Babasına ilişkin istihbari bilgiler gerekçe gösterilerek güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandırılan ve göreve son verilen bir radyoloji teknikeri, açtığı dava sonucunda görevine iade edildi. Mahkemeler, kişinin kendisine ait herhangi bir olumsuz bulgu olmaksızın yalnızca yakınına dair bilgilere dayanılarak işlem tesis edilmesini hukuka aykırı buldu.

Bir üniversitede radyoloji teknikeri olarak görev yapan davacının güvenlik soruşturması, 2017 yılında babasıyla ilgili istihbari nitelikte bilgilere dayanılarak olumsuz sonuçlandırıldı ve göreve son verildi. İdare mahkemesi, yakına ait bilgilerin tek başına kişi hakkındaki soruşturmayı olumsuz sonuçlandırmaya yetmeyeceğine hükmederek işlemi iptal etti ve yoksun kalınan özlük ile parasal hakların iadesine karar verdi. Bölge idare mahkemesi ve Danıştay da bu kararı onadı.

Ancak davacının maddi ve manevi tazminat talepleri hem ilk derece mahkemesi hem de üst mahkemeler tarafından reddedildi. Danıştay, tazminat taleplerinin reddi yönündeki kararı da 16 Ekim 2023 tarihinde oybirliğiyle onadı.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/3021 E. , 2023/4949 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3021
Karar No : 2023/4949

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Radyoloji teknikeri olarak görev yapmakta olan davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırılmasına ilişkin 21/09/2017 tarihli Uludağ Üniversitesi Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Sonucu Değerlendirme komisyonu raporunun ve güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacının görevine son verilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının ve ayrıca uğradığı 5.000,00-TL maddi, 10.000,00-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının babası hakkındaki istihbari mahiyetteki bilgilerin tek başına, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına yol açmayacağı açık olduğundan, istihbari bilgi notunda yer alan değerlendirmelere istinaden davacının söz konusu kadroya atamasının yapılmasının uygun olmayacağı kanaatinin bildirilmesine ilişkin 21/09/2017 tarihli Uludağ Üniversitesi Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Sonucu Değerlendirme Komisyonu Raporu ile güvenlik soruşturması olumsuz kabul edilerek davacının görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük hakları ile her birinin hak ediş tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte parasal haklarının davacıya iadesine, 5.000,00-TL maddi, 10.000,00-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ile davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı işlem nedeniyle maddi ve manevi kayıplarının da ödenmesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bu kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük hakları ile her birinin hak ediş tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte parasal haklarının davacıya iadesine, ...-TL maddi, ...-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu ...-TL maddi ve ...-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin reddine ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/10/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Önlisans diplomasını kullanarak KPSS'ye giren ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nde yıllarca görev yapan bir memur, lisans mezunu olduğu sonradan anlaşılınca 657 sayılı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevine son verildi. Danıştay 12. Dairesi, idareyi haklı bulurken bir üye karşı oy kullandı.

Büro Yönetimi ve Sekreterlik önlisans programından mezun olan davacı, aynı zamanda Tarih Bölümü'nden de lisans derecesi almıştı. 2008 yılında önlisans ve ortaöğretim mezunlarına yönelik KPSS'ye katılarak başarılı olan ve 2010'da göreve başlayan memur, 2017'de intibak talebiyle idareye başvurduğunda lisans diplomasının varlığı fark edildi. İdare, lisans mezunuyken önlisans düzeyinden sınava girdiği gerekçesiyle görevine son verdi.

Dava tüm yargı aşamalarında idare lehine sonuçlandı ve Danıştay da bu kararı onadı. Ancak dairenin bir üyesi güçlü bir karşı oy kaleme aldı. Karşı oy yazısında, önlisans ile lisansın farklı mesleki alanlara yönelik iki ayrı eğitim olduğu, aralarında ast-üst hiyerarşisi bulunmadığı, bu nedenle her iki diplomadan da ayrı ayrı yararlanılabileceği savunuldu. Üye, aksinin kabulünün önlisans mezunlarına yönelik istihdam olanaklarını fiilen ortadan kaldıracağını da vurguladı.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/3373 E. , 2023/5055 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3373
Karar No : 2023/5055

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ÖSYM tarafından KPSS 2009/6 yerleştirme döneminde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü memur kadrosuna yerleştirilen ve 05/01/2010 tarihinde açıktan ataması yapılarak 20/01/2010 tarihinde görevine başlayan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Devlet memuru olmayı isteyen adayların, bilgi ölçme suretiyle puan esasına göre sıralanmasına yönelik bir yarışma sınavı olan KPSS'nin, evrensel bir norm olan "eşitler arası yarışma" ilkesi gereği, hukuksal durum itibarıyla denk durumda olanların kendi aralarında yarışmalarının, dolayısıyla aynı öğrenim düzeyindeki adayların birbirleriyle yarışmalarının sağlanması amacıyla, ortaöğretim (lise ve dengi), önlisans (iki yıllık meslek yüksek okulları) ve lisans (dört ve daha fazla süreli yükseköğrenim) olmak üzere üç düzeyde yapıldığı, Kılavuzda yer verilen, adayların mezun durumunda bulundukları eğitim düzeyinin alt düzeyinden sınava girmelerini engelleyen hükmün de eşitler arası yarışma ilkesinin, bir başka ifadeyle aynı öğrenim düzeyindekiler arasında fırsat eşitliğinin hayata geçirilmesi amacıyla düzenlendiği anlaşılmakta olup, adayların bu hususa uymayarak sınava girmeleri halinde sınav sonucu ile elde ettikleri haklarından yararlandırılmamalarının hakkaniyet gereği olduğu, bu durumda, sınav kılavuzunda, sınava sadece ortaöğretim ve önlisans programlarından mezunların (veya mezun olabileceklerin) başvurabilecekleri belirtilmiş olmasına rağmen, lisans mezunu olarak anılan sınava başvurmuş ve aldığı puan uyarınca yerleştirmesi ve ataması yapılmış olan davacının görevine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 23/11/2015 tarihli ve E:2013/4362, K:2015/4294 sayılı kararının da bu doğrultuda olduğu, öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki genel ve özel şartları taşıdığı, ön lisans büro yönetimi ve sekreterlik diploması aldıktan sonra lisans Tarih bölümünden mezun olduğu, bu iki eğitimin arasında ilinti olmadığı, devamı niteliğinde ve altlık ve üstlük bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 18/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava; ÖSYM tarafından KPSS 2009/6 yerleştirme döneminde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Aydın 21. Bölge Müdürlüğü memur kadrosuna yerleştirilen ve 05/01/2010 tarihinde açıktan ataması yapılarak 20/01/2010 tarihinde görevine başlayan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinin
(a) fıkrasında; “Yükseköğretim: Milli eğitim sistemi içinde, ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim - öğretimin tümüdür”,
(c) fıkrasında; “Yükseköğretim Kurumları: Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır”,
(d) fıkrasında; “Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma,yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur”,
(e) fıkrasında; “Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir yükseköğretim kurumudur”,
(g) fıkrasında; “Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumudur”,
(k) fıkrasında; “Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları bilim ve sanat dallarından oluşur”,
(r) fıkrasında; “Ön Lisans: Ortaöğretim yeterliliklerine dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretimdir”,
(s) fıkrasında; “Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir”.
tanımlaması yapılmıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 25. Maddesinde; İlköğretim kurumlarının; dört yıl süreli ve zorunlu ilkokullar ile dört yıl süreli, zorunlu ve farklı programlar arasında tercihe imkân veren ortaokullar ile imam-hatip ortaokullarından oluşacağı, 26. maddesinde; Ortaöğretimin; ilköğretime dayalı dört yıllık zorunlu örgün veya yaygın öğrenim veren genel, mesleki ve teknik öğretim kurumları ile mesleki eğitim merkezlerinin tümünü kapsadığı, 34. maddesinde; Yüksek öğretimin, orta öğretime dayalı en az iki yıllık yüksek öğrenim veren eğitim kurumlarının tümünü kapsadığı. 36. maddesinde; Yükseköğretim kurumlarının; 1. Üniversiteler, 2. Fakülteler, 3. Enstitüler, 4. Yüksekokullar, 5. Konservatuvarlar, 6. Meslek yüksekokulları 7. Uygulama ve araştırma merkezleri, olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Yükseköğretim kanunu ile 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu hükümlerine göre; eğitim hiyerarşisi; ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim olarak üç basamaktan oluşmaktadır.
İlköğretimi bitiren kişinin orta öğretime başlayabilmesi için ilköğretim diplomasını sunması gerektiği, yine ortaöğretimi bitiren kişinin yükseköğretime başlayabilmesi için de ortaöğretim diplomasını sunması gerektiği açıktır. Diğer bir ifadeyle, bir üst öğrenime başlanılması halinde alt öğrenim diplomalarını kullanmak, artık mümkün değildir. Buna göre, istihdam hakkından yararlanmak için açılan sınavlarda, en üst eğitim seviyesinden sınava girilmesi gerektiği tartışmasızdır.
Ancak, yükseköğretim açısından durum farklılık arzetmektedir. Zira yukarıda tanımlandığı üzere, yükseköğretim; önlisans ve lisans eğitimi olarak kuşkuya yer bırakmayacak şekilde iki ayrı eğitim alanı olarak belirlenmiştir. Her iki eğitim seviyesi yükseköğretim olarak kabul edilmiştir.
Başka bir anlatımla, ortaöğretim üzerine önlisans eğitimi yaparak mezun olan bir kişinin, lisans eğitimi yapmak için bu diplomasını değil, ortaöğretim diplomasını sunması zorunluluk arzetmektedir.
Öte yandan, önce önlisans eğitimini yapan kişi, sonradan lisans eğitimini bitirebileceği gibi önce lisans eğitimini bitirdikten sonra önlisans eğitimini yapmasına engel bir durum bulunmamaktadır. Hatta her iki alanda birden fazla eğitim yapması da mümkündür. Örnekle açıklamak gerekirse; dört yıllık hukuk fakültesini (lisans) bitiren kişi önceden veya sonradan iki yıllık inşaat teknikerliğini (önlisans) bitirmesi halinde her iki öğrenim arasında ast-üst ilişkisi olmadığından, iki diplomasını da kullanabilmesi hakkaniyet gereğidir. Bunun bir istisnası; önlisans üzerine dikey geçiş sınavına girerek lisans eğitiminin aynı alanda tamamlanması halinde önlisans diplomasının artık kullanılamaması halidir.
Kaldı ki, 657 sayılı Devlet Memurları kanununun 36/A-12(d) maddesi uyarınca kamu görevlilerinin açtığı intibak davalarında, önlisans üzerine lisans eğitimini tamamlamanın üst öğrenim sayılamayacağı, Danıştayın yerleşik içtihatlarındandır.
Yukarıda yapılan açıklamalar özetlenecek olursa; üst öğrenimden anlaşılması gereken; ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim seviyelerinden sonrakinin, önceki alt öğretimin üstü olduğu, yükseköğretim seviyesinde ise ayırım yapılmaksızın önlisans ile lisansın tanımlandığı, farklı mesleki unvanlarını kapsadığı ve eğitim anlamında aralarında ast-üst hiyerarşisinin olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Aksi düşünüldüğünde; farklı alanlarda yapılan önlisans ve lisans eğitimleri sonucunda, lisans mezunu olarak sınava girilmesi halinde önlisans diplomasına uygun alanlarda açılan istihdam olanaklarından yararlanamama durumu ortaya çıkacak ve önlisans meslek grubuna ait tercihleri yapmak imkansız hale gelecektir. Yukarıda verilen örnekte belirtildiği üzere önlisans eğitimini inşaat alanında yapan bir kişinin, aynı zamanda hukuk fakültesini bitirdiği dikkate alındığında; önlisans mezunlarının girebileceği inşaat teknikeri istihdamına yönelik sınava, hukuk fakültesi mezunu olarak girmesi ve sınavda başarılı olması halinde dahi inşaat teknikeri olarak tercih yapması mümkün olmayacaktır.
Bakılan davada; 12/09/2003 tarihinde Karadeniz Teknik Üniversitesi Giresun Meslek Yüksekokulu İktisadi ve İdari Programlar Bölümü Büro Yönetimi ve Sekreterlik önlisans programından, 06/07/2007 tarihinde de Karadeniz Teknik Üniversitesi Giresun Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nden mezun olan davacının, 2008 yılında ortaöğretim ve önlisans mezunları için yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavı'na katılarak başarılı olduğu ve önlisans mezunları için belirlenen KPSS 93 puan türü dikkate alınarak KPSS 2009/6 yerleştirme döneminde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü memur kadrosuna yerleştirildiği, davacının 18/12/2017 tarihli dilekçesiyle, dilekçe ekinde ibraz ettiği lisans diplomasının değerlendirilerek eğitim durumu ile ilgili intibak işleminin yapılması talebiyle idareye başvurduğu, söz konusu intibak başvurusu ve lisans diploması incelenerek davacının 2008 yılı KPSS Lisans sınavına son başvuru tarihi olan 09/05/2008 tarihi itibariyle Karadeniz Teknik Üniversitesi Giresun Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü lisans düzeyinden mezun durumda bulunması ve önlisans seviyesinden sınava katıldığından bahisle 657 sayılı Kanunun 98/b maddesi uyarınca görevine son verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, sınav kılavuzunda, sınava sadece ortaöğretim ve önlisans programlarından mezun olanların (veya mezun olabileceklerin) başvurabilecekleri belirtilmiş olması karşısında, sınava girmesi için hiçbir engel olmayan önlisans diplomasına göre, 2008 yılında anılan sınava başvuran ve aldığı puan uyarınca 2009 yılında yerleştirmesi ve ataması yapılmış olan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca son verilmesine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır
Belirtilen nedenlerle, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararın hukuka uygun olmadığı ve bozulması gerektiği görüşüyle karar katılmıyorum.

