanmalıdır.

Yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan yöntemin tutarlı ve gerekçeli olmaması hâlinde, iptal işlemleri yargı denetiminden geçememektedir.

Danıştay, ihale sonrasında yaklaşık maliyet hesabı değiştirilerek yapılan iptal işlemini hukuka aykırı buldu. Mahkeme, iptal kararının somut ve makul gerekçelere dayanmadığını belirtti.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/2057
Karar No:2025/2668

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Taahhüt İnşaat A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları Bursa 14. Bölge Müdürlüğünce 20/03/2025 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Karayolları 14. (Bursa) Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Devlet ve İl Yollarında Düşey İşaretleme Yapılması Yapım İşi" ihalesinin idare tarafından iptali kararına yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 07/05/2025 tarih ve 2025/UY.II-1071 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihalenin iptali kararının gerekçesi incelendiğinde; ihaleyi gerçekleştiren idarece Trafik Güvenliği Başmühendisliği biriminden yaklaşık maliyetin yeniden incelenerek güncelliğini koruyup korumadığının ve gözden kaçan hususlar var ise bunların değerlendirilmesinin sağlanması amacıyla 27/03/2025 tarihinde görüş talep edildiği, verilen cevapta; yaklaşık maliyetin gözden geçirildiğinin, ÖZEL-6, ÖZEL-7, ÖZEL-26 ve ÖZEL-27 numaralı imalatların yaklaşık maliyete esas birim fiyatlarına ilişkin tutarların güncel olmadığının ifade edildiği, anılan poz numaralı imalatların güncel fiyatları esas alınarak yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması neticesinde ortaya çıkan tutarın 104.862.939,51-TL, bu tutar esas alınarak hesaplanan sınır değerin ise 85.045.822,15-TL olduğu, dava konusu ihaleye 45 isteklinin teklif sunduğu, bu tekliflerden yaklaşık maliyet üzerinde teklif sunan 23 isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin %120 sınırında (118.131.600,00-TL ila 118.512.600,00-TL aralığında) yoğunlaştığı, ihale dokümanında sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin açıklama istenilmeksizin reddedileceğinin düzenlendiği, yaklaşık maliyete ilişkin idarece yapılan değerlendirme sonucunda yeniden hesaplanan sınır değer ile yaklaşık maliyet aralığında teklif kalmayacağı, diğer bir ifadeyle tekliflerin ya sınır değerin altında olması sebebiyle açıklama istenmeksizin reddedileceği ya da yaklaşık maliyetin üzerinde olması sebebiyle değerlendirme dışı kalacağından bahisle ihalenin iptal edildiği,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde, Kanun kapsamında yapılacak ihalelerde, idarelerin rekabeti ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlü olduğunun kurala bağlandığı, bu bağlamda idarelere ayrıca bir sorumluluk yüklendiği, idarelerin, kendilerine Kanun ile verilen bu sorumluluğu yerine getirilebilmesi için, ihale süreci içerisinde ihale işlemleri ile ilgili olarak alınacak kararlarda takdir haklarının bulunduğu, ancak bu takdir haklarının mutlak ve sınırsız olmadığı ve kamu yararı gerektiren durumlarda kullanılması gerektiği, ihaleye verilen tekliflerin durumu ve davalı idarece yaklaşık maliyete ilişkin yapılan değerlendirme dikkate alındığında, idarenin ihalenin iptal edilmesine yönelik işleminde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık oluşturacak bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu ihalenin idare tarafından iptali kararına yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu ihalede idarece yaklaşık maliyetin güncellenmesine ilişkin olarak yapılan işlemin hatalı olduğunun dava konusu Kurul kararında belirtildiği, ilgili yönetmelik uyarınca ihale tarihinden sonra yaklaşık maliyetin güncellenemeyeceği, somut ve açıklayıcı bir gerekçeye ve hesaplamaya yer verilmeksizin idarece alınan ihalenin iptali kararının "takdir yetkisi" kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Karayolları Bursa 14. Bölge Müdürlüğünce 20/03/2025 açık ihale usulü ile "Karayolları 14. (Bursa) Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Devlet ve İl Yollarında Düşey İşaretleme Yapılması Yapım İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir.
Anılan ihalede ÖZEL-6, ÖZEL-7, ÖZEL-26 ve ÖZEL-27 numaralı iş kalemlerinin yaklaşık maliyete esas birim fiyatlarının belirlenmesi amacıyla piyasada faaliyet gösteren 4 şirketten anılan iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tekliflerinin sunulması istenilmiş, ilk aşamada en yüksek teklifi veren ... Trafik Sistemleri Elektronik Otomotiv İnşaat Turizm Gıda Medikal Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin (... Ltd. Şti.) teklifi yaklaşık maliyetin hesabında dikkate alınmamış kalan 3 şirketin teklifleri hesaplamaya dahil edilmiş ve piyasa araştırması yapılmayan diğer iş kalemlerine ait birim fiyatlar ile birlikte yaklaşık maliyet 98.767.874,30-TL olarak belirlenmiştir.
İhaleye 45 istekli teklif vermiş, 18 isteklinin teklifinin sınır değerin altında, 23 isteklinin teklifinin ise yaklaşık maliyetin çok üzerinde olduğu, neticede 4 geçerli teklifin bulunduğunun görülmesi üzerine 27/03/2025 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye bağlı Trafik Güvenliği Başmühendisliği biriminden, "... sınır değer hesabında önemli bir bileşen olan yaklaşık maliyetin tekrar incelenerek güncelliğini koruyup korumadığı, gözden kaçan hususlar var ise değerlendirilerek bildirilmesi ..." talep edilmiş, verilen cevapta, "... İncelemeler sonucu, birim fiyat kitaplarında bulunmadığı için piyasa araştırması sonucunda belirlenen ÖZEL-6, ÖZEL-7, ÖZEL-26 ve ÖZEL-27 no.lu iş kalemlerine ait birim fiyatların sehven hatalı hesaplandığı tespit edilmiş olup gerekli düzeltmeler yapılmış olarak hazırlanan güncel yaklaşık maliyet hesap cetveli ve ekleri yazımız ekinde gönderilmektedir." denilmiş, güncel yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, yaklaşık maliyet 104.862.939,51-TL olarak belirtilmiştir.
Bunun üzerine 28/03/2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla "yaklaşık maliyetin güncellendiği, sınır değerin değiştiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin altında bulunan tüm tekliflerin sınır değerin de altında olduğu tespit edildiğinden geçerli teklif kalmadığı"ndan bahisle uyuşmazlık konusu ihale iptal edilmiştir.
Anılan ihalenin iptali kararına yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine davalı idarenin 22/04/2025 tarihli yazısıyla ihaleyi gerçekleştiren idareden "güncellemeye tabi tutulan iş kalemlerinin güncellenen tutarlarının nasıl belirlendiği" sorulmuş, ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıda; "... Bölge müdürlüğümüz tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken ... Ltd. Şti.'nin fiyatı değerlendirilmemiştir. İhale sonrası isteklilerin tekliflerindeki tutarsızlık sonucu yaklaşık maliyet yeniden gözden geçirilmiştir. Bu aşamadan sonra ilgili firmanın fiyatlarının da hesaplarda kullanılması gerektiği kanaatine varılmış ve yaklaşık maliyet tekrardan hesaplanmıştır." denilmiş, ardından davalı idarece yapılan değerlendirmede 07/05/2025 tarih ve 2025/UY.II-1071 sayılı Kurul kararıyla itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bu Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kanun'un, ''Temel ilkeler'' başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, ''İdareler, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.''; "Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali'' başlıklı 39. maddesinde, ''İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.
''; ''Kurum'a itirazen şikâyet başvurusu'' başlıklı 56. maddesinde, ''İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hâllerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kurum'a başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. ..." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesi konusunda ihale komisyonunun takdir yetkisi bulunduğu gibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenerek ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin komisyon kararlarının onaylanıp onaylanmaması konusunda da ihale yetkilisinin takdir yetkisinin bulunduğu ancak bu yetki kullanılırken hukuken geçerli seçenekler arasından tercihte bulunulması ve işlemin yapılıp yapılmaması noktasında makul ve meşru sebepler dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalede ÖZEL-6, ÖZEL-7, ÖZEL-26 ve ÖZEL-27 numaralı iş kalemlerinin yaklaşık maliyete esas birim fiyatlarının belirlenmesi amacıyla piyasa araştırması yapıldığı, bu kapsamda 4 şirketten fiyat teklifi alındığı, ilk aşamada en yüksek teklifi veren ... Ltd. Şti.'nin teklifi hesap dışı tutulmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplandığı, ihalenin yapılmasının ardından anılan poz numaralı iş kalemlerinin birim fiyatlarının sehven hatalı hesaplandığının tespit edildiği ve gerekli düzeltmeler yapılarak yaklaşık maliyetin yeniden hesaplandığı, güncel yaklaşık maliyetin hesaplanması yönteminin ihaleyi gerçekleştiren idarenin ... tarih ve ... sayılı cevabi yazı ekinde bulunan tablodan anlaşıldığı üzere; teklifi hesap dışı tutulan Tankes Ltd. Şti.'nin teklifinin hesaplamaya dahil edildiği, buna karşın ilk aşamada teklifi hesaplamaya dahil edilen ve en düşük teklifi veren ... Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Yol Levhaları İmalat Sanayi Ticaret A.Ş. (... A.Ş.)'nin teklifinin ise değerlendirmeye alınmaksızın hesaplamanın yapılması şeklinde olduğu, ardından 28/03/2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla "yaklaşık maliyetin güncellendiği, sınır değerin değiştiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin altında bulunan tüm tekliflerin sınır değerin de altında olduğu tespit edildiğinden geçerli teklif kalmadığı"ndan bahisle uyuşmazlık konusu ihalenin iptal edildiği, anılan ihalenin iptali kararına yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 07/05/2025 tarih ve 2025/UY.II-1071 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, ihalenin iptali sebebi olarak "yaklaşık maliyetin güncellendiği" hususu gösterilmişse de yapılan işlemin bir güncelleme işlemi olarak kabul edilemeyeceği, zira ÖZEL-6, ÖZEL-7, ÖZEL-26 ve ÖZEL-27 numaralı iş kalemleri için ihale yapıldıktan sonra yeniden bir fiyat teklifi alınmadığı, ilk aşamada alınan tekliflerden önce en yüksek teklifi veren Tankes Ltd. Şti.'nin teklifi değerlendirme dışı tutularak yaklaşık maliyetin hesaplandığı,
ihalenin gerçekleştirilmesinin ardından bahse konu poz numaralı iş kalemlerinin birim fiyatlarının sehven hatalı hesaplandığının tespit edilmesi üzerine yeniden yapılan hesaplamada ise anılan şirketin teklifinin değerlendirmeye alınmasına karşın bu sefer en düşük teklifi veren ... A.Ş.'nin teklifi değerlendirmeye alınmaksızın hesaplamanın yapıldığı, ancak ihaleyi gerçekleştiren idarece, güncel yaklaşık maliyetin belirtilen yöntemle hesaplanmasının hukuka uygun makul ve meşru sebeplerle gerekçelendirilemediği, söz konusu "yaklaşık maliyetin güncellenmesi" işlemi sebebiyle tesis edilen ihalenin iptaline dair kararın kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda alındığına ilişkin herhangi bir somut bilgi veya belgenin de bulunmadığı anlaşıldığından, ihalenin idare tarafından iptali kararına yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi halinde ilk derece ve temyiz aşamalarında kullanılmayan toplam ...-TL (...-TL + ...-TL) yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 16/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Teknik şartnameden dolayı ihale iptali hakkında karar

Fri, 06 Mar 2026 00:05:00 +0300

Danıştay’dan ihale iptallerine ilişkin dikkat çeken karar

Danıştay Onüçüncü Dairesi, ihale dokümanlarında yer alan düzenlemelerin yorumlanmasına ilişkin önemli bir karara imza attı. Daire, teknik şartnamede belirsizlik bulunduğu gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesine karar veren Kamu İhale Kurulu işlemini hukuka aykırı bularak iptal etti.