657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin, sözleşmesini feshetmesi halinde sınavsız olarak görevine dönüp dönemeyeceği mevzuatta açık hükümlerle düzenlenmiştir.

Kamuoyunda sıkça sorulan sorulardan biri de, istifa eden (sözleşmesini tek taraflı fesheden) sözleşmeli personelin, sınavsız olarak görevine geri dönüp dönemeyeceğidir.

Sözleşmeli Personelde "İstifa" Kavramı

657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında çalışan sözleşmeli personel açısından, memurlarda olduğu gibi bir istifa müessesesi bulunmamaktadır. Bu personel için söz konusu olan husus, hizmet sözleşmesinin tek taraflı feshedilmesidir.

Bu nedenle, sözleşmeli personelin görevden ayrılmasına ilişkin sonuçlar, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Hangi Hallerde Sınavsız Geri Dönüş Mümkün?

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesi uyarınca;

• Doğum,
• Evlat edinme,
• Askerlik

sebepleriyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur.

Bu kapsamda;

• İş sonu tazminatı alınmamış olması,
• Doğum veya evlat edinme hallerinde en geç iki yıl, askerlik halinde ise terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde,
• Ayrıldığı kuruma yazılı başvuruda bulunulması

şartlarıyla, kurumlar başvuruyu takip eden 30 gün içinde personeli aynı pozisyonda ve sınavsız olarak yeniden istihdam eder.

Bu şekilde yapılan sözleşme, önceki sözleşmenin devamı niteliğindedir.

Mazeretsiz Fesih Halinde Durum Ne?

Esaslar'ın Ek 1. maddesinde açıkça belirtildiği üzere;

• Sözleşmenin hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı davranış nedeniyle feshedilmesi,
• Ya da sözleşme dönemi içinde mazeretsiz olarak tek taraflı feshedilmesi

hallerinde, ilgili personel fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.

Ayrıca bu durumda;

• Yeniden istihdam için ilk defa işe alınma prosedürlerine (sınav, başvuru, yerleştirme vb.) uyulması zorunludur.
• Sınavsız geri dönüş imkânı bulunmamaktadır.

2010 Öncesi Uygulama Artık Geçerli Değil

2010 yılında yapılan mevzuat değişikliğinden önce, sözleşmesini kendi isteğiyle fesheden sözleşmeli personelin, bir yıl sonra ve boş pozisyon bulunması halinde aynı kuruma geri alınması idarenin takdirine bağlıydı.

Ancak yapılan değişiklikle bu uygulamaya son verilmiş, sınavsız geri dönüş yolu kapatılmıştır.

Sonuç

Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;

• Doğum, evlat edinme ve askerlik dışındaki sebeplerle sözleşmesini fesheden sözleşmeli personel,
• Ayrıldığı kuruma sınavsız olarak geri dönemez,
• Yeniden görev alabilmesi için ilk defa işe alınma usullerine tabi olur,
• Memurlar için geçerli olan açıktan atama yoluyla dönüş imkânı, sözleşmeli personel açısından uygulanmaz.

❓ Soru-Cevap

S: Sözleşmeli personel istifa edebilir mi?
C: Hukuken "istifa" değil, "sözleşmeyi tek taraflı fesih" söz konusudur. Sonuç olarak görevden ayrılma gerçekleşir.

S: Hangi durumlarda sınavsız geri dönüş mümkündür?
C: Sadece doğum, evlat edinme ve askerlik nedeniyle ayrılanlarda, belirli şartlarla mümkündür.

S: Mazeretsiz ayrılan ne zaman geri dönebilir?
C: En erken 1 yıl sonra, ancak sınav ve normal işe alım prosedürü ile.

S: 2010 öncesi gibi idarenin takdiriyle alınma mümkün mü?
C: Hayır, 2010'daki mevzuat değişikliği ile bu uygulama kaldırılmıştır.

S: Memurlar gibi açıktan atama ile dönüş olur mu?
C: Hayır, açıktan atama memurlar için geçerli bir yoldur, sözleşmeli personel için uygulanmaz.

📊 4/B'li Personel İçin Geri Dönüş Rehberi

Danıştay 12. Dairesi, imzası memura ait olmayan istifa dilekçesine dayanılarak tesis edilen görevden çekilmiş sayılma işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmetti.

Danıştay 12. Dairesi’nin 2019/2788 E., 2023/3317 K. sayılı kararıyla; memurun istifa iradesinin açık, kesin ve bizzat kendisine ait yazılı beyanla ortaya konulması gerektiği, sahte imzaya dayalı istifa işlemi tesis edilemeyeceği açıkça ortaya konuldu.

Olayın Geçmişi

Sarıçam Belediye Başkanlığında ebe olarak görev yapan davacı, istifa ettiği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş sayıldı. Davacı ise, istifa dilekçesindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek işlemin iptalini ve görevden ayrı kaldığı süreye ilişkin parasal haklarının ödenmesini talep etti.

Bilirkişi İncelemesi Belirleyici Oldu

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamada, istifa dilekçesindeki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti amacıyla dosya Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesine gönderildi. Düzenlenen bilirkişi raporunda, dilekçedeki imzanın davacının eli ürünü olmadığı teknik olarak tespit edildi.

Mahkeme, memurun istifa iradesinin bulunmadığına ve imzası kendisine ait olmayan dilekçeye dayanılarak işlem tesis edilemeyeceğine hükmederek istifa işlemini iptal etti. Ayrıca davacının görevden ayrı kaldığı süreye ait maaş ve diğer parasal haklarının ödenmesine karar verdi.

İstinaf ve Temyiz Aşaması

Bölge İdare Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunu reddetti. Karar, Danıştay 12. Dairesi tarafından da incelendi.

Danıştay, Adli Tıp Kurumu raporunun geçerli ve yeterli delil niteliğinde olduğunu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın bozulmasını gerektirmediğini belirterek temyiz istemini reddetti ve Bölge İdare Mahkemesi kararını oybirliğiyle onadı.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/2788 E. , 2023/3317 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2019/2788

Karar No : 2023/3317

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı /...

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Sarıçam Belediye Başkanlığında ebe olarak görev yapan davacının, istifa ettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilme isteğinin kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile görevinden ayrı kaldığı sürede hak edilen maaş ve diğer hak edilen ücretlerin ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; olayda, davacı tarafından, işleme dayanak olarak gösterilen ... tarih ve ... evrak kayıt numaralı dilekçedeki imzanın kendisine ait olmadığı ve dilekçenin kendisi tarafından yazılmadığı iddia edilmiş olup, buna dayalı uyuşmazlığın çözümü uzmanlık isteyen teknik bilgiyi gerektirdiğinden Mahkemenin 22/08/2017 tarih ve 20/09/2017 tarihli ara kararları ile davacıya ait olup emsal teşkil edebilecek imzaları içeren belgelerin asılları ile istifa dilekçesinin aslı getirtilmek suretiyle 19/10/2017 tarihli kararla dilekçe üzerindeki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti için dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş; bilirkişi incelemesi için dosyanın gönderildiği Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi tarafından hazırlanan ... tarih ve ... sayılı raporun sonuç kısmında "İnceleme konusu çizgisiz kağıda mavi mürekkepli kalemle yazılmış bila tarihli "Sarıçam Belediye Başkanlığına" hitaplı istifa dilekçesinde ...'ya atfen atılı imza ile ... 'nın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nın eli ürünü olmadığı" yönünde teknik kanaatlere yer verildiği, 657 sayılı Kanun'un 94'üncü maddesinde memurların görevlerinden çekilebileceği (istifa edebileceği) hüküm altına alınmış olmakla birlikte, anılan hüküm uyarınca istifa iradesinin yazılı müracaatla kurumuna bildirilmesi gerekmekte olup, bu yazılı müracaaatın da memurun istifa iradesini tereddüte yer vermeyecek surette açıkça ortaya koymasının gerektiği, bu durumda, dava konusu işleme dayanak alınan ... tarih ve ... evrak kayıt numaralı ve bila tarihli istifa dilekçesinde yer alan imza üzerinde yapılan bilirkişi incelemesiyle imzanın "davacının eli ürünü olmadığı"nın tespit edildiği, istifa istemini içeren dilekçenin davacıya ait olmadığının belirlendiği, dava dilekçesi ve eklerinden de davacının memuriyetten çekilme yönünde açık bir iradesi söz konusu olmadığı görülmekle, davacının istifa ettiğinden bahisle memuriyet görevine son verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlem nedeniyle davacının görevinden ayrı kaldığı süre için yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idarece hesaplanarak ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının dava konusu işlem nedeniyle görevine son verildiği tarihten itibaren yoksun kaldığı parasal hakların davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin imza incelemesinde son merci olmadığı, istifa dilekçesine göre işlem tesis edildiği belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,

2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline, davacının dava konusu işlem nedeniyle görevine son verildiği tarihten itibaren yoksun kaldığı parasal hakların davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/06/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Memurların istifa ettikten sonra emekli olduklarında emekli ikramiyesi alıp alamayacakları uzun süredir en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Mevzuat hükümlerine göre bazı memurlar hiçbir şart aranmaksızın, bazıları ise belirli koşullar altında emekli ikramiyesine hak kazanabiliyor. Peki istifa eden memur hangi durumda emekli ikramiyesi alabilir? İşte ayrıntılar…

İstifa Eden Memurun Şartsız Olarak Emekli İkramiyesi Alabileceği Durum

Memur ister aralıklı, ister kesintili şekilde görev yapmış olsun; memuriyetten birkaç kez ayrılıp tekrar dönmüş olması fark etmez.

Eğer memurun emekliliğe esas tüm hizmet süresi;

• 5434 sayılı Kanun kapsamında,

• Veya 5434’e tabi kurumlarda kesenek/prim ödenerek geçirilen memuriyet hizmetlerinden oluşuyorsa,

• SSK (4/a) veya Bağ-Kur (4/b) kapsamında hiç hizmeti yoksa,

bu memur istifa etmiş olsa bile emekli olduğunda tüm memuriyet süresi için emekli ikramiyesi alabilir.

Bu durumda istifa, emekli ikramiyesini ortadan kaldıran bir sebep değildir.

İstifa Eden Memurun Şartlı Olarak Emekli İkramiyesi Alabileceği Durumlar

Eğer memurun çalışma geçmişi sadece memuriyetten oluşmuyorsa yani;

• Memuriyet hizmeti +

• SSK (4/a), Bağ-Kur (4/b) veya Geçici 20. madde banka sandıkları kapsamındaki hizmetleri de bulunuyorsa,

• Ve bu hizmetler 2829 sayılı Kanun kapsamında birleştirilerek emekli aylığı bağlanmışsa,

bu durumda memuriyet süresine ait ikramiye ancak belirli bir şartla ödenir.

Bu şart nedir?

Memuriyetin sona erme şeklinin, 1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesinde sayılan kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olması gerekir.

Yani memuriyetin bitiş şekli “kıdem tazminatı ödenmesini gerektiren bir nedenle” olmalıdır.

1475 Sayılı İş Kanunu 14. Maddeye Göre Kıdem Tazminatı Şartları Nelerdir?

Aşağıdaki hallerde kıdem tazminatına hak kazanılır:

• İşveren tarafından haksız nedenle iş akdinin sona erdirilmesi

• Kadın çalışanların evlilik nedeniyle fesih yapması

• Askerlik nedeniyle işten ayrılma

• İşçinin haklı nedenle iş sözleşmesini feshetmesi

• Emeklilik için gerekli hizmet yılının doldurulması

• Yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması

Ancak istifa, kıdem tazminatına hak kazandırmadığı için;
hizmet birleştirmesi yapılarak emekli olan memurlar yalnızca istifa ederek memuriyetten ayrıldıysa memuriyet süresi için ikramiye alamaz.

Emeklilik Hizmet Yılını Dolduran Memurun Durumu (İstifa + İkramiye)

İstifa eden memur, emekli olmak için gerekli hizmet yılını doldurmuşsa, durum tamamen değişir.

Bu memur:

• İster yaşını beklesin,

• İster beklerken SSK veya Bağ-Kur’da çalışmaya devam etsin,

• İster doğrudan emekli olsun,

emekli olduğunda memuriyet süresine ait emekli ikramiyesini alır.

Neden?

Çünkü yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması, 1475 sayılı Kanun’a göre kıdem tazminatına hak kazandıran nedenler arasında yer almaktadır.

Örnek Durum

8 Eylül 1999 öncesi sigorta/memuriyet başlangıcı olan bir memur;

• En az 15 yıl hizmet süresini tamamlayarak istifa etmişse,

• Yaşı geldiğinde emekli olduğunda memuriyete ait ikramiyesini tam olarak alır.

Bu durum, memur daha sonra SSK veya Bağ-Kur’da çalışmış olsa bile değişmez.

İlkokulda hizmetli olarak görev yapan bir personel, vermiş olduğu istifa dilekçesine istinaden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesinin birinci fıkrası uyarınca görevden çekilme isteminin onaylanmasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

Davaya bakan ilk derece mahkemesi; sağlık sorunu atama sürecinde bilinen bir vaka olan ilgilinin istifa dilekçesini sunmasının akabinde, ilgilinin özel kişisel durumu gözetilerek ayrı bir değerlendirmeye alınması; gerekirse bir süre verilmesi, ayrıca sağlık kurumuna sevkinin sağlanarak teşhis/tedavi sürecine göre bir karara varılması gerekirken; dilekçenin genel uygulama çerçevesinde işleme alınarak, görevden çekilme isteğinin onaylanmasına dair işlemde sebep ve amaç yönleriyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle çekilme işleminin onaylanmasına dair işlemin iptaline karar vermiştir.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/9958 E. , 2023/2412 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2018/9958

Karar No : 2023/2412

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı

VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

2- … Valiliği

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF(DAVACI) : …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: ........................ ili, ...................... ilçesi … İlkokulunda hizmetli olarak görev yapan davacının, 03/03/2016 tarihinde istifa dilekçesine istinaden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesinin birinci fıkrası uyarınca görevden çekilme isteminin onaylanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; sağlık sorunu atama sürecinde bilinen bir vaka olan davacının istifa dilekçesini sunmasının akabinde, ilgilinin özel kişisel durumu gözetilerek ayrı bir değerlendirmeye alınması; gerekirse bir süre verilmesi, ayrıca sağlık kurumuna sevkinin sağlanarak teşhis/tedavi sürecine göre bir karara varılması gerekirken; dilekçenin genel uygulama çerçevesinde işleme alınarak, görevden çekilme isteğinin onaylanmasına dair işlemde sebep ve amaç yönleriyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN İDARELERİN İDDİALARI: Milli Eğitim Bakanlığı tarafından; dava konusu işlemin, mevzuatta öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda, hukuka uyarlı bir şekilde tesis edildiği halde, farklı bir yorum ve değerlendirme yapılarak oluşturulan gerekçe ve kararda hukuki isabet bulunmadığı, Antalya Valiliği tarafından ise; davacının kendi isteğiyle görevinden ayrıldığı, sonrasında dava yoluyla geri dönmeye çalışmasının hukuki dayanağının bulunmadığı, idareye karşı açılan davada önceden alınan başvuru harcı, vekalet harcı, ilam harcının davacı tarafa iadesi gerekirken, yargılama gideri olarak müvekkili kuruma yükletilmesinde hukuki isabet bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştr.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,

2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 04/05/2023 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.

Hastanede 663 sayılı KHK'nın 32. maddesine istinaden sözleşmeli personel statüsünde hastane müdür yardımcısı olarak görev yapan personelin sözleşmesi feshedilmiştir.

Söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davaya bakan ilk derece mahkemesi;  ilginin,  18/05/2017 kayıt tarihli dilekçesiyle hizmet sözleşmesinin 11. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ailevi sebeplerle sözleşmesinin feshedilmesini talep ettiği, her ne kadar daha sonra, bu istifa dilekçesinin sözleşmenin imzalanması aşamasında alındığını ileri sürmüş ise de, bu hususu kanıtlar nitelikte bilgi ve belge sunmadığı ve göreve başladığı 22/11/2016 tarihinden sözleşmesinin feshedildiği 18/05/2017 tarihine kadar geçen süre zarfında, iradesi dışında imzaladığını iddia ettiği mezkur istifa dilekçesinin iptali için herhangi bir hukuki tasarrufta bulunmadığı anlaşıldığından, ailevi sebeplerden dolayı sözleşmeli olarak sürdürdüğü görevinden ayrılmak istediğine ilişkin istifa dilekçesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar vermiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu kabul edilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi, istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararında şu gerekçeye dayanmıştır: 

"Danıştay Onikinci Dairesinin 07/06/2023 tarih ve E:2019/3743, K:2023/3253 sayılı bozma kararına uyularak; dava dilekçesinde, sözleşme feshi işlemine dayanak alınan istifa dilekçesinin, göreve atanmadan önce idarenin talebi üzerine verildiği ve isteği dışında işleme konulduğunun belirtildiği, söz konusu dilekçede davacı tarafından atılmış bir tarih bulunmadığı gibi davacının istifa iradesine dayandığı belirtilen işleme karşı da bakılan davanın açılmış olduğu, dolayısıyla, sözleşme feshi işlemine dayanak alınan istifa dilekçesinin davacının gerçek iradesini yansıtmadığı ve bu haliyle dava konusu işleme dayanak oluşturamayacağı anlaşıldığından, hukuken kabul edilebilir bir nedene dayanmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve davacının yoksun kaldığı maddi haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir."

T.C.

DANIŞTAY

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No: 2024/2075

Karar No: 2024/4738

İSTEMİN KONUSU:

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem:

................................. Hastanesinde 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 32. maddesine istinaden sözleşmeli personel statüsünde hastane müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, hizmet sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının, 18/05/2017 kayıt tarihli dilekçesiyle, hizmet sözleşmesinin 11. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ailevi sebeplerle sözleşmesinin feshedilmesini talep ettiği, her ne kadar daha sonra, bu istifa dilekçesinin sözleşmenin imzalanması aşamasında alındığını ileri sürmüş ise de, bu hususu kanıtlar nitelikte bilgi ve belge sunmadığı ve göreve başladığı 22/11/2016 tarihinden sözleşmesinin feshedildiği 18/05/2017 tarihine kadar geçen süre zarfında, iradesi dışında imzaladığını iddia ettiği mezkur istifa dilekçesinin iptali için herhangi bir hukuki tasarrufta bulunmadığı anlaşıldığından, ailevi sebeplerden dolayı sözleşmeli olarak sürdürdüğü görevinden ayrılmak istediğine ilişkin istifa dilekçesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onikinci Dairesinin 07/06/2023 tarih ve E:2019/3743, K:2023/3253 sayılı bozma kararına uyularak; dava dilekçesinde, sözleşme feshi işlemine dayanak alınan istifa dilekçesinin, göreve atanmadan önce idarenin talebi üzerine verildiği ve isteği dışında işleme konulduğunun belirtildiği, söz konusu dilekçede davacı tarafından atılmış bir tarih bulunmadığı gibi davacının istifa iradesine dayandığı belirtilen işleme karşı da bakılan davanın açılmış olduğu, dolayısıyla, sözleşme feshi işlemine dayanak alınan istifa dilekçesinin davacının gerçek iradesini yansıtmadığı ve bu haliyle dava konusu işleme dayanak oluşturamayacağı anlaşıldığından, hukuken kabul edilebilir bir nedene dayanmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve davacının yoksun kaldığı maddi haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:

Davacının kendi el yazısı ile yazılan ve imzalanan tek taraflı fesih beyanının kendi iradesinin yansıttığının kabulü ile hukuki irade serbestisi çerçevesinde mazerete dayalı olarak sözleşmesinin tek taraflı feshedildiği, davacının bahse konu isteminden vazgeçtiği yönünden herhangi bir başvurusunun bulunmadığı ve dava konusu işlemin usule ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ DÜŞÜNCESİ:

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı, usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, "davacının yoksun kaldığı maddi hakların, hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin hüküm fıkrası incelendiğinde;

Davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklara uygulanacak "yasal faizin başlangıç tarihi"nin, dava açma tarihi olan 17/07/2017 tarihi esas alınarak, bu tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte idarece davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken; söz konusu parasal hakların; "hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, Bölge İdare Mahkemesi kararının, "Dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı maddi hakların, dava açma tarihi olan 17/07/2017 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,

2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi hakların hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde düzeltilerek ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 06/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Soru: "............................................... gerçekleştirme görevlisi olarak görev yapmaktayım. Kurumumuzda bulunan şube müdürlüğü kadrolarına bu kadroya atanma şartlarına haiz olmayan kişiler tedviren görevlendirme adı altında görevlendirilebilir mi?"

Cevap: 

Devlet memurlarına uygulanacak genel kanun niteliğinde olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda ve bu Kanun’un kapsamı dışında kalan diğer kamu görevlilerinin kendi özel kanunlarında tedviren görevlendirme şeklinde bir görevlendirme usulü bulunmamaktadır. İdare hukukunda kanunilik ilkesi esas olduğundan, Danıştay 1’inci Dairesinin E.1993/258 K.1993/240 kararı da tedviren görevlendirmenin yasal dayanağının olmadığı yönündedir.

Yalnızca 99 seri No.lu Devlet Memurları Tebliğinde “...asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.” denilmek sureti ile tedvirden bahsedilmiştir.

Tebliğ’den anlaşılacağı üzere bir kadroya “tedviren” atama yapılması, asilde aranan koşullara sahip vekil kamu görevlisi bulunamadığı hallerde başvurulan ve boş olan kadrolar için kullanılması mümkün olan bir görevlendirme usulüdür. Vekâletten farklı olarak tedviren görevlendirme olarak adlandırılan bu usul, bir kamu hizmetini asaleten yürütmekle yükümlü olan kamu görevlisinin çeşitli sebeplerle bu görevini ifa edemediği ve asilde aranan koşullara sahip vekil kamu görevlisi de bulunamadığı hallerde; kamu hizmetinin sürekliliği ilkesi gereği, asaleten atama veya vekâleten görevlendirme yapılıncaya kadar, asilde aranan niteliklere en yakın personeller arasından yapılan geçici bir görevlendirme olarak görülmelidir.