Kararda, ihale dokümanlarının parça parça değil bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

İhale belediyenin temizlik araçları için yapıldı

Uyuşmazlık,............................................. Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 27 Mart 2025 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Kent Temizliği Araç Kiralama İşi” ihalesinden kaynaklandı.

İhale kapsamında kent temizliği faaliyetlerinde kullanılmak üzere çeşitli araçların 27 ay süreyle kiralanması planlandı.

İhale sonucunda davacı şirketin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenerek ihale bu şirket üzerinde bırakıldı.

Ancak ihaleye katılan başka bir şirket tarafından ihale dokümanına yönelik olarak şikâyet ve ardından itirazen şikâyet başvurusu yapıldı.

Kamu İhale Kurulu ihaleyi iptal etti

Başvuru üzerine inceleme yapan Kamu İhale Kurulu, itirazların büyük bölümünü yerinde görmedi.

Buna karşılık Kurul, teknik şartnamede yer alan bir düzenlemenin yüklenicinin sorumluluğunun kapsamı bakımından belirsizlik içerdiği sonucuna ulaştı.

Kurul kararında özetle şu değerlendirme yapıldı:

Araçların idare personeli tarafından kullanılacağı düzenlenmişti.
Buna rağmen teknik şartnamede, araçlardan kaynaklanabilecek zararların yüklenici tarafından karşılanacağı yönünde bir düzenleme de bulunuyordu.

Bu nedenle Kurul, yüklenicinin sorumluluğunun:

yalnızca araçların donanım ve bakım eksikliğünden doğan zararlarla mı sınırlı olduğu,
yoksa idare personelinin kusurundan kaynaklanan zararları da kapsayıp kapsamadığının açık olmadığı kanaatine vardı.

Kurul, söz konusu belirsizliğin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verdi.

İdare Mahkemesi de iptal kararını hukuka uygun buldu

Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada ilk derece mahkemesi de benzer bir değerlendirme yaptı.

Mahkeme, teknik şartnamede yer alan düzenlemelerin yüklenicinin sorumluluğunun kapsamını açık biçimde ortaya koymadığı kanaatine vararak davayı reddetti.

Böylece Kamu İhale Kurulu’nun ihaleyi iptal eden işlemi hukuka uygun bulunmuş oldu.

Danıştay farklı değerlendirdi

Dosyayı temyiz incelemesine alan Danıştay Onüçüncü Dairesi ise teknik şartname hükümlerini bir bütün halinde değerlendirerek farklı bir sonuca ulaştı.

Kararda, teknik şartnamenin ilgili maddelerinde:

ihale kapsamında çalıştırılacak araçların idare personeli tarafından kullanılacağının,
araç kullanıcılarının hatalı kullanım veya ihmali nedeniyle oluşan kazalar ve hasarlardan sorumlu olacağının,
araçların donanım ve bakım eksikliğinden kaynaklanan zararların ise yüklenici tarafından karşılanacağının

açık biçimde düzenlendiği belirtildi.

Danıştay’a göre bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde yüklenicinin sorumluluğunun kapsamı anlaşılabilmektedir.

“Teknik şartname bütün halinde yorumlanmalı”

Kararda ayrıca ihale dokümanlarının yorumlanmasına ilişkin önemli bir ilkeye yer verildi.

Danıştay, teknik şartname hükümlerinin tek tek değil bütün halinde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Bu kapsamda;

araç kullanıcılarının hatalı kullanımından doğan zararların kullanıcıya ait olduğu,
araçların teknik donanımı ve bakımından kaynaklanan zararların ise yüklenicinin sorumluluğunda bulunduğu

sonucuna ulaşmanın mümkün olduğu ifade edildi.

Bu nedenle teknik şartnamede rekabeti engelleyici veya teklif vermeyi güçleştirici bir belirsizlik bulunmadığı belirtildi.

İhale iptaline hukuki dayanak bulunmadı

Danıştay, bu değerlendirmeler ışığında ihale dokümanında mevzuata aykırı bir düzenleme bulunmadığını belirledi.

Bu nedenle:

Kamu İhale Kurulu’nun ihaleyi iptal eden kararında hukuka uygunluk bulunmadığı,
davayı reddeden İdare Mahkemesi kararının da hukuki isabet taşımadığı

sonucuna ulaşıldı.

Daire, İdare Mahkemesi kararını bozarak Kamu İhale Kurulu’nun ihalenin iptaline ilişkin işlemini iptal etti.

Kararın ihale hukuku açısından önemi

Karar, ihale dokümanlarında yer alan düzenlemelerin yorumlanması bakımından önemli bir ilkeye işaret ediyor.

Danıştay’a göre:

Teknik şartname hükümleri birlikte değerlendirildiğinde sorumluluk rejimi anlaşılabiliyorsa, yalnızca yorum farklılığı nedeniyle “belirsizlik” kabul edilerek ihale iptal edilemez.

Bu yaklaşım, özellikle ihale dokümanlarının değerlendirilmesinde aşırı şekilci yorumların önüne geçilmesi bakımından dikkat çekici bulunuyor.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/2114
Karar No:2025/2740

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Temizlik Hizmetleri San. ve Dış Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:............................................................. Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünce 27/03/2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Temizliği Araç Kiralama İşi” ihalesi dokümanına ilişkin olarak dava dışı ... Sağlık Ürünleri Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine ihalenin iptaline dair 14/05/2025 tarih ve 2025/UH.II-1133 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin olarak hazırlanan Teknik Şartname'nin 4. maddesinin (g) bendinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların idarenin personeli tarafından kullanılacağının ve 5. maddesinin (d) bendinde ihale konusu hizmet süresince araçların donanım ve bakım eksikliğinden kaynaklanan veya ekipmanlarının eksik olması nedeniyle ortaya çıkabilecek her türlü hasar ve zararlar yanında üçüncü kişilere verilecek zararlardan da yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği, ancak, anılan düzenlemeden, yüklenicinin sorumluluğunun araçların donanım ve bakım eksikliğinden kaynaklanan hasarlarla mı sınırlı yoksa idarenin personelinin kusurundan kaynaklanan hasarları da kapsayacak şekilde mi olduğunun net olarak anlaşılamadığı görüldüğünden, dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen hususun (3. iddia) yerinde olduğu ve anılan belirsizlik sebebiyle ihalenin iptal edilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkemece verilen ret kararının herhangi bir somut ve hukuka uygun gerekçeye dayandırılmadığı, anılan kararda Teknik Şartname kapsamında yüklenicinin sorumluluğunda belirsizlik bulunduğu gerekçesine yer verilmiş ise de Teknik Şartname'nin 5. maddesinin (d) bendinde idarenin personelinin kusurlu olduğu hallerde idarenin çalışanı olan araç kullanıcılarının/idarenin sorumlu olacağının açıkça ifade edildiği, ihalenin iptali kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, benzer mahiyetteki Danıştay Onüçüncü Dairesinin 07/10/2020 tarih ve E:2015/5237, K:2020/2459 sayılı kararında teknik şarnamedeki belirsizliğin ihaleye teklif vermeyi ve rekabetin oluşumunu engelleyeceği gerekçesiyle ihalenin iptaline yönelik Kurul kararının hukuka uygun olduğuna karar verildiği belirtilerek dava konusu Kurul kararında yer alan gerekçelerle temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
....................... Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünce 27/03/2025 tarihinde açık ihale usulü ile “Kent Temizliği Araç Kiralama İşi” ihalesi gerçekleştirilmiştir. Davacı şirketin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmiş ve ihale üzerinde bırakılmıştır.