Dolayısıyla, asilde aranan şartları taşımayan personel tedviren görevlendirilebilmekle bilikte tedviren görevlendirilecek personelin asilde aranan şartlara en yakın kişiler arasından seçilmesi ve bu görevlendirme usulünün devamlılık arzetmeyecek şekilde yapılması gerekmektedir.

Bir belediyenin su ve kanalizasyon idaresinde  (1.) derece kadrosunda görev yapan personelin bu görevden alınarak belediyede (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlgilinin genel müdür yardımcılığı görevinden alınmasına dair işlemin hukuka uygun olduğuna karar veren Danıştay, daha alt dereceli kadroya atanmasına dair işlemin ise hukuka aykırılık teşkil ettiğine hükmetti

Danıştay kişinin alt dereceli kadroya atanmasına ilişkin olarak;

". Temyize konu kararın, davacının (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin kısmı yönünden ise;
Dava dosyasının incelenmesinden; (1.) derece kadroda (1.) derecenin (4.) kademesi kazanılmış hak aylığı ile görev yapan davacının, (3.) derece kadroda, yine (1.) derecenin (4.) kademesi kazanılmış hak aylığı ile görev yapmak üzere atandığı anlaşılmakta olup, davacının, (3.) derece uzman kadrosuna, (1.) derecenin (4.) kademesi kazanılmış hak aylığı ile görev yapmak üzere atanmasına ilişkin Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı maddi haklarının, yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi talebi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmekte iken, istinaf başvurusunun kabulüne, kararının bu kısmının kaldırılmasına ve davacının (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemin iptaline, davacının (3.) derece kadroya atanmasından kaynaklı yoksun kaldığı maddi haklarının, işlem tarihi olan 11/11/2020 tarihi esas alınarak, ödeme yapılması gereken aylar itibariyle hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir." şeklinde karar verdi.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/1875 E.  ,  2022/3804 K.

"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1875
Karar No : 2022/3804

TEMYİZ EDENLER (KARŞILIKLI TEMYİZ) :
DAVALILAR : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DAVACI : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:.. , K:... sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; .............................Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde (1.) derece kadroda genel müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, bu görevinin sonlandırılarak durumuna uygun uzman kadrosuna atanmasına ilişkin ...........................................Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin ..............................................Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı maddi haklarının, yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, defterdarlık uzmanı olarak görev yapmakta iken, kendi isteği doğrultusunda .............................................Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü emrine uzman unvanı ile atandığı; dava konusu işlemden önce görev yaptığı genel müdür yardımcılığı kadrosunun görevde yükselme sınavına tabi bulunmayan üst düzey kadrolardan olduğu; üst düzey kadrolarda bulunan kamu görevlilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları dikkate alındığında, yetki ve usulde paralellik ilkesine aykırı olmamak kaydıyla, idareye tanınan takdir yetkisinin, ihtiyaç duyduğu uzmanlık alanlarına göre anılan kadrolara atama yapma ve görevden alma konusunda daha geniş bulunduğunun kabulü gerektiği; bu bağlamda, söz konusu görevlerden başka görevlere atanmaya dair işlemlerde, kazanılmış hakların veya hukuk güvenliği ilkesinin ihlalinden bahsedilemeyeceği; ayrıca, davacının müktesep hakkına uygun bir kadroya ve müktesebi bulunan mali hakları korunarak atandığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, takdir yetkisi kapsamında tesis edildiği açık olan, davacının, genel müdür yardımcılığı görevinden alınarak uzman olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Öte yandan, davacının genel müdür yardımcılığı görevinden alınarak uzman kadrosuna atanmasına dair dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu saptandığından, uyuşmazlık konusu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı mali haklarının, işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminine ilişkin istemin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davanın .................................................... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde (1.) derece genel müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, bu görevinin sonlandırılarak durumuna uygun uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlem yönünden reddine ilişkin kısmının dayandığı gerekçenin usul ve yasaya uygun olduğu, kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektiren başka bir neden de bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine,

Davanın, davacının (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlem kısmı yönünden;
Dava konusu işlemde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinin 2. fıkrasının, memurların, istekleri ile kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabileceği yolundaki hükmüne uyarlık, aksi yöndeki Mahkeme kararında yasal isabet görülmediği, öte yandan; kazanılmış hak aylık derecesi (1) olan davacının, kadro derecesinin altındaki (3.) derece kadroya atanmasından kaynaklı yoksun kaldığı maddi kayıplarının, dava açma tarihi olan 30/12/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının bu kısmının kaldırılmasına ve davacının (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemin iptaline, davacının (3.) derece kadroya atanmasından kaynaklı yoksun kaldığı maddi kayıplarının, işlem tarihi olan 11/11/2020 tarihi esas alınarak, ödeme yapılması gereken aylar itibariyle hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :

Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının İddiaları: Temyize konu kararda, davacının yoksun kaldığı maddi kayıplarına hangi tarihten itibaren faiz işletileceği hususunda çelişki bulunduğu; aleyhine hüküm verilmemesine rağmen davacı lehine hükmedilen yargılama giderinden sorumlu tutulmalarının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısmının bozulması istenilmektedir.

Davalı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün İddiaları: Davacıya ödenen aylığa etki ettiği tespit edilen gösterge aylığı; ek gösterge; iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zammı; özel hizmet tazminatı; memuriyet taban aylığı; kıdem aylığı; ek ödeme; sosyal denge tazminatı; çocuk (aile) yardımı ödeneği; asgari geçim indirimi; emekli keseneği esas aylık ek gösterge kalemleri yönünden yapılan incelemede davacının maddi kaybının bulunmadığının anlaşıldığı ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısmının bozulması istenilmektedir.

Davacının İddiaları: Dava konusu işlemlerin hiçbir sebebe dayanmadığı, kamu yararına hizmet etmediği; idarenin takdir yetkisinin sınırsız olmadığı; özlük haklarında, idarenin beyanının aksine, ciddi azalmalar olduğu; Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı ile Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürü değişmediği halde dava konusu işlemlerle cezalandırıldığı ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVAPLARI :

Davacının Cevabı : Cevap verilmemiştir.

Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının Cevabı : Dava konusu işleme .....................................................Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından verilen Olur'un hukuka uygun olduğu; görevde yükselme sınavına tabi olmayan üst düzey yönetici kadrolarına atadığı kişileri, gelişen ve değişen kamu hizmeti anlayışı çerçevesinde değiştirme konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu, takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği; davacının performansı dikkate alınarak daha iyi yapacağı bir göreve atandığı yolunda cevap verilmiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğünün Cevabı : Görevde yükselme sınavına tabi olmayan üst düzey yönetici kadrolarına atadığı kişileri, gelişen ve değişen kamu hizmeti anlayışı çerçevesinde değiştirme konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, atama yapma ve görevden alma konusunda idarelere tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için farklı olduğu, bu görevlerden başka görevlere atamaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönünün bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz talebinin kabulü, davalı idarelerin temyiz taleplerinin reddi ile temyiz talebine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, (Mülga) Maliye Bakanlığı emrinde 1990-2014 yılları arasında memur, şef ve uzman olarak görev yaptığı; 19/11/2014 tarihinde .......................................... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne naklen geçiş yaparak, aynı tarihte vekaleten, 18/06/2015 tarihinde asaleten daire başkanı; 19/01/2017 tarihinde ise genel müdür yardımcısı olarak atandığı, bu görevinin sonlandırılarak durumuna uygun uzman kadrosuna atanmasına ilişkin ................................................ Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin ............................................. Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... günlü, ...sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I. Temyize konu kararın, genel müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, bu görevinin sonlandırılarak durumuna uygun uzman kadrosuna atanmasına yönelik kısmı yönünden;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinin; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar, istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler." yolundaki hükmü ile memurların atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun, dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.

Davacının geçmiş hizmetleri incelendiğinde; idarenin, davacıyı daire başkanlığı ve genel müdür yardımcılığı kadrolarına 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde ifadesini bulan takdir yetkisi kapsamında atadığı görülmekte olup, davalı idarenin atama konusunda sahip olduğu bu yetkinin davacıyı görevden alma konusunda da mevcut olduğunun kabulü noktasında tereddüt bulunmamaktadır.

Bu bağlamda, 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi kapsamında, memurların yürüttükleri görevlerden alınarak başka bir göreve atanmaları hususunda idareye, kazanılmış hak aylık derecelerine ve 68. maddedeki esaslara uygun olmak şartı ile başkaca bir sınırlama olmaksızın takdir yetkisi tanındığı, uyuşmazlık konusu olayda; idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, dava konusu, davacının genel müdür yardımcılığı görevinin sonlandırılarak durumuna uygun uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin, davacının geçmiş hizmetleri ve görevin niteliği göz önünde bulundurularak, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla, kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, bahse konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesine dayanılarak hüküm kurulması gerekirken, istinaf isteminin reddine karar verilen Mahkeme kararında; bu gerekçenin yanı sıra, "genel müdür yardımcılığı kadrosunun görevde yükselme sınavına tabi bulunmayan üst düzey kadrolardan olduğu, üst düzey kadrolarda bulunan kamu görevlilerinin kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları dikkate alındığında; yetki ve usulde paralellik ilkesine aykırı olmamak kaydıyla idareye tanınan takdir yetkisinin ihtiyaç duyduğu uzmanlık alanlarına göre anılan kadrolara atama yapma ve görevden alma konusunda daha geniş bulunduğunun kabulü gerektiği..." değerlendirmesine yer verilmiş olmasında hukuki isabet bulunmamakta ise de; davanın reddi yolunda verilen kararda yer verilen diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında bu husus, anılan karara yönelik istinaf isteminin reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

II. Temyize konu kararın, davacının (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin kısmı yönünden ise;

Dava dosyasının incelenmesinden; (1.) derece kadroda (1.) derecenin (4.) kademesi kazanılmış hak aylığı ile görev yapan davacının, (3.) derece kadroda, yine (1.) derecenin (4.) kademesi kazanılmış hak aylığı ile görev yapmak üzere atandığı anlaşılmakta olup, davacının, (3.) derece uzman kadrosuna, (1.) derecenin (4.) kademesi kazanılmış hak aylığı ile görev yapmak üzere atanmasına ilişkin Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı maddi haklarının, yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi talebi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmekte iken, istinaf başvurusunun kabulüne, kararının bu kısmının kaldırılmasına ve davacının (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemin iptaline, davacının (3.) derece kadroya atanmasından kaynaklı yoksun kaldığı maddi haklarının, işlem tarihi olan 11/11/2020 tarihi esas alınarak, ödeme yapılması gereken aylar itibariyle hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin reddine; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ve hüküm fıkrası itibariyle hukuka uygun bulunan ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının YUKARIDA BELİRTİLEN GEREKÇEYLE ONANMASINA,

2. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne; anılan kararın, istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının kısmen kaldırılmasına ve davacının (3.) derece uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemin iptaline, davacının (3.) derece kadroya atanmasından kaynaklı yoksun kaldığı maddi haklarının, işlem tarihi olan 11/11/2020 tarihi esas alınarak, ödeme yapılması gereken aylar itibarıyla hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmesine ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek, kararın bozulan kısmıyla ilgili olarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 21/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY :
Dava; ...................................................Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde (1.) dereceli kadroda genel müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, bu görevinin sonlandırılarak durumuna uygun uzman kadrosuna atanmasına ilişkin .............................................Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile (3.) dereceli uzman kadrosuna atanmasına ilişkin .................................................... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı maddi kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ile davalı idareye, personelini atama konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de, takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Atama işlemi, kamu hizmetinin rasyonel ve verimli bir biçimde görülmesi için tesis edilmesi gereken bir tasarruf olduğundan, bunun, hizmetin en iyi şekilde yerine getirilmesi ve kamu görevlisinin en yararlı olabileceği yer ve görevde çalıştırılması maksatlarıyla yapılması, nihayet kamu yararının sağlanması amacına dayalı bulunması gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının geçmiş hizmetlerinin davalı idare bünyesinde yaptığı görevler ile uyumlu olduğu, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak genel müdür yardımcılığına atandığı, genel müdür yardımcısı olarak görev yaptığı süre zarfında, söz konusu göreviyle ilgili olarak hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi, disiplin cezası da almadığı ve görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacının görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idarelerce sunulamaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak, davacının genel müdür yardımcılığı görevinden alınıp, uzman olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz talebinin kabulü, davalı idarelerin temyiz taleplerinin reddi ile temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.

lk Defa ve Yeniden Açıktan Atama Kurası ile diş hekimi olarak ataması planlanan ilgili, askerlik hizmetini hizmetini yapmakta olduğundan atamaya ilişkin haklarının askerlik süresinin bitimine kadar saklı tutulması istemiyle atamasının yapıldığı kuruma başvurmuştur.

İlgili personelin başvurusunun, atamasının yapıldığı kurum tarafından reddedilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.

Davaya bakan mahkeme; kişinin açıktan atamasının yapıldığı ve bunun kendisine duyurulduğu tarih itibariyla anayasal bir hak ve görev olan askerlik görevini ifa edttiğini, bu aşamada göreve başlaması mümkün olmadığı gibi, göreve başlayamamasının aleyhine sonuç doğuracak ve hak kaybına sebebiyet verecek şekilde yorumlanmasının da hukuka aykırılık oluşturacağını, atamaya ilişkin haklarının askerlik süresinin bitimine kadar saklı tutulması yönündeki başvurusunun aksi bir değerlendirmeyle reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığını belirterek, dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir.

Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

Davalı idare bu kez de atanmak için başvuranların 657 sayılı Kanunun 48. maddesi hükümlerini taşımaları gerektiği, ilanlarında şartları taşımayanların atamalarının iptal edileceği kuralına ilan metninde yer verdiklerini, mahkemlerce verilen kararlarda bu hususlara değinilmediğini belirterek karar düzeltilmesi talebinde bulunulmuştur.

Karar düzeltme talebini değerlendiren Danıştay 12. Dairesi yapılan başvuruyu kabul ederek daha önce verilen kararların bozulmasına hükmetti.

Mahkeme kararını ;

"Uyuşmazlıkta, davacının 2014 yılı 1. Dönem İlk Defa ve Yeniden Açıktan Atama Kurası ile atamasının yapılması için 20/01/2014 tarihinde başvuruda bulunduğu, yükümlü olduğu askerlik görevine 30/01/2014 tarihinde başladığı, kura sonuçlarının açıklandığı tarihte halen askerlik hizmetini yapmakta olduğundan atanma talebiyle yaptığı başvurusunun idare tarafından kabul edilmesi durumunda atandığı göreve terhis tarihi olan 30/01/2015 tarihine kadar fiilen başlamasının mümkün olmadığı, ayrıca işleme esas alınan ilan metninin "Genel Esaslar" başlıklı bölümünün (10) numaralı bendinde; ''Devlet memuru olarak atanabilmek için aranan şartlar ile ilan metninde belirtilen şartlara uymayan adayların başvuruları kabul edilmeyecek; sehven başvuruları kabul edilip kura ile yerleştirilmeleri sonucu atanmaları halinde yapılan atamaları iptal edilecektir.'' kuralı karşısında; açıktan atama kurası sonuçlarının açıklandığı 13/02/2014 tarihi itibarıyla askerlik hizmeti yönünden genel şartları taşımayan davacının, atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir." şeklinde gerekçelendirdi.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2019/917 E.  ,  2022/3110 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No : 2019/917

Karar No : 2022/3110

KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE

BULUNAN (DAVALI) : … Bakanlığı

VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri …

Hukuk Müşaviri …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Onikinci Dairesinin 11/10/2018 tarih ve E:2015/140, K:2018/4011 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: 13/02/2014 tarihinde yapılan 2014 yılı 1. Dönem İlk Defa ve Yeniden Açıktan Atama Kurası ile … Devlet Hastanesine diş hekimi olarak ataması planlanan davacının, askerlik hizmetini hizmetini yapmakta olduğundan atamaya ilişkin haklarının askerlik süresinin bitimine kadar saklı tutulması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince, açıktan atamasının yapıldığı ve bunun kendisine duyurulduğu tarih itibariyla anayasal bir hak ve görev olan askerlik görevini ifa eden davacının, bu aşamada göreve başlaması mümkün olmadığı gibi, göreve başlayamamasının aleyhine sonuç doğuracak ve hak kaybına sebebiyet verecek şekilde yorumlanmasının da hukuka aykırılık oluşturacağından, atamaya ilişkin haklarının askerlik süresinin bitimine kadar saklı tutulması yönündeki başvurusunun aksi bir değerlendirmeyle reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davacının kura tarihinde askerlik hizmetini yapmakta olduğu, devlet memurluğu görevine başlamadan önce askerlik hizmetine girdiğinden davacı hakkında 657 sayılı Kanun'un 48. maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, kura tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 48. maddesinin (A) bendindeki genel şartları taşımadıkları sonradan anlaşılanların atamalarının iptal edileceği kuralına ilan metninde yer verildiği, mevzuatta Devlet memuru olmadan askerlik görevini yapmakta olanların atama işlemlerinin askerlik görevi bitinceye kadar bekletilmesi şeklinde bir düzenleme bulunmazken, yerleştirmesi yapılan kişilerin atama kararlarının herhangi bir mevzuat hükmüne dayanılmaksızın askerlik görevi bitinceye kadar bekletilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 11/10/2018 tarih ve E:2015/140, K:2018/4011 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

Davacı, Sağlık Bakanlığı 2014 yılı 1. Dönem İlk Defa ve Yeniden Açıktan Atama Kurasına 20/01/2014 tarihinde başvuruda bulunmuş, 30/01/2014 tarihinde askerlik hizmetine başlamıştır.

13/02/2014 tarihinde yapılan kura sonucunda … Devlet Hastanesine diş hekimi olarak atamasının planlandığı, askerlik hizmetini yapmakta olduğundan atamaya ilişkin haklarının askerlik süresinin bitimine kadar saklı tutulması istemiyle yaptığı 04/03/2014 tarihli başvurunun, halen askerlik hizmetini yapmakta olduğunun tespit edilmesi nedeniyle ilanda belirtilen genel şartları taşımadığından bahisle atamasının yapılamayacağının bildirilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak olan genel ve özel şartların düzenlendiği 48. maddesinin (A) bendinin (6) numaralı alt bendinde; “Askerlik durumu itibariyle, a) Askerlikle ilişkisi bulunmamak, b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak, c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelemiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak” şartları memuriyete atanmada genel şartlar arasında sayılmıştır.

2014/1. Dönem İlk Defa ve Yeniden Açıktan Atama Kurası ilan metninin ''A- Genel Esaslar'' başlıklı bölümünün (10) numaralı bendinde; ''Devlet memuru olarak atanabilmek için aranan şartlar ile ilan metninde belirtilen şartlara uymayan adayların başvuruları kabul edilmeyecek; sehven başvuruları kabul edilip kura ile yerleştirilmeleri sonucu atanmaları halinde yapılan atamaları iptal edilecektir.'' kuralına,

''B- Atamaya Esas Olarak İstenen Belgeler'' başlıklı bölümün (1) numaralı bendin (b) alt bendinde; ''Askerlikle ilişiklerinin olmadığına dair durumunu beyan eden imzalı dilekçe (Bakaya olanların atamaları yapılmayacaktır),'' kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde, askerlik durumu itibarıyla (A) bendinin (6) alt bendinde yer alan üç halden birine durumu uyanların Devlet memurluğuna girebilmeleri olanaklı kılınmış olup, yerleştirilmesinin yapıldığı kuruma başvurması gereken sürede askerlik görevini yapmakta olduğu anlaşılan davacının, askerlik vazifesinden kaynaklanan mazereti nedeniyle görevine başlayamayacağı, dolayısıyla ancak anılan vazifesini tamamladıktan sonra başvuruda bulunabileceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacının 2014 yılı 1. Dönem İlk Defa ve Yeniden Açıktan Atama Kurası ile atamasının yapılması için 20/01/2014 tarihinde başvuruda bulunduğu, yükümlü olduğu askerlik görevine 30/01/2014 tarihinde başladığı, kura sonuçlarının açıklandığı tarihte halen askerlik hizmetini yapmakta olduğundan atanma talebiyle yaptığı başvurusunun idare tarafından kabul edilmesi durumunda atandığı göreve terhis tarihi olan 30/01/2015 tarihine kadar fiilen başlamasının mümkün olmadığı, ayrıca işleme esas alınan ilan metninin "Genel Esaslar" başlıklı bölümünün (10) numaralı bendinde; ''Devlet memuru olarak atanabilmek için aranan şartlar ile ilan metninde belirtilen şartlara uymayan adayların başvuruları kabul edilmeyecek; sehven başvuruları kabul edilip kura ile yerleştirilmeleri sonucu atanmaları halinde yapılan atamaları iptal edilecektir.'' kuralı karşısında; açıktan atama kurası sonuçlarının açıklandığı 13/02/2014 tarihi itibarıyla askerlik hizmeti yönünden genel şartları taşımayan davacının, atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,

2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 30/05/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

Düzeltilmesi istenen karar kanun ve usule uygun olup, düzeltmeyi gerektiren bir sebep de bulunmadığından karar düzeltme isteminin reddi gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.

Danıştay 2. Dairesi, Büyükşehir Belediye Başkanlığı emrinde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı olarak görev yapmakta iken, hakkında başlatılan disiplin soruşturmasının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amacıyla 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi uyarınca Parklar ve Yeşil Alanlar Daire Başkanlığı emrine şube müdürü kadro unvanı ile çevre mühendisi olarak atanmasınnın hukuka aykırılık teşkil ettiğine hükmetti.

Kararda, davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturmasının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amacıyla ilgili mevzuat uyarınca; soruşturmanın selameti açısından davacının geçici bir süreliğine görevden uzaklaştırılması ve soruşturmanın sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekirtiği belirtililmiştir.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/14727 E. , 2021/4740 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/14727
Karar No : 2021/4740