Dava dışı ... Sağlık Ürünleri Ltd. Şti.'nin uyuşmazlık konusu ihale dokümanına yönelik olarak idareye yaptığı şikayet başvurusu hakkında ihaleyi gerçekleştiren idarece süresi içinde karar alınmamış, anılan şirket tarafından davalı idareye yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 14/05/2025 tarih ve 2025/UH.II-1133 sayılı Kurul kararıyla özetle; 1, 2, 4 ve 5. iddiaların yerinde olmadığına, 3. iddia kapsamında yapılan incelemede ise, Teknik Şartname’nin 4. maddesinin (g) bendinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların idarenin personeli tarafından kullanılacağının ve 5. maddesinin (d) bendinde ihale konusu hizmet süresince araçların donanım ve bakım eksikliğinden kaynaklanan veya ekipmanlarının eksik olması nedeniyle ortaya çıkabilecek her türlü hasar ve zararlar yanında üçüncü kişilere verilecek zararlardan da yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği ancak anılan düzenlemeden, yüklenicinin sorumluluğunun araçların donanım ve bakım eksikliğinden kaynaklanan hasarlarla mı sınırlı yoksa idarenin personelinin kusurundan kaynaklanan hasarları da kapsayacak şekilde mi olduğunun net olarak anlaşılamadığının görüldüğü gerekçesiyle başvuru sahibinin anılan iddiasının bu yönüyle yerinde olduğuna ve anılan belirsizlik sebebiyle ihalenin iptaline karar verilmiştir.
Bunun üzerine, ihalenin iptaline yönelik anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." kuralına yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin "Teknik şartname" başlıklı 16. maddesinde, "(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur…” kuralı yer almıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Genel Şartnamenin amacı, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre sözleşmeye bağlanan hizmet işlerinin yürütülmesinde uygulanacak genel esas ve usulleri belirlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Genel Şartname, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçasıdır."; "Yüklenicinin genel sorumlulukları" başlıklı 6. maddesinde, "Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” kurallarına yer verilmiştir.
İhaleye ait Teknik Şartname'nin 4. maddesinin (g) bendinde, "İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik tüm şoför, operatör ve yardımcı personel ihtiyacı idaremiz tarafından karşılanacaktır."; 5. maddesinin (d) bendinde, "İhale konusu iş kapsamında temin edilen araçlar, kullanacak olan şoförlerin/operatörlerin gerekli ehliyet ve sertifikalara sahip olması idaremizin sorumluluğundadır. İhale süreci boyunca araç kullanıcıları ve/veya yardımcılarının amaçları dışında veya hatalı kullanması ihmali ve dikkatsizliği, nedeniyle sebebiyet vereceği kazalar veya hasarlar neticesinde; araçlara verilecek zarar ve ziyan ile trafik cezalarından araç kullanıcısı ve/veya yardımcıları sorumludur. Kullanım aşamasında söz konusu araçların arıza, hasar vb. durumların amirine bildirmekle sorumludur. Ayrıca; hizmet süresince araçların donanım, bakım eksikliğinden kaynaklanan veya ekipmanlarının eksik olması nedeniyle ortaya çıkabilecek her türlü hasar ve zararlar ile 3. Şahıslara verilecek zarar ye ziyanlar yüklenici tarafından karşılanacaktır."; Sözleşme Tasarısı’nın 5. maddesinde, “5.1. Sözleşme konusu iş; 27 Ay Süre İle 17 Kalem Kent İçi Temizlik Hizmetleri Faaliyetleri Kapsamında Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralanması (Araç ve Ekipmanlar İdaremiz Personellerince Kullanacaktır) Hizmet Alımı İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Kurul kararıyla, Teknik Şartname’de, yüklenicinin sorumluluğunun araçların donanım ve bakım eksikliğinden kaynaklanan hasarlarla mı sınırlı yoksa idarenin personelinin kusurundan kaynaklanan hasarları da kapsayacak şekilde mi olduğunun net olarak anlaşılamadığı ve anılan belirsizliğin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verilmiş ise de, anılan ihaleye ait Teknik Şartname'nin 5. maddesinin (d) bendinin son cümlesinde, hizmet süresince araçların donanım, bakım eksikliğinden kaynaklanan veya ekipmanların eksik olması nedeniyle ortaya çıkabilecek durumlara yönelik olarak yüklenicinin sorumluluğu düzenlenmiş olup, anılan durumlar nedeniyle ortaya çıkabilecek her türlü hasar ve zararlar ile üçüncü kişilere verilecek zarar ve ziyanların yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilmiştir. Nitekim, anılan maddenin (d) bendinin ikinci cümlesi de, aynı Şartname'nin 4. maddesinin (g) bendinde yer verilen, "İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik tüm şoför, operatör ve yardımcı personel ihtiyacı idaremiz tarafından karşılanacaktır." düzenlemesiyle uyumlu olarak, ihale süreci boyunca araç kullanıcıları ve/veya yardımcılarının amaçları dışında veya hatalı kullanması, ihmali ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet vereceği kazalar ve hasarlar neticesinde, araçlara verilecek zarar ve ziyanlardan araç kullanıcısı ve/veya yardımcılarının sorumlu olacağı şeklinde düzenlenmiştir.
Bu durumda, Teknik Şartname'nin 5. maddesinin (d) bendinin son cümlesi bir bütün halinde değerlendirildiğinde, yüklenicinin hangi durumlarda üçüncü kişilere verilen zararlardan sorumlu tutulacağı konusunda anılan düzenlemede bir belirsizlik bulunmadığı, anılan bentte yüklenicinin sorumluluğunun kapsamının açıkça belirtildiği, yine Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde de yüklenicinin genel sorumluluklarının düzenlendiği, bu Şartname'nin de sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu hususları dikkate alındığında, ihale dokümanının uyuşmazlığa konu kısmında ihale mevzuatına aykırı bir husus bulunmadığından, ihalenin iptaline yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İHALENİN İPTALİNE İLİŞKİN KISMININ İPTALİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 18/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Sahte Belgeyle Kazanılan İhalede Kesin Teminat Gelir Kaydedilir mi?

Wed, 25 Feb 2026 10:05:00 +0300

Danıştay'dan Emsal Karar: Sahte Belgeyle Kazanılan İhalede Kesin Teminatın Tamamı İrat Kaydedilemez

Danıştay 13. Dairesi, sahte iş deneyim belgesiyle kazanılan ve ardından yargı kararıyla iptal edilen bir ihalede kesin teminatın tamamının irat kaydedilemeyeceğine hükmetti. Mahkeme, teminatın yalnızca yüklenicinin fiilen gerçekleştirdiği işe isabet eden kısmının hazineye kalabileceğini, geri kalanının iade edilmesi gerektiğini açıkladı.

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 4 Ağustos 2021'de gerçekleştirilen bir yol yapım ihalesi, pazarlık usulüyle bir inşaat şirketinin uhdesinde kaldı. Şirket ile 31 Ağustos 2021'de sözleşme imzalandı.

Ancak ihale kısa süre sonra hukuki sorunlarla karşılaştı. Açılan dava sonucunda idare mahkemesi ihalenin iptaline karar verdi; bu karar Danıştay 13. Dairesi tarafından da onandı. İhalenin iptali üzerine sözleşme tasfiye sürecine girdi ve tasfiye geçici kabul tutanağı düzenlendi.

Sahte Belge İddiası ve Teminatın İrat Kaydedilmesi

Süreç burada tamamlanmadı. İdarenin yaptığı inceleme sonucunda, yüklenici şirketin ihaleye katılmak için sunduğu "Süleymaniye-Darbendikan Yol Yapım İşi"ne ait iş bitirme belgesinin sahte olduğu tespit edildi. Aynı belge başka bir ihale sürecinde de incelenmiş; mahkeme kararıyla söz konusu belgede konu edilen imalatın davacı şirket tarafından yapılmadığı kesinleşmişti.

Bu tespite dayanarak idare, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca sözleşmeyi feshetti ve aynı Kanun'un 22. maddesi kapsamında kesin teminatın tamamını enflasyon güncellemesiyle birlikte irat kaydetti. Yüklenici şirket ise en azından fiilen yaptığı işe tekabül eden teminat dışındakilerin iade edilmesini talep etti; talep reddedilince dava yoluna başvurdu.

Danıştay'ın Kararı

İlk derece mahkemesi ve bölge idare mahkemesi idarenin işlemini hukuka uygun bularak davayı reddetmişti. Ancak Danıştay 13. Dairesi, 12 Eylül 2025 tarihinde oyçokluğuyla verdiği kararla bölge idare mahkemesi kararını bozdu.

Daire'nin temel gerekçesi şu şekilde özetlenebilir: Kesin teminat, taahhüdün sözleşme hükümlerine uygun biçimde yerine getirilmesini güvence altına almak amacıyla alınır. İhalenin iptali ve tasfiye onay tarihiyle birlikte yüklenicinin yerine getirmediği işler için artık bir taahhüt yükümlülüğü kalmamaktadır. Bu nedenle kesin teminat, yalnızca fiilen gerçekleştirilen işlere isabet eden kısım için idarenin uhdesinde kalabilir; fazlası iade edilmek zorundadır.

Daire bu sonuca ulaşırken Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesinin 14. fıkrasına da dayandı. İlgili düzenlemeye göre tasfiye halinde, yapılmış kısımlara isabet eden teminat tutarından fazlası tasfiye protokolünün imzasından sonra yükleniciye iade edilir. Mahkeme, aksinin kabulünün sebepsiz zenginleşmeye ve sözleşmeler hukukuna açık bir aykırılık oluşturacağının altını çizdi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/2008
Karar No:2025/2626

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen ve davacının uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı “Antakya-Samandağ Yolu (Samandağ-Şehir Geçişi Dahil) Km:0+000-26+850 Arası İkmal Yapım İşi” ihalesine yönelik açılan dava sonucunda ihalenin yargı kararıyla iptal edilmesi sonrasında davacı tarafından kesin teminatın iade edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Yol Yapım Dairesi Başkanlığı işleminin iptali ile kesin hakediş tutarının %6'sının teminat olarak tutularak bu miktarın dışında kalan kesin teminatın iade edilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yüklenicinin, ihale sürecinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği, somut olayda, davacı şirketin, uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı “Antakya-Samandağ Yolu (Samandağ-Şehir Geçişi Dahil) Km:0+000-26+850 Arası İkmal Yapım İşi” ihalesi için sunduğu "Süleymaniye-Darbendikan Yol Yapım İşi"nden elde edilen ... tarih ve ... sayılı iş bitirme belgesinin yargı kararıyla sahte olduğunun hüküm altına alındığı, dolayısıyla, sözleşme yapıldıktan sonra davacının sahte iş deneyim belgesi sunarak ihaleyi kazandığı tespit edildiğinden, söz konusu tespit uyarınca davacı şirkete ait teminatın gelir kaydedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, bu nedenle davacının teminat tutarının iade edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı şirketin kesin hakediş tutarı olan 3.367.436,97-TL'nin %6'sına tekabül eden 202.046,22-TL tutarındaki kesin teminatın dışında kalan kesin teminat miktarının iade edilmesi yönündeki isteminin de reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı şirketin uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı “Antakya-Samandağ Yolu (Samandağ-Şehir Geçişi Dahil) Km:0+000-26+850 Arası İkmal Yapım İşi” ihalesi için sunduğu "Süleymaniye-Darbendikan Yol Yapım İşi"nden elde edilen ... tarih ve ... sayılı iş bitirme belgesinin kullanıldığı Devlet Su İşleri Sulama Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Silvan Tüneli İkmali 2. Kısım Yapım İşi" ihalesinde, davacı şirketin değerlendirme dışı bırakılması üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 08/03/2023 tarih ve 2023/UY.I-466 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "davacı şirket tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin davacı şirket tarafından yapılmış bir işe ait bulunmadığı, sunulan iş deneyim belgelerine konu imalatın davacı şirket tarafından yapılmadığı, buna göre iş deneyim belgelerinin mevzuatta ve ihale dökümanında yer alan şartları sağlamadığı anlaşıldığından, yapılan ihalede davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında ve bu işleme karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık görülmediği" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun Danıştay Onüçüncü Dairesinin 20/09/2023 tarih ve E:2023/1922, K:2023/3651 sayılı kararıyla reddedildiği ve anılan kararın onanarak kesinleştiği, ihale sürecinde davacı tarafından geçerli olmayan (sahte) iş deneyim belgesi sunulduğundan bahisle, davacı şirketin 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine aykırılık nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması ve aynı gerekçeyle iki (2) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasının aynı maddi ve hukuki olaya ilişkin olduğu, yargılamalardan birinde (değerlendirme dışı bırakma) sunulan iş deneyim belgesinin sahteliğinin sübut bulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildikten sonra, bu sahte belge kullanma fiili nedeniyle tesis edilen yasaklama işlemine karşı açılan davada, aynı belgeyi değerlendiren ve sahteliğine karar veren ilk mahkeme kararındaki tespit ve hükmün dikkate alınacağının tabii olduğu,

Öte yandan, Daire kayıtlarına 03/05/2024 tarihinde alınan ve davacı tarafından sunulan dilekçede, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığı’nca ... ihale kayıt numaralı “Silvan Tüneli İkmali 2 Kısım” ihalesine katılan davacı tarafından geçerli olmayan (sahte) iş deneyim belgesi sunulduğundan bahisle, davacı şirket ile davacı şirkein %50'sinden fazla hissesine sahip ... İnşaat Mühendislik Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ve bu şirketin %50'sinden fazla hissesine sahip H.B.'nin, 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine aykırılık nedeniyle iki (2) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 18/03/2023 tarih ve 32136 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan DSİ Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, yasaklama işleminin davacıya ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiş ise de, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 19/04/2024 tarih ve E:2024/577, K:2024/1746 sayılı kararı ile anılan kararın bozulmasına karar verildiği belirtilmiş ise de, Dairenin 04/07/2024 tarih ve E:2024/2215; K: 2024/2230 sayılı kararı ile, "31/01/2024 tarih ve E:2023/3214, K:2024/300 sayılı kararda ısrar edilerek, istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine" karar verildiği;