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacı tarafından, Parklar ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı emrine şube müdürü kadrosunda çevre mühendisi olarak atanmasına dair … Olur tarihli, E…. sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük ve parasal hakların tazmini istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının davalı idare bünyesinde şube müdürü olarak görev yapmakta iken 27/06/2014 tarihinde resen idarenin takdir yetkisi kapsamında Bilgi İşlem Daire Başkanı olarak, 17/09/2018 tarihinde ise Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı olarak atandığı, idare hukukunun önemli ilkelerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinin yapılmasında da aynen uygulanabileceği, daire başkanlığı kadrosunun da üst düzey kadro olduğu, üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları; ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda atama yapma ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğu, bu görevlerden başka görevlere atanmaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönü bulunmadığı, bu haliyle takdir yetkisi kapsamında davacının daire başkanlığı görevinden alınarak şube müdürlüğü kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği, öte yandan, görevde yükselme sınavına tabi olmayan yönetici kadrolarına atama konusunda idarenin geniş bir tercih ve takdir hakkı bulunduğu, bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile zorlanamayacağı gibi; önemli bir sorumluluk gerektiren üst düzey yönetici kadrolarına atadığı kişileri, gelişen ve değişen kamu hizmeti anlayışı çervevesinde değiştirme konusunda da geniş bir takdir hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği açık olmakla birlikte, kamu görevlileri hakkında disiplin soruşturması başlatılması ve görevleri başında kalmalarında sakınca görülmesi halinde görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanması gerekeceğinin memur hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu, her ne kadar üst düzey yöneticilerin atanması ve görevden alınması hususunda idarenin geniş takdir yetkisi bulunmakta ise de, dava konusu işlemin, davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturmasının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amacıyla ve bulunduğu yerde görevini gereği gibi yapamayacağı gerekçesiyle tesis edildiği dikkate alındığında, dava konusu işlemin sebep unsurunun hakkında başlatılan soruşturma olduğu açık olup, bir kamu görevlisinin hakkında soruşturma yürütülmekte olması nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 76. maddesine göre atama işlemine tabi tutulması suretiyle görevinden uzaklaştırılmasının mümkün olmadığı gibi davacının bulunduğu yerde görevini gereği gibi yapamayacağına yönelik olarak herhangi bir somut bilgi ve belgenin de bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; üst düzey yönetici atamalarında idareye geniş takdir yetkisi tanındığının kabul edilmesi gerektiği, davacı hakkında soruşturma başlatıldığı göz önüne alındığında naklen atama için somut bir neden olduğu ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı emrinde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacı tarafından, Parklar ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı emrine şube müdürü kadro unvanı ile çevre mühendisi olarak atanmasına ilişkin … Olur tarihli ve E…. sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 137. maddesinde, "Görevden uzaklaştırma; Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir." şeklinde tanımlanmış ve görevden uzaklaştırma tedbirinin, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabileceği kurala bağlanmıştır. 138. maddesinde; "Görevden uzaklaştırmaya yetkililer şunlardır.
a) Atamaya yetkili amirler;
b) Bakanlık ve genel müdürlük müfettişleri;
c) İllerde valiler;
ç) İlçelerde kaymakamlar (İlçe idare şube başkanları hakkında valinin muvafakati şarttır.)
Valiler ve kaymakamlar tarafından alınan görevden uzaklaştırma tedbiri, memurun kurumuna derhal bildirilir." .... hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı, … Büyükşehir Belediye Başkanlığı emrinde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı olarak görev yapmakta iken, hakkında başlatılan disiplin soruşturmasının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amacıyla 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi uyarınca Parklar ve Yeşil Alanlar Daire Başkanlığı emrine şube müdürü kadro unvanı ile çevre mühendisi olarak atanmıştır.
Davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturmasının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amacıyla yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca; soruşturmanın selameti açısından davacının geçici bir süreliğine görevden uzaklaştırılması ve soruşturmanın sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekirken kararda; bu gerekçenin yanı sıra, davacının bulunduğu yerde görevini gereği gibi yapamayacağına yönelik olarak herhangi bir somut bilgi ve belgenin bulunmadığı hususuna da yer verilmiş olmasında hukuki isabet görülmemiş ise de, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı davacının istinaf başvurusunun kabulüyle, mahkeme kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/12/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Askerden döndükten sonra başvuru yaptım ama kurumum bu hakkı kaybettiğimi belirterek yaptığım başvuruyu reddetti.

Bu şekilde davranmaları kanuna uygun mu? Ne yapmam gerekiyor”

Cevap:

Bilindiği üzere 26.01.2023 tarihli ve 32085 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 7433 sayılı Devlet Memurları Kanunu e Bazı Kanunlar İle 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3'üncü maddesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen geçici 48'inci maddenin birinci fıkrası doğrultusunda, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen ve 7433 sayılı yasanın  halen sözleşmeli personel pozisyonlarında görev yapanların, durumlarına uygun memur unvanlı kadrolara, pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde atanabilmelerine imkân sağlanmıştır.

28.11.2022 tarihi itibarıyla sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olanlardan 7433 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 26.01.2023 tarihinde sözleşmesi devam eden sözleşmeli personel bu kapsamdan yararlanabilecektir.

Mezkur Kanunun 7433 sayılı Kanunun 3 maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Birinci fıkrada belirtilen mevzuat hükümlerine göre çalışmakta iken 28/11/2022 tarihinde askerlik, doğum, evlat edinme, görevlendirme, ücretsiz izin gibi nedenlerle görevlerinde bulunmayanlardan ilgili mevzuatına göre yeniden hizmete alınma şartlarını kaybetmemiş olanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Bunlar için birinci fıkrada belirtilen başvuru ve atanmaya ilişkin süreler yeniden hizmete alındıkları tarihten itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Sözleşmeli personel olarak görev yapmakta iken 28.11.2022 tarihinde veya 26.01.2023 tarihinde askerlik, doğum, eşinin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilmesi gibi nedenlerle görevlerinde bulunmayanlardan ilgili mevzuatına göre yeniden hizmete alınma şartlarını kaybetmemiş olanlar 30 gün içinde kurumlarına başvurmaları halinde altmış gün içinde kurumlarınca memur kadrolarına atanırlar. Bu durumda olanların başvuruya ilişkin otuz günlük ve atanmaya ilişkin altmış günlük süreleri yeniden hizmete alındıkları tarihten itibaren başlayacaktır.

Gönderdiğiniz mailde yer alan belgelerden 28.11.2022 tarihinde askerlik görevinizin devam ettiği, askerlik dönüşünde sözleşmeli personel statüsünde yeniden işe başladığınız ve Kanunun belirlediği süre zarfında başvuru yaptığınız anlaşılmaktadır. Dolayısıyla memur kadrosuna atanmanız için herhangi bir sorun bulunmamaktadır.

İdarenin kişiyi daire başkanlığı kadrosuna 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 76 ncı maddesi kapsamında takdir yetkisini kullanarak atadığı kişiyi bu yetki kapsamında görevden alma hakkınında bulunduğunu kabul etmekle birlikte, 3600 ek göstergeli daire başkanlığı kadrosunda üç yıldan daha uzun süre görev yapmış olan personelin, 703 sayılı KHK'nin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrası uyarınca uygulanmasına devam edilen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 18. maddesinin (c) bendinin (2) no'lu alt bendi doğrultusunda, 657 sayılı Kanun'un 36. maddesinin "Ortak Hükümler" bölümünün (A) fıkrasının (11) no'lu bendinde sayılan merkez teşkilatına ait kadrolar ile mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden merkez teşkilatına ait kadrolardan birisine atanması gerektiği hakkında.

T.C.
DANIŞTAY
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3358
Karar No : 2022/6402

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : .
VEKİLİ: Av. .

KARŞI TARAF (DAVALI) : . Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri.

İSTEMİN KONUSU : . Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen . günlü, E:., K:. sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava Konusu İstem: . Bakanlığı. Genel Müdürlüğü. Daire Başkanı olarak görev yapan davacı, . Başkanlığına mimar olarak atanmasına ilişkin. günlü, . sayılı işlemin iptali ile söz konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının iade edilmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

... İdare Mahkemesince verilen. günlü, E:., K:. sayılı kararla; üst düzey kamu yöneticilerinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. ve 76. maddeleri kapsamında atanması ve görevden alınması konusunda idareye daha geniş takdir yetkisi tanındığı ve idarenin, kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda, personelin görevini değiştirme konusunda yasalarla ve idare hukuku ilkelerine dayalı olarak sahip olduğu takdir yetkisini, dava konusu işlemin tesisi sırasında kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına dair dosyada herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı dikkate alındığında, kadro derecesi de korunmak suretiyle davacının daire başkanlığı görevinden alınarak, önceki görevlerine uygun olarak mimar görevine atanmasına ilişkin dava konusu işlemde, kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, bu işlem nedeniyle tazmini gereken bir özlük hakkı ve parasal hak kaybından söz edilemeyeceği için davacının bu yöndeki talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti:

. Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:

Davacı tarafından; dava konusu unvan değişikliği suretiyle atama işleminin kazanılmış haklarını ihlal ettiği, işlemin liyakat ilkesine uygun olmadığı gibi hukuken geçerli bir sebebe de dayanmadığı; görev yaptığı kurum ve kuruluşlarda unvanda yükselerek 32 yıl boyunca başarıyla çalıştığı, kendisine isnat edilen herhangi bir suç veya verilmiş disiplin cezası bulunmadığı da dikkate alındığında, davalı idarenin unvan değişikliği suretiyle atama konusunda sahip olduğu takdir yetkisini hizmet gereklerine uygun biçimde kullanmadığının açıkça anlaşıldığı; 703 sayılı KHK'nin Geçici 1. maddesi uyarınca uygulaması devam eden 375 sayılı KHK'nin Ek 18. maddesi uyarınca uzman olarak atanması gerektiği halde anılan KHK hükmünün uygulanmadığı; aynı durumda bulunan bir kısım personelin uzman olarak atandığı, böylelikle kanun önünde eşitlik ilkesinin ve ayrımcılık yasağının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI:

Davalı idare tarafından; 657 sayılı Kanun'un 76. maddesiyle Devlet memurlarının unvan değişikliği suretiyle atanmaları konusunda idareye, kamusal yarar ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılmak üzere takdir yetkisi verildiği; herhangi bir sınav ve eğitim gerektirmeyen daire başkanlığı unvanı için kazanılmış bir haktan bahsedilemeyeceği, bu konuda, atamaya yetkili amirin yargı kararıyla zorlanamayacak şekilde geniş takdir yetkisinin bulunduğu; dava konusu işlemin, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiği, davacının kazanılmış hak aylık derecesinde veya kadro derecesinde değişiklik meydana getirmediği; davacının temyiz talebinde ileri sürdüğü hususlar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, talebin reddi gerektiği yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ DÜŞÜNCESİ:

Davalı idare bünyesinde beş yıldan fazla süre daire başkanlığı görevini ifa eden, bu süre zarfında görevi ile ilgili olarak hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi disiplin cezası da almayan ve görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belge bulunmayan davacının, daire başkanlığı görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararıyla ilgili istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki bilgi ve belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

. Bakanlığının . günlü, . sayılı işlemiyle . Genel Müdürlüğü . Daire Başkanı olarak atanan ve 23/06/2014 tarihinde bu görevine başlayan davacının; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. ve 76. maddeleri uyarınca, . günlü, . sayılı işlemle mimar olarak atanması üzerine, anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının iade edilmesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesinin 2. fıkrasında, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri; 76. maddesinde ise, kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst veya kurum içinde aynı veya başka yerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükme bağlanmıştır.

09/07/2018 günlü, 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı KHK'nin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrasının; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yönetici kadro ve pozisyonlarında bulunup 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga ek 18 inci maddesi hükümleri kapsamında olanlardan yukarıdaki fıkrada yer almayanlar, görevden alındıkları takdirde anılan madde hükümlerine göre işleme tabi tutulur." yolundaki düzenlemesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 18. maddesinde;

"22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu ile 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hariç olmak üzere, tabi oldukları personel kanununa bakılmaksızın Başbakanlık, bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar ile başkan ve üyeleri hariç olmak üzere 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunda;
(...)
c) Ek göstergeleri 3600 (dahil) ila 6400 (hariç) olarak tespit edilen yönetici kadro veya pozisyonlarında bulunanlar görevden alındıklarında veya görev süreleri sona erdiğinde;

1) Daha önce 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin "Ortak Hükümler" bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan merkez teşkilatına ait kadrolar ile mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden merkez teşkilatına ait kadro veya pozisyonlarda bulunanlar daha önceki bu kadro veya pozisyonlarına,

2) Daha önce (1) numaralı alt bentte belirtilen kadrolarda bulunmayanlardan ek göstergesi 3600 (dahil) ila 6400 (hariç) olarak tespit edilen yönetici kadro veya pozisyonlarında toplam en az üç yıl görev yapmış olanlar ilgili kuruma ait (1) numaralı alt bentte yer alan kadro veya pozisyonlardan kurumlarınca tespit edilmiş olan kadro veya pozisyonlarına,

atanırlar.(...)" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda aktarılan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ile memurların sınıfları da değiştirilmek suretiyle naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin sebep ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yargı içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, 1994 yılında PTT İşletme Genel Müdürlüğü emrinde mimar kadrosunda göreve başladığı, müteakiben Türk Telekomünikasyon A.Ş. emrinde aynı unvanla görev yaptığı, 2010 yılında 4046 sayılı Kanun'un 22. maddesi gereğince aynı unvanla davalı idare emrine atandığı, 2014 yılında ise daire başkanı olarak atandığı ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihe kadar daire başkanlığı görevine devam ettiği anlaşılmaktadır.

Davacının geçmiş hizmetleri incelendiğinde; idarenin, davacıyı daire başkanlığı kadrosuna 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde ifadesini bulan takdir yetkisi kapsamında atadığı görülmekte olup, davalı idarenin atama konusunda sahip olduğu bu yetkinin davacıyı görevden alma konusunda da mevcut olduğunun kabulü noktasında tereddüt bulunmamakta ise de; 3600 ek göstergeli daire başkanlığı kadrosunda üç yıldan daha uzun süre görev yapmış olan davacının, 703 sayılı KHK'nin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrası uyarınca uygulanmasına devam edilen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 18. maddesinin (c) bendinin (2) no'lu alt bendi doğrultusunda, 657 sayılı Kanun'un 36. maddesinin "Ortak Hükümler" bölümünün (A) fıkrasının (11) no'lu bendinde sayılan merkez teşkilatına ait kadrolar ile mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden merkez teşkilatına ait kadrolardan birisine atanması gerekirken, mimar kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde, keza, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararıyla ilgili istinaf başvurusunun reddi yolundaki . Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;

2. . Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen . günlü, E:., K:. sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/a fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3. Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren . Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. Kullanılmayan .-TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,

5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13/12/2022 tarihinde hüküm yönünden oybirliği, gerekçe yönünden oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava; . Bakanlığı . Genel Müdürlüğü . Daire Başkanı olarak görev yapan davacının, . Başkanlığına mimar olarak atanmasına ilişkin . günlü, . sayılı işlemin iptali ile söz konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının iade edilmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; . Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesinden 1990 yılında mezun olan davacının, 1994-2014 yılları arasında . Genel Müdürlüğü, . A.Ş. ve davalı idare emrinde mimar ve şef mühendis, 2014-2019 yılları arasında ise davalı idare emrinde daire başkanlığı görevlerinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
657 sayılı Kanun'un 76. maddesi hükmünden anlaşılacağı üzere, kamu görevlilerinin görevlerini ve görev yerlerini değiştirme konusunda idareye takdir yetkisi tanınmakta ise de, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve bu yönüyle de yargı denetimine tabi bulunduğu tartışmasızdır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının, davalı idare bünyesinde beş yıldan fazla süre daire başkanlığı görevini ifa ettiği, bu süre zarfında söz konusu görevi ile ilgili olarak hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi disiplin cezası da almadığı ve görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde de nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dava dosyasında bulunmadığı görüldüğünden, davacının daire başkanlığı görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemde sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.

İlgilinin mahkûmiyetine bağlı olan hak yoksunluğunun, memur olarak atanma talebinin reddi işleminin resis edildiği tarihten önce aldığı memnu hakların iadesi kararı ile ortadan kalktığı, idarece takdir yetkisi çerçevesinde yeni oluşan koşullara göre bir değerlendirme yapılması gerekeceği, dolayısıyla kişinin memuriyete engel mahkûmiyetinin bulunduğundan bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin mevzuata aykırılık teşkil ettiği hakkında.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/3108 E. , 2021/6933 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3108
Karar No : 2021/6933

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Davacının, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi kapsamında şehit yakını memur olarak atanması için Mardin Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne yaptığı başvurunun, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının "Genel Şartları" belirleyen (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen şartları taşımadığından bahisle reddedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; mevzuat hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, kişilerin kasten işlemiş oldukları suçlardan dolayı belli hakları kullanmaktan yasaklı olacağı, bu yasaklar arasında bir kamu görevinin üstlenilmesinden yoksun bırakılmanın da bulunduğu, Türk Ceza Kanunu'na göre bu yasakların, mahkum olunan hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürebileceği düzenlenmiş olmakla birlikte, bu konuda özel bir kanun olan 657 sayılı Kanun'un 48/A-5 maddesindeki düzenleme karşısında, kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da affa uğramış olsa bile bu maddede sayılan suçlardan hüküm giyenlerin artık hiç bir şekilde memuriyete atanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında memnu hakların iadesi kararı verildiğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 21/04/2021 tarih ve 31461 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 73 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı yerine Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hasım mevkiine alınmak suretiyle işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla terör örgütü üyeliğinden 12 yıl, 6 ay ağır hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve bu kararın 29.12.2014 tarihinde kesinleştiği, anılan karardan sonra yürürlüğe giren 5237 sayılı Kanun uyarınca uyarlama yapılmak üzere dosyanın tekrar ele alındığı ve 6 yıl, 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, 2008 yılında tahliye olduğu, … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih, … sayılı değişik iş kararıyla memnu haklarının iadesine karar verildiği, kardeşi …'in 1994 yılında terör eylemlerinden dolayı hayatını kaybetmesi nedeniyle, 3713 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi kapsamında memur olarak atamasının yapılması istemiyle Mardin Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne yaptığı başvurusunun, terör örgütü üyeliğinden kesinleşmiş mahkumiyetinin bulunduğu, memnu haklarının iadesine karar verilmiş olsa bile 657 sayılı Kanun'un 48/A-5. maddesinde belirtilen şartları taşımadığından bahisle reddi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde; "Türk Ceza Kanunu'nun 53'üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak" Devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel şartlar arasında sayılmıştır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma" başlıklı 53. maddesinde; ''(1) Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak;

a) Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tâbi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten,
(...) yoksun bırakılır.

(2) Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz...." hükmü yer almaktadır.
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'na 06/12/2006 tarih ve 5560 sayılı Kanun ile eklenen "Yasaklanmış hakların geri verilmesi" başlıklı 13/A maddesinde ise; "(1) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilir.
Bunun için; Türk Ceza Kanununun 53. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla,
a) Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması,
b) Kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması gerekir." hükmüne yer verilmiştir.
5352 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin gerekçesinde; "5352 sayılı Adlî Sicil Kanununun Geçici 2 nci maddesinde, diğer kanunlardaki kasıtlı bir suçtan dolayı belirli süreyle hapis cezasına veya belli suçlardan dolayı bir cezaya mahkum olan kişilerin, belli hakları kullanmaktan süresiz olarak yoksun bırakılmasına ilişkin hükümleri saklı tutulmuştur. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki çeşitli kanunlardaki süresiz hak yoksunluğu doğuran bu hükümlere rağmen, yasaklanmış hakların geri verilmesi yolunun kapalı tutulması, uygulamada ciddi sorunlara yol açacaktır. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki çeşitli kanunlardaki kasıtlı bir suçtan dolayı belirli süreyle hapis cezasına veya belli suçlardan dolayı bir cezaya mahkum olan kişilerin süresiz olarak kullanmaktan yasaklandıkları hakları tekrar kullanabilmelerine imkân tanıyan bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur." yolunda açıklama yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Memnu hakların iadesi müessesesi, 765 sayılı (mülga) Türk Ceza Kanunu'nun 121-124 maddeleri ile 1412 sayılı (mülga) Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 416-420. maddeleriyle düzenlenmiş iken, anılan Kanunları yürürlükten kaldırarak 01/06/2005 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda bu müesseseye yer verilmemiştir.
Ancak, Anayasa'nın 76/2. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu gibi bazı özel Kanunlardaki hak yoksunluklarına ilişkin düzenlemeler nedeniyle memnu hakların iadesi müessesesine yeniden ihtiyaç duyulmuş ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'na eklenen 13/A maddesiyle, "Yasaklanmış hakların geri verilmesi" başlığı altında yeniden düzenlenmiştir.
Memnu hakların iadesinin düzenlendiği 5352 sayılı Kanun'un anılan maddesinde, 5237 sayılı Kanun dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması, kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması koşuluyla kişilerin hükmü veren mahkemeye veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye yapacakları başvuru üzerine yasaklanmış hakların geri verilmesi kararının verileceği belirtilmiştir.
Bu maddede söz edilen "5237 sayılı Kanun dışındaki kanunlar" ibaresinden, 5237 sayılı Kanun'un "Özel kanunlarla ilişki" başlıklı 5. maddesinde, "Bu Kanunun genel hükümleri, özel ceza kanunları ve ceza içeren kanunlardaki suçlar hakkında da uygulanır." hükmü uyarınca çeşitli suç ve hürriyeti bağlayıcı cezalar ile hak yoksunluklarının düzenlendiği 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu, Kaçakçılık Kanunları gibi özel ceza kanunları değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Seçim Kanunu gibi hak yoksunluklarına yer verilen kanunların anlaşılması gerektiği açıktır.
Öte yandan; 5352 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere, cezalandırılmakla güdülen asıl amaç, işlediği suçtan dolayı kişinin etkin pişmanlık duymasını sağlayıp tekrar topluma kazandırılması olduğundan, memnu hakların iadesi müessesesi ile, ceza mahkumiyetinden doğan süresiz yasakların ve ehliyetsizliklerin önüne geçilerek, yasak ve ehliyetsizliklerden kurtulmak isteyen kimseyi düzgün ve hukuk kurallarına uygun bir şekilde yaşamaya teşvik etmek amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, memnu hakların iadesi kararı, gerek Türk Ceza Kanunundan, gerekse özel bir kanundan kaynaklansın kamu hizmetlerinden yasaklanma, memuriyetten mahrumiyet, seçme ve seçilme hakkından yoksun kılınma gibi temel hak ve özgürlükler alanındaki ehliyetsizlikleri gelecek için ortadan kaldıran ve kişiye kullanılması men edilen hakları kullanma yetkisi sağlayan kararlardır.
Yasaklanmış hakların geri verilmesi müessesesini yeniden düzenleyen 5352 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin 2006 yılında yürürlüğe girmesinden sonra, 657 sayılı Kanun'un 48/A-(5) maddesinde 2008 yılında 5728 sayılı Kanun ile değişiklik yapılarak maddeye, "Türk Ceza Kanunu'nun 53'üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;" ibaresi eklenmiş ise de, memnu hakların iadesi kararı alınsa dahi devlet memuru olunamayacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Anılan yasal düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 657 sayılı Kanun'un 48/A-(5) maddesinde yer alan "Türk Ceza Kanunu'ndaki süreler geçirilmiş olsa bile" ibaresiyle maddede belirtilen suçlardan dolayı mahkûm olan ve bu mahkûmiyeti nedeniyle belli hakları kullanmaktan yasaklanan kişilerin Devlet memuru olamayacağı, yasaklanmış hakların iadesi kararı alınması durumunda ise, mahkûmiyet ortadan kalkmamakla birlikte bu mahkûmiyetten doğan veya mahkûmiyetle birlikte hükmedilen ehliyetsizliklerinin ileriye dönük olarak ortadan kalkacağı sonucuna ulaşılmaktadır.
Bununla birlikte, memnu hakların iadesi kararının, ilgili kişiye bu karar uyarınca doğrudan memuriyete alınma hakkı vermeyip memuriyete başvurma hakkı sağlayacağı, idarenin bu noktada kadro ve ihtiyaç durumunu gözeterek takdir yetkisini kullanacağı açıktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından, 657 sayılı Kanun'un 48/A-(5). maddesi hükmünün özel Kanun hükmü olduğu, 5352 sayılı Kanun'un 13/A maddesi hükmünün ise genel Kanun hükmü olduğu ve davacının 657 sayılı Kanun'un özel hükmü uyarınca memuriyete alınma şartlarını taşımadığından, memuriyete yeniden kabul edilemeyeceği hususları dava konusu işlemin tesis edilme gerekçesi olarak gösterilmiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, davacının sözü edilen mahkûmiyetine bağlı olan hak yoksunluğunun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten önce aldığı memnu hakların iadesi kararı ile ortadan kalktığı, dolayısıyla, davalı idarece takdir yetkisi çerçevesinde yeni oluşan koşullara göre bir değerlendirme yapılması gerekeceğinden, davacının memuriyete engel mahkûmiyetinin bulunduğundan bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 20/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verild

Fakülte sekreterliği görevini yürütürken bu görevden istifa edip VHKİ'ne atanan memurun hakkında yürütülen ceza soruşturmasından beraat etmesi sebebiyle eski görevine atanmak istemiyle yaptığı başvurunun reddedilmesi işleminin iptali istemiyle yapılan başvuruyu değerlendiren ilk derece mahkemesi yapılan işlemin hukuka uygun olduğuna hükmetti.
 