Bu durumda, yüklenicinin, ihale sürecinde 4734 sayılı Kanun'a göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceğinin hüküm altına alındığı, somut olayda, davacı şirketin uhdesinde kalan ihale için sunduğu "Süleymaniye-Darbendikan Yol Yapım İşi"nden elde edilen 20/05/2019 tarih ve 6E7B94A sayılı iş bitirme belgesinin yargı kararıyla sahte olduğunun hüküm altına alındığı, dolayısıyla, sözleşme yapıldıktan sonra davacının sahte iş deneyim belgesi sunarak ihaleyi kazandığı tespit edildiğinden, söz konusu tespit uyarınca davacı şirkete ait teminatın gelir kaydedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, bu itibarla, davacının teminat tutarının iade edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı şirketin kesin hakediş tutarı olan 3.367.436,97-TL'nin %6'sına tekabül eden 202.046,22-TL tutarında kesin teminatın dışında kalan kesin teminat miktarının iade edilmesi yönündeki isteminin de reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen ek gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihalenin yargı kararıyla iptali sonrasında sözleşmenin sona erdiği, yürürlükte olmayan bir sözleşmenin feshedilerek kesin teminatın tamamının güncellenerek irat kaydedildiği, davalı idarenin kesin teminatın iadesi yükümlülüğünü yerine getirmeyerek kesin teminatın tamamını irat kaydetmesinin sebepsiz zenginleşme sonucunu doğurduğu, yasaklama kararının sebebi olan ihale ile kesin teminatın irat kaydedildiği ihalenin farklı ihaleler olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu işin kesin kabulü yapılmadığı için devam eden sözleşmenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 21. maddesine göre feshedildiği, aynı Kanun'un 22. maddesine göre kesin teminatının irat kaydedildiği, dolayısıyla mevzuat hükümlerine uygun işlem tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Karayolları Genel Müdürlüğünce 04/08/2021 tarihinde 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “........................................ Arası İkmal Yapım İşi” ihalesi davacı şirketin uhdesinde kalmış ve davacı şirket ile 31/08/2021 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.

Söz konusu ihalenin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla ihalenin iptaline karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusu da Dairemizin 07/03/2022 tarih ve E:2021/5097, K:2022/849 sayılı kararıyla reddedilerek Mahkeme kararı onanmıştır.

Mahkemenin iptal kararı üzerine 23/11/2021 tarihinde davacıya ihalenin iptal edildiğine dair bildirimde bulunulmuş, ... tarih ve ... sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Olur'uyla sözleşmenin sonlandırılarak tasfiye edilmesine karar verilmiş, 29/03/2022'de onaylanan tasfiye geçici kabul tutanağı ile 25/11/2021 tarihi geçici kabul tarihi kabul edilerek tasfiye geçici kabulünün yapılması uygun görülmüştür.

... tarih ve ... sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Olur'uyla sözleşmenin 4735 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca feshedilmesine ve aynı Kanun'un 22. maddesi uyarınca kesin teminatın irat kaydedilmesine karar verilmiş, davacı şirket tarafından, işin yapılan kısmının son hakediş miktarının %6'sı oranındaki kesin teminat tutarının dışındaki kesin teminatın iadesi istemiyle yapılan başvurunun ... tarih ve ... sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Yol Yapım Dairesi Başkanlığının dava konusu işlemiyle reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Kesin teminat" başlıklı 43. maddesinin birinci fıkrasında, "Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınır." kuralı yer almıştır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi" başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasında, "Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

a)Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,

b)Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir."; "Sözleşmeden önceki yasak fiil veya davranışlar nedeniyle fesih" başlıklı 21. maddesinin birinci fıkrasında, "Yüklenicinin, ihale sürecinde Kamu İhale Kanunu'na göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir."; "Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler" başlıklı 22. maddesinin ikinci fıkrasında, "19, 20 ve 21'inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir." kurallarına yer verilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin “Sözleşmenin feshi ve tasfiye durumları” başlıklı 47. maddesinde; "(...)(3) Yüklenicinin, ihale sürecinde Kamu İhale Kanunu'na göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” (...) (14) Tasfiye halinde; işin yüklenici tarafından yapılmış kısımları için, tasfiye onay tarihi geçici kabul tarihi sayılmak üzere, geçici kabul, teminat süresi ve bu süredeki bakım sorumluluğu, kesin kabul ve teminatın geri verilmesi hakkında sözleşmesinde bulunan hükümlerle bu Şartnamenin 41, 42, 43, 44 ve 45'ncı maddeleri hükümleri, normal şekilde bitirilmiş işlerde olduğu gibi aynen uygulanır. Ancak işin yapılmış kısmının son hakedişindeki veya yapılmışsa bu kısmın kesin hakediş raporundaki tutarına göre hesaplanacak kesin teminat tutarından fazlası, tasfiye protokolünün imzasından sonra yükleniciye geri verilir. Teminatın kalan kısmının geri verilmesi ise 45'inci madde esaslarına göre yapılır.
" kuralları yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4734 sayılı Kanunu'nun 43. maddesinde belirtildiği üzere, kesin teminat, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınmaktadır. Nitekim 4735 sayılı Kanun'un 13. maddesinde de, taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminatların iadesi usulleri öngörülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden, ihale kapsamında imzalanan sözleşmenin, ihalenin hukuka aykırılığının Mahkeme kararıyla tespit edilerek ihlal edilmesi nedeniyle sonlandırıldığı ve işin tasfiyesi sürecinin başlatıldığı, tasfiye geçici kabul tutanağıyla geçici kabulün yapıldığı, tasfiye işinin kesin kabulünün yapılmadığı değerlendirilip sözleşmenin sona ermediği gözetilerek sözleşmenin sonlandırılmasından sonra ortaya çıkan yasak fiil ve/veya davranış nedeniyle sözleşmenin feshedildiği ve kesin teminatın irat kaydedildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda olduğu gibi ihalenin yargı kararıyla iptali vb. sebeplerle taahhüdün gerçekleşmesinin mümkün olmadığı durumlarda sözleşmenin tasfiyesi aşamasına geçilecek, bu durumda Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesinin on dördüncü fıkrasında da belirtildiği üzere yüklenici tarafından yapılmış kısımlar için geçici kabul, teminat süresi ve bu süredeki bakım sorumluluğu, kesin kabul ve teminatın geri verilmesine ilişin kurallar uygulanacaktır. Davalı idarece sözleşme tasfiye sürecine girmiş olsa da kesin kabul yapılmadığından dolayı sözleşmenin devam ettiği değerlendirmesi yapılarak 4735 sayılı Kanun'un 21. ve 22. maddeleri uyarınca sözleşme feshedilerek kesin teminat irat kaydedilmiş ise de, tasfiye onay tarihi ile birlikte sözleşmenin tasfiyeye ilişkin yükümlülükleri yüklenici tarafından yapılmış kısımlar yönünden devam edecek, dolayısıyla taahhüdün sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınan kesin teminat, yüklenici tarafından yapılmış kısımlara isabet eden miktarının dışında kalan kısmının iadesi gerekecektir. Nitekim Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesinin on dördüncü fıkrasında, işin yapılmış kısmının son hakedişindeki veya yapılmışsa bu kısmın kesin hakediş raporundaki tutarına göre hesaplanacak kesin teminat tutarından fazlasının, tasfiye protokolünün imzasından sonra yükleniciye geri verileceğine ilişkin düzenlemede de kesin teminatın sadece işin yapılmış kısımları yönünden idarenin uhdesinde kalacağı anlaşılmaktadır.
Aksinin kabulü halinde, yüklenicinin gerçekleştirmediği kısımlar yönünden de taahhüdünün ve bu taahhüdüne yönelik teminatın devam ettiği gibi bir sonuç doğacaktır ki bu yorumun kamu ihale mevzuatına ve sözleşmeler hukukuna aykırılık oluşturacağı kuşkusuzdur.
Bu durumda, sözleşmenin sonlandırılıp tasfiye aşamasına geçilmesinden sonra ortaya çıkan yasak fiil ve/veya davranış üzerine sözleşmenin feshi ve kesin teminatın irat kaydedilmesi mümkün olmakla birlikte tasfiye aşamasına geçilmekle sözleşmenin yüklenici tarafından yapılmış bulunan işler yönünden devam ettiği ve kesin teminatın da son hakediş tutarındaki kısmı üzerinden veya yapılmışsa bu kısmın kesin hakediş raporundaki tutarına göre hesaplanan miktar üzerinden devam edeceği ve fazlasının iade edileceği gözetildiğinde, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçe eklenerek reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçe eklenerek reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/09/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.

Yapı denetim görevlisinin onayı olmadan malzeme kullanılması

Sun, 01 Feb 2026 14:50:00 +0300

Soru: "İdaremizin yapım işi kapsamında ödemesi tahakkuk ettireceğim. Bildiğim kadarıyla, ihale edilen yapım işlerinde kullanılan malzemelerin yapı denetim görevlisinin yazılı onayı olmadan kullanılmaması gerekmektedir. Firma yetkililerine bu hususu hatırlattığımda işte kullandıkları malzemelerin teknik şartnameye uygun ve iş için elverişli olduğunu dolayısıyla yazılı onayın gerekli olmadığını savunuyorlar. Bu konuda sizin yorumunuz nedir?

Cevap: Kamu İdaresi tarafından, yüklenicinin kullanacağı malzemelerin teknik şartnameye uygun ve iş için elverişli olduğuna dair yapı denetim görevlisinden yazılı onay alınması gerekmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Bildirimler, Olurlar, Onaylar, Belgeler ve Tespitler” başlıklı 5’inci maddesinde; idare, yüklenici ve yapı denetim görevlisi arasındaki her türlü iletişimin yazılı olarak yapılacağı ve sözleşmeye göre herhangi bir kişi tarafından bir izin, onay, belge, olur verilmesi veya tespit yapılması, ihbar, çağrı veya davette bulunulması gerektiğinde, bunların taraflar aksini kararlaştırmadıkça yazılı olarak yapılacağı düzenlenmiştir.

Aynı Şartname’nin “Yapı Denetim Görevlisinin Yetkileri” başlıklı 15’inci maddesinde; yüklenicinin bütün işleri yapı denetim görevlisinin, sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorunda olduğu; yüklenicinin kullanacağı her türlü malzemeyi yapı denetim görevlisine gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş başına getiremeyeceği; malzemenin teknik şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için yapı denetim görevlisi istediği şekilde deneyler yapabileceği ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilmiştir.

Göndermiş olduğunuz e postada idarenizin ihale ettiği yapım işlerinde, malzemelerin yüklenici tarafından yapı denetim görevlisinin yazılı onayı olmadan kullanıldığını ifade etmişsiniz.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, yüklenici tarafından kullanılacak malzemelerin uygunluğuna ilişkin yapı denetim görevlisinin onayı alınmalı ve bu onay yazılı olmalıdır. Aksi bir uygulamanın idareniz açısından hukuki, mali ve idari riskler taşıdığını hatırlatmak isteriz.

2026 yılı ihale uygulanacak parasal sınırlar

Thu, 22 Jan 2026 08:43:00 +0300

2026 yılı ihale uygulanacak parasal sınırlar

Kamu ihale kurumunda 2026 yılında 22 d doğrudan teminde , 21 f pazarlık usulünde ve diğer alım türlerinde uygulanacak olan ihale limitleri açıklandı.

21 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre yapılacak alımlarda 3.406.508,-TL

22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılacak olan alımlarda

Büyükşehirlerde 1.021.827,-TL

Diğer İllerde 340.391,-TL rakamları uygulanacak

4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNDA YER ALAN EŞİK DEĞERLER VE
PARASAL LİMİTLERİN BİR ÖNCEKİ DÖNEM İLE KARŞILAŞTIRMALI

DEĞERLERİNE İLİŞKİN TABLO

31/1/2026 TARİHİNE KADAR UYGULANAN EŞİK DEĞERLER İLE PARASAL LİMİTLER VE TUTARLAR (TL)	1/2/2026- 31/1/2027 DÖNEMİNDE UYGULANACAK EŞİK DEĞERLER İLE PARASAL LİMİTLER VE TUTARLAR (TL)
EŞİK DEĞERLER	EŞİK DEĞERLER

MADDE 8

14.673.866	18.734.124
24.456.512	31.223.628
538.046.863	686.924.429

PARASAL LİMİTLER VE TUTARLAR

MADDE 3 (g)

122.748.129

156.712.536

MADDE 13 (b)

1.600.881	2.043.844
3.201.926	4.087.898
26.684.211	34.067.732

MADDE 21 (f)_________________

2.668.2141 3.406.5081

MADDE 22 (d)

800.366	1.021.827
266.618	340.391

MADDE 53 (j)/l

5.336.645

6.813.294

MADDE 53(j)/2

8.447.946	10.785.492
50.640	64.652
33.791.911	43.142.132
101.344	129.385
253.439.417	323.566.103
152.021	194.085
202.718	258.810

MADDE 62 (h)

2.961.762

3.781.281

2026 21 f pazarlık usulü alım limitleri belli oldu

Fri, 09 Jan 2026 20:53:00 +0300

2026 Yılı 21/F Limiti 406.509,00 TL Oldu – Pazarlık Usulü Güncel Parasal Sınır

2026 yılı itibarıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi kapsamında uygulanacak pazarlık usulü parasal limiti

21 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre yapılacak alımlarda 3.406.508,-TL

22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılacak olan alımlarda

Büyükşehirlerde 1.021.827,-TL

Diğer İllerde 340.391,-TL rakamları uygulanacak

Bu tutar, doğrudan temin ile sıklıkla karıştırılan ancak farklı usule tabi olan 21/F pazarlık usulü için geçerli üst sınırı ifade etmektedir.

Kamu idareleri açısından mal, hizmet ve yapım işlerinde 21/F bendine göre ihale yapılabilmesi için bu parasal sınırın aşılmaması zorunludur.

21/F Nedir? (Kısaca Hatırlatma)

21/F, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinde düzenlenen pazarlık usullerinden biridir. Bu bent;

İdarenin önceden öngöremediği,
ivedi ve zorunlu nitelik taşıyan,
Ancak doğal afet, salgın, savaş gibi klasik acil haller kapsamına girmeyen
ihtiyaçlarda uygulanmaktadır.

Bu yönüyle 21/B’den farklı, doğrudan teminden (22. madde) ise tamamen ayrı bir ihale usulüdür.

21/F Kapsamında Nelere Dikkat Edilmeli?

2026 yılında yapılacak 21/F ihalelerinde idarelerin özellikle şu hususlara dikkat etmesi gerekmektedir:

✔️ Yaklaşık maliyet doğru hesaplanmalı
✔️ Limit aşımı olmamalı
✔️ Pazarlık usulünün gerekçesi açıkça belgelenmeli
✔️ Rekabeti daraltıcı uygulamalardan kaçınılmalı
✔️ İhale işlem dosyası eksiksiz hazırlanmalı

Sayıştay raporlarında en sık rastlanan bulgulardan biri, 21/F’nin gerekçesiz veya limit aşımıyla kullanılmasıdır.

21/F ile Doğrudan Temin Arasındaki Fark

Kriter	21/F Pazarlık Usulü	Doğrudan Temin
Kanun Maddesi	4734/21-F	4734/22
İhale mi?	Evet	Hayır
Parasal Limit	406.509,00 TL (2026)	Daha düşük
İlan	Yok	Yok
Sözleşme	Var	Genellikle yok

Sözleşme Sürecine İlişkin Teminatların Takasbank Üzerinden Sunulabilmesi Hakkında Duyuru

Wed, 07 Jan 2026 09:54:00 +0300

Sözleşme Sürecine İlişkin Teminatların Takasbank Üzerinden Sunulabilmesi Hakkında Duyuru

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde sözleşme sürecinde düzenlenecek olan ek kesin, avans, kesin hesap ve geçici kabul noksanları teminatlarına ilişkin mektup ve kefalet senedinin İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. üzerinden iletilebilmesine yönelik geliştirme 05.01.2026 tarihinden itibaren devreye alınacaktır.

Takasbank üzerinden bahsi geçen teminatların sunulabilmesi için aşağıdaki adımlar izlenmelidir:

İlgili idare tarafından EKAP’ta ilgili teminatı sunabilecek yüklenicinin belirlenmesi gerekmektedir.
Yüklenici tarafından,
- EKAP’ta kullanıcı sayfasından ilgili sözleşmeye ilişkin İKN seçilip teminat işlemleri menüsünden Referans Numarası alınmalıdır.
- Teminat alınacak bankaya/sigorta şirketine, Referans Numarası ile başvurarak teminat mektubu/kefalet senedi düzenleme talebi iletilmelidir.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

İstekli/yüklenici kullanım kılavuzuna erişmek için tıklayınız.

İdare kullanım kılavuzuna erişmek için tıklayınız.

Avans ve ikrazat ödemeleri hakkında karar

Tue, 30 Dec 2025 02:30:00 +0300

İhale Mevzuatına Aykırı Avans ve İhzarat Ödemelerine İlişkin Karar

Sayıştay 4. Dairesi, bir kamu idaresi tarafından gerçekleştirilen "…………. İkmal İnşaatı Yapımı İşi"ne ilişkin denetiminde tespit ettiği, mevzuata aykırı avans ve ihzarat ödemelerinden doğan kamu zararının tazminine dair kararında ısrar etti. Karar, Temyiz Kurulu'nun bozmasının ardından dosyanın yeniden görüşülmesiyle verildi.

Yapılan Tespit ve İlk Karar
Denetim sürecinde, söz konusu anahtar teslim götürü bedelli inşaat işi için, ihale dokümanında yer almayan bir ilerleme yüzdesi (pursantaj) cetvelinin sözleşme imzalandıktan sonra eklendiği belirlendi. Bu cetvele göre, bazı imalat kalemleri için ödemeler, imalat tamamlanmadan, imalat resimlerinin onaylanması (%30) ve malzemenin şantiyeye getirilmesi (%50) aşamalarında yapılmıştı. Daire, 4734 ve 4735 sayılı Kamu İhale Kanunları ile ilgili genel şartname hükümleri uyarınca, anahtar teslim işlerde bu tür avans ve ihzarat niteliğindeki erken ödemelerin mevzuatta öngörülmediğini ve rekabet ilkesini ihlal ettiğini tespit ederek, oluştuğu iddia edilen kamu zararının sorumlu harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinden tahsiline karar vermişti.

Temyiz Süreci ve Bozma Gerekçesi
Sorumlu kamu görevlilerinin temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulu, söz konusu kararı bozdu. Temyiz Kurulu, işin seri üretimi olmayan özel imalatlar içermesi nedeniyle uygulamada bu yönteme başvurulmuş olabileceğini değerlendirdi. Ayrıca, sorumluların sunduğu ve Daire kararında dikkate alınmayan bir hesaplamayı esas alarak, erken ödemeler nedeniyle oluştuğu iddia edilen faiz kaybı tutarının, ödemelerin mevzuata uygun tarihlerde yapılması halinde ödenecek fiyat farkı tutarından daha düşük olacağını; dolayısıyla 5018 sayılı Kanun anlamında bir kamu zararının oluşmadığını hükme bağladı ve dosyayı yeniden görüşülmek üzere Daire'ye gönderdi.

Daire'nin Yeniden Değerlendirmesi ve Nihai Kararı
Temyiz Kurulu'nun bozma kararı sonrası dosyayı yeniden inceleyen 4. Daire, temyiz gerekçesini hukuken isabetli bulmadığını açıkladı. Daire gerekçesinde öne çıkan hususlar şunlar oldu:

İhale dokümanında bulunmayan ve rekabet şartlarını değiştiren bir ödeme yönteminin sözleşme sonrası eklenmesi, kamu ihale mevzuatının temel ilkeleri olan açıklık, eşitlik ve rekabete aykırıdır.
Avans ve ihzarat ödemeleri, birim fiyat esaslı işler için öngörülen istisnai hükümler olup, anahtar teslim götürü bedelli sözleşmelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır. Bu nedenle yapılan işlemlerin hukuka aykırılığı tartışmasızdır.
Hukuka aykırı bir işlemin, ileride ödenecek olan ve miktarı kesin olarak öngörülemeyen fiyat farkı tutarları ile kıyaslanarak meşru gösterilmesi mümkün değildir. Ayrıca, erken ödenen tutarların yüklenici tarafından değerlendirilmesi veya yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi gibi ek finansal riskler de söz konusudur.
5018 sayılı Kanun'un 71. maddesi uyarınca, mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, kamu zararının belirlenmesinde esas alınan haller arasındadır.

Bu değerlendirmeler ışığında Daire, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin, mevzuata aykırı ödemeler nedeniyle oluşan kamu zararını, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 53. maddesi gereğince işleyecek faizleriyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme olarak tazmin etmeleri yönündeki kararını oy çokluğuyla teyit etti. Karara katılmayan azınlık görüşü ise, işin teknik özelliğini ve fiili bir zararın oluşmadığı yönündeki görüşünü korudu.

Sonuç
Sayıştay'ın bu kararı, kamu idarelerini, ihale süreçlerinde ve sözleşme yönetiminde mevzuata mutlak surette uyma, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine riayet etme konusunda önemli bir uyarı niteliği taşımaktadır. İhale dokümanı ile sözleşme arasındaki uyumsuzluğun ve mevzuat dışı ödeme yöntemlerinin ciddi mali ve hukuki sonuçları olabileceği bir kez daha vurgulanmıştır.

Daire Karar Detayı

Daire: 4

Karar Tarihi: 18.11.2025

Karar No: 346

İlam No: 411

Madde No: 1

Kamu İdaresi Türü: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

Hesap Yılı: 2017

Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

MEVZUATA AYKIRI AVANS VE İHZARAT ÖDEMESİ

Ek İlamın 1 (A) maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunca alınan bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca düzenlenen ek raporun 6085 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesi gereğince görüşülmesine karar verildi.

A) Ek İlamın 1 (A) maddesiyle; …………. Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce ihale edilen “…………. İkmal İnşaatı Yapımı İşi”nde, mevzuatında öngörülmediği halde avans ve ihzarat niteliğinde ödeme yapılması sonucunda …………. TL kamu zararına neden olunduğu sorgu konusu edilmiş ise de yeniden yapılan hesaplamada bu tutarın …………. TL olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …………. TL hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına, …………. TL kamu zararının ise sorumlularından tazminen tahsiline karar verilmiştir.

Bu defa, Ek İlamın yukarıda anılan hükmüne karşı harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan (ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan) …………. …………. …………. (Genel Müdür) ve gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan (ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan) …………. …………. (Genel Müdür Yardımcısı Vekili) ile diğer gerçekleştirme görevlileri (hakediş kapağı üzerinde imzası bulunan); …………. …………. (Elektrik-Elektronik Mühendisi), …………. …………. (İnşaat Mühendisi), …………. …………. …………. (İl Müdür Yardımcısı – Yapı Denetim Şefi), …………. …………. …………. (Mimar), …………. …………. …………. (İl Müdürü – Yapı Denetim Amiri) ve …………. …………. (Makine Mühendisi) yapmış olduğu temyiz başvurusu üzerine Kurulca alınan kararda özetle;

(Ek) İlamda da belirtildiği üzere, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4 üncü ve “Tip sözleşmeler” başlıklı 5 inci, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü, “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci ve “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27 nci maddesi hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ihale dokümanını oluşturan belgelerin (idari şartname, teknik şartname, sözleşme tasarısı) hem kendi aralarında hem de sözleşme ile uyumu sağlamayı amaçladığı,

İhale dokümanının, ihale konusu işin her türlü teknik özelliklerini açıklayan, ihalenin ve işin gerçekleştirilmesiyle ilgili olarak idarece öngörülen bütün kayıt, kural ve şartları belirleyen belgeler bütünü olduğundan, isteklilerin tekliflerini ihale dokümanındaki bilgi ve belgelere göre hazırladığı, ihalenin bu teklif alma şekline uygun olarak sonuçlandığı, rekabetin de bu şartlar altında oluştuğu,

4735 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde yer alan; “… düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.” şeklindeki ilke ve aynı sonucu sağlamaya yönelik olarak 4734 sayılı Kanun’un 46 ncı maddesinde yer verilen; “İhale dokümanında belirtilen şartlara aykırı sözleşme düzenlenemez.” hükmünün, ihale üzerinde kalan istekli ile imzalanacak olan sözleşmeye ihale dokümanı hükümlerinde değişiklik yapan ya da söz konusu hükümlerin sonuçlarını ortadan kaldıran, rekabet koşullarını etkileyen ve ihale mevzuatının öngördüğü açıklık ve rekabet ilkelerine aykırılık teşkil eden bir hükmün konulmasını engelleme amacı taşıdığı,

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen pursantajlar genel icmali incelendiğinde; pursantajların inşaat, makine tesisatı, elektrik tesisatı, altyapı işleri ve çevre düzenlemesi işleri olarak ana gruplara ayrıldığı ancak söz konusu genel icmallerin %30, %50 ve %20 şeklinde üçlü ayrıma dayanan alt kırılımlarının (iç pursantajların) isteklilere ihale dokümanı kapsamında verilmediği, bu nedenle, isteklilerin tekliflerini verirken teknik şartnamede yer alan söz konusu pozların ödenme yöntemine ilişkin bir bilgiye, bir başka deyişle pursantajların erken ödeme niteliğinde avantaj sağlayan üçlü bir ayrıma tabi tutulacağı bilgisine sahip olmadıkları, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne uygun şekilde imalatların yapımı tamamlandıkça ilerleme yüzdelerine göre ödeme alacakları öngörüsüyle sundukları dikkate alındığında ihale sürecinde rekabet ilkesinin göz ardı edildiği söylenebilir ise de bu durum, tamamıyla işin niteliğinden kaynaklı olup, uygulama aşamasında karşılaşılan bir husus olması sebebiyle şartnamelerde yer almadığı, sonradan sözleşmeye ek yapılmak zorunda kalındığı,

Ödemeye konu imalatların, sorumluların da dile getirdiği üzere; piyasadan malzemenin alınıp sahada montajının yapılmasından ibaret imalatlar olmayıp, (seri üretimi olmayan) özgün tasarımlar yapılmasının zorunlu olduğunu, bir AR-GE çalışması ile sonrasında fabrikasyon işlemlerinin yapılarak bitirilmiş halde sahadaki yerine montaj ile ankrajı gerektiren işler olduğunu belirtmek gerektiği, bu imalatların sahada değil, fabrikalarda imal edildiği, sahada buna uygun altyapı oluşturularak imal edilen ürünün sahada bu imalat için uygulama sırasında ortaya çıkan duruma göre hazırlanan yerine monte edildiği ya da sahada ankraj işlemiyle bu yapısal elemanın, başka bir malzeme ya da elemanın içine sokulması suretiyle sabitlendiği,

Ayrıca, sorumlular tarafından işe ait esas projenin, 1992 yılında hazırlanan bir yarışma projesi olduğu için akustik ve yapısal detay yönleriyle gelişen teknolojiye uyumlu hale getirildiği ve bazı imalatların ise her yıl yeni teknoloji esas alınarak güncel teknolojiye göre revize edildiği, bu nedenle, bu türden özel yapım işlerinin yapımı veya fabrika ortamında üretilebilmesi için başlangıçta detaylı imalat teknik resimlerinin çizilmesi ve bu çizimler üzerinden projenin güncellenmesinin zorunlu olduğu, İdarenin, bu özel imalatların teknik çizim ve projelendirilmesi için ana pursantajı detaylandırdığı, söz konusu iç pursantajlandırmanın her kalem için değil, sadece yapı özelinde (yerinde) gerçekleştirilen ve tüm iş bazında son derece kısıtlı düzeyde kalan “eşi benzeri olmayan imalatlar” için uygulandığının ileri sürüldüğü,

Kaldı ki, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesine göre sadece birim fiyat esasına göre yapılan işlerde bir imalatın montajı tamamen gerçekleştiğinde (diğer bir ifadeyle imalat tamamlandığında) bedelinin ödenme zorunluğu bulunmakta olup, anahtar teslim götürü bedel olarak ihale edilen işlerde ise imalat bedellerinin, ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri (pursantajlar) üzerinden sözleşmesinde ve eklerinde yazılı esaslara göre ödendiği, dolayısıyla, anahtar teslimi götürü bedel esasına göre yapılan söz konusu işte İdarece yapılan uygulamayı da bu kapsamda değerlendirmek gerektiği,

Diğer taraftan, pursantaj alt kırılımlarından hareketle yapılan ödemeler nispetinde uygulanan kanuni faiz esas alınarak yapılarak ödemelerin, (Ek) İlamda avans ve ihzarat ödemesi olarak nitelendirilmesinin kamu ihale mevzuatındaki avans ve ihzarat ödemesi tanımlarına tam olarak uyup uymadığının tereddütlü olması bir yana; bu ödemelerden dolayı 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesi kapsamında bir kamu zararı tespit edilecekse dahi bu zararın oluşup oluşmadığının tespit edilebilmesi için; Daire Kararına göre ödenmesi gereken tarihe kadar hesaplanacak faizi dahil fiili ödeme tarihinde yapılan ödeme tutarının, yine Daire Kararına göre ödenmesi gereken tarihte ödeme yapılması halinde yapılacak fiyat farkı dahil fiili ödeme tutarı ile karşılaştırılması suretiyle yapılması gerektiği, nitekim sorumlular tarafından dilekçe ekinde sunulmuş olan hesap tablosuna göre Daire Kararında kabul edilen (sonraki) tarihlerde ödeme yapılsaydı; fiyat farkından dolayı yükleniciye faiz kaybı olarak hesaplanan miktarın iki katından fazla bir fiyat farkı ödemesi (…………. TL) gerekeceği göz önüne alındığında, kamu zararına sebebiyet verilmediğinin de anlaşıldığı,

Belirtilmiş olup,

Sonuç itibarıyla, her ne kadar ihale aşamasında (ek sözleşme yapılmak suretiyle) İdarece yapılan uygulama ile kamu ihale mevzuatına aykırı davranıldığından bahsedilebilir ise de bu aykırılığın yukarıda yapılan açıklamalar karşısında 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet vermediği değerlendirildiğinden; Ek İlamın 1 inci maddesinin (A) bendiyle verilen …………. TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca bozulmasına ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesine,

Karar verilmiştir.

Yapılan incelemede,

İsteklilere verilen ihale dokümanında yer almayan ancak sonradan sözleşmeye eklenen başka bir pursantaj cetvelinin olduğu ve bu cetvelin mevzuata ve ihale dokümanına aykırı hükümler içerdiği,

Hakedişlerde bazı imalat kalemleri için ödeme yapılırken; İdarece imalata ilişkin resimlerin onaylanmasından sonra imalat bedelinin %30’u, malzemenin iş başına getirilmesinden sonra imalat bedelinin %50’si ve imalatın tamamlanmasından sonra geriye kalan bedel olan imalat bedelinin %20’si oranında ödeme yapıldığı,

İdarece resimlerin onaylanması sonrasında yapılan ödemenin avans, malzemenin iş başına getirilmesi neticesinde yapılan ödemenin ise ihzarat ödemesi niteliğinde olduğu,

Söz konusu yapım işine ait sözleşme hükümlerine göre toplam sözleşme bedelinin %10’u oranında ayrıca avans ödendiği,

Görülmüştür.

…………. İkmal İnşaatı İşine ait Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 11 inci maddesinde; hakediş raporlarının, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde düzenlenen esaslar çerçevesinde ödeneceği,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasında ise; anahtar teslimi götürü bedel esasına göre yapılan işlerin bedellerinin, ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri üzerinden sözleşmesinde ve eklerinde yazılı esaslara göre ödeneceği,

Belirtilmiştir.

Söz konusu yapım işine ait İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5 inci maddesinde, iş kalemleri veya iş gruplarına ait ilerleme yüzdeleri listesi, ihale dokümanı kapsamında sayılmıştır. İhale dokümanı kapsamında isteklilere yalnızca iş gruplarına ait ilerleme yüzdeleri verilmiş olup, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca hakediş ödemelerinin bu pursantaj listesinde yer alan ilerleme yüzdeleri üzerinden yapılması gerekmektedir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun;

“İlkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.”,

“Tip sözleşmeler” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır.

İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir.”

Hükümleri yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;

“Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; ihale dokümanı; ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler şeklinde tanımlanmıştır.

“Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27 nci maddesinin birinci fıkrasında; ihale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgilerin bulunacağı, ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verileceği belirtilmiş olup, ikinci fıkrasında ise idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar sayılmıştır.

Yukarıda yer verilen hükümler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ihale dokümanını oluşturan belgelerin (idari şartname, teknik şartname, sözleşme tasarısı) hem kendi aralarında hem de sözleşme ile uyumu sağlamayı amaçladığı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı, ihale konusu işin her türlü teknik özelliklerini açıklayan, ihalenin ve işin gerçekleştirilmesiyle ilgili olarak idarece öngörülen bütün kayıt, kural ve şartları belirleyen belgeler bütünü olduğundan, istekliler tekliflerini ihale dokümanındaki bilgi ve belgelere göre hazırlamakta, ihale bu teklif alma şekline uygun olarak sonuçlanmakta ve rekabet de bu şartlar altında oluşmaktadır.

Sözleşme ise ihale aşamasından sonra, 4734 sayılı Kanun’un 46 ncı maddesine göre, İdarece hazırlanmakta ve ihale yetkilisi ile ihale üzerinde kalan istekli (yüklenici) tarafından imzalanmaktadır.

4735 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde yer alan “… düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez” şeklindeki ilke ve aynı sonucu sağlamaya yönelik olarak 4734 sayılı Kanun’un 46 ncı maddesinde yer verilen “İhale dokümanında belirtilen şartlara aykırı sözleşme düzenlenemez” hükmü, düzenlenecek sözleşmenin ihale dokümanında yer alan hükümlere aykırı hükümler ihtiva etmesini önlemeyi amaçlamaktadır. Böylece ihale üzerinde kalan istekli ile imzalanacak olan sözleşme ile ihale üzerinde kalan istekliye diğer isteklilerin bilmediği ve dolayısıyla tekliflerine yansıtmadıkları ilave imkanlar sağlanmayacak ya da yükümlülükler yüklenmeyecektir. Sonuç itibarıyla, ihale üzerinde kalan istekli ile imzalanacak olan sözleşmeye ihale dokümanı hükümlerinde değişiklik yapan ya da söz konusu hükümlerin sonuçlarını ortadan kaldıran, rekabet koşullarını etkileyen ve ihale mevzuatının öngördüğü açıklık ve rekabet ilkelerine aykırı bir hükmün konulması mümkün değildir.

Ancak, söz konusu yapım işine ait sözleşmenin ekinde yer alan pursantajlar için ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı olarak erken ödeme niteliğinde avantaj sağlayacak şekilde üçlü bir ayrım yapıldığı anlaşılmaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde ödemelerin imalatlar tamamlandıktan sonra ilerleme yüzdelerine göre yapılması gerekmekte olup, yükleniciye sözleşme hükümlerine göre toplam sözleşme bedelinin %10’u oranında yapılan avans ödemesi dışında başka avans veya avans niteliğinde ödeme yapılabilmesi imkânı bulunmamaktadır.

Pursantaj cetvelinde yer alan “imalat resimlerinin onaylanması” sonucunda iş yapılmadan ödenen tutarlar “avans”, “malzemenin iş başına getirilmesi” sonucunda imalat tamamlanmadan ödenen tutarlar ise “ihzarat” niteliğinde olup, anılan mevzuat hükümlerine göre anahtar teslim götürü bedel sözleşme ile yapılan işlerde ödemelerin imalat yapıldıktan sonra ilerleme yüzdelerine göre gerçekleştirilmesi gerektiğinden, iş yapılmadan imalat resimlerinin onaylanması ile ödeme yapılabilmesi mümkün değildir.

Ayrıca, söz konusu yapım işine ilişkin İdari Şartname’nin 46 ncı maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14 üncü maddesinde yer alan 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “İhzarat uygulanması” başlıklı 8 inci maddesinde; birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan işler ile karma sözleşmelerde sözleşmenin birim fiyatlı kısmına ait işlerde kullanılan malzemelere ihzarat bedeli ödenebileceği ancak ihzarat bedeli ödenecek malzemelerin listesinin ve fiyatlarının ihale dokümanında gösterilmesinin zorunlu olduğu belirtildiğinden, anahtar teslim götürü bedel sözleşme kapsamında ihzarat bedeli ödenmesi mümkün değildir. Kaldı ki, işin sözleşmesinde de ihzarat bedeli ödenebileceğine ilişkin herhangi bir hüküm de bulunmamaktadır.

Her ne kadar sorumluların temyiz dilekçelerinde, malzemelerin sahaya getirilmesi için detaylandırılan pursantajların, sadece seri üretimi olmayan ve …………. binasına özgü tasarımlar için yapıldığı ifade edilmiş ise de malzemenin şantiyeye getirilmesi sonucu ihzarat bedeli ödenmesi işleminin ancak mevzuatta öngörülen durumlarda uygulanabilmesi mümkün olup, ihzarat ödemesi sadece ihale dokümanı ve sözleşmede öngörülmesi koşuluyla birim fiyat sözleşmeli işler için gerçekleştirilebilmektedir.

…………. İkmal İnşaatı İşinin ihale dokümanında veya sözleşmesinde ihzarat ödemesi yapılacağı öngörülmemiştir. Zira söz konusu yapım işi ihzarat ödemesi imkânı olmayan anahtar teslim götürü bedel bir sözleşmedir.

Sorumlularca, proje notlarında; önemli detayların projelerinin imal edilmesi görevinin İdare tarafından yükleniciye verilmiş olduğunun ve montaj öncesi şantiyeye getirilen malzeme örnekleri İdare tarafından onaylandıktan sonra imalatın yapılabileceğinin belirtildiği ifade edilmiş ise de söz konusu proje notunda ödemeye ilişkin herhangi bir ibare bulunmamaktadır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yapı denetim görevlisinin yetkileri” başlıklı 15 inci maddesinde;

Yüklenicinin bütün işleri yapı denetim görevlisinin, sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorunda olduğu, kullanacağı her türlü malzemeyi yapı denetim görevlisine gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş başına getiremeyeceği, malzemenin teknik şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için yapı denetim görevlisinin istediği şekilde deneyler yapabileceği ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuarlarda olsun, bu deneylerin giderlerinin sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanacağı, yüklenicinin deneylerin işyerinde yapılmasını istemesi halinde bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisinin temin edeceği, yapı denetim görevlisinin kabul ettiği malzemeden mümkün olanların örneklerinin mühürlenerek işin geçici kabulüne kadar saklanacağı, yüklenicinin işyerine getirdiği malzemenin, teknik şartnamesine veya daha önce alınmış mühürlü örneğine uygun ve işe elverişli olmadığı anlaşıldığı takdirde bu konuda kendisine verilen yazılı talimatın tebliği tarihinden başlamak üzere on gün içinde söz konusu malzemeyi işyerinden kaldırıp uzaklaştırmak zorunda olduğu, bunu yapmadığı takdirde yapı denetim görevlisinin bu malzemeyi, bütün zarar ve giderleri yükleniciye ait olmak üzere, işyeri çevresi dışına çıkarmaya ve yüklenici tarafından fen ve sanat kurallarına aykırı olarak kusurlu yapıldıkları anlaşılan iş kısımlarını yıktırıp yükleniciye yeniden yaptırmak hususunda yetkili olduğu, yüklenicinin, bu konuda kendisine yazılı olarak verilen talimat üzerine, belirlenen süre içinde söz konusu iş kısımlarını ayrıca bir bedel istemeksizin yıkıp yeniden yapmak zorunda olduğu ve bu hususta bir gecikme olursa sorumluluğun yükleniciye ait olacağı,

Belirtilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda da anılan “yüklenicinin kullanacağı her türlü malzemeyi yapı denetim görevlisine gösterdikten sonra söz konusu malzemelerin yapı denetim görevlileri tarafından proje, teknik şartname vb. dokümanlara uygunluğunun kontrol edileceği ve uygun olduğu görüldükten sonra montajına başlanacağı; malzeme teknik dokümanlara uygun değilse yapı denetim görevlisi tarafından yapımına izin verilmeyeceği” hususunun özel imalatlar da dahil olmak üzere tüm imalatlar için geçerli olması nedeniyle proje notlarında yer alan “montaj öncesi şantiyeye getirilen malzeme örnekleri İdare tarafından onaylandıktan sonra imalatın yapılabileceği” ibaresinden imalat yapılmadan önce ödeme yapılabilmesi anlamını çıkarma imkanı bulunmamaktadır.

Sorumlular, hakedişte kullanılan detaylı pursantajların, İdarenin yaklaşık maliyet çalışması için kullandığı pozları içerdiği, ihalede kullanılan pursantaj icmalinin, branşların ödeme yüzdelerini özetlediği ve tüm isteklilerin aynı proje ve teknik şartnameleri inceleyerek genel teknik şartnamede hangi pozlar üzerinden ödeme alacaklarını gördükleri, dolayısıyla ana pursantaj oranlarını gösteren cetvelin ihale dosyasında mevcut olduğu, sadece alt pursantajlara sözleşme ekinde yer verildiğini ifade etmiş iseler de pursantajlara ilişkin üçlü ayrıma ihale dokümanında yer verilmeyip, söz konusu oranlara sözleşme ekinde yer verilmesi nedeniyle, istekliler tekliflerini verirken teknik şartnamede yer alan söz konusu pozların ödenme yöntemine ilişkin bir bilgiye, bir başka deyişle pursantajların erken ödeme niteliğinde avantaj sağlayan üçlü bir ayrıma tabi tutulacağı bilgisine sahip değildir. Dolayısıyla istekliler tekliflerini Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun şekilde imalatların yapımı tamamlandıkça ilerleme yüzdelerine göre ödeme alacakları öngörüsüyle sunmuşlardır.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen pursantajlar genel icmali incelendiğinde, pursantajların inşaat, makine tesisatı, elektrik tesisatı, altyapı işleri ve çevre düzenlemesi işleri olarak ana gruplara ayrıldığı ancak söz konusu genel icmallerin alt kırılımlarının isteklilere ihale dokümanı kapsamında verilmediği anlaşılmaktadır.

İhale aşamasında ihale dokümanında yer almayan ancak sözleşmenin imzalanması sırasında sözleşmeye eklenen pursantaj; bazı imalat kalemleri için, İdarece imalata ilişkin resimlerin onaylanmasından sonra imalat bedelinin %30’u, malzemenin iş başına getirilmesinden sonra imalat bedelinin %50’si ve imalatın tamamlanması sonucunda geriye kalan bedel olan imalat bedelinin %20’si oranında bir ödeme yapılması şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutularak imalat henüz tamamlanmadan imalat bedelinin %80’inin ödemesi gerçekleşmiştir.

Bu durumda, sözleşme imzalandıktan sonra ihale dokümanı kapsamında yer alan ana pursantaj listesinin iş grupları ve iş kalemleri bazında ödemeye esas olacak şekilde detaylandırılmasında herhangi bir sakınca bulunmamakta olup, kamu zararına neden olan husus, pursantajın detaylandırılması safhasında imalat yapılmadan mevzuata aykırı bir biçimde avans ve ihzarat niteliğinde ödemeye izin veren üçlü bir ayrıma gidilmesi olmaktadır.

Her ne kadar sorumlular tarafından, imalat projesinin yapılması, imalat malzemesinin şantiye sahasına getirilmesi ve imalatın yerine montajının yapılması kalemlerinin üçünün de imalat kalemi olduğu, iş yapılmadan önce imalatın projesinin çizilmesinin yükleniciyi kontrol edebilmek ve imalatın kalitesini ve şeklini anlamak, gerekirse değiştirmek için yapıldığı belirtilmiş ise de söz konusu uygulama yapılmasa dahi, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yapı denetim görevlisinin yetkileri” başlıklı 15 inci maddesi yükleniciyi kontrol edebilmek için idareye geniş yetkiler vermektedir. Anılan madde uyarınca, yapı denetim görevlileri tarafından imalat mahalline getirilen malzemelerin proje ve şartnamelere uygunluğu görüldükten sonra montajına başlanabilir. İdare projede veya şartnamelerde montaj yapılmadan önce yükleniciden proje ve resim istemek gibi kontrol mekanizmaları öngörebilir ancak yapılacak bu işlem karşılığında yükleniciye ödeme yapılmaz. Ödemenin, imalatın montajı tamamlandıktan sonra ilerleme yüzdelerine göre yapılması gerekmektedir. İmalat yapılmadan, imalatın projesinin çizilmesi sonrasında ödeme yapılması avans niteliğinde olup mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Sorumlularca herhangi bir ihzarat uygulaması yapılmadığı, şantiyeye getirilen malzemenin stoklanmadan yerine montajının yapıldığı ifade edilmiş ise de hakedişlere ilişkin ödemeye esas pursantajlardan, “imalata ilişkin resimlerin onaylanmasından sonra imalat bedelinin %30’unun, malzemenin iş başına getirilmesinden sonra imalat bedelinin %50’sinin, imalatın montajı sonrasında ise %20’sinin ödendiği anlaşılmaktadır.

Temyiz dilekçesinde, şantiye günlük defterlerinden, rapora konu imalatlara hakediş tarihinden önce başlandığı, ödemelerin de ürünlerin hazır halde şantiyeye gelmesinden sonra montajını müteakip yapıldığı belirtilmiş ise de şantiye defterlerinde sadece imalata başlandığı ve imalata devam edildiği belirtilmiş olup; anılan defterlerde söz konusu imalatlara ilişkin imalatın ne miktarda yapıldığına veya ilerleme yüzdesinin ne olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi mevcut değildir.

Sorumlular tarafından, ilgili kalemlerin sonraki tarihlerde ödenmesi halinde faiz kaybı olarak hesaplanan tutardan daha yüksek tutarda fiyat farkı ödemesi yapılacağı ileri sürülmüş ve bu gerekçe Temyiz Kurulunca da kabul edilmiş ise de İdarenin ödeyeceği fiyat farkı tutarını önceden öngörme imkânı bulunmamaktadır. Fiyat farkı hesaplamaları sırasında yükleniciden kesinti yapılması ihtimali de söz konusu olup, bu durum anılan iddiayı temelsiz kılmaktadır. Bu nedenle, mevzuata aykırı gerçekleştirilen bir işlemde fiyat farkı kıyaslaması yapılmasında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır. Kaldı ki, avans ve ihzarat niteliğinde yapılan ödemelerin gerçekleştirilmesinden sonra yüklenici firmanın taahhüdünü yerine getirmemesi de bir risk olarak ortaya çıkmaktadır.

Temyiz Kurulunca yasal faiz kaybı olarak hesaplanan tutar ile fiyat farkı üzerinden hesaplanacak tutar arasında bir karşılaştırmada bulunulmuş ve sorumlu iddialarında belirtilen fiyat farkı hesabının göz önünde bulundurulmadığı gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir. Bir başka deyişle bozma kararı sorumluların fiyat farkı hesaplarına dayandırılmıştır. İlamda, kamu zararı hesabında asgari ölçüt kabul edilerek kanuni faiz esas alınmıştır. Bununla birlikte, Temyiz Kurulu kararında avans ve ihzarat mahiyetindeki erken ödemelerin mevduat olarak nemalandırılması veya alternatif finansal araçlarda değerlendirilmiş olması halinde hesaplanacak fiyat farkından daha yüksek tutarlarda getiri elde edilebilmesinin mümkün olduğu, buna göre kamu kaynaklarındaki azalmanın daha yüksek olduğu hususu göz ardı edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, kamu zararının; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olduğu ve aynı maddenin (g) bendinde mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.

Öte yandan, gerek 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 33 üncü maddesi hükümleri uyarınca, gerekse 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararının (5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Çerçevesinde Sorumlu Tutulacak Görevli ve Yetkililerin Belirlenmesi Hakkında) 3 ve 4 üncü Bölümlerinde yapılan açıklamalar doğrultusunda, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri sağlamakla yükümlü tutulduklarından, yapılacak harcamanın hukuka aykırılık teşkil etmesi halinde söz konusu işlem ve ödemeleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar. Anılan Kararın “4- Gerçekleştirme Görevlileri - b) Ödeme Emri Belgesine Eklenmesi Gereken Taahhüt ve Tahakkuk Belgelerine İlişkin Sorumluluk” başlığı altında yer alan açıklamalar çerçevesinde; fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerinden birisi olan ve ödeme emrine eklenmesi gereken hakediş raporunu düzenleyen, inceleyen ve onaylayan kişilerin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu gerekçeyle, mevzuatında öngörülmediği halde avans ve ihzarat niteliğinde ödeme yapılması sonucu oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33 üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, …………. Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce ihale edilen “………….İkmal İnşaatı Yapımı İşi”nde, mevzuatında öngörülmediği halde avans ve ihzarat niteliğinde ödeme yapılması sonucunda oluşan …………. TL kamu zararının;

Harcama yetkilisi …………. …………. …………. (Genel Müdür) ve gerçekleştirme görevlisi …………. …………. (Genel Müdür Yardımcısı Vekili) ile diğer gerçekleştirme görevlileri …………. …………. (Elektrik-Elektronik Mühendisi), …………. …………. (İnşaat Mühendisi), …………. …………. …………. (İl Müdür Yardımcısı – Yapı Denetim Şefi), …………. …………. …………. (Mimar), …………. …………. …………. (İl Müdürü – Yapı Denetim Amiri) ve …………. (Makine Mühendisi),

Ortaklaşa ve zincirleme,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Üye …………. …………. ve Üye …………. ………….’… karşı oy gerekçesi;

“…………. Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce ihale edilen “…………. İkmal İnşaatı Yapımı İşi”nde, mevzuatında öngörülmediği halde avans ve ihzarat niteliğinde ödeme yapılması hususunda Dairemizce verilen tazmin hükmünün Temyiz Kurulunca bozulması üzerine ek rapor düzenlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede,

Avans ve ihzarat niteliğinde ödeme yapıldığı iddiasına konu edilen ödemelerin sadece seri üretimi olmayan, …………. binasına özgü tasarımlar için ayrılmış özel imalatlara ilişkin olduğu, söz konusu imalat kalemlerinin yerinde projelendirilmesi gerektiği, bu nedenle sözleşme ekinde inşaat, makine tesisatı, elektrik tesisatı, altyapı işleri ve çevre düzenlemesi işlerine ilişkin ana gruplara ayrılan pursantaj listesinin alt kırımlarına yer verildiği; ilgili hakediş ödemelerinin, raporda belirtilen tarihlerde ödenmesi halinde ise yükleniciye daha yüksek tutarda bir fiyat farkı ödenmesinin gerekeceği, anlaşılmaktadır.

Kamu zararına konu edilen ödemelerin ihale sürecinde rekabet ilkesinin göz ardı edilmesine yol açtığı düşünülebilir ise de bu durum tamamıyla işin niteliğinden kaynaklı olup uygulama aşamasında karşılaşılan bir husus olması sebebiyle şartnamelerde yer almamış, sonradan sözleşmeye ek yapılmak zorunda kalınmıştır. Ayrıca çok sınırlı poza uygulanmıştır.

Öte yandan, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmış olup, söz konusu madde çerçevesinde alt kırımlardan hareketle yapılan ödemelere faiz uygulanmak suretiyle kamu zararı tespit etmenin anılan 71 inci maddeye aykırı olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle konu hakkında ilişik bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.”

B) ………….,

mevzuatinyeri

SGK'dan asgari işçilik yönetmeliğinde değişiklik

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapıldı

İş deneyim belgelerinde güncellemesi ile ilgili değişiklik

Kamu İhale Kurumu'ndan iş deneyim güncellemesinde kritik değişiklik

Danıştay varsayıma dayalı disiplin cezası verilemez dedi

İhale mevzuatındaki değişikliklerle ilgili KİK'den açıklama

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği değişti

İhalelere Yönelik Başvurular Yönetmeliği'nde değişiklik

İhalelere Yönelik Başvurular Yönetmeliği'nde Köklü Değişiklik

Mal Alımı İhaleleri Yönetmeliği değişti

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde Önemli Değişiklikler Yayımlandı

Yapım işleri uygulama yönetmeliğinde değişiklik

Kamu İhale Genel Tebliğinde değişiklik

KİK'den teminat mektupları hakkında iki düzenleyici karar

KİK'den rekabeti ve ihaleyi etklileyen filler kararı

Kararların Künyesi

Mahkemenin Gerekçesi

Bundan Sonra Ne Olacak?

Uygulayıcılar İçin Çıkarım

KİK'den ihalelerde vergi ve sgk borcu hakkında karar

İhalelerde Vergi ve SGK Borç Sorgulaması Yeniden Düzenlendi

Kararların Hukuki Arka Planı

Yeni Uygulamanın Esasları

İki Farklı Senaryo İçin Ayrı Kurallar

Ertelenen İhaleler İçin Özel Düzenleme

Uygulama Takvimi

Yaklaşık maliyet değiştirilerek ihale iptal edilemez

İhale Sonrasında Yaklaşık Maliyetin Değiştirilmesine Dayalı İptal İşlemi: Danıştay’ın Değerlendirmesi

Uyuşmazlığın Konusu

Yaklaşık Maliyet Yeniden Hesaplandı

Kamu İhale Kurulu Başvuruyu Reddetti

Danıştay’ın Değerlendirmesi

Mahkeme Kararı Bozuldu

Kararın Önemi

Teknik şartnameden dolayı ihale iptali hakkında karar

Danıştay’dan ihale iptallerine ilişkin dikkat çeken karar

İhale belediyenin temizlik araçları için yapıldı

Kamu İhale Kurulu ihaleyi iptal etti

İdare Mahkemesi de iptal kararını hukuka uygun buldu

Danıştay farklı değerlendirdi

“Teknik şartname bütün halinde yorumlanmalı”

İhale iptaline hukuki dayanak bulunmadı

Kararın ihale hukuku açısından önemi

Sahte Belgeyle Kazanılan İhalede Kesin Teminat Gelir Kaydedilir mi?

Danıştay'dan Emsal Karar: Sahte Belgeyle Kazanılan İhalede Kesin Teminatın Tamamı İrat Kaydedilemez

Sahte Belge İddiası ve Teminatın İrat Kaydedilmesi

Danıştay'ın Kararı

Yapı denetim görevlisinin onayı olmadan malzeme kullanılması

2026 yılı ihale uygulanacak parasal sınırlar

2026 yılı ihale uygulanacak parasal sınırlar

2026 21 f pazarlık usulü alım limitleri belli oldu

2026 Yılı 21/F Limiti 406.509,00 TL Oldu – Pazarlık Usulü Güncel Parasal Sınır

21/F Nedir? (Kısaca Hatırlatma)

21/F Kapsamında Nelere Dikkat Edilmeli?

21/F ile Doğrudan Temin Arasındaki Fark

Sözleşme Sürecine İlişkin Teminatların Takasbank Üzerinden Sunulabilmesi Hakkında Duyuru

Sözleşme Sürecine İlişkin Teminatların Takasbank Üzerinden Sunulabilmesi Hakkında Duyuru

Avans ve ikrazat ödemeleri hakkında karar

Daire Karar Detayı

İhalelerde Vergi ve SGK Borç
Sorgulaması Yeniden Düzenlendi