İlk derece mahkemesi kararında; İlgilinin fakülte sekreterliği görevinden kendi isteği ile istifa ettiği ve istifa dilekçesinde kazanılmış hak aylığı derecesinden daha alt kadro ve göreve atanmayı kabul etmesi üzerine veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atandığı, bu işleme karşı dava açılmayarak kesinleştiği ve bu görevi yürütmekte iken kendi isteği ile emekliye ayrıldığı, emekliye ayrılmak suretiyle memuriyetle ilişiği kesilen davacının yeniden memuriyete atanmasına yönelik başvurusunun, 657 sayılı Kanun'un 92. ve 93. maddeleri uyarınca niteliği itibariyle açıktan atanmaya yönelik bir başvuru olduğu, anılan başvurunun değerlendirilmesi hususunda, açıktan atanma başvurusunda bulunan kişinin durumuna uygun boş kadro veya pozisyon olması, hizmetlerine ihtiyaç duyulması ve bu kadro ve pozisyonlara ait nitelikleri taşıması, hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilmek kaydıyla davalı idareye takdir yetkisi tanındığı, diğer taraftan açıktan ve yeniden kamu görevine atama konusunda idarenin yargı kararı ile zorlanamayacağı, davalı idarenin yeni personel istihdam etme ve bunun ne şekilde yapılacağı konusunda takdir yetkisinin bulunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarece bu yetkinin eşitlik ilkesine, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı yönünde de bir tespit olmadığı, ayrıca davacının emekli olması dolayısıyla 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 1. fıkrası uyarınca açıktan atama yoluyla herhangi bir kadroya atanabilme imkanı da bulunmadığı belirtildi.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/6576 E. , 2021/6542 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6576
Karar No : 2021/6542


TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ..
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde fakülte sekreteri olarak görev yapmakta iken 28/09/2016 tarihinde Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atanan ve 03/10/2016 tarihinde emekli olan davacının, hakkında açılan ceza davasında beraat ettiğinden bahisle atama işleminin kaldırılarak fakülte sekreteri kadrosuna atamasının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarihli ve E:... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacının fakülte sekreterliği görevinden kendi isteği ile istifa ettiği ve istifa dilekçesinde kazanılmış hak aylığı derecesinden daha alt kadro ve göreve atanmayı kabul etmesi üzerine veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atandığı, bu işleme karşı dava açılmayarak kesinleştiği ve bu görevi yürütmekte iken kendi isteği ile emekliye ayrıldığı, emekliye ayrılmak suretiyle memuriyetle ilişiği kesilen davacının yeniden memuriyete atanmasına yönelik başvurusunun, 657 sayılı Kanun'un 92. ve 93. maddeleri uyarınca niteliği itibariyle açıktan atanmaya yönelik bir başvuru olduğu, anılan başvurunun değerlendirilmesi hususunda, açıktan atanma başvurusunda bulunan kişinin durumuna uygun boş kadro veya pozisyon olması, hizmetlerine ihtiyaç duyulması ve bu kadro ve pozisyonlara ait nitelikleri taşıması, hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilmek kaydıyla davalı idareye takdir yetkisi tanındığı, diğer taraftan açıktan ve yeniden kamu görevine atama konusunda idarenin yargı kararı ile zorlanamayacağı, davalı idarenin yeni personel istihdam etme ve bunun ne şekilde yapılacağı konusunda takdir yetkisinin bulunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarece bu yetkinin eşitlik ilkesine, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı yönünde de bir tespit olmadığı, ayrıca davacının emekli olması dolayısıyla 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 1. fıkrası uyarınca açıktan atama yoluyla herhangi bir kadroya atanabilme imkanı da bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; ... tarihinde tebliğ edilen Daire kararına yönelik temyiz dilekçesinin (30) günlük yasal sürenin geçirilmesinden sonra 01/07/2021 tarihinde verildiği gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca temyiz isteminin süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava dosyasına 23/09/2019 tarihinden itibaren vekalet sunulmak suretiyle Av. ...'in görevlendirildiği, bu tarihten sonra önceki avukatın sorumluluğunun kalmadığı, istinaf başvurusunun da yeni avukat vasıtası ile yapıldığı, bu nedenlerle istinaf başvuru ret kararının vekaleti tek taraflı olarak sona erdirilen avukata yapılmasının usulsüz tebligat sayılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle temyiz isteminin süreaşımı nedeniyle reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:.... sayılı, temyize konu kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden, temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5. 2577 sayılı Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 7. fıkrasında yer alan "atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara, görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir..." hükmü doğrultusunda davacının unvan değişikliğine tabi kadrolara, diğer şartları taşıması durumunda unvan değişikliği sınavına katılmaksızın atanabileceği açık olmakla beraber, anılan düzenlemenin davacının görevde yükselme sınavından muaf tutulacağı şeklinde yorumlanmasına olanak bulunmadığı hakkında.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/16945 E. , 2021/5272 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/16945
Karar No : 2021/5272


TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; …İl Emniyet Müdürlüğü İnşaat Emlak Şube Müdürlüğü kadrosunda teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının, 2014 yılında lisans eğitimini tamamladığından bahisle, eğitim durumuna uygun bir kadroya atanması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin …günlü, …sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 23/11/2020 günlü, E:2017/14211, K:2020/5317 sayılı, karar düzeltme aşamasındaki bozma kararına uyularak verilen …İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 7. fıkrasında yer alan "atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara, görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir..." hükmü doğrultusunda davacının unvan değişikliğine tabi kadrolara, diğer şartları taşıması durumunda unvan değişikliği sınavına katılmaksızın atanabileceği açık olmakla beraber, anılan düzenlemenin davacının görevde yükselme sınavından muaf tutulacağı şeklinde yorumlanmasına olanak bulunmadığı,

Bu durumda, davacının ihraz ettiği eğitim durumu itibariyle Emniyet Teşkilatında Görevli Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik uyarınca unvan değişikliği suretiyle atama yapılabilecek kadrolardan herhangi birine atanma şartlarını taşımadığı, yine aynı Yönetmelik uyarınca görevde yükselme sınavıyla atama yapılabilecek bilgisayar işletmeni ve veri hazırlama kontrol işletmeni gibi kadrolara da görevde yükselme sınavı sonrasında atanabileceği anlaşıldığından, eğitim durumuna uygun bir kadroya atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; bilgisayar işletmeliği operatör belgesi, emlak yönetimi ön lisans diplaması ve çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri lisans diploması bulunmasına rağmen (17) yıldır görevde yükselme sınavı açılmadığından eğitim durumuna uygun olmayan kadroda çalıştırıldığı; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun Ek 1. maddesi uyarınca teknisyen yardımcısı olarak göreve başladığı, söz konusu düzenlemeye 2014 yılında getirilen ek hükümle bu madde kapsamında atanarak göreve başlayanların, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibariyle ihraz ettikleri kadro ve pozisyonlara atanabilme imkanı getirildiği, davacının da eğitim yönünden atanabilecek durumda olduğu ve kurumda boş kadro bulunduğu, dolayısıyla sınav şartını yerine getirmediğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edilmiş olmasının hukuka uygun olmadığı; Kanun hükmünün aleyhe yorumlanarak davacının mağdur edilmesinin Kanun’un konuluş amacına aykırı olduğu ileri sürülerek, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı gibi, dilekçede ileri sürülen hususların 2577 sayılı Kanun’da sayılan temyiz sebeplerinden hiçbirisine uymadığı, buna göre, davacının temyiz talebinin reddedilmesi gerektiği yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesinde,

“B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. (2)

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır.

Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek subay lıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.

Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda gösterilen mevzuat hükümlerine bakıldığında 68/B maddesine göre yapılacak atamalarda memurun daha önceki yapmış olduğu çalışmalardan bazılarının tamamı 68/B de değerlendirmeye alınırken bazılarının ise belli bir kısmı dikkate alınmaktadır.

68/B Atamalarda Tamamı Dikkate Alınan Görevler Nelerdir?

-68 B atamalarda tamamı dikkate alınacak çalışmaların birincisi  217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan sürelerdir.

217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Kapsam başlıklı 2 nci madesinde sayılan kurumlar ise aşağıda başlıklar halinde sayılan kurumlardan oluşmaktadır.

“a) Genel bütçeye dahil dairelerle, katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar,

b) İl Özel İdareleri ve belediyeler, bunların birlikleri ve bunlara bağlı iktisadi müesseseler, işletmeler,

c) İktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri,

d) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dışında kalan ve kamu fonu kullanan, özel kanunlarla veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kuruluşları ve bu nitelikteki bankalar ve bunların en az sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurdukları müessese, ortaklık ve iştirakler,

e) Döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları.

Askeri kurum ve kuruluşların 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile ek ve değişikliklerine tabi personeli bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamı dışındadır.

Yukarıda yer alan kurumlarda fiilen çalışan sürelerin tamamı 68 B atamalarında dikkate alınmak zorundadır.

217 sayılı KHK ile ilgili çeşitli zamanlarda Devlet Personel Başkanlığına sorulan sorular ve cevapları konunun daha iyi anlaşılması bakımından aşağıda gösterilmiştir.

**İlgili kuruluşlarda açıktan vekil olarak geçirilen sürelerin 68 B Atamalarda dikkate alınması gerektiği hakkında görüş

"Bu itibarla, söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarında fiilen açıktan vekil olarak çalışılan sürelerin adı geçen Kanunun 68/B maddesine göre yapılacak atamalarda hizmet süresinin hesabında dikkate alınabileceği değerlendirilmektedir.(8108, 01/06/2005 )"şeklinde görüşü bulunmaktadır.

**Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanlığı’nın 217 sayılı KHK kapsamında olduğuna ilişkin görüş 

ÖZET: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanlığı’nın 217 sayılı KHK kapsamına girip girmediğine ilişkin. (19/03/2010-6451)

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanlığı, 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin (d) bendinde yer verilen kurum ve kuruluşların kapsamında olduğu değerlendirilmektedir.

**Aselsan A.Ş nin 217 sayılı KHK kapsamında olmadığına ilişkin görüş

ÖZET: ASELSAN A.Ş.’nin 217 sayılı KHK kapsamına girip girmediğine ilişkin.

ASELSAN’ın 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yer alan bir kamu kurum ve kuruluşu olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünü talep eden ilgi dilekçe incelenmiştir.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, ASELSAN A.Ş.’nin, 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde yer verilen kurum ve kuruluşların kapsamında olmadığı değerlendirilmektedir.

**Türkiye Halk Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünün 217 sayılı KHK kapsamında Olduğuna ilişkin görüş

ÖZET: Türkiye Halk Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünün 217 sayılı KHK kapsamına girip girmediğine ilişkin. (17/02/2010-3615)

Türkiye Halk Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünün 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yer alan bir kamu kurum ve kuruluşu olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünü talep eden ilgi dilekçe incelenmiştir.

-68 B atamalarda tamamı dikkate alınacak çalışmaların ikincisi  Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, uluslararası kuruluşlarda geçen çalışma süreleridir.

-68 B atamalarda tamamı dikkate alınacak çalışmaların üçüncüsü muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek subaylıkta geçen sürelerin tamamı 

Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığı Örnek Görüşü aşağıda yer almaktadır.İlgili görüşte belirtildiği üzere askerlikte geçen sürelerin değerlendirilmesi için emekli sandığına borçlanma şartı bulunmamaktadır.

ÖZET: 657 sayılı Devlet Mamurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükmü gereğince yapılacak atamalarda askerlikte geçen sürelerin tamamının dikkate alınması gerektiği Hk. (30.07.1991-6.Bülten.32.Sayfa)

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinin 6 ncı fıkrasında; "...muvazzaf askerlikte ve okul devresi dahil yedek subaylıkta …geçen sürelerin tamamının bu madde uyarınca yapılacak atamalarda dikkate alınacağı" hükme bağlanmış olup, yapılacak atamalarda askerlikte geçen sürelerin dikkate alınmasında T.C.Emekli Sandığına borçlanılması şartı bulunmamaktadır.

68 B Atamalarda En Fazla 6 Yılı Dikkate Alınacak Çalışmalar Nelerdir?

Yukarıda ayrıntılı olarak anlatılan çalışmalar haricindeki  Yurt içinde ve yurt dışında sigortalı olarak çalışılmış olan sürelerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesinde belirtilen sürelerin hesabında

- Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamının,

- diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçünün dikkate alınması gerekmektedir